၅. နိသီဒနသန္ထတသိက္ခာပဒံ

၅၆၅. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေမာသံ ပဋိသလ္လီယိတုံ. နမှိ ကေနစိ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗော၊ အညတြ ဧကေန ပိဏ္ဍပါတနီဟာရကေနာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ၊’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပဋိဿုဏိတွာ နာဿုဓ ကောစိ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမတိ၊ အညတြ ဧကေန ပိဏ္ဍပါတနီဟာရကေန. တေန ခေါ ပန သမယေန သာဝတ္ထိယာ သံဃေန ကတိကာ ကတာ ဟောတိ – ‘‘ဣစ္ဆတာဝုသော၊ ဘဂဝါ တေမာသံ ပဋိသလ္လီယိတုံ. န ဘဂဝါ ကေနစိ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗော၊ အညတြ ဧကေန ပိဏ္ဍပါတနီဟာရကေန. ယော ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမတိ သော ပါစိတ္တိယံ ဒေသာပေတဗ္ဗော’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥပသေနော ဝင်္ဂန္တပုတ္တော၊ သပရိသော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အာစိဏ္ဏံ ခေါ ပနေတံ ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝန္တာနံ အာဂန္တုကေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္မောဒိတုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဥပသေနံ ဝင်္ဂန္တပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ ဝေါ၊ ဥပသေန၊ ခမနီယံ ကစ္စိ ယာပနီယံ၊ ကစ္စိတ္ထ အပ္ပကိလမထေန အဒ္ဓါနံ အာဂတာ’’တိ? ‘‘ခမနီယံ၊ ဘဂဝါ၊ ယာပနီယံ၊ ဘဂဝါ. အပ္ပကိလမထေန စ မယံ၊ ဘန္တေ၊ အဒ္ဓါနံ အာဂတာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဥပသေနဿ ဝင်္ဂန္တပုတ္တဿ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဘိက္ခု ဘဂဝတော အဝိဒူရေ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မနာပါနိ တေ၊ ဘိက္ခု၊ ပံသုကူလာနီ’’တိ? ‘‘န ခေါ မေ၊ ဘန္တေ၊ မနာပါနိ ပံသုကူလာနီ’’တိ. ‘‘ကိဿ ပန တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ပံသုကူလိကော’’တိ? ‘‘ဥပဇ္ဈာယော မေ၊ ဘန္တေ၊ ပံသုကူလိကော. ဧဝံ အဟမ္ပိ ပံသုကူလိကော’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဥပသေနံ ဝင်္ဂန္တပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပါသာဒိကာ ခေါ တျာယံ၊ ဥပသေန၊ ပရိသာ. ကထံ တွံ၊ ဥပသေန၊ ပရိသံ ဝိနေသီ’’တိ? ‘‘ယော မံ၊ ဘန္တေ၊ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ တမဟံ [တာဟံ (က.)] ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ပိဏ္ဍပါတိကော ပံသုကူလိကော. သစေ တွမ္ပိ အာရညိကော ဘဝိဿသိ ပိဏ္ဍပါတိကော ပံသုကူလိကော၊ ဧဝါဟံ တံ ဥပသမ္ပာဒေဿာမီ’တိ. သစေ မေ ပဋိဿုဏာတိ ဥပသမ္ပာဒေမိ၊ နော စေ မေ ပဋိဿုဏာတိ န ဥပသမ္ပာဒေမိ. ယော မံ နိဿယံ ယာစတိ တမဟံ [တာဟံ (က.)] ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ပိဏ္ဍပါတိကော ပံသုကူလိကော. သစေ တွမ္ပိ အာရညိကော ဘဝိဿသိ ပိဏ္ဍပါတိကော ပံသုကူလိကော၊ ဧဝါဟံ တေ နိဿယံ ဒဿာမီ’တိ. သစေ မေ ပဋိဿုဏာတိ နိဿယံ ဒေမိ၊ နော စေ မေ ပဋိဿုဏာတိ န နိဿယံ ဒေမိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပရိသံ ဝိနေမီ’’တိ.

‘‘သာဓု သာဓု၊ ဥပသေန. သာဓု ခေါ တွံ၊ ဥပသေန၊ ပရိသံ ဝိနေသိ. ဇာနာသိ ပန တွံ၊ ဥပသေန၊ သာဝတ္ထိယာ သံဃဿ ကတိက’’န္တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနာမိ သာဝတ္ထိယာ သံဃဿ ကတိက’’န္တိ. ‘‘သာဝတ္ထိယာ ခေါ၊ ဥပသေန၊ သံဃေန ကတိကာ ကတာ – ‘ဣစ္ဆတာဝုသော၊ ဘဂဝါ တေမာသံ ပဋိသလ္လီယိတုံ. န ဘဂဝါ ကေနစိ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗော၊ အညတြ ဧကေန ပိဏ္ဍပါတနီဟာရကေန. ယော ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမတိ သော ပါစိတ္တိယံ ဒေသာပေတဗ္ဗော’တိ. ‘‘ပညာယိဿတိ၊ ဘန္တေ၊ သာဝတ္ထိယာ သံဃော သကာယ ကတိကာယ၊ န မယံ အပညတ္တံ ပညပေဿာမ ပညတ္တံ ဝါ န သမုစ္ဆိန္ဒိဿာမ၊ ယထာပညတ္တေသု သိက္ခာပဒေသု သမာဒါယ ဝတ္တိဿာမာ’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ ဥပသေန၊ အပညတ္တံ န ပညပေတဗ္ဗံ၊ ပညတ္တံ ဝါ န သမုစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗံ၊ ယထာပညတ္တေသု သိက္ခာပဒေသု သမာဒါယ ဝတ္တိတဗ္ဗံ. အနုဇာနာမိ၊ ဥပသေန၊ ယေ တေ ဘိက္ခူ အာရညိကာ ပိဏ္ဍပါတိကာ ပံသုကူလိကာ ယထာသုခံ မံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမန္တူ’’တိ.

၅၆၆. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတာ ဟောန္တိ – ‘‘မယံ အာယသ္မန္တံ ဥပသေနံ ဝင်္ဂန္တပုတ္တံ ပါစိတ္တိယံ ဒေသာပေဿာမာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥပသေနော ဝင်္ဂန္တပုတ္တော သပရိသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဥပသေနံ ဝင်္ဂန္တပုတ္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဇာနာသိ တွံ၊ အာဝုသော ဥပသေန၊ သာဝတ္ထိယာ သံဃဿ ကတိက’’န္တိ. ‘‘ဘဂဝါပိ မံ၊ အာဝုသော၊ ဧဝမာဟ – ‘ဇာနာသိ ပန တွံ၊ ဥပသေန၊ သာဝတ္ထိယာ သံဃဿ ကတိက’န္တိ? န ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနာမိ သာဝတ္ထိယာ သံဃဿ ကတိက’’န္တိ. ‘‘သာဝတ္ထိယာ ခေါ၊ ဥပသေန၊ သံဃေန ကတိကာ ကတာ – ဣစ္ဆတာဝုသော၊ ဘဂဝါ တေမာသံ ပဋိသလ္လီယိတုံ. န ဘဂဝါ ကေနစိ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗော၊ အညတြ ဧကေန ပိဏ္ဍပါတနီဟာရကေန. ယော ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမတိ သော ပါစိတ္တိယံ ဒေသာပေတဗ္ဗော’’တိ. ‘‘ပညာယိဿတိ၊ ဘန္တေ၊ သာဝတ္ထိယာ သံဃော သကာယ ကတိကာယ၊ န မယံ အပညတ္တံ ပညပေဿာမ ပညတ္တံ ဝါ န သမုစ္ဆိန္ဒိဿာမ၊ ယထာပညတ္တေသု သိက္ခာပဒေသု သမာဒါယ ဝတ္တိဿာမာတိ. အနုညာတာဝုသော၊ ဘဂဝတာ – ‘ယေ တေ ဘိက္ခူ အာရညိကာ ပိဏ္ဍပါတိကာ ပံသုကူလိကာ ယထာသုခံ မံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမန္တူ’’’တိ.

အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ – ‘‘သစ္စံ ခေါ အာယသ္မာ ဥပသေနော အာဟ – ‘န အပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗံ၊ ပညတ္တံ ဝါ န သမုစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗံ၊ ယထာပညတ္တေသု သိက္ခာပဒေသု သမာဒါယ ဝတ္တိတဗ္ဗ’’’န္တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ – ‘‘အနုညာတာ ကိရ ဘဂဝတာ – ‘ယေ တေ ဘိက္ခူ အာရညိကာ ပိဏ္ဍပါတိကာ ပံသုကူလိကာ ယထာသုခံ မံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမန္တူ’’’တိ. တေ ဘဂဝန္တံ ဒဿနံ ပိဟေန္တာ [ဒဿနာယ ပိဟယမာနာ (သျာ.)] သန္ထတာနိ ဥဇ္ဈိတွာ အာရညိကင်္ဂံ ပိဏ္ဍပါတိကင်္ဂံ ပံသုကူလိကင်္ဂံ သမာဒိယိံသု. အထ ခေါ ဘဂဝါ သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သေနာသနစာရိကံ အာဟိဏ္ဍန္တော အဒ္ဒသ သန္ထတာနိ တဟံ တဟံ ဥဇ္ဈိတာနိ. ပဿိတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ကဿိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္ထတာနိ တဟံ တဟံ ဥဇ္ဈိတာနီ’’တိ? အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညပေဿာမိ ဒသ အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ – သံဃသုဋ္ဌုတာယ၊ သံဃဖာသုတာယ၊။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၅၆၇. ‘‘နိသီဒနသန္ထတံ ပန ဘိက္ခုနာ ကာရယမာနေန ပုရာဏသန္ထတဿ သာမန္တာ သုဂတဝိဒတ္ထိ အာဒါတဗ္ဗာ ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏာယ၊ အနာဒါ စေ ဘိက္ခု ပုရာဏသန္ထတဿ သာမန္တာ သုဂတဝိဒတ္ထိံ နဝံ နိသီဒနသန္ထတံ ကာရာပေယျ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၅၆၈. နိသီဒနံ နာမ သဒသံ ဝုစ္စတိ.

သန္ထတံ နာမ သန္ထရိတွာ ကတံ ဟောတိ အဝါယိမံ.

ကာရယမာနေနာတိ ကရောန္တော ဝါ ကာရာပေန္တော ဝါ.

ပုရာဏသန္ထတံ နာမ သကိံ နိဝတ္ထမ္ပိ သကိံ ပါရုတမ္ပိ.

သာမန္တာ သုဂတဝိဒတ္ထိ အာဒါတဗ္ဗာ ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏာယာတိ ထိရဘာဝါယ ဝဋ္ဋံ ဝါ စတုရဿံ ဝါ ဆိန္ဒိတွာ ဧကဒေသေ ဝါ သန္ထရိတဗ္ဗံ ဝိဇဋေတွာ ဝါ သန္ထရိတဗ္ဗံ.

အနာဒါ စေ ဘိက္ခု ပုရာဏသန္ထတဿ သာမန္တာ သုဂတဝိဒတ္ထိန္တိ အနာဒိယိတွာ ပုရာဏသန္ထတဿ သာမန္တာ သုဂတဝိဒတ္ထိံ နဝံ နိသီဒနသန္ထတံ ကရောတိ ဝါ ကာရာပေတိ ဝါ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ပဋိလာဘေန နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ပေ။ ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ နိသီဒနသန္ထတံ အနာဒိယိတွာ ပုရာဏသန္ထတဿ သာမန္တာ သုဂတဝိဒတ္ထိံ ကာရာပိတံ နိဿဂ္ဂိယံ. ဣမာဟံ သံဃဿ နိဿဇ္ဇာမီတိ။ပေ။ ဒဒေယျာတိ။ပေ။ အာယသ္မတော ဒမ္မီတိ.

၅၆၉. အတ္တနာ ဝိပ္ပကတံ အတ္တနာ ပရိယောသာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အတ္တနာ ဝိပ္ပကတံ ပရေဟိ ပရိယောသာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. ပရေဟိ ဝိပ္ပကတံ အတ္တနာ ပရိယောသာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. ပရေဟိ ဝိပ္ပကတံ ပရေဟိ ပရိယောသာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ.

အညဿတ္ထာယ ကရောတိ ဝါ ကာရာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၅၇၀. အနာပတ္တိ – ပုရာဏသန္ထတဿ သာမန္တာ သုဂတဝိဒတ္ထိံ အာဒိယိတွာ ကရောတိ၊ အလဘန္တော ထောကတရံ အာဒိယိတွာ ကရောတိ၊ အလဘန္တော အနာဒိယိတွာ ကရောတိ၊ အညေန ကတံ ပဋိလဘိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ဝိတာနံ ဝါ ဘူမတ္ထရဏံ ဝါ သာဏိပါကာရံ ဝါ ဘိသိံ ဝါ ဗိဗ္ဗောဟနံ ဝါ ကရောတိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

နိသီဒနသန္ထတသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဉ္စမံ.