(2-5) චත්තාරො ගන්ථාදී

938. තත්ථ කතමෙ චත්තාරො ගන්ථා …පෙ… චත්තාරො ඔඝා…පෙ… චත්තාරො යොගා…පෙ… චත්තාරි උපාදානානි? කාමුපාදානං, දිට්ඨුපාදානං, සීලබ්බතුපාදානං, අත්තවාදුපාදානං.

(ක) කාමුපාදානං

තත්ථ කතමං කාමුපාදානං? යො කාමෙසු කාමච්ඡන්දො…පෙ… කාමජ්ඣොසානං – ඉදං වුච්චති ‘‘කාමුපාදානං’’.

(ඛ) දිට්ඨුපාදානං

තත්ථ කතමං දිට්ඨුපාදානං? ‘‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං…පෙ… යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’’ති. යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – ඉදං වුච්චති ‘‘දිට්ඨුපාදානං’’. ඨපෙත්වා සීලබ්බතුපාදානඤ්ච අත්තවාදුපාදානඤ්ච සබ්බාපි මිච්ඡාදිට්ඨි දිට්ඨුපාදානං.

(ග) සීලබ්බතුපාදානං

තත්ථ කතමං සීලබ්බතුපාදානං? ඉතො බහිද්ධා සමණබ්‍රාහ්මණානං සීලෙන සුද්ධි වතෙන සුද්ධි සීලබ්බතෙන සුද්ධීති. යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – ඉදං වුච්චති ‘‘සීලබ්බතුපාදානං’’.

(ඝ) අත්තවාදුපාදානං

තත්ථ කතමං අත්තවාදුපාදානං? ඉධ අස්සුතවා පුථුජ්ජනො අරියානං අදස්සාවී අරියධම්මස්ස අකොවිදො අරියධම්මෙ අවිනීතො, සප්පුරිසානං අදස්සාවී සප්පුරිසධම්මස්ස අකොවිදො සප්පුරිසධම්මෙ අවිනීතො – රූපං අත්තතො සමනුපස්සති රූපවන්තං වා අත්තානං අත්තනි වා රූපං රූපස්මිං වා අත්තානං. වෙදනං…පෙ… සඤ්ඤං…පෙ… සඞ්ඛාරෙ…පෙ… විඤ්ඤාණං අත්තතො සමනුපස්සති විඤ්ඤාණවන්තං වා අත්තානං අත්තනි වා විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණස්මිං වා අත්තානං. යා එවරූපා දිට්ඨි දිට්ඨිගතං…පෙ… විපරියාසග්ගාහො – ඉදං වුච්චති ‘‘අත්තවාදුපාදානං’’. ඉමානි චත්තාරි උපාදානානි.