၄. နိဿဂ္ဂိယကဏ္ဍံ

၁. စီဝရဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမကထိနသိက္ခာပဒံ

ဣမေ ခေါ ပနာယသ္မန္တော တိံသ နိဿဂ္ဂိယာ ပါစိတ္တိယာ

ဓမ္မာ ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆန္တိ.

၄၅၉. တေနေ သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ ဂေါတမကေ စေတိယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ တိစီဝရံ အနုညာတံ ဟောတိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ – ‘‘ဘဂဝတာ တိစီဝရံ အနုညာတ’’န္တိ အညေနေဝ တိစီဝရေန ဂါမံ ပဝိသန္တိ၊ အညေန တိစီဝရေန အာရာမေ အစ္ဆန္တိ၊ အညေန တိစီဝရေန နဟာနံ ဩတရန္တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အတိရေကစီဝရံ ဓာရေဿန္တီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတိရေကစီဝရံ ဓာရေထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ အတိရေကစီဝရံ ဓာရေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၆၀. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အတိရေကစီဝရံ ဓာရေယျ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၄၆၁. [မဟာဝ. ၃၄၇] တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ အတိရေကစီဝရံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ. အာယသ္မာ စ အာနန္ဒော တံ စီဝရံ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒါတုကာမော ဟောတိ. အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော သာကေတေ ဝိဟရတိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ – ‘န အတိရေကစီဝရံ ဓာရေတဗ္ဗ’န္တိ. ဣဒဉ္စ မေ အတိရေကစီဝရံ ဥပ္ပန္နံ. အဟဉ္စိမံ စီဝရံ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒါတုကာမော. အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော သာကေတေ ဝိဟရတိ. ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ‘‘ကီဝစိရံ ပနာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော အာဂစ္ဆိဿတီ’’တိ? ‘‘နဝမံ ဝါ၊ ဘဂဝါ၊ ဒိဝသံ ဒသမံ ဝါ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒသာဟပရမံ အတိရေကစီဝရံ ဓာရေတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၆၂. ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ ဒသာဟပရမံ အတိရေကစီဝရံ ဓာရေတဗ္ဗံ. တံ အတိက္ကာမယတော နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၆၃. နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိန္တိ ဘိက္ခုနော စီဝရံ ကတံ ဝါ ဟောတိ နဋ္ဌံ ဝါ ဝိနဋ္ဌံ ဝါ ဒဍ္ဎံ ဝါ စီဝရာသာ ဝါ ဥပစ္ဆိန္နာ.

ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေတိ အဋ္ဌန္နံ မာတိကာနံ အညတရာယ မာတိကာယ ဥဗ္ဘတံ ဟောတိ၊ သံဃေန ဝါ အန္တရာ ဥဗ္ဘတံ ဟောတိ.

ဒသာဟပရမန္တိ ဒသာဟပရမတာ ဓာရေတဗ္ဗံ.

အတိရေကစီဝရံ နာမ အနဓိဋ္ဌိတံ အဝိကပ္ပိတံ.

စီဝရံ နာမ ဆန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ၊ ဝိကပ္ပနုပဂံ ပစ္ဆိမံ.

တံ အတိက္ကာမယတော နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတီ [ဟောတီတိ ဣဒံ ပဒံ သဗ္ဗပေါတ္ထကေသု အတ္ထိ၊ သိက္ခာပဒေ ပန နတ္ထိ၊ ဧဝမုပရိပိ] တိ ဧကာဒသေ အရုဏုဂ္ဂမနေ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ. တေန ဘိက္ခုနာ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဝုဍ္ဎာနံ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ စီဝရံ ဒသာဟာတိက္ကန္တံ နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဣမာဟံ သံဃဿ နိဿဇ္ဇာမီ’’တိ. နိဿဇ္ဇိတွာ အာပတ္တိ ဒေသေတဗ္ဗာ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန အာပတ္တိ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ. နိဿဋ္ဌစီဝရံ ဒါတဗ္ဗံ.

၄၆၄. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဣဒံ စီဝရံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော နိဿဂ္ဂိယံ သံဃဿ နိဿဋ္ဌံ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣမံ စီဝရံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဒဒေယျာ’’တိ.

၄၆၅. တေန ဘိက္ခုနာ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဝုဍ္ဎာနံ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ စီဝရံ ဒသာဟာတိက္ကန္တံ နိဿဂ္ဂိယံ. ဣမာဟံ အာယသ္မန္တာနံ နိဿဇ္ဇာမီ’’တိ. နိဿဇ္ဇိတွာ အာပတ္တိ ဒေသေတဗ္ဗာ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန အာပတ္တိ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ. နိဿဋ္ဌစီဝရံ ဒါတဗ္ဗံ.

၄၆၆. ‘‘သုဏန္တု မေ အာယသ္မန္တာ. ဣဒံ စီဝရံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော နိဿဂ္ဂိယံ အာယသ္မန္တာနံ နိဿဋ္ဌံ. ယဒါယသ္မန္တာနံ ပတ္တကလ္လံ၊ အာယသ္မန္တာ ဣမံ စီဝရံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဒဒေယျု’’န္တိ.

၄၆၇. တေန ဘိက္ခုနာ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ဣဒံ မေ၊ အာဝုသော၊ စီဝရံ ဒသာဟာတိက္ကန္တံ နိဿဂ္ဂိယံ. ဣမာဟံ အာယသ္မတော နိဿဇ္ဇာမီ’’တိ. နိဿဇ္ဇိတွာ အာပတ္တိ ဒေသေတဗ္ဗာ. တေန ဘိက္ခုနာ အာပတ္တိ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ. နိဿဋ္ဌစီဝရံ ဒါတဗ္ဗံ – ‘‘ဣမံ စီဝရံ အာယသ္မတော ဒမ္မီ’’တိ.

၄၆၈. ဒသာဟာတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. ဒသာဟာတိက္ကန္တေ ဝေမတိကော၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. ဒသာဟာတိက္ကန္တေ အနတိက္ကန္တသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အနဓိဋ္ဌိတေ အဓိဋ္ဌိတသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အဝိကပ္ပိတေ ဝိကပ္ပိတသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အဝိဿဇ္ဇိတေ ဝိဿဇ္ဇိတသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အနဋ္ဌေ နဋ္ဌသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အဝိနဋ္ဌေ ဝိနဋ္ဌသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အဒဍ္ဎေ ဒဍ္ဎသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အဝိလုတ္တေ ဝိလုတ္တသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ.

နိဿဂ္ဂိယံ စီဝရံ အနိဿဇ္ဇိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဒသာဟာနတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဒသာဟာနတိက္ကန္တေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဒသာဟာနတိက္ကန္တေ အနတိက္ကန္တသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၆၉. အနာပတ္တိ အန္တောဒသာဟံ အဓိဋ္ဌေတိ၊ ဝိကပ္ပေတိ၊ ဝိဿဇ္ဇေတိ၊ နဿတိ၊ ဝိနဿတိ၊ ဍယှတိ၊ အစ္ဆိန္ဒိတွာ ဂဏှန္တိ၊ ဝိဿာသံ ဂဏှန္တိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

၄၇၀. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ နိဿဋ္ဌစီဝရံ န ဒေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဋ္ဌစီဝရံ န ဒါတဗ္ဗံ. ယော န ဒဒေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ.

ကထိနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဌမံ.

၂. ဥဒေါသိတသိက္ခာပဒံ

၄၇၁. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဘိက္ခူနံ ဟတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သန္တရုတ္တရေန ဇနပဒစာရိကံ ပက္ကမန္တိ. တာနိ စီဝရာနိ စိရံ နိက္ခိတ္တာနိ ကဏ္ဏကိတာနိ ဟောန္တိ. တာနိ ဘိက္ခူ ဩတာပေန္တိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သေနာသနစာရိကံ အာဟိဏ္ဍန္တော တေ ဘိက္ခူ တာနိ စီဝရာနိ ဩတာပေန္တေ. ဒိသွာန ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဿိမာနိ၊ အာဝုသော၊ စီဝရာနိ ကဏ္ဏကိတာနီ’’တိ? အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ ဘိက္ခူနံ ဟတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သန္တရုတ္တရေန ဇနပဒစာရိကံ ပက္ကမိဿန္တီ’’တိ! အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော တေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ ဘိက္ခူနံ ဟတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သန္တရုတ္တရေန ဇနပဒစာရိကံ ပက္ကမန္တီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသာ ဘိက္ခူနံ ဟတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သန္တရုတ္တရေန ဇနပဒစာရိကံ ပက္ကမိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၇၂. ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ ဧကရတ္တမ္ပိ စေ ဘိက္ခု တိစီဝရေန ဝိပ္ပဝသေယျ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၄၇၃. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ကောသမ္ဗိယံ ဂိလာနော ဟောတိ. ဉာတကာ တဿ ဘိက္ခုနော သန္တိကေ ဒူတံ ပါဟေသုံ – ‘‘အာဂစ္ဆတု ဘဒန္တော၊ မယံ၊ ဥပဋ္ဌဟိဿာမာ’’တိ. ဘိက္ခူပိ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော၊ ဉာတကာ တံ ဥပဋ္ဌဟိဿန္တီ’’တိ. သော ဧဝမာဟ – ‘‘ဘဂဝတာဝုသော၊ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ – ‘န တိစီဝရေန ဝိပ္ပဝသိတဗ္ဗ’န္တိ. အဟဉ္စမှိ ဂိလာနော. န သက္ကောမိ တိစီဝရံ အာဒါယ ပက္ကမိတုံ. နာဟံ ဂမိဿာမီ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနဿ ဘိက္ခုနော တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိံ ဒါတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါတဗ္ဗာ. တေန ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဝုဍ္ဎာနံ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဂိလာနော. န သက္ကောမိ တိစီဝရံ အာဒါယ ပက္ကမိတုံ. သောဟံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိံ ယာစာမီ’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၄၇၄. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု ဂိလာနော. န သက္ကောတိ တိစီဝရံ အာဒါယ ပက္ကမိတုံ. သော သံဃံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိံ ယာစတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိံ ဒဒေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု ဂိလာနော. န သက္ကောတိ တိစီဝရံ အာဒါယ ပက္ကမိတုံ. သော သံဃံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိံ ယာစတိ. သံဃော ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိံ ဒေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိယာ ဒါနံ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒိန္နာ သံဃေန ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၇၅. ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ ဧကရတ္တမ္ပိ စေ ဘိက္ခု တိစီဝရေန ဝိပ္ပဝသေယျ၊ အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၄၇၆. ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိန္တိ ဘိက္ခုနော စီဝရံ ကတံ ဝါ ဟောတိ နဋ္ဌံ ဝါ ဝိနဋ္ဌံ ဝါ ဒဍ္ဎံ ဝါ စီဝရာသာ ဝါ ဥပစ္ဆိန္နာ.

ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေတိ အဋ္ဌန္နံ မာတိကာနံ အညတရာယ မာတိကာယ ဥဗ္ဘတံ ဟောတိ၊ သံဃေန ဝါ အန္တရာ ဥဗ္ဘတံ ဟောတိ.

ဧကရတ္တမ္ပိ စေ ဘိက္ခု တိစီဝရေန ဝိပ္ပဝသေယျာတိ သင်္ဃာဋိယာ ဝါ ဥတ္တရာသင်္ဂေန ဝါ အန္တရဝါသကေန ဝါ.

အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာတိ ဌပေတွာ ဘိက္ခုသမ္မုတိံ.

နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတီတိ သဟ အရုဏုဂ္ဂမနာ [အရုဏုဂ္ဂမနေန (သီ. သျာ.)] နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ပေ။ ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ စီဝရံ ရတ္တိဝိပ္ပဝုတ္ထံ [ရတ္တိံ ဝိပ္ပဝုတ္ထံ (သီ.)] အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဣမာဟံ သံဃဿ နိဿဇ္ဇာမီတိ။ပေ။ ဒဒေယျာတိ။ပေ။ ဒဒေယျုန္တိ။ပေ။ အာယသ္မတော ဒမ္မီတိ.

၄၇၇. ဂါမော ဧကူပစာရော နာနူပစာရော. နိဝေသနံ ဧကူပစာရံ နာနူပစာရံ. ဥဒေါသိတော ဧကူပစာရော နာနူပစာရော. အဋ္ဋော ဧကူပစာရော နာနူပစာရော. မာဠော ဧကူပစာရော နာနူပစာရော. ပါသာဒေါ ဧကူပစာရော နာနူပစာရော. ဟမ္မိယံ ဧကူပစာရံ နာနူပစာရံ. နာဝါ ဧကူပစာရာ နာနူပစာရာ. သတ္ထော ဧကူပစာရော နာနူပစာရော. ခေတ္တံ ဧကူပစာရံ နာနူပစာရံ. ဓညကရဏံ ဧကူပစာရံ နာနူပစာရံ. အာရာမော ဧကူပစာရော နာနူပစာရော. ဝိဟာရော ဧကူပစာရော နာနူပစာရော. ရုက္ခမူလံ ဧကူပစာရံ နာနူပစာရံ. အဇ္ဈောကာသော ဧကူပစာရော နာနူပစာရော.

၄၇၈. ဂါမော ဧကူပစာရော နာမ ဧကကုလဿ ဂါမော ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တော စ. အန္တောဂါမေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောဂါမေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တော ဟောတိ၊ ယသ္မိံ ဃရေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဃရေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၇၉. နာနာကုလဿ ဂါမော ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တော စ. ယသ္မိံ ဃရေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဃရေ ဝတ္ထဗ္ဗံ သဘာယေ ဝါ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. သဘာယံ ဂစ္ဆန္တေန ဟတ္ထပါသေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သဘာယေ ဝါ ဝတ္ထဗ္ဗံ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. သဘာယေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သဘာယေ ဝါ ဝတ္ထဗ္ဗံ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တော ဟောတိ၊ ယသ္မိံ ဃရေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဃရေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၀. ဧကကုလဿ နိဝေသနံ ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တဉ္စ၊ နာနာဂဗ္ဘာ နာနာဩဝရကာ. အန္တောနိဝေသနေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောနိဝေသနေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တံ ဟောတိ၊ ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၁. နာနာကုလဿ နိဝေသနံ ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တဉ္စ၊ နာနာဂဗ္ဘာ နာနာဩဝရကာ. ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တံ ဟောတိ၊ ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၂. ဧကကုလဿ ဥဒေါသိတော ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တော စ၊ နာနာဂဗ္ဘာ နာနာဩဝရကာ. အန္တောဥဒေါသိတေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောဥဒေါသိတေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တော ဟောတိ၊ ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၃. နာနာကုလဿ ဥဒေါသိတော ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တော စ၊ နာနာဂဗ္ဘာ နာနာဩဝရကာ. ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တော ဟောတိ၊ ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၄. ဧကကုလဿ အဋ္ဋော ဟောတိ၊ အန္တောအဋ္ဋေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောအဋ္ဋေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ အဋ္ဋော ဟောတိ၊ နာနာဂဗ္ဘာ နာနာဩဝရကာ. ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၅. ဧကကုလဿ မာဠော ဟောတိ၊ အန္တောမာဠေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောမာဠေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ မာဠော ဟောတိ နာနာဂဗ္ဘာ နာနာဩဝရကာ၊ ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၆. ဧကကုလဿ ပါသာဒေါ ဟောတိ၊ အန္တောပါသာဒေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောပါသာဒေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ ပါသာဒေါ ဟောတိ၊ နာနာဂဗ္ဘာ နာနာဩဝရကာ. ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၇. ဧကကုလဿ ဟမ္မိယံ ဟောတိ. အန္တောဟမ္မိယေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောဟမ္မိယေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ ဟမ္မိယံ ဟောတိ၊ နာနာဂဗ္ဘာ နာနာဩဝရကာ. ယသ္မိံ ဂဗ္ဘေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဂဗ္ဘေ ဝတ္ထဗ္ဗံ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၈. ဧကကုလဿ နာဝါ ဟောတိ. အန္တောနာဝါယ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောနာဝါယ ဝတ္ထဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ နာဝါ ဟောတိ နာနာဂဗ္ဘာ နာနာဩဝရကာ. ယသ္မိံ ဩဝရကေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဩဝရကေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၈၉. ဧကကုလဿ သတ္ထော ဟောတိ. သတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ ပုရတော ဝါ ပစ္ဆတော ဝါ သတ္တဗ္ဘန္တရာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗာ၊ ပဿတော အဗ္ဘန္တရံ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ သတ္ထော ဟောတိ၊ သတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၉၀. ဧကကုလဿ ခေတ္တံ ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တဉ္စ. အန္တောခေတ္တေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောခေတ္တေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တံ ဟောတိ၊ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ ခေတ္တံ ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တဉ္စ. အန္တောခေတ္တေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ ဒွါရမူလေ ဝါ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တံ ဟောတိ၊ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၉၁. ဧကကုလဿ ဓညကရဏံ ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တဉ္စ. အန္တောဓညကရဏေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောဓညကရဏေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တံ ဟောတိ၊ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ ဓညကရဏံ ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တဉ္စ. အန္တောဓညကရဏေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ ဒွါရမူလေ ဝါ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တံ ဟောတိ၊ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၉၂. ဧကကုလဿ အာရာမော ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တော စ. အန္တောအာရာမေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောအာရာမေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တော ဟောတိ၊ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ အာရာမော ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တော စ. အန္တောအာရာမေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ ဒွါရမူလေ ဝါ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တော ဟောတိ၊ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၉၃. ဧကကုလဿ ဝိဟာရော ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တော စ. အန္တောဝိဟာရေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောဝိဟာရေ ဝတ္ထဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တော ဟောတိ၊ ယသ္မိံ ဝိဟာရေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ ဝိဟာရော ဟောတိ ပရိက္ခိတ္တော စ. ယသ္မိံ ဝိဟာရေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝတ္ထဗ္ဗံ ဒွါရမူလေ ဝါ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ. အပရိက္ခိတ္တော ဟောတိ၊ ယသ္မိံ ဝိဟာရေ စီဝရံ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ တသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ဟတ္ထပါသာ ဝါ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

၄၉၄. ဧကကုလဿ ရုက္ခမူလံ ဟောတိ၊ ယံ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ သမန္တာ ဆာယာ ဖရတိ၊ အန္တောဆာယာယ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ အန္တောဆာယာယ ဝတ္ထဗ္ဗံ. နာနာကုလဿ ရုက္ခမူလံ ဟောတိ၊ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗံ.

အဇ္ဈောကာသော ဧကူပစာရော နာမ အဂါမကေ အရညေ သမန္တာ သတ္တဗ္ဘန္တရာ ဧကူပစာရော၊ တတော ပရံ နာနူပစာရော.

၄၉၅. ဝိပ္ပဝုတ္ထေ ဝိပ္ပဝုတ္ထသညီ အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. ဝိပ္ပဝုတ္ထေ ဝေမတိကော၊ အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. ဝိပ္ပဝုတ္ထေ အဝိပ္ပဝုတ္ထသညီ၊ အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အပ္ပစ္စုဒ္ဓဋေ ပစ္စုဒ္ဓဋသညီ။ပေ။ အဝိဿဇ္ဇိတေ ဝိဿဇ္ဇိတသညီ။ အနဋ္ဌေ နဋ္ဌသညီ။ အဝိနဋ္ဌေ ဝိနဋ္ဌသညီ။ အဒဍ္ဎေ ဒဍ္ဎသညီ။ပေ။ အဝိလုတ္တေ ဝိလုတ္တသညီ၊ အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ.

နိဿဂ္ဂိယံ စီဝရံ အနိဿဇ္ဇိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဝိပ္ပဝုတ္ထေ ဝိပ္ပဝုတ္ထသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဝိပ္ပဝုတ္ထေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဝိပ္ပဝုတ္ထေ အဝိပ္ပဝုတ္ထသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၄၉၆. အနာပတ္တိ အန္တောအရုဏေ ပစ္စုဒ္ဓရတိ၊ ဝိဿဇ္ဇေတိ၊ နဿတိ၊ ဝိနဿတိ၊ ဍယှတိ၊ အစ္ဆိန္ဒိတွာ ဂဏှန္တိ၊ ဝိဿာသံ ဂဏှန္တိ၊ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ဥဒေါသိတသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.

၃. တတိယကထိနသိက္ခာပဒံ

၄၉၇. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော အကာလစီဝရံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ. တဿ တံ စီဝရံ ကယိရမာနံ နပ္ပဟောတိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တံ စီဝရံ ဥဿာပေတွာ ပုနပ္ပုနံ ဝိမဇ္ဇတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ သေနာသနစာရိကံ အာဟိဏ္ဍန္တော တံ ဘိက္ခုံ တံ စီဝရံ ဥဿာပေတွာ ပုနပ္ပုနံ ဝိမဇ္ဇန္တံ. ဒိသွာန ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဿ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဣမံ စီဝရံ ဥဿာပေတွာ ပုနပ္ပုနံ ဝိမဇ္ဇသီ’’တိ? ‘‘ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ အကာလစီဝရံ ဥပ္ပန္နံ. ကယိရမာနံ နပ္ပဟောတိ. တေနာဟံ ဣမံ စီဝရံ ဥဿာပေတွာ ပုနပ္ပုနံ ဝိမဇ္ဇာမီ’’တိ. ‘‘အတ္ထိ ပန တေ၊ ဘိက္ခု၊ စီဝရပစ္စာသာ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ၊ ဘဂဝါ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ၊ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အကာလစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ စီဝရပစ္စာသာ နိက္ခိပိတု’’န္တိ.

၄၉၈. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ‘‘ဘဂဝတာ အနုညာတံ အကာလစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ စီဝရပစ္စာသာ နိက္ခိပိတု’’န္တိ အကာလစီဝရာနိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ အတိရေကမာသံ နိက္ခိပန္တိ. တာနိ စီဝရာနိ စီဝရဝံသေ ဘဏ္ဍိကာဗဒ္ဓါနိ တိဋ္ဌန္တိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သေနာသနစာရိကံ အာဟိဏ္ဍန္တော တာနိ စီဝရာနိ စီဝရဝံသေ ဘဏ္ဍိကာဗဒ္ဓါနိ တိဋ္ဌန္တေ. ဒိသွာန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ကဿိမာနိ၊ အာဝုသော၊ စီဝရာနိ စီဝရဝံသေ ဘဏ္ဍိကာဗဒ္ဓါနိ တိဋ္ဌန္တီ’’တိ? ‘‘အမှာကံ၊ အာဝုသော၊ အကာလစီဝရာနိ စီဝရပစ္စာသာ နိက္ခိတ္တာနီ’’တိ. ‘‘ကီဝစိရံ ပနာဝုသော၊ ဣမာနိ စီဝရာနိ နိက္ခိတ္တာနီ’’တိ? ‘‘အတိရေကမာသံ၊ အာဝုသော’’တိ. အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ အကာလစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ အတိရေကမာသံ နိက္ခိပိဿန္တီ’’တိ! အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော တေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ အကာလစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ အတိရေကမာသံ နိက္ခိပန္တီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသာ အကာလစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ အတိရေကမာသံ နိက္ခိပိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၄၉၉. ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ ဘိက္ခုနော ပနေဝ အကာလစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ အာကင်္ခမာနေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ. ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ခိပ္ပမေဝ ကာရေတဗ္ဗံ. နောစဿ ပါရိပူရိ၊ မာသပရမံ တေန ဘိက္ခုနာ တံ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ ဦနဿ ပါရိပူရိယာ သတိယာ ပစ္စာသာယ. တတော စေ ဥတ္တရိ [ဥတ္တရိံ (သီ. သျာ.)] နိက္ခိပေယျ၊ သတိယာပိ ပစ္စာသာယ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၅၀၀. နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိန္တိ ဘိက္ခုနော စီဝရံ ကတံ ဝါ ဟောတိ နဋ္ဌံ ဝါ ဝိနဋ္ဌံ ဝါ ဒဍ္ဎံ ဝါ စီဝရာသာ ဝါ ဥပစ္ဆိန္နာ.

ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေတိ အဋ္ဌန္နံ မာတိကာနံ အညတရာယ မာတိကာယ ဥဗ္ဘတံ ဟောတိ၊ သံဃေန ဝါ အန္တရာ ဥဗ္ဘတံ ဟောတိ.

အကာလစီဝရံ နာမ အနတ္ထတေ ကထိနေ ဧကာဒသမာသေ ဥပ္ပန္နံ၊ အတ္ထတေ ကထိနေ သတ္တမာသေ ဥပ္ပန္နံ၊ ကာလေပိ အာဒိဿ ဒိန္နံ၊ ဧတံ အကာလစီဝရံ နာမ.

ဥပ္ပဇ္ဇေယျာတိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ သင်္ဃတော ဝါ ဂဏတော ဝါ ဉာတိတော ဝါ မိတ္တတော ဝါ ပံသုကူလံ ဝါ အတ္တနော ဝါ ဓနေန.

အာကင်္ခမာနေနာတိ ဣစ္ဆမာနေန ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ.

ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ခိပ္ပမေဝ ကာရေတဗ္ဗန္တိ ဒသာဟာ ကာရေတဗ္ဗံ.

နော စဿ ပါရိပူရီတိ ကယိရမာနံ နပ္ပဟောတိ.

မာသပရမံ တေန ဘိက္ခုနာ တံ စီဝရံ နိက္ခိပိတဗ္ဗန္တိ မာသပရမတာ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ.

ဦနဿ ပါရိပူရိယာတိ ဦနဿ ပါရိပူရတ္ထာယ.

သတိယာ ပစ္စာသာယာတိ ပစ္စာသာ ဟောတိ သင်္ဃတော ဝါ ဂဏတော ဝါ ဉာတိတော ဝါ မိတ္တတော ဝါ ပံသုကူလံ ဝါ အတ္တနော ဝါ ဓနေန.

တတော စေ ဥတ္တရိ နိက္ခိပေယျ သတိယာပိ ပစ္စာသာယာတိ တဒဟုပ္ပန္နေ မူလစီဝရေ ပစ္စာသာစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒသာဟာ ကာရေတဗ္ဗံ. ဒွီဟုပ္ပန္နေ မူလစီဝရေ ပစ္စာသာစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒသာဟာ ကာရေတဗ္ဗံ. တီဟုပ္ပန္နေ မူလစီဝရေ။ပေ။ စတူဟုပ္ပန္နေ။ ပဉ္စာဟုပ္ပန္နေ။ ဆာဟုပ္ပန္နေ။ သတ္တာဟုပ္ပန္နေ။ အဋ္ဌာဟုပ္ပန္နေ ။ နဝါဟုပ္ပန္နေ။ ဒသာဟုပ္ပန္နေ မူလစီဝရေ ပစ္စာသာစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒသာဟာ ကာရေတဗ္ဗံ. ဧကာဒသေ ဥပ္ပန္နေ။ပေ။ ဒွါဒသေ ဥပ္ပန္နေ။ တေရသေ ဥပ္ပန္နေ။ စုဒ္ဒသေ ဥပ္ပန္နေ။ ပန္နရသေ ဥပ္ပန္နေ။ သောဠသေ ဥပ္ပန္နေ။ သတ္တရသေ ဥပ္ပန္နေ။ အဋ္ဌာရသေ ဥပ္ပန္နေ။ ဧကူနဝီသေ ဥပ္ပန္နေ။ ဝီသေ ဥပ္ပန္နေ မူလစီဝရေ ပစ္စာသာစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒသာဟာ ကာရေတဗ္ဗံ. ဧကဝီသေ ဥပ္ပန္နေ မူလစီဝရေ ပစ္စာသာစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ နဝါဟာ ကာရေတဗ္ဗံ. ဒွါဝီသေ ဥပ္ပန္နေ။ပေ။ တေဝီသေ ဥပ္ပန္နေ။ စတုဝီသေ ဥပ္ပန္နေ။ ပဉ္စဝီသေ ဥပ္ပန္နေ။ ဆဗ္ဗီသေ ဥပ္ပန္နေ။ သတ္တဝီသေ ဥပ္ပန္နေ။ အဋ္ဌဝီသေ ဥပ္ပန္နေ။ ဧကူနတိံသေ ဥပ္ပန္နေ မူလစီဝရေ ပစ္စာသာစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧကာဟံ ကာရေတဗ္ဗံ။ တိံသေ ဥပ္ပန္နေ မူလစီဝရေ ပစ္စာသာစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဒဟေဝ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗံ ဝိဿဇ္ဇေတဗ္ဗံ. နော စေ အဓိဋ္ဌေယျ ဝါ ဝိကပ္ပေယျ ဝါ ဝိဿဇ္ဇေယျ ဝါ၊ ဧကတိံသေ အရုဏုဂ္ဂမနေ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ပေ။ ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ အကာလစီဝရံ မာသာတိက္ကန္တံ နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဣမာဟံ သံဃဿ နိဿဇ္ဇာမီတိ။ပေ။ ဒဒေယျာတိ။ပေ။ ဒဒေယျုန္တိ။ပေ။ အာယသ္မတော ဒမ္မီတိ.

ဝိသဘာဂေ ဥပ္ပန္နေ မူလစီဝရေ ပစ္စာသာစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ရတ္တိယော စ သေသာ ဟောန္တိ၊ န အကာမာ ကာရေတဗ္ဗံ.

၅၀၁. မာသာတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. မာသာတိက္ကန္တေ ဝေမတိကော နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. မာသာတိက္ကန္တေ အနတိက္ကန္တသညီ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အနဓိဋ္ဌိတေ အဓိဋ္ဌိတသညီ။ပေ။ အဝိကပ္ပိတေ ဝိကပ္ပိတသညီ။ အဝိဿဇ္ဇိတေ ဝိဿဇ္ဇိတသညီ။ အနဋ္ဌေ နဋ္ဌသညီ။ အဝိနဋ္ဌေ ဝိနဋ္ဌသညီ။ အဒဍ္ဎေ ဒဍ္ဎသညီ။ အဝိလုတ္တေ ဝိလုတ္တသညီ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ.

နိဿဂ္ဂိယံ စီဝရံ အနိဿဇ္ဇိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. မာသာနတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. မာသာနတိက္ကန္တေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. မာသာနတိက္ကန္တေ အနတိက္ကန္တသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၅၀၂. အနာပတ္တိ အန္တောမာသေ အဓိဋ္ဌေတိ၊ ဝိကပ္ပေတိ၊ ဝိဿဇ္ဇေတိ၊ နဿတိ၊ ဝိနဿတိ၊ ဍယှတိ၊ အစ္ဆိန္ဒိတွာ ဂဏှန္တိ၊ ဝိဿာသံ ဂဏှန္တိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

တတိယကထိနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၄. ပုရာဏစီဝရသိက္ခာပဒံ

၅၀၃. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဥဒါယိဿ ပုရာဏဒုတိယိကာ ဘိက္ခုနီသု ပဗ္ဗဇိတာ ဟောတိ. သာ အာယသ္မတော ဥဒါယိဿ သန္တိကေ အဘိက္ခဏံ အာဂစ္ဆတိ. အာယသ္မာပိ ဥဒါယီ တဿာ ဘိက္ခုနိယာ သန္တိကေ အဘိက္ခဏံ ဂစ္ဆတိ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဥဒါယီ တဿာ ဘိက္ခုနိယာ သန္တိကေ ဘတ္တဝိဿဂ္ဂံ ကရောတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန သာ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တဿာ ဘိက္ခုနိယာ ပုရတော အင်္ဂဇာတံ ဝိဝရိတွာ အာသနေ နိသီဒိ. သာပိ ခေါ ဘိက္ခုနီ အာယသ္မတော ဥဒါယိဿ ပုရတော အင်္ဂဇာတံ ဝိဝရိတွာ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယီ သာရတ္တော တဿာ ဘိက္ခုနိယာ အင်္ဂဇာတံ ဥပနိဇ္ဈာယိ. တဿ အသုစိ မုစ္စိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယီ တံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဂစ္ဆ၊ ဘဂိနိ၊ ဥဒကံ အာဟရ၊ အန္တရဝါသကံ ဓောဝိဿာမီ’’တိ. ‘‘အာဟရယျ၊ အဟမေဝ ဓောဝိဿာမီ’’တိ တံ အသုစိံ ဧကဒေသံ မုခေန အဂ္ဂဟေသိ ဧကဒေသံ အင်္ဂဇာတေ ပက္ခိပိ. သာ တေန ဂဗ္ဘံ ဂဏှိ. ဘိက္ခုနိယော ဧဝမာဟံသု – ‘‘အဗြဟ္မစာရိနီ အယံ ဘိက္ခုနီ၊ ဂဗ္ဘိနီ’’တိ. ‘‘နာဟံ၊ အယျေ၊ အဗြဟ္မစာရိနီ’’တိ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ဘိက္ခုနိယော ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျော ဥဒါယီ ဘိက္ခုနိယာ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေဿတီ’’တိ! အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဥဒါယီ ဘိက္ခုနိယာ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေဿတီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဥဒါယိ၊ ဘိက္ခုနိယာ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေသီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘ဉာတိကာ တေ၊ ဥဒါယိ၊ အညာတိကာ’’တိ? ‘‘အညာတိကာ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘အညာတကော၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတိကာယ န ဇာနာတိ ပတိရူပံ ဝါ အပ္ပတိရူပံ ဝါ ပါသာဒိကံ ဝါ အပါသာဒိကံ ဝါ. တတ္ထ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၅၀၄. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေယျ ဝါ ရဇာပေယျ ဝါ အာကောဋာပေယျ ဝါ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၅၀၅. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

အညာတိကာ နာမ မာတိတော ဝါ ပိတိတော ဝါ ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အသမ္ဗဒ္ဓါ.

ဘိက္ခုနီ နာမ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပန္နာ.

ပုရာဏစီဝရံ နာမ သကိံ နိဝတ္ထမ္ပိ သကိံ ပါရုတမ္ပိ.

ဓောဝါတိ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓောတံ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. ရဇာတိ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ရတ္တံ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. အာကောဋေဟီတိ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သကိံ ပါဏိပ္ပဟာရံ ဝါ မုဂ္ဂရပ္ပဟာရံ ဝါ ဒိန္နေ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ပေ။ ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ ပုရာဏစီဝရံ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဓောဝါပိတံ နိဿဂ္ဂိယံ. ဣမာဟံ သံဃဿ နိဿဇ္ဇာမီတိ။ပေ။ ဒဒေယျာတိ။ပေ။ ဒဒေယျုန္တိ။ပေ။ အာယသ္မတော ဒမ္မီတိ.

၅၀၆. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေတိ ရဇာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေတိ အာကောဋာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေတိ ရဇာပေတိ အာကောဋာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အာပတ္တိ ဒွိန္နံ ဒုက္ကဋာနံ.

အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ ရဇာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ ရဇာပေတိ အာကောဋာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ ရဇာပေတိ ဓောဝါပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ ရဇာပေတိ အာကောဋာပေတိ ဓောဝါပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အာပတ္တိ ဒွိန္နံ ဒုက္ကဋာနံ.

အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ အာကောဋာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ အာကောဋာပေတိ ဓောဝါပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ အာကောဋာပေတိ ရဇာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ ပုရာဏစီဝရံ အာကောဋာပေတိ ဓောဝါပေတိ ရဇာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အာပတ္တိ ဒွိန္နံ ဒုက္ကဋာနံ.

အညာတိကာယ ဝေမတိကော။ပေ။ အညာတိကာယ ဉာတိကသညီ။ပေ။ အညဿ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ ဓောဝါပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဧကတောဥပသမ္ပန္နာယ ဓောဝါပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ အညာတိကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ ဉာတိကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၅၀၇. အနာပတ္တိ ဉာတိကာယ ဓောဝန္တိယာ အညာတိကာ ဒုတိယာ ဟောတိ၊ အဝုတ္တာ ဓောဝတိ၊ အပရိဘုတ္တံ ဓောဝါပေတိ၊ စီဝရံ ဌပေတွာ အညံ ပရိက္ခာရံ ဓောဝါပေတိ၊ သိက္ခမာနာယ၊ သာမဏေရိယာ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ပုရာဏစီဝရသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ စတုတ္ထံ.

၅. စီဝရပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒံ

၅၀၈. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ. အထ ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပ္ပဋိက္ကန္တာ ယေန အန္ဓဝနံ တေနုပသင်္ကမိ ဒိဝါဝိဟာရာယ. အန္ဓဝနံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. တေန ခေါ ပန သမယေန စောရာ ကတကမ္မာ ဂါဝိံ ဝဓိတွာ မံသံ ဂဟေတွာ အန္ဓဝနံ ပဝိသိံသု. အဒ္ဒသာ ခေါ စောရဂါမဏိကော ဥပ္ပလဝဏ္ဏံ ဘိက္ခုနိံ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသိန္နံ. ဒိသွာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ မေ ပုတ္တဘာတုကာ ပဿိဿန္တိ ဝိဟေဌိဿန္တိ ဣမံ ဘိက္ခုနိ’’န္တိ အညေန မဂ္ဂေန အဂမာသိ. အထ ခေါ သော စောရဂါမဏိကော မံသေ ပက္ကေ ဝရမံသာနိ ဂဟေတွာ ပဏ္ဏပုဋံ [ပဏ္ဏေန ပုဋံ (သျာ.)] ဗန္ဓိတွာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာယ ဘိက္ခုနိယာ အဝိဒူရေ ရုက္ခေ အာလဂ္ဂေတွာ – ‘‘ယော ပဿတိ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဒိန္နံယေဝ ဟရတူ’’တိ၊ ဝတွာ ပက္ကာမိ. အဿောသိ ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ တဿ စောရဂါမဏိကဿ ဣမံ ဝါစံ ဘာသမာနဿ. အထ ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ တံ မံသံ ဂဟေတွာ ဥပဿယံ အဂမာသိ. အထ ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန တံ မံသံ သမ္ပာဒေတွာ ဥတ္တရာသင်္ဂေန ဘဏ္ဍိကံ ဗန္ဓိတွာ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ဝေဠုဝနေ ပစ္စုဋ္ဌာသိ [ပစ္စုပဋ္ဌာသိ (?)].

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌော ဟောတိ. အာယသ္မာ ဥဒါယီ ဩဟိယျကော ဟောတိ ဝိဟာရပါလော. အထ ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ ယေနာယသ္မာ ဥဒါယီ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ’’တိ? ‘‘ပဝိဋ္ဌော၊ ဘဂိနိ၊ ဘဂဝါ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယာ’’တိ. ‘‘ဣမံ၊ ဘန္တေ၊ မံသံ ဘဂဝတော ဒေဟီ’’တိ. ‘‘သန္တပ္ပိတော တယာ၊ ဘဂိနိ၊ ဘဂဝါ မံသေန. သစေ မေ တွံ အန္တရဝါသကံ ဒဒေယျာသိ၊ ဧဝံ အဟမ္ပိ သန္တပ္ပိတော ဘဝေယျံ အန္တရဝါသကေနာ’’တိ. ‘‘မယံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ မာတုဂါမာ နာမ ကိစ္ဆလာဘာ. ဣဒဉ္စ မေ အန္တိမံ ပဉ္စမံ စီဝရံ. နာဟံ ဒဿာမီ’’တိ. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘဂိနိ၊ ပုရိသော ဟတ္ထိံ ဒတွာ ကစ္ဆေ သဇ္ဇေယျ [ဝိဿဇ္ဇေယျ (သျာ.)] ဧဝမေဝ ခေါ တွံ ဘဂိနိ ဘဂဝတော မံသံ ဒတွာ မယိ အန္တရဝါသကေ သဇ္ဇသီ’’တိ [အန္တရဝါသကံ န သဇ္ဇသီတိ (က.)၊ မယှံ အန္တရဝါသကံ ဝိဿဇ္ဇေဟီတိ (သျာ.)]. အထ ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ အာယသ္မတာ ဥဒါယိနာ နိပ္ပီဠိယမာနာ အန္တရဝါသကံ ဒတွာ ဥပဿယံ အဂမာသိ. ဘိက္ခုနိယော ဥပ္ပလဝဏ္ဏာယ ဘိက္ခုနိယာ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိယော ဥပ္ပလဝဏ္ဏံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကဟံ တေ၊ အယျေ၊ အန္တရဝါသကော’’တိ? ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ဘိက္ခုနိယော ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျော ဥဒါယီ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေဿတိ ကိစ္ဆလာဘော မာတုဂါမော’’တိ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဥဒါယီ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေဿတီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဥဒါယိ၊ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေသီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘ဉာတိကာ တေ၊ ဥဒါယိ၊ အညာတိကာ’’တိ? ‘‘အညာတိကာ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘အညာတကော၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတိကာယ န ဇာနာတိ ပတိရူပံ ဝါ အပ္ပတိရူပံ ဝါ သန္တံ ဝါ အသန္တံ ဝါ. တတ္ထ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဟတ္ထတော စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေဿသိ! နေတံ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၅၀၉. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဟတ္ထတော စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၅၁၀. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ ဘိက္ခုနီနံ ပါရိဝတ္တကစီဝရံ န ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ. ဘိက္ခုနိယော ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ အမှာကံ ပါရိဝတ္တကစီဝရံ န ပဋိဂ္ဂဟေဿန္တီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တာသံ ဘိက္ခုနီနံ ဥဇ္ဈာယန္တီနံ ခိယျန္တီနံ ဝိပါစေန္တီနံ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ပါရိဝတ္တကံ ပဋိဂ္ဂဟေတုံ – ဘိက္ခုဿ၊ ဘိက္ခုနိယာ၊ သိက္ခမာနာယ၊ သာမဏေရဿ၊ သာမဏေရိယာ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ပါရိဝတ္တကံ ပဋိဂ္ဂဟေတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ.

၅၁၁. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဟတ္ထတော စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၅၁၂. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

အညာတိကာ နာမ မာတိတော ဝါ ပိတိတော ဝါ ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အသမ္ဗဒ္ဓါ.

ဘိက္ခုနီ နာမ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပန္နာ.

စီဝရံ နာမ ဆန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ ဝိကပ္ပနုပဂံ ပစ္ဆိမံ.

အညတြ ပါရိဝတ္တကာတိ ဌပေတွာ ပါရိဝတ္တကံ.

ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ. ပဋိလာဘေန နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ပေ။ ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ စီဝရံ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဟတ္ထတော ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ. ဣမာဟံ သံဃဿ နိဿဇ္ဇာမီတိ။ပေ။ ဒဒေယျာတိ။ပေ။ ဒဒေယျုန္တိ။ပေ။ အာယသ္မတော ဒမ္မီတိ.

၅၁၃. အညာတိကာယ အညာတိကသညီ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အညာတိကာယ ဝေမတိကော စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အညာတိကာယ ဉာတိကသညီ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ.

ဧကတောဥပသမ္ပန္နာယ ဟတ္ထတော စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ အညာတိကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတိကာယ ဉာတိကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၅၁၄. အနာပတ္တိ ဉာတိကာယ၊ ပါရိဝတ္တကံ ပရိတ္တေန ဝါ ဝိပုလံ၊ ဝိပုလေန ဝါ ပရိတ္တံ၊ ဘိက္ခု ဝိဿာသံ ဂဏှာတိ၊ တာဝကာလိကံ ဂဏှာတိ၊ စီဝရံ ဌပေတွာ အညံ ပရိက္ခာရံ ဂဏှာတိ၊ သိက္ခမာနာယ၊ သာမဏေရိယာ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

စီဝရပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ပဉ္စမံ.

၆. အညာတကဝိညတ္တိသိက္ခာပဒံ

၅၁၅. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တော ပဋ္ဋော [ပဋ္ဌော (သျာ. က.)] ဟောတိ ဓမ္မိံ ကထံ ကာတုံ. အထ ခေါ အညတရော သေဋ္ဌိပုတ္တော ယေနာယသ္မာ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥပနန္ဒံ သကျပုတ္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ တံ သေဋ္ဌိပုတ္တံ အာယသ္မာ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တော ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ. အထ ခေါ သော သေဋ္ဌိပုတ္တော အာယသ္မတာ ဥပနန္ဒေန သကျပုတ္တေန ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတော သမာဒပိတော သမုတ္တေဇိတော သမ္ပဟံသိတော အာယသ္မန္တံ ဥပနန္ဒံ သကျပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝဒေယျာထ၊ ဘန္တေ၊ ယေန အတ္ထော. ပဋိဗလာ မယံ အယျဿ ဒါတုံ ယဒိဒံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရ’’န္တိ. ‘‘သစေ မေ တွံ၊ အာဝုသော၊ ဒါတုကာမောသိ၊ ဣတော ဧကံ သာဋကံ ဒေဟီ’’တိ. ‘‘အမှာကံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ကုလပုတ္တာနံ ကိသ္မိံ ဝိယ ဧကသာဋကံ ဂန္တုံ. အာဂမေဟိ၊ ဘန္တေ၊ ယာဝ ဃရံ ဂစ္ဆာမိ. ဃရံ ဂတော ဣတော ဝါ ဧကံ သာဋကံ ပဟိဏိဿာမိ ဣတော ဝါ သုန္ဒရတရ’’န္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တော တံ သေဋ္ဌိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ ‘‘သစေ မေ တွံ အာဝုသော ဒါတုကာမောသိ ဣတော ဧကံ သာဋကံ ဒေဟီ’’တိ. အမှာကံ ခေါ ဘန္တေ ကုလပုတ္တာနံ ကိသ္မိံ ဝိယ ဧကသာဋကံ ဂန္တုံ၊ အာဂမေဟိ ဘန္တေ ယာဝ ဃရံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဃရံ ဂတော ဣတော ဝါ ဧကံ သာဋကံ ပဟိဏိဿာမိ ဣတော ဝါ သုန္ဒရတရန္တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တော တံ သေဋ္ဌိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ ‘‘သစေ မေ တွံ အာဝုသော ဒါတုကာမောသိ၊ ဣတော ဧကံ သာဋကံ ဒေဟီ’’တိ. အမှာကံ ခေါ ဘန္တေ ကုလပုတ္တာနံ ကိသ္မိံ ဝိယ ဧကသာဋကံ ဂန္တုံ၊ အာဂမေဟိ ဘန္တေ ယာဝ ဃရံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဃရံ ဂတော ဣတော ဝါ ဧကံ သာဋကံ ပဟိဏိဿာမိ ဣတော ဝါ သုန္ဒရတရန္တိ. ‘‘ကိံ ပန တယာ၊ အာဝုသော၊ အဒါတုကာမေန ပဝါရိတေန ယံ တွံ ပဝါရေတွာ န ဒေသီ’’တိ.

အထ ခေါ သော သေဋ္ဌိပုတ္တော အာယသ္မတာ ဥပနန္ဒေန သကျပုတ္တေန နိပ္ပီဠိယမာနော ဧကံ သာဋကံ ဒတွာ အဂမာသိ. မနုဿာ တံ သေဋ္ဌိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တွံ အယျော ဧကသာဋကော အာဂစ္ဆသီ’’တိ? အထ ခေါ သော သေဋ္ဌိပုတ္တော တေသံ မနုဿာနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘မဟိစ္ဆာ ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ အသန္တုဋ္ဌာ. နယိမေသံ သုကရာ ဓမ္မနိမန္တနာပိ ကာတုံ [နယိမေ သုကရာ ဓမ္မနိမန္တနာယပိ ကာတုံ (သျာ.)]. ကထဉှိ နာမ သေဋ္ဌိပုတ္တေန ဓမ္မနိမန္တနာယ ကယိရမာနာယ သာဋကံ ဂဟေဿန္တီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တော သေဋ္ဌိပုတ္တံ စီဝရံ ဝိညာပေဿတီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဥပနန္ဒံ သကျပုတ္တံ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဥပနန္ဒ၊ သေဋ္ဌိပုတ္တံ စီဝရံ ဝိညာပေသီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘ဉာတကော တေ၊ ဥပနန္ဒ၊ အညာတကော’’တိ? ‘‘အညာတကော၊ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘အညာတကော၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတကဿ န ဇာနာတိ ပတိရူပံ ဝါ အပ္ပတိရူပံ ဝါ သန္တံ ဝါ အသန္တံ ဝါ. တတ္ထ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ အညာတကံ သေဋ္ဌိပုတ္တံ စီဝရံ ဝိညာပေဿသိ! နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၅၁၆. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အညာတကံ ဂဟပတိံ ဝါ ဂဟပတာနိံ ဝါ စီဝရံ ဝိညာပေယျ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၅၁၇. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ သာကေတာ သာဝတ္ထိံ ၂ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ. အန္တရာမဂ္ဂေ စောရာ နိက္ခမိတွာ တေ ဘိက္ခူ အစ္ဆိန္ဒိံသု. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ – ‘‘ဘဂဝတာ ပဋိက္ခိတ္တံ အညာတကံ ဂဟပတိံ ဝါ ဂဟပတာနိံ ဝါ စီဝရံ ဝိညာပေတု’’န္တိ၊ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ န ဝိညာပေသုံ. ယထာနဂ္ဂါဝ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူ အဘိဝါဒေန္တိ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘သုန္ဒရာ ခေါ ဣမေ၊ အာဝုသော၊ အာဇီဝကာ ယေ ဣမေ ဘိက္ခူသု အဘိဝါဒေန္တီ’’တိ. တေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘န မယံ၊ အာဝုသော၊ အာဇီဝကာ၊ ဘိက္ခူ မယ’’န္တိ. ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဥပါလိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣင်္ဃာဝုသော ဥပါလိ၊ ဣမေ အနုယုဉ္ဇာဟီ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတာ ဥပါလိနာ အနုယုဉ္ဇိယမာနာ တေ ဘိက္ခူ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥပါလိ တေ ဘိက္ခူ အနုယုဉ္ဇိတွာ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘိက္ခူ ဣမေ၊ အာဝုသော. ဒေထ နေသံ စီဝရာနီ’’တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ နဂ္ဂါ အာဂစ္ဆိဿန္တိ! နနု နာမ တိဏေန ဝါ ပဏ္ဏေန ဝါ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ အာဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ တေ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အစ္ဆိန္နစီဝရဿ ဝါ နဋ္ဌစီဝရဿ ဝါ အညာတကံ ဂဟပတိံ ဝါ ဂဟပတာနိံ ဝါ စီဝရံ ဝိညာပေတုံ. ယံ အာဝါသံ ပဌမံ ဥပဂစ္ဆတိ၊ သစေ တတ္ထ ဟောတိ သံဃဿ ဝိဟာရစီဝရံ ဝါ ဥတ္တရတ္ထရဏံ ဝါ ဘူမတ္ထရဏံ ဝါ ဘိသိစ္ဆဝိ ဝါ၊ တံ ဂဟေတွာ ပါရုပိတုံ လဘိတွာ ဩဒဟိဿာမီ’’တိ. နော စေ ဟောတိ သံဃဿ ဝိဟာရစီဝရံ ဝါ ဥတ္တရတ္ထရဏံ ဝါ ဘုမတ္ထရဏံ ဝါ ဘိသိစ္ဆဝိ ဝါ တိဏေန ဝါ ပဏ္ဏေန ဝါ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ အာဂန္တဗ္ဗံ၊ န တွေဝ နဂ္ဂေန အာဂန္တဗ္ဗံ. ယော အာဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၅၁၈. ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု အညာတကံ ဂဟပတိံ ဝါ ဂဟပတာနိံ ဝါ စီဝရံ ဝိညာပေယျ၊ အညတြ သမယာ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. တတ္ထာယံ သမယော – အစ္ဆိန္နစီဝရော ဝါ ဟောတိ ဘိက္ခု နဋ္ဌစီဝရော ဝါ. အယံ တတ္ထ သမယော’’တိ.

၅၁၉. ယော ပနာတိ ယော ယာဒိသော။ပေ။ ဘိက္ခူတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူတိ.

အညာတကော နာမ မာတိတော ဝါ ပိတိတော ဝါ ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အသမ္ဗဒ္ဓေါ.

ဂဟပတိ နာမ ယော ကောစိ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ.

ဂဟပတာနီ နာမ ယာ ကာစိ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ.

စီဝရံ နာမ ဆန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ ဝိကပ္ပနုပဂံ ပစ္ဆိမံ.

အညတြ သမယာတိ ဌပေတွာ သမယံ.

အစ္ဆိန္နစီဝရော နာမ ဘိက္ခုဿ စီဝရံ အစ္ဆိန္နံ ဟောတိ ရာဇူဟိ ဝါ စောရေဟိ ဝါ ဓုတ္တေဟိ ဝါ၊ ယေဟိ ကေဟိစိ ဝါ အစ္ဆိန္နံ ဟောတိ.

နဋ္ဌစီဝရော နာမ ဘိက္ခုဿ စီဝရံ အဂ္ဂိနာ ဝါ ဒဍ္ဎံ ဟောတိ၊ ဥဒကေန ဝါ ဝုဠှံ ဟောတိ၊ ဥန္ဒူရေဟိ ဝါ ဥပစိကာဟိ ဝါ ခါယိတံ ဟောတိ၊ ပရိဘောဂဇိဏ္ဏံ ဝါ ဟောတိ.

အညတြ သမယာ ဝိညာပေတိ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ. ပဋိလာဘေန နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ပေ။ ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ စီဝရံ အညာတကံ ဂဟပတိကံ၊ အညတြ သမယာ ဝိညာပိတံ၊ နိဿဂ္ဂိယံ. ဣမာဟံ သံဃဿ နိဿဇ္ဇာမီတိ။ပေ။ ဒဒေယျာတိ။ပေ။ ဒဒေယျုန္တိ။ပေ။ အာယသ္မတော ဒမ္မီတိ.

၅၂၀. အညာတကေ အညာတကသညီ၊ အညတြ သမယာ၊ စီဝရံ ဝိညာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အညာတကေ ဝေမတိကော၊ အညတြ သမယာ၊ စီဝရံ ဝိညာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အညာတကေ ဉာတကသညီ၊ အညတြ သမယာ၊ စီဝရံ ဝိညာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ.

ဉာတကေ အညာတကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတကေ ဉာတကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၅၂၁. အနာပတ္တိ သမယေ၊ ဉာတကာနံ၊ ပဝါရိတာနံ၊ အညဿတ္ထာယ၊ အတ္တနော ဓနေန၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

အညာတကဝိညတ္တိသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ ဆဋ္ဌံ.

၇. တတုတ္တရိသိက္ခာပဒံ

၅၂၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အစ္ဆိန္နစီဝရကေ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘ဘဂဝတာ၊ အာဝုသော၊ အနုညာတံ – ‘အစ္ဆိန္နစီဝရဿ ဝါ နဋ္ဌစီဝရဿ ဝါ အညာတကံ ဂဟပတိံ ဝါ ဂဟပတာနိံ ဝါ စီဝရံ ဝိညာပေတုံ’၊ ဝိညာပေထ၊ အာဝုသော၊ စီဝရ’’န္တိ. ‘‘အလံ၊ အာဝုသော၊ လဒ္ဓံ အမှေဟိ စီဝရ’’န္တိ. ‘‘မယံ အာယသ္မန္တာနံ ဝိညာပေမာ’’တိ. ‘‘ဝိညာပေထ၊ အာဝုသော’’တိ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဂဟပတိကေ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အစ္ဆိန္နစီဝရကာ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခူ အာဂတာ. ဒေထ နေသံ စီဝရာနီ’’တိ၊ ဗဟုံ စီဝရံ ဝိညာပေသုံ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ပုရိသော သဘာယံ နိသိန္နော အညတရံ ပုရိသံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အစ္ဆိန္နစီဝရကာ အယျော ဘိက္ခူ အာဂတာ. တေသံ မယာ စီဝရံ ဒိန္န’’န္တိ. သောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘မယာပိ ဒိန္န’’န္တိ. အပရောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘မယာပိ ဒိန္န’’န္တိ. တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ န မတ္တံ ဇာနိတွာ ဗဟုံ စီဝရံ ဝိညာပေဿန္တိ၊ ဒုဿဝါဏိဇ္ဇံ ဝါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ကရိဿန္တိ၊ ပဂ္ဂါဟိကသာလံ [ပဋဂ္ဂါဟိကသာလံ (?)] ဝါ ပသာရေဿန္တီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ န မတ္တံ ဇာနိတွာ ဗဟုံ စီဝရံ ဝိညာပေဿန္တီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ န မတ္တံ ဇာနိတွာ ဗဟုံ စီဝရံ ဝိညာပေထာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တုမှေ၊ မောဃပုရိသာ၊ န မတ္တံ ဇာနိတွာ ဗဟုံ စီဝရံ ဝိညာပေဿထ! နေတံ၊ မောဃပုရိသာ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၅၂၃. ‘‘တဉ္စေ အညာတကော ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတာနီ ဝါ ဗဟူဟိ စီဝရေဟိ အဘိဟဋ္ဌုံ ပဝါရေယျ သန္တရုတ္တရပရမံ တေန ဘိက္ခုနာ တတော စီဝရံ သာဒိတဗ္ဗံ. တတော စေ ဥတ္တရိ သာဒိယေယျ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၅၂၄. တဉ္စေတိ အစ္ဆိန္နစီဝရကံ ဘိက္ခုံ.

အညာတကော နာမ မာတိတော ဝါ ပိတိတော ဝါ ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အသမ္ဗဒ္ဓေါ.

ဂဟပတိ နာမ ယော ကောစိ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ.

ဂဟပတာနီ နာမ ယာ ကာစိ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ.

ဗဟူဟိ စီဝရေဟီတိ ဗဟုကေဟိ စီဝရေဟိ.

အဘိဟဋ္ဌုံ ပဝါရေယျာတိ ယာဝတကံ ဣစ္ဆသိ တာဝတကံ ဂဏှာဟီတိ.

သန္တရုတ္တရပရမံ တေန ဘိက္ခုနာ တတော စီဝရံ သာဒိတဗ္ဗန္တိ သစေ တီဏိ နဋ္ဌာနိ ဟောန္တိ ဒွေ သာဒိတဗ္ဗာနိ၊ ဒွေ နဋ္ဌာနိ ဧကံ သာဒိတဗ္ဗံ၊ ဧကံ နဋ္ဌံ န ကိဉ္စိ သာဒိတဗ္ဗံ.

တတော စေ ဥတ္တရိ သာဒိယေယျာတိ တတုတ္တရိ ဝိညာပေတိ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ. ပဋိလာဘေန နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃဿ ဝါ ဂဏဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ။ပေ။ ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ စီဝရံ အညာတကံ ဂဟပတိကံ ဥပသင်္ကမိတွာ တတုတ္တရိ ဝိညာပိတံ နိဿဂ္ဂိယံ. ဣမာဟံ သံဃဿ နိဿဇ္ဇာမီတိ။ပေ။ ဒဒေယျာတိ။ပေ။ ဒဒေယျုန္တိ။ပေ။ အာယသ္မတော ဒမ္မီတိ.

၅၂၅. အညာတကေ အညာတကသညီ တတုတ္တရိ စီဝရံ ဝိညာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အညာတကေ ဝေမတိကော တတုတ္တရိ စီဝရံ ဝိညာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အညာတကေ ဉာတကသညီ တတုတ္တရိ စီဝရံ ဝိညာပေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ.

ဉာတကေ အညာတကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတကေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉာတကေ ဉာတကသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၅၂၆. အနာပတ္တိ – ‘‘သေသကံ အာဟရိဿာမီ’’တိ ဟရန္တော ဂစ္ဆတိ၊ ‘‘သေသကံ တုယှေဝ ဟောတူ’’တိ ဒေန္တိ၊ န အစ္ဆိန္နကာရဏာ ဒေန္တိ၊ န နဋ္ဌကာရဏာ ဒေန္တိ၊ ဉာတကာနံ၊ ပဝါရိတာနံ၊ အတ္တနော ဓနေန၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

တတုတ္တရိသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ သတ္တမံ.