12. චන්දාථෙරීගාථාවණ්ණනා

දුග්ගතාහං පුරෙ ආසින්තිආදිකා චන්දාය ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනන්තී අනුක්කමෙන සම්භතවිමොක්ඛසම්භාරා පරිපක්කඤාණා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ අඤ්ඤතරස්මිං බ්‍රාහ්මණගාමෙ අපඤ්ඤාතස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස ගෙහෙ පටිසන්ධිං ගණ්හි. තස්සා නිබ්බත්තිතො පට්ඨායං තං කුලං භොගෙහි පරික්ඛයං ගතං. සා අනුක්කමෙන විඤ්ඤුතං පත්වා දුක්ඛෙන ජීවති. අථ තස්මිං ගෙහෙ අහිවාතරොගො උප්පජ්ජි. තෙනස්සා සබ්බෙපි ඤාතකා මරණබ්‍යසනං පාපුණිංසු. සා ඤාතික්ඛයෙ ජාතෙ අඤ්ඤත්ථ ජීවිතුං අසක්කොන්තී කපාලහත්ථා කුලෙ කුලෙ විචරිත්වා ලද්ධලද්ධෙන භික්ඛාහාරෙන යාපෙන්තී එකදිවසං පටාචාරාය ථෙරියා භත්තවිස්සග්ගට්ඨානං අගමාසි. භික්ඛුනියො තං දුක්ඛිතං ඛුද්දාභිභූතං දිස්වාන සඤ්ජාතකාරුඤ්ඤා පියසමුදාචාරෙන සඞ්ගහෙත්වා තත්ථ විජ්ජමානෙන උපචාරමනොහරෙන ආහාරෙන සන්තප්පෙසුං. සා තාසං ආචාරසීලෙ පසීදිත්වා ථෙරියා සන්තිකං උපසඞ්කමිත්වා වන්දිත්වා එකමන්තං නිසීදි. තස්සා ථෙරී ධම්මං කථෙසි. සා තං ධම්මං සුත්වා සාසනෙ අභිප්පසන්නා සංසාරෙ ච සඤ්ජාතසංවෙගා පබ්බජි. පබ්බජිත්වා ච ථෙරියා ඔවාදෙ ඨත්වා විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා භාවනං අනුයුඤ්ජන්තී කතාධිකාරතාය ඤාණස්ස ච පරිපාකං ගතත්තා න චිරස්සෙව සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පත්වා අත්තනො පටිපත්තිං පච්චවෙක්ඛිත්වා –

122. ‘‘දුග්ගතාහං පුරෙ ආසිං, විධවා ච අපුත්තිකා;

විනා මිත්තෙහි ඤාතීහි, භත්තචොළස්ස නාධිගං.

123. ‘‘පත්තං දණ්ඩඤ්ච ගණ්හිත්වා, භික්ඛමානා කුලා කුලං;

සීතුණ්හෙන ච ඩය්හන්තී, සත්ත වස්සානි චාරිහං.

124. ‘‘භික්ඛුනිං පුන දිස්වාන, අන්නපානස්ස ලාභිනිං;

උපසඞ්කම්මං අවොචං, පබ්බජ්ජං අනගාරියං.

125. ‘‘සා ච මං අනුකම්පාය, පබ්බාජෙසි පටාචාරා;

තතො මං ඔවදිත්වාන, පරමත්ථෙ නියොජයි.

126. ‘‘තස්සාහං වචනං සුත්වා, අකාසිං අනුසාසනිං;

අමොඝො අය්‍යායොවාදො, තෙවිජ්ජාම්හි අනාසවා’’ති. –

උදානවසෙන ඉමා ගාථා අභාසි.

තත්ථ දුග්ගතාති දලිද්දා. පුරෙති පබ්බජිතතො පුබ්බෙ. පබ්බජිතකාලතො පට්ඨාය හි ඉධ පුග්ගලො භොගෙහි අඩ්ඪො වා දලිද්දො වාති න වත්තබ්බො. ගුණෙහි පන අයං ථෙරී අඩ්ඪායෙව. තෙනාහ ‘‘දුග්ගතාහං පුරෙ ආසි’’න්ති. විධවාති ධවො වුච්චති සාමිකො, තදභාවා විධවා, මතපතිකාති අත්ථො. අපුත්තිකාති පුත්තරහිතා. විනා මිත්තෙහීති මිත්තෙහි බන්ධවෙහි ච පරිහීනා රහිතා. භත්තචොළස්ස නාධිගන්ති භත්තස්ස චොළස්ස ච පාරිපූරිං නාධිගච්ඡිං, කෙවලං පන භික්ඛාපිණ්ඩස්ස පිලොතිකාඛණ්ඩස්ස ච වසෙන ඝාසච්ඡාදනමත්තමෙව අලත්ථන්ති අධිප්පායො. තෙනාහ ‘‘පත්තං දණ්ඩඤ්ච ගණ්හිත්වා’’තිආදි.

තත්ථ පත්තන්ති මත්තිකාභාජනං. දණ්ඩන්ති ගොණසුනඛාදිපරිහරණදණ්ඩකං. කුලා කුලන්ති කුලතො කුලං. සීතුණ්හෙන ච ඩය්හන්තීති වසනගෙහාභාවතො සීතෙන ච උණ්හෙන ච පීළියමානා.

භික්ඛුනින්ති පටාචාරාථෙරිං සන්ධාය වදති. පුනාති පච්ඡා, සත්තසංවච්ඡරතො අපරභාගෙ.

පරමත්ථෙති පරමෙ උත්තමෙ අත්ථෙ, නිබ්බානගාමිනියා පටිපදාය නිබ්බානෙ ච. නියොජයීති කම්මට්ඨානං ආචික්ඛන්තී නියොජෙසි. සෙසං වුත්තනයමෙව.

චන්දාථෙරීගාථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

පඤ්චකනිපාතවණ්ණනා නිට්ඨිතා.