၃. ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပဒံ

၂၂၁. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဝေသာလိယံ ပဏီတာနံ ဘတ္တာနံ ဘတ္တပဋိပါဋိ အဓိဋ္ဌိတာ ဟောတိ. အထ ခေါ အညတရဿ ဒလိဒ္ဒဿ ကမ္မကာရဿ [ကမ္မကရဿ (သီ.)] ဧတဒဟောသိ – ‘‘န ခေါ ဣဒံ ဩရကံ ဘဝိဿတိ ယထယိမေ မနုဿာ သက္ကစ္စံ ဘတ္တံ ကရောန္တိ၊ ယံနူနာဟမ္ပိ ဘတ္တံ ကရေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ သော ဒလိဒ္ဒေါ ကမ္မကာရော ယေန ကိရပတိကော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ကိရပတိကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ အယျပုတ္တ၊ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဘတ္တံ ကာတုံ. ဒေဟိ မေ ဝေတန’’န္တိ. သောပိ ခေါ ကိရပတိကော သဒ္ဓေါ ဟောတိ ပသန္နော. အထ ခေါ သော ကိရပတိကော တဿ ဒလိဒ္ဒဿ ကမ္မကာရဿ အဗ္ဘာတိရေကံ [အတိရေကံ (သျာ.)] ဝေတနံ အဒါသိ. အထ ခေါ သော ဒလိဒ္ဒေါ ကမ္မကာရော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဒလိဒ္ဒေါ ကမ္မကာရော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဓိဝါသေတု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ သွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ. ‘‘မဟာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခုသံဃော. ဇာနာဟီ’’တိ. ‘‘ဟောတု [ဟောတု မေ (က.)] ဘန္တေ၊ မဟာ ဘိက္ခုသံဃော. ဗဟူ မေ ဗဒရာ ပဋိယတ္တာ ဗဒရမိဿေန ပေယျာ ပရိပူရိဿန္တီ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

အထ ခေါ သော ဒလိဒ္ဒေါ ကမ္မကာရော ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ – ‘‘ဒလိဒ္ဒေန ကိရ ကမ္မကာရေန သွာတနာယ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေါ ဘိက္ခုသံဃော နိမန္တိတော၊ ဗဒရမိဿေန ပေယျာ ပရိပူရိဿန္တီ’’တိ. တေ ကာလဿေဝ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဘုဉ္ဇိံသု. အဿောသုံ ခေါ မနုဿာ – ‘‘ဒလိဒ္ဒေန ကိရ ကမ္မကာရေန ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေါ ဘိက္ခုသံဃော နိမန္တိတော’’တိ. တေ ဒလိဒ္ဒဿ ကမ္မကာရဿ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အဘိဟရိံသု. အထ ခေါ သော ဒလိဒ္ဒေါ ကမ္မကာရော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစာပေသိ – ‘‘ကာလော၊ ဘန္တေ၊ နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန တဿ ဒလိဒ္ဒဿ ကမ္မကာရဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန. အထ ခေါ သော ဒလိဒ္ဒေါ ကမ္မကာရော ဘတ္တဂ္ဂေ ဘိက္ခူ ပရိဝိသတိ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ထောကံ၊ အာဝုသော၊ ဒေဟိ. ထောကံ၊ အာဝုသော၊ ဒေဟီ’’တိ. ‘‘မာ ခေါ တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ ‘အယံ ဒလိဒ္ဒေါ ကမ္မကာရော’တိ ထောကံ ထောကံ ပဋိဂ္ဂဏှိတ္ထ. ပဟူတံ မေ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယတ္တံ.

ပဋိဂ္ဂဏှထ၊ ဘန္တေ၊ ယာဝဒတ္ထ’’န္တိ. ‘‘န ခေါ မယံ၊ အာဝုသော၊ ဧတံကာရဏာ ထောကံ ထောကံ ပဋိဂ္ဂဏှာမ. အပိစ၊ မယံ ကာလဿေဝ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဘုဉ္ဇိမှာ၊ တေန မယံ ထောကံ ထောကံ ပဋိဂ္ဂဏှာမာ’’တိ.

အထ ခေါ သော ဒလိဒ္ဒေါ ကမ္မကာရော ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘဒန္တာ မယာ နိမန္တိတာ အညတြ ဘုဉ္ဇိဿန္တိ! န စာဟံ ပဋိဗလော ယာဝဒတ္ထံ ဒါတု’’န္တိ? အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တဿ ဒလိဒ္ဒဿ ကမ္မကာရဿ ဥဇ္ဈာယန္တဿ ခိယျန္တဿ ဝိပါစေန္တဿ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ အညတြ နိမန္တိတာ အညတြ ဘုဉ္ဇိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ အညတြ နိမန္တိတာ အညတြ ဘုဉ္ဇန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသာ အညတြ နိမန္တိတာ အညတြ ဘုဉ္ဇိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

‘‘ပရမ္ပရဘောဇနေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၂၂၂. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဂိလာနော ဟောတိ. အညတရော ဘိက္ခု ပိဏ္ဍပါတံ အာဒါယ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘုဉ္ဇာဟိ၊ အာဝုသော’’တိ. ‘‘အလံ၊ အာဝုသော၊ အတ္ထိ မေ ဘတ္တပစ္စာသာ’’တိ. တဿ ဘိက္ခုနော ပိဏ္ဍပါတော ဥဿူရေ [ဥဿူရေန (က.)] အာဟရီယိတ္ထ. သော ဘိက္ခု န စိတ္တရူပံ ဘုဉ္ဇိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ ပရမ္ပရဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

‘‘ပရမ္ပရဘောဇနေ၊ အညတြ သမယာ၊ ပါစိတ္တိယံ. တတ္ထာယံ သမယော. ဂိလာနသမယော – အယံ တတ္ထ သမယော’’တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၂၂၃. တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ စီဝရဒါနသမယေ သစီဝရဘတ္တံ ပဋိယာဒေတွာ [ပဋိယာဒါပေတွာ (ဣတိပိ)] ဘိက္ခူ နိမန္တေန္တိ – ‘‘ဘောဇေတွာ စီဝရေန အစ္ဆာဒေဿာမာ’’တိ. ဘိက္ခူ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ နာဓိဝါသေန္တိ – ‘‘ပဋိက္ခိတ္တံ ဘဂဝတာ ပရမ္ပရဘောဇန’’န္တိ. စီဝရံ ပရိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စီဝရဒါနသမယေ ပရမ္ပရဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

‘‘ပရမ္ပရဘောဇနေ၊ အညတြ သမယာ၊ ပါစိတ္တိယံ. တတ္ထာယံ သမယော. ဂိလာနသမယော၊ စီဝရဒါနသမယော – အယံ တတ္ထ သမယော’’တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၂၂၄. တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ စီဝရကာရကေ ဘိက္ခူ ဘတ္တေန နိမန္တေန္တိ. ဘိက္ခူ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ နာဓိဝါသေန္တိ – ‘‘ပဋိက္ခိတ္တံ ဘဂဝတာ ပရမ္ပရဘောဇန’’န္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စီဝရကာရသမယေ ပရမ္ပရဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –

၂၂၅. ‘‘ပရမ္ပရဘောဇနေ၊ အညတြ သမယာ၊ ပါစိတ္တိယံ. တတ္ထာယံ သမယော. ဂိလာနသမယော၊ စီဝရဒါနသမယော၊ စီဝရကာရသမယော – အယံ တတ္ထ သမယော’’တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၂၂၆. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန ပစ္ဆာသမဏေန ယေန အညတရံ ကုလံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ တေ မနုဿာ ဘဂဝတော စ အာယသ္မတော စ အာနန္ဒဿ ဘောဇနံ အဒံသု. အာယသ္မာ အာနန္ဒော ကုက္ကုစ္စာယန္တော န ပဋိဂ္ဂဏှာတိ. ‘‘ဂဏှာဟိ [ပတိဂဏှာဟိ (သီ.)]၊ အာနန္ဒာ’’တိ. ‘‘အလံ၊ ဘဂဝါ၊ အတ္ထိ မေ ဘတ္တပစ္စာသာ’’တိ. ‘‘တေနဟာနန္ဒ၊ ဝိကပ္ပေတွာ ဂဏှာဟီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိကပ္ပေတွာ [ဘတ္တပစ္စာသံ ဝိကပ္ပေတွာ (သျာ.)] ပရမ္ပရဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗံ – ‘မယှံ ဘတ္တပစ္စာသံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဒမ္မီ’’’တိ.

၂၂၇. ပရမ္ပရဘောဇနံ နာမ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ အညတရေန ဘောဇနေန နိမန္တိတော၊ တံ ဌပေတွာ အညံ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ အညတရံ ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇတိ၊ ဧတံ ပရမ္ပရဘောဇနံ နာမ.

အညတြ သမယာတိ ဌပေတွာ သမယံ.

ဂိလာနသမယော နာမ န သက္ကောတိ ဧကာသနေ နိသိန္နော ယာဝဒတ္ထံ ဘုဉ္ဇိတုံ. ‘‘ဂိလာနသမယော’’တိ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ.

စီဝရဒါနသမယော နာမ အနတ္ထတေ ကထိနေ ဝဿာနဿ ပစ္ဆိမော မာသော၊ အတ္ထတေ ကထိနေ ပဉ္စ မာသာ. ‘‘စီဝရဒါနသမယော’’တိ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ.

စီဝရကာရသမယော နာမ စီဝရေ ကယိရမာနေ. ‘‘စီဝရကာရသမယော’’တိ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ.

‘‘အညတြ သမယာ ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၂၂၈. ပရမ္ပရဘောဇနေ ပရမ္ပရဘောဇနသညီ၊ အညတြ သမယာ၊ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပရမ္ပရဘောဇနေ ဝေမတိကော၊ အညတြ သမယာ၊ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပရမ္ပရဘောဇနေ နပရမ္ပရဘောဇနသညီ၊ အညတြ သမယာ၊ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

နပရမ္ပရဘောဇနေ ပရမ္ပရဘောဇနသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. နပရမ္ပရဘောဇနေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. နပရမ္ပရဘောဇနေ နပရမ္ပရဘောဇနသညီ၊ အနာပတ္တိ.

၂၂၉. အနာပတ္တိ သမယေ၊ ဝိကပ္ပေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ ဒွေ တယော နိမန္တနေ ဧကတော ဘုဉ္ဇတိ၊ နိမန္တနပဋိပါဋိယာ ဘုဉ္ဇတိ၊ သကလေန ဂါမေန နိမန္တိတော တသ္မိံ ဂါမေ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဘုဉ္ဇတိ၊ သကလေန ပူဂေန နိမန္တိတော တသ္မိံ ပူဂေ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဘုဉ္ဇတိ၊ နိမန္တိယမာနော ဘိက္ခံ ဂဟေဿာမီတိ ဘဏတိ၊ နိစ္စဘတ္တေ၊ သလာကဘတ္တေ၊ ပက္ခိကေ၊ ဥပေါသထိကေ၊ ပါဋိပဒိကေ၊ ပဉ္စ ဘောဇနာနိ ဌပေတွာ သဗ္ဗတ္ထ အနာပတ္တိ၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.

ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.