5. නන්දුත්තරාථෙරීගාථාවණ්ණනා

අග්ගිං චන්දඤ්චාතිආදිකා නන්දුත්තරාය ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනිත්වා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ කුරුරට්ඨෙ කම්මාසධම්මනිගමෙ බ්‍රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා, එකච්චානි විජ්ජාට්ඨානානි සිප්පායතනානි ච උග්ගහෙත්වා නිගණ්ඨපබ්බජ්ජං උපගන්ත්වා, වාදප්පසුතා ජම්බුසාඛං ගහෙත්වා භද්දාකුණ්ඩලකෙසා විය ජම්බුදීපතලෙ විචරන්තී මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා පඤ්හං පුච්ඡිත්වා පරාජයං පත්තා ථෙරස්ස ඔවාදෙ ඨත්වා සාසනෙ පබ්බජිත්වා සමණධම්මං කරොන්තී න චිරස්සෙව සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පත්වා අත්තනො පටිපත්තිං පච්චවෙක්ඛිත්වා උදානවසෙන –

87. ‘‘අග්ගිං චන්දඤ්ච සූරියඤ්ච, දෙවතා ච නමස්සිහං;

නදීතිත්ථානි ගන්ත්වාන, උදකං ඔරුහාමිහං.

88. ‘‘බහූවතසමාදානා, අඩ්ඪං සීසස්ස ඔලිඛිං;

ඡමාය සෙය්‍යං කප්පෙමි, රත්තිං භත්තං න භුඤ්ජහං.

89. ‘‘විභූසාමණ්ඩනරතා, න්හාපනුච්ඡාදනෙහි ච;

උපකාසිං ඉමං කායං, කාමරාගෙන අට්ටිතා.

90. ‘‘තතො සද්ධං ලභිත්වාන, පබ්බජිං අනගාරියං;

දිස්වා කායං යථාභූතං, කාමරාගො සමූහතො.

91. ‘‘සබ්බෙ භවා සමුච්ඡින්නා, ඉච්ඡා ච පත්ථනාපි ච;

සබ්බයොගවිසංයුත්තා, සන්තිං පාපුණි චෙතසො’’ති. –

ඉමා පඤ්ච ගාථා අභාසි.

තත්ථ අග්ගිං චන්දඤ්ච සූරියඤ්ච, දෙවතා ච නමස්සිහන්ති අග්ගිප්පමුඛා දෙවාති ඉන්දානං දෙවානං ආරාධනත්ථං ආහුතිං පග්ගහෙත්වා අග්ගිඤ්ච, මාසෙ මාසෙ සුක්කපක්ඛස්ස දුතියාය චන්දඤ්ච, දිවසෙ දිවසෙ සායං පාතං සූරියඤ්ච, අඤ්ඤා ච බාහිරා හිරඤ්ඤගබ්භාදයො දෙවතා ච, විසුද්ධිමග්ගං ගවෙසන්තී නමස්සිහං නමක්කාරං අහං අකාසිං. නදීතිත්ථානි ගන්ත්වාන, උදකං ඔරුහාමිහන්ති ගඞ්ගාදීනං නදීනං පූජාතිත්ථානි උපගන්ත්වා සායං පාතං උදකං ඔතරාමි උදකෙ නිමුජ්ජිත්වා අඞ්ගසිඤ්චනං කරොමි.

බහූවතසමාදානාති පඤ්චාතපතප්පනාදි බහුවිධවතසමාදානා. ගාථාසුඛත්ථං බහූති දීඝකරණං. අඩ්ඪං සීසස්ස ඔලිඛින්ති මය්හං සීසස්ස අඩ්ඪමෙව මුණ්ඩෙමි. කෙචි ‘‘අඩ්ඪං සීසස්ස ඔලිඛින්ති කෙසකලාපස්ස අඩ්ඪං ජටාබන්ධනවසෙන බන්ධිත්වා අඩ්ඪං විස්සජ්ජෙසි’’න්ති අත්ථං වදන්ති. ඡමාය සෙය්‍යං කප්පෙමීති ථණ්ඩිලසායිනී හුත්වා අනන්තරහිතාය භූමියා සයාමි. රත්තිං භත්තං න භුඤ්ජහන්ති රත්තූපරතා හුත්වා රත්තියං භොජනං න භුඤ්ජිං.

විභූසාමණ්ඩනරතාති චිරකාලං අත්තකිලමථානුයොගෙන කිලන්තකායා ‘‘එවං සරීරස්ස කිලමනෙන නත්ථි පඤ්ඤාසුද්ධි. සචෙ පන ඉන්ද්‍රියානං තොසනවසෙන සරීරස්ස තප්පනෙන සුද්ධි සියා’’ති මන්ත්වා ඉමං කායං අනුග්ගණ්හන්තී විභූසායං මණ්ඩනෙ ච රතා වත්ථාලඞ්කාරෙහි අලඞ්කරණෙ ගන්ධමාලාදීහි මණ්ඩනෙ ච අභිරතා. න්හාපනුච්ඡාදනෙහි චාති සම්බාහනාදීනි කාරෙත්වා න්හාපනෙන උච්ඡාදනෙන ච. උපකාසිං ඉමං කායන්ති ඉමං මම කායං අනුග්ගණ්හිං සන්තප්පෙසිං. කාමරාගෙන අට්ටිතාති එවං කායදළ්හීබහුලා හුත්වා අයොනිසොමනසිකාරපච්චයා පරියුට්ඨිතෙන කාමරාගෙන අට්ටිතා අභිණ්හං උපද්දුතා අහොසිං.

තතො සද්ධං ලභිත්වානාති එවං සමාදින්නවතානි භින්දිත්වා කායදළ්හීබහුලා වාදප්පසුතා හුත්වා තත්ථ තත්ථ විචරන්තී තතො පච්ඡා අපරභාගෙ මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරස්ස සන්තිකෙ ලද්ධොවාදානුසාසනා සද්ධං පටිලභිත්වා. දිස්වා කායං යථාභූතන්ති සහ විපස්සනාය මග්ගපඤ්ඤාය ඉමං මම කායං යථාභූතං දිස්වා අනාගාමිමග්ගෙන සබ්බසො කාමරාගො සමූහතො. තතො පරං අග්ගමග්ගෙන සබ්බෙ භවා සමුච්ඡින්නා, ඉච්ඡා ච පත්ථනාපි චාති පච්චුප්පන්නවිසයාභිලාසසඞ්ඛාතා ඉච්ඡා ච ආයතිභවාභිලාසසඞ්ඛාතා පත්ථනාපි සබ්බෙ භවාපි සමුච්ඡින්නාති යොජනා. සන්තිං පාපුණි චෙතසොති අච්චන්තං සන්තිං අරහත්තඵලං පාපුණිං අධිගච්ඡින්ති අත්ථො.

නන්දුත්තරාථෙරීගාථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.