၄. ကာဏမာတုသိက္ခာပဒံ
၂၃၀. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ကာဏမာတာ ဥပါသိကာ သဒ္ဓါ ဟောတိ ပသန္နာ. ကာဏာ ဂါမကေ အညတရဿ ပုရိသဿ ဒိန္နာ ဟောတိ. အထ ခေါ ကာဏာ မာတုဃရံ အဂမာသိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. အထ ခေါ ကာဏာယ သာမိကော ကာဏာယ သန္တိကေ ဒူတံ ပါဟေသိ – ‘‘အာဂစ္ဆတု ကာဏာ၊ ဣစ္ဆာမိ ကာဏာယ အာဂတ’’န္တိ. အထ ခေါ ကာဏမာတာ ဥပါသိကာ ‘‘ကိသ္မိံ ဝိယ ရိတ္တဟတ္ထံ ဂန္တု’’န္တိ ပူဝံ [ပူပံ (ဏွာဒိ)] ပစိ. ပက္ကေ ပူဝေ အညတရော ပိဏ္ဍစာရိကော ဘိက္ခု ကာဏမာတာယ ဥပါသိကာယ နိဝေသနံ ပါဝိသိ. အထ ခေါ ကာဏမာတာ ဥပါသိကာ တဿ ဘိက္ခုနော ပူဝံ ဒါပေသိ. သော နိက္ခမိတွာ အညဿ အာစိက္ခိ. တဿပိ ပူဝံ ဒါပေသိ. သောပိ နိက္ခမိတွာ အညဿ အာစိက္ခိ. တဿပိ ပူဝံ ဒါပေသိ. ယထာပဋိယတ္တံ ပူဝံ ပရိက္ခယံ အဂမာသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ကာဏာယ သာမိကော ကာဏာယ သန္တိကေ ဒူတံ ပါဟေသိ – ‘‘အာဂစ္ဆတု ကာဏာ၊ ဣစ္ဆာမိ ကာဏာယ အာဂတ’’န္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ကာဏမာတာ ဥပါသိကာ ‘‘ကိသ္မိံ ဝိယ ရိတ္တဟတ္တံ ဂန္တု’’န္တိ ပူဝံ ပစိ. ပက္ကေ ပူဝေ အညတရော ပိဏ္ဍစာရိကော ဘိက္ခု ကာဏမာတာယ ဥပါသိကာယ နိဝေသနံ ပါဝိသိ. အထ ခေါ ကာဏမာတာ ဥပါသိကာ တဿ ဘိက္ခုနော ပူဝံ ဒါပေသိ. သော နိက္ခမိတွာ အညဿ အာစိက္ခိ. တဿပိ ပူဝံ ဒါပေသိ. သောပိ နိက္ခမိတွာ အညဿ အာစိက္ခိ. တဿပိ ပူဝံ ဒါပေသိ. ယထာပဋိယတ္တံ ပူဝံ ပရိက္ခယံ အဂမာသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ ကာဏာယ သာမိကော ကာဏာယ သန္တိကေ ဒူတံ ပါဟေသိ – ‘‘အာဂစ္ဆတု ကာဏာ၊ ဣစ္ဆာမိ ကာဏာယ အာဂတံ. သစေ ကာဏာ နာဂစ္ဆိဿတိ၊ အဟံ အညံ ပဇာပတိံ အာနေဿာမီ’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ ကာဏမာတာ ဥပါသိကာ ကိသ္မိံ ဝိယ ရိတ္တဟတ္ထံ ဂန္တုန္တိ ပူဝံ ပစိ. ပက္ကေ ပူဝေ အညတရော ပိဏ္ဍစာရိကော ဘိက္ခု ကာဏမာတာယ ဥပါသိကာယ နိဝေသနံ ပါဝိသိ. အထ ခေါ ကာဏမာတာ ဥပါသိကာ တဿ ဘိက္ခုနော ပူဝံ ဒါပေသိ. သော နိက္ခမိတွာ အညဿ အာစိက္ခိ. တဿပိ ပူဝံ ဒါပေသိ. သောပိ နိက္ခမိတွာ အညဿ အာစိက္ခိ. တဿပိ ပူဝံ ဒါပေသိ. ယထာပဋိယတ္တံ ပူဝံ ပရိက္ခယံ အဂမာသိ. အထ ခေါ ကာဏာယ သာမိကော အညံ ပဇာပတိံ အာနေသိ.
အဿောသိ ခေါ ကာဏာ – ‘‘တေန ကိရ ပုရိသေန အညာ ပဇာပတိ အာနီတာ’’တိ. သာ ရောဒန္တီ အဋ္ဌာသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ကာဏမာတာယ ဥပါသိကာယ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ကာဏမာတာ ဥပါသိကာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ကာဏမာတရံ ဥပါသိကံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဿာယံ ကာဏာ ရောဒတီ’’တိ? အထ ခေါ ကာဏမာတာ ဥပါသိကာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ကာဏမာတရံ ဥပါသိကံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ.
၂၃၁. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော သတ္ထော ရာဇဂဟာ ပဋိယာလောကံ ဂန္တုကာမော ဟောတိ. အညတရော ပိဏ္ဍစာရိကော ဘိက္ခု တံ သတ္ထံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. အညတရော ဥပါသကော တဿ ဘိက္ခုနော သတ္တုံ ဒါပေသိ. သော နိက္ခမိတွာ အညဿ အာစိက္ခိ. တဿပိ သတ္တုံ ဒါပေသိ. သော နိက္ခမိတွာ အညဿ အာစိက္ခိ. တဿပိ သတ္တုံ ဒါပေသိ. ယထာပဋိယတ္တံ ပါထေယျံ ပရိက္ခယံ အဂမာသိ. အထ ခေါ သော ဥပါသကော တေ မနုဿေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဇ္ဇဏှော၊ အယျာ၊ အာဂမေထ၊ ယထာပဋိယတ္တံ ပါထေယျံ အယျာနံ ဒိန္နံ. ပါထေယျံ ပဋိယာဒေဿာမီ’’တိ. ‘‘နာယျော [နာယျ (သျာ.)] သက္ကာ အာဂမေတုံ၊ ပယာတော သတ္ထော’’တိ အဂမံသု. အထ ခေါ တဿ ဥပါသကဿ ပါထေယျံ ပဋိယာဒေတွာ ပစ္ဆာ ဂစ္ဆန္တဿ စောရာ အစ္ဆိန္ဒိံသု. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ န မတ္တံ ဇာနိတွာ ပဋိဂ္ဂဟေဿန္တိ! အယံ ဣမေသံ ဒတွာ ပစ္ဆာ ဂစ္ဆန္တော စောရေဟိ အစ္ဆိန္နော’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာပဒံ ပညပေဿာမိ ဒသ အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ – သံဃသုဋ္ဌုတာယ၊ သံဃဖာသုတာယ။ပေ။ ဝိနယာနုဂ္ဂဟာယ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ –
၂၃၂. ‘‘ဘိက္ခုံ ပနေဝ ကုလံ ဥပဂတံ ပူဝေဟိ ဝါ မန္ထေဟိ ဝါ အဘိဟဋ္ဌုံ ပဝါရေယျ၊ အာကင်္ခမာနေန ဘိက္ခုနာ ဒွတ္တိပတ္တပူရာ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ တတော စေ ဥတ္တရိ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ ပါစိတ္တိယံ. ဒွတ္တိပတ္တပူရေ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ တတော နီဟရိတွာ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဘဇိတဗ္ဗံ. အယံ တတ္ထ သာမီစီ’’တိ.
၂၃၃. ဘိက္ခုံ ပနေဝ ကုလံ ဥပဂတန္တိ ကုလံ နာမ စတ္တာရိ ကုလာနိ – ခတ္တိယကုလံ၊ ဗြာဟ္မဏကုလံ၊ ဝေဿကုလံ၊ သုဒ္ဒကုလံ.
ဥပဂတန္တိ တတ္ထ ဂတံ.
ပူဝံ နာမ ယံကိဉ္စိ ပဟေဏကတ္ထာယ ပဋိယတ္တံ.
မန္ထံ နာမ ယံကိဉ္စိ ပါထေယျတ္ထာယ ပဋိယတ္တံ.
အဘိဟဋ္ဌုံ ပဝါရေယျာတိ ယာဝတကံ ဣစ္ဆသိ တာဝတကံ ဂဏှာဟီတိ.
အာကင်္ခမာနေနာတိ ဣစ္ဆမာနေန.
ဒွတ္တိပတ္တပူရာ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာတိ ဒွေတယော ပတ္တပူရာ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ.
တတော စေ ဥတ္တရိ ပဋိဂဏှေယျာတိ တတုတ္တရိ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.
ဒွတ္တိပတ္တပူရေ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ တတော နိက္ခမန္တေန ဘိက္ခုံ ပဿိတွာ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘‘အမုတြ မယာ ဒွတ္တိပတ္တပူရာ ပဋိဂ္ဂဟိတာ၊ မာ ခေါ တတ္ထ ပဋိဂ္ဂဏှီ’’တိ. သစေ ပဿိတွာ န အာစိက္ခတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သစေ အာစိက္ခိတေ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.
တတော နီဟရိတွာ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝိဘဇိတဗ္ဗန္တိ ပဋိက္ကမနံ နီဟရိတွာ သံဝိဘဇိတဗ္ဗံ.
အယံ တတ္ထ သာမီစီတိ အယံ တတ္ထ အနုဓမ္မတာ.
၂၃၄. အတိရေကဒွတ္တိပတ္တပူရေ အတိရေကသညီ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အတိရေကဒွတ္တိပတ္တပူရေ ဝေမတိကော ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အတိရေကဒွတ္တိပတ္တပူရေ ဦနကသညီ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.
ဦနကဒွတ္တိပတ္တပူရေ အတိရေကသညီ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဦနကဒွတ္တိပတ္တပူရေ ဝေမတိကော၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဦနကဒွတ္တိပတ္တပူရေ ဦနကသညီ၊ အနာပတ္တိ.
၂၃၅. အနာပတ္တိ ဒွတ္တိပတ္တပူရေ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ ဦနကဒွတ္တိပတ္တပူရေ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ န ပဟေဏကတ္ထာယ န ပါထေယျတ္ထာယ ပဋိယတ္တံ ဒေန္တိ၊ ပဟေဏကတ္ထာယ ဝါ ပါထေယျတ္ထာယ ဝါ ပဋိယတ္တသေသကံ ဒေန္တိ၊ ဂမနေ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေ ဒေန္တိ၊ ဉာတကာနံ ပဝါရိတာနံ၊ အညဿတ္ထာယ၊ အတ္တနော ဓနေန၊ ဥမ္မတ္တကဿ၊ အာဒိကမ္မိကဿာတိ.
ကာဏမာတုသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ စတုတ္ထံ.