ပဉ္စသတ္ထုကထာ

၃၃၄. [အ. နိ. ၅.၁၀၀] ‘‘ပဉ္စိမေ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ ပဉ္စ? ‘‘ဣဓ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဧကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓသီလော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓသီလောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ သီလံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓသီလော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓသီလောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ သီလံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ နံ မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ သီလတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ သီလတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ [ပစ္စာသိံသတိ (သီ. သျာ.)].

‘‘ပုန စပရံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓေါ မေ အာဇီဝေါ ပရိယောဒါတော အသံကိလိဋ္ဌော’တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓေါ မေ အာဇီဝေါ ပရိယောဒါတော အသံကိလိဋ္ဌော’တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ န မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ အာဇီဝတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ အာဇီဝတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓါ မေ ဓမ္မဒေသနာ ပရိယောဒါတာ အသံကိလိဋ္ဌာ’တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓါ မေ ဓမ္မဒေသနာ ပရိယောဒါတာ အသံကိလိဋ္ဌာ’တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ နံ မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ ဓမ္မဒေသနတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ ဓမ္မဒေသနတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဝေယျာကရဏံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဝေယျာကရဏံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ နံ မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ ဝေယျာကရဏတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ ဝေယျာကရဏတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဉာဏဒဿနံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဉာဏဒဿနံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ နံ မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတီတိ. ဣမေ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ပဉ္စ သတ္ထာရော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ.

‘‘အဟံ ခေါ ပန၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ပရိသုဒ္ဓသီလော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓသီလောမှီ’တိ ပဋိဇာနာမိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ သီလံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. န စ မံ သာဝကာ သီလတော ရက္ခန္တိ၊ န စာဟံ သာဝကေဟိ သီလတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသာမိ. ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ သမာနော။ပေ။ ပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနော သမာနော။ပေ။ ပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏော သမာနော။ပေ။ ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာမိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဉာဏဒဿနံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. န စ မံ သာဝကာ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခန္တိ၊ န စာဟံ သာဝကေဟိ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသာမီ’’တိ.

၃၃၅. အထ ခေါ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ရာဇဂဟံ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ရာဇဂဟံ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဒေဝဒတ္တဿ၊ ဘန္တေ၊ အဇာတသတ္တု ကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတိ၊ ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရီယတီ’’တိ. ‘‘မာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပိဟယိတ္ထ. ယာဝကီဝဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ အဇာတသတ္တု ကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂမိဿတိ၊ ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရီယိဿတိ၊ ဟာနိယေဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ နော ဝုဍ္ဎိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စဏ္ဍဿ ကုက္ကုရဿ နာသာယ ပိတ္တံ ဘိန္ဒေယျုံ၊ ဧဝဉှိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုက္ကုရော ဘိယျောသောမတ္တာယ စဏ္ဍတရော အဿ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝကီဝဉ္စ ဒေဝဒတ္တဿ အဇာတသတ္တု ကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂမိဿတိ၊ ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရီယိဿတိ၊ ဟာနိယေဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ နော ဝုဍ္ဎိ.

[သံ. နိ. ၂.၁၈၄၊ အ. နိ. ၄.၆၈] ‘‘အတ္တဝဓာယ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကဒလီ အတ္တဝဓာယ ဖလံ ဒေတိ၊ ပရာဘဝါယ ဖလံ ဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဠု အတ္တဝဓာယ ဖလံ ဒေတိ၊ ပရာဘဝါယ ဖလံ ဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နဠော အတ္တဝဓာယ ဖလံ ဒေတိ၊ ပရာဘဝါယ ဖလံ ဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿတရီ အတ္တဝဓာယ ဂဗ္ဘံ ဂဏှာတိ၊ ပရာဘဝါယ ဂဗ္ဘံ ဂဏှာတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒီ’’တိ.

[သံ. နိ. ၁.၁၈၃၊ ၁.၂.၁၈၄၊ နေတ္တိ. ၉၀] ‘‘ဖလံ ဝေ ကဒလိံ ဟန္တိ၊ ဖလံ ဝေဠုံ ဖလံ နဠံ၊

သက္ကာရော ကာပုရိသံ ဟန္တိ၊ ဂဗ္ဘော အဿတရိံ ယထာ’’တိ.

ပဌမဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော.