4. අපරියාපන්නං
997. අපරියාපන්නෙ කති ඛන්ධා…පෙ… කති චිත්තානි?
අපරියාපන්නෙ චත්තාරො ඛන්ධා, ද්වෙ ආයතනානි, ද්වෙ ධාතුයො, ද්වෙ සච්චානි, ද්වාදසින්ද්‍රියානි, ඡ හෙතූ, තයො ආහාරා, එකො ඵස්සො, එකා වෙදනා, එකා සඤ්ඤා, එකා චෙතනා, එකං චිත්තං.
998. තත්ථ කතමෙ අපරියාපන්නෙ චත්තාරො ඛන්ධා? වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො – ඉමෙ වුච්චන්ති ‘‘අපරියාපන්නෙ චත්තාරො ඛන්ධා’’.
තත්ථ කතමානි අපරියාපන්නෙ ද්වෙ ආයතනානි? මනායතනං, ධම්මායතනං – ඉමානි වුච්චන්ති ‘‘අපරියාපන්නෙ ද්වෙ ආයතනානි’’.
තත්ථ කතමා අපරියාපන්නෙ ද්වෙ ධාතුයො? මනොවිඤ්ඤාණධාතු, ධම්මධාතු – ඉමා වුච්චන්ති ‘‘අපරියාපන්නෙ ද්වෙ ධාතුයො’’.
තත්ථ කතමානි අපරියාපන්නෙ ද්වෙ සච්චානි? මග්ගසච්චං, නිරොධසච්චං – ඉමානි වුච්චන්ති ‘‘අපරියාපන්නෙ ද්වෙ සච්චානි’’.
තත්ථ කතමානි අපරියාපන්නෙ ද්වාදසින්ද්‍රියානි? මනින්ද්‍රියං, ජීවිතින්ද්‍රියං, සොමනස්සින්ද්‍රියං, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං, සද්ධින්ද්‍රියං, වීරියින්ද්‍රියං, සතින්ද්‍රියං, සමාධින්ද්‍රියං, පඤ්ඤින්ද්‍රියං, අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියං, අඤ්ඤින්ද්‍රියං, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං – ඉමානි වුච්චන්ති ‘‘අපරියාපන්නෙ ද්වාදසින්ද්‍රියානි’’.
තත්ථ කතමෙ අපරියාපන්නෙ ඡ හෙතූ? තයො කුසලහෙතූ, තයො අබ්‍යාකතහෙතූ.
තත්ථ කතමෙ තයො කුසලහෙතූ? අලොභො කුසලහෙතු, අදොසො කුසලහෙතු, අමොහො කුසලහෙතු – ඉමෙ තයො කුසලහෙතූ.
තත්ථ කතමෙ තයො අබ්‍යාකතහෙතූ? කුසලානං ධම්මානං විපාකතො අලොභො, අදොසො, අමොහො – ඉමෙ තයො අබ්‍යාකතහෙතූ. ඉමෙ වුච්චන්ති ‘‘අපරියාපන්නෙ ඡ හෙතූ’’.
තත්ථ කතමෙ අපරියාපන්නෙ තයො ආහාරා? ඵස්සාහාරො, මනොසඤ්චෙතනාහාරො, විඤ්ඤාණාහාරො – ඉමෙ වුච්චන්ති ‘‘අපරියාපන්නෙ තයො ආහාරා’’.
තත්ථ කතමො අපරියාපන්නෙ එකො ඵස්සො? මනොවිඤ්ඤාණධාතුසම්ඵස්සො – අයං වුච්චති ‘‘අපරියාපන්නෙ එකො ඵස්සො’’.
තත්ථ කතමා අපරියාපන්නෙ එකා වෙදනා…පෙ… එකා සඤ්ඤා…පෙ… එකා චෙතනා…පෙ… එකං චිත්තං? මනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං වුච්චති ‘‘අපරියාපන්නෙ එකං චිත්තං’’.