၁. ပဌမဘာဏဝါရော

ဆသကျပဗ္ဗဇ္ဇာကထာ

၃၃၀. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ အနုပိယာယံ ဝိဟရတိ၊ အနုပိယံ နာမ မလ္လာနံ နိဂမော. တေန ခေါ ပန သမယေန အဘိညာတာ အဘိညာတာ သကျကုမာရာ ဘဂဝန္တံ ပဗ္ဗဇိတံ အနုပဗ္ဗဇန္တိ. တေန ခေါ ပန သမယေန မဟာနာမော စ သက္ကော အနုရုဒ္ဓေါ စ သက္ကော ဒွေဘာတိကာ ဟောန္တိ. အနုရုဒ္ဓေါ သက္ကော သုခုမာလော ဟောတိ. တဿ တယော ပါသာဒါ ဟောန္တိ – ဧကော ဟေမန္တိကော၊ ဧကော ဂိမှိကော၊ ဧကော ဝဿိကော. သော ဝဿိကေ ပါသာဒေ စတ္တာရော မာသေ [ဝဿိကေ ပါသာဒေ ဝဿိကေ စတ္တာရော မာသေ (သီ.)] နိပ္ပုရိသေဟိ တူရိယေဟိ ပရိစာရယမာနော [ပရိစာရိယမာနော (က.)] န ဟေဋ္ဌာပါသာဒံ ဩရောဟတိ. အထ ခေါ မဟာနာမဿ သက္ကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ အဘိညာတာ အဘိညာတာ သကျကုမာရာ ဘဂဝန္တံ ပဗ္ဗဇိတံ အနုပဗ္ဗဇန္တိ. အမှာကဉ္စ ပန ကုလာ နတ္ထိ ကောစိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော. ယံနူနာဟံ ဝါ ပဗ္ဗဇေယျံ၊ အနုရုဒ္ဓေါ ဝါ’’တိ. အထ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ယေန အနုရုဒ္ဓေါ သက္ကော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အနုရုဒ္ဓံ သက္ကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတရဟိ၊ တာတ အနုရုဒ္ဓ၊ အဘိညာတာ အဘိညာတာ သကျကုမာရာ ဘဂဝန္တံ ပဗ္ဗဇိတံ အနုပဗ္ဗဇန္တိ. အမှာကဉ္စ ပန ကုလာ နတ္ထိ ကောစိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော. တေန ဟိ တွံ ဝါ ပဗ္ဗဇ၊ အဟံ ဝါ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. ‘‘အဟံ ခေါ သုခုမာလော၊ နာဟံ သက္ကောမိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတုံ. တွံ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ. ‘‘ဧဟိ ခေါ တေ၊ တာတ အနုရုဒ္ဓ၊ ဃရာဝါသတ္ထံ အနုသာသိဿာမိ. ပဌမံ ခေတ္တံ ကသာပေတဗ္ဗံ. ကသာပေတွာ ဝပါပေတဗ္ဗံ. ဝပါပေတွာ ဥဒကံ အဘိနေတဗ္ဗံ. ဥဒကံ အဘိနေတွာ ဥဒကံ နိန္နေတဗ္ဗံ. ဥဒကံ နိန္နေတွာ နိဒ္ဓါပေတဗ္ဗံ. နိဒ္ဓါပေတွာ [နိဍ္ဍဟေတဗ္ဗံ၊ နိဍ္ဍဟေတွာ (သီ.)] လဝါပေတဗ္ဗံ. လဝါပေတွာ ဥဗ္ဗာဟာပေတဗ္ဗံ. ဥဗ္ဗာဟာပေတွာ ပုဉ္ဇံ ကာရာပေတဗ္ဗံ. ပုဉ္ဇံ ကာရာပေတွာ မဒ္ဒါပေတဗ္ဗံ. မဒ္ဒါပေတွာ ပလာလာနိ ဥဒ္ဓရာပေတဗ္ဗာနိ. ပလာလာနိ ဥဒ္ဓရာပေတွာ ဘုသိကာ ဥဒ္ဓရာပေတဗ္ဗာ. ဘုသိကံ ဥဒ္ဓရာပေတွာ ဩပုနာပေတဗ္ဗံ [ဩဖုနာပေတဗ္ဗံ (သျာ. က.)၊ ဩဖုဏာပေတဗ္ဗံ (ယောဇနာ)]. ဩပုနာပေတွာ အတိဟရာပေတဗ္ဗံ. အတိဟရာပေတွာ အာယတိမ္ပိ ဝဿံ ဧဝမေဝ ကာတဗ္ဗံ၊ အာယတိမ္ပိ ဝဿံ ဧဝမေဝ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ. ‘‘န ကမ္မာ ခီယန္တိ? န ကမ္မာနံ အန္တော ပညာယတိ? ကဒါ ကမ္မာ ခီယိဿန္တိ? ကဒါ ကမ္မာနံ အန္တော ပညာယိဿတိ? ကဒါ မယံ အပ္ပေါဿုက္ကာ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတာ သမင်္ဂီဘူတာ ပရိစာရေဿာမာ’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ တာတ အနုရုဒ္ဓ၊ ကမ္မာ ခီယန္တိ. န ကမ္မာနံ အန္တော ပညာယတိ. အခီဏေဝ ကမ္မေ ပိတရော စ ပိတာမဟာ စ ကာလင်္ကတာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ တွညေဝ ဃရာဝါသတ္ထေန ဥပဇာနာဟိ. အဟံ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ.

အထ ခေါ အနုရုဒ္ဓေါ သက္ကော ယေန မာတာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ မာတရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ အမ္မ၊ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတုံ. အနုဇာနာဟိ မံ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အနုရုဒ္ဓဿ သက္ကဿ မာတာ အနုရုဒ္ဓံ သက္ကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တုမှေ ခေါ မေ၊ တာတ အနုရုဒ္ဓ၊ ဒွေ ပုတ္တာ ပိယာ မနာပါ အပ္ပဋိကူလာ. မရဏေနပိ ဝေါ အကာမကာ ဝိနာ ဘဝိဿာမိ. ကိံ ပနာဟံ တုမှေ ဇီဝန္တေ အနုဇာနိဿာမိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယာ’’တိ? ဒုတိယမ္ပိ ခေါ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ခေါ အနုရုဒ္ဓေါ သက္ကော မာတရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ အမ္မ၊ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတုံ. အနုဇာနာဟိ မံ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာယာ’’တိ [ဣမဿ အနန္တရံ ကေသုစိ ပေါတ္ထကေသု ဧဝမ္ပိ ပါဌော ဒိဿတိ –- ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ အနုရုဒ္ဓဿ သက္ကဿ မာတာ ဧဝမာဟ ‘သစေ တာတ အနုရုဒ္ဓ ဘဒ္ဒိယော သကျရာဇာ သကျာနံ ရဇ္ဇံ ကာရေတိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ၊ ဧဝံ တွမ္ပိ ပဗ္ဗဇာဟီ’’’တိ]. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဒ္ဒိယော သကျရာဇာ သကျာနံ ရဇ္ဇံ ကာရေတိ. သော စ အနုရုဒ္ဓဿ သက္ကဿ သဟာယော ဟောတိ. အထ ခေါ အနုရုဒ္ဓဿ သက္ကဿ မာတာ – ‘အယံ ခေါ ဘဒ္ဒိယော သကျရာဇာ သကျာနံ ရဇ္ဇံ ကာရေတိ၊ အနုရုဒ္ဓဿ သက္ကဿ သဟာယော၊ သော န ဥဿဟတိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတု’န္တိ – အနုရုဒ္ဓံ သက္ကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ၊ တာတ အနုရုဒ္ဓ၊ ဘဒ္ဒိယော သကျရာဇာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ၊ ဧဝံ တွမ္ပိ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ. အထ ခေါ အနုရုဒ္ဓေါ သက္ကော ယေန ဘဒ္ဒိယော သကျရာဇာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဒ္ဒိယံ သကျရာဇာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မမ ခေါ၊ သမ္မ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာ တဝ ပဋိဗဒ္ဓါ’’တိ. ‘‘သစေ တေ၊ သမ္မ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာ မမ ပဋိဗဒ္ဓါ ဝါ အပ္ပဋိဗဒ္ဓါ ဝါ သာ ဟောတု၊ အဟံ တယာ၊ ယထာ သုခံ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ. ‘‘ဧဟိ၊ သမ္မ၊ ဥဘော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. ‘‘နာဟံ၊ သမ္မ၊ သက္ကောမိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတုန္တိ. ယံ တေ သက္ကာ အညံ မယာ ကာတုံ၊ ကျာဟံ [တျာဟံ (သီ. သျာ.)] ကရိဿာမိ. တွံ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ. ‘‘မာတာ ခေါ မံ၊ သမ္မ၊ ဧဝမာဟ – ‘သစေ၊ တာတ အနုရုဒ္ဓ၊ ဘဒ္ဒိယော သကျရာဇာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ၊ ဧဝံ တွမ္ပိ ပဗ္ဗဇာဟီ’’’တိ. ‘‘ဘာသိတာ ခေါ ပန တေ၊ သမ္မ၊ ဧသာ ဝါစာ. သစေ တေ၊ သမ္မ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာ မမ ပဋိဗဒ္ဓါ ဝါ၊ အပ္ပဋိဗဒ္ဓါ ဝါ သာ ဟောတု၊ အဟံ တယာ၊ ယထာ သုခံ ပဗ္ဗဇာဟီ’’တိ. ‘‘ဧဟိ၊ သမ္မ၊ ဥဘော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ သစ္စဝါဒိနော ဟောန္တိ၊ သစ္စပဋိညာ. အထ ခေါ ဘဒ္ဒိယော သကျရာဇာ အနုရုဒ္ဓံ သက္ကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဂမေဟိ၊ သမ္မ၊ သတ္တဝဿာနိ. သတ္တန္နံ ဝဿာနံ အစ္စယေန ဥဘော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. ‘‘အတိစိရံ၊ သမ္မ၊ သတ္တဝဿာနိ. နာဟံ သက္ကောမိ သတ္တဝဿာနိ အာဂမေတု’’န္တိ. ‘‘အာဂမေဟိ၊ သမ္မ၊ ဆဝဿာနိ။ပေ။ ပဉ္စဝဿာနိ။ စတ္တာရိ ဝဿာနိ။ တီဏိ ဝဿာနိ။ ဒွေ ဝဿာနိ။ ဧကံ ဝဿံ. ဧကဿ ဝဿဿ အစ္စယေန ဥဘော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. ‘‘အတိစိရံ၊ သမ္မ၊ ဧကဝဿံ. နာဟံ သက္ကောမိ ဧကံ ဝဿံ အာဂမေတု’’န္တိ. ‘‘အာဂမေဟိ၊ သမ္မ၊ သတ္တမာသေ. သတ္တန္နံ မာသာနံ အစ္စယေန ဥဘောပိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. ‘‘အတိစိရံ၊ သမ္မ၊ သတ္တမာသာ. နာဟံ သက္ကောမိ သတ္တမာသေ အာဂမေတု’’န္တိ. ‘‘အာဂမေဟိ၊ သမ္မ၊ ဆ မာသေ။ပေ။ ပဉ္စ မာသေ။ စတ္တာရော မာသေ။ တယော မာသေ။ ဒွေ မာသေ။ ဧကံ မာသံ။ အဍ္ဎမာသံ. အဍ္ဎမာသဿ အစ္စယေန ဥဘောပိ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿာမာ’’တိ. ‘‘အတိစိရံ၊ သမ္မ၊ အဍ္ဎမာသော. နာဟံ သက္ကောမိ အဍ္ဎမာသံ အာဂမေတု’’န္တိ. ‘‘အာဂမေဟိ၊ သမ္မ၊ သတ္တာဟံ ယာဝါဟံ ပုတ္တေ စ ဘာတရော စ ရဇ္ဇံ နိယျာဒေမီ’’တိ. ‘‘န စိရံ၊ သမ္မ၊ သတ္တာဟော၊ အာဂမေဿာမီ’’တိ.

၃၃၁. အထ ခေါ ဘဒ္ဒိယော စ သကျရာဇာ အနုရုဒ္ဓေါ စ အာနန္ဒော စ ဘဂု စ ကိမိလော စ ဒေဝဒတ္တော စ၊ ဥပါလိကပ္ပကေန သတ္တမာ၊ ယထာ ပုရေ စတုရင်္ဂိနိယာ သေနာယ ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တိ၊ ဧဝမေဝ စတုရင်္ဂိနိယာ သေနာယ နိယျိံသု. တေ ဒူရံ ဂန္တွာ သေနံ နိဝတ္တာပေတွာ ပရဝိသယံ ဩက္ကမိတွာ အာဘရဏံ ဩမုဉ္စိတွာ ဥတ္တရာသင်္ဂေန ဘဏ္ဍိကံ ဗန္ဓိတွာ ဥပါလိံ ကပ္ပကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဟန္ဒ၊ ဘဏေ ဥပါလိ၊ နိဝတ္တဿု၊ အလံ တေ ဧတ္တကံ ဇီဝိကာယာ’’တိ. အထ ခေါ ဥပါလိဿ ကပ္ပကဿ နိဝတ္တန္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘စဏ္ဍာ ခေါ သာကိယာ၊ ဣမိနာ ကုမာရာ နိပ္ပါတိတာတိ ဃာတာပေယျုမ္ပိ မံ. ဣမေ ဟိ နာမ သကျကုမာရာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿန္တိ. ကိမင်္ဂ [ကိမင်္ဂ (သီ.)] ပနာဟ’’န္တိ. ဘဏ္ဍိကံ မုဉ္စိတွာ တံ ဘဏ္ဍံ ရုက္ခေ အာလဂ္ဂေတွာ ‘ယော ပဿတိ၊ ဒိန္နံယေဝ ဟရတူ’တိ ဝတွာ ယေန တေ သကျကုမာရာ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာသုံ ခေါ တေ သကျကုမာရာ ဥပါလိံ ကပ္ပကံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန ဥပါလိံ ကပ္ပကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ၊ ဘဏေ ဥပါလိ၊ နိဝတ္တေသီ’’တိ? ‘‘ဣဓ မေ၊ အယျပုတ္တာ၊ နိဝတ္တန္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘စဏ္ဍာ ခေါ သာကိယာ၊ ဣမိနာ ကုမာရာ နိပ္ပါတိတာတိ ဃာတာပေယျုမ္ပိ မံ. ဣမေ ဟိ နာမ သကျကုမာရာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿန္တိ. ကိမင်္ဂ ပနာဟ’န္တိ. သော ခေါ အဟံ၊ အယျပုတ္တာ၊ ဘဏ္ဍိကံ မုဉ္စိတွာ တံ ဘဏ္ဍံ ရုက္ခေ အာလဂ္ဂေတွာ ‘ယော ပဿတိ၊ ဒိန္နညေဝ ဟရတူ’တိ ဝတွာ တတောမှိ ပဋိနိဝတ္တော’’တိ. ‘‘သုဋ္ဌု၊ ဘဏေ ဥပါလိ၊ အကာသိ ယမ္ပိ န နိဝတ္တော [ယံ နိဝတ္တော (သီ.)၊ ယံ ပန နိဝတ္တော (သျာ.)]. စဏ္ဍာ ခေါ သာကိယာ၊ ဣမိနာ ကုမာရာ နိပ္ပါတိတာတိ ဃာတာပေယျုမ္ပိ တ’’န္တိ.

အထ ခေါ သကျကုမာရာ ဥပါလိံ ကပ္ပကံ အာဒါယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ သကျကုမာရာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘မယံ၊ ဘန္တေ၊ သာကိယာ နာမ မာနဿိနော. အယံ၊ ဘန္တေ၊ ဥပါလိ ကပ္ပကော အမှာကံ ဒီဃရတ္တံ ပရိစာရကော. ဣမံ ဘဂဝါ ပဌမံ ပဗ္ဗာဇေတု. ဣမဿ မယံ အဘိဝါဒနပစ္စုဋ္ဌာနအဉ္ဇလိကမ္မသာမီစိကမ္မံ ကရိဿာမ. ဧဝံ အမှာကံ သာကိယာနံ သာကိယမာနော နိမ္မာနာယိဿတီ’’တိ [နိမ္မာဒယိဿတီတိ (သီ.)၊ နိမ္မာနိယိဿတီတိ (သျာ.)].

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥပါလိံ ကပ္ပကံ ပဌမံ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ပစ္ဆာ တေ သကျကုမာရေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဘဒ္ဒိယော တေနေဝ အန္တရဝဿေန တိဿော ဝိဇ္ဇာ သစ္ဆာကာသိ. အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဥပ္ပါဒေသိ. အာယသ္မာ အာနန္ဒော သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆာကာသိ. ဒေဝဒတ္တော ပေါထုဇ္ဇနိကံ ဣဒ္ဓိံ အဘိနိပ္ဖါဒေသိ.

၃၃၂. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဘဒ္ဒိယော အရညဂတောပိ ရုက္ခမူလဂတောပိ သုညာဂါရဂတောပိ အဘိက္ခဏံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘အဟော သုခံ၊ အဟော သုခ’’န္တိ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အာယသ္မာ၊ ဘန္တေ၊ ဘဒ္ဒိယော အရညဂတောပိ ရုက္ခမူလဂတောပိ သုညာဂါရဂတောပိ အဘိက္ခဏံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘အဟော သုခံ၊ အဟော သုခ’န္တိ. နိဿံသယံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ ဘဒ္ဒိယော အနဘိရတောဝ ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ. တံယေဝ ဝါ ပုရိမံ ရဇ္ဇသုခံ သမနုဿရန္တော အရညဂတောပိ ရုက္ခမူလဂတောပိ သုညာဂါရဂတောပိ အဘိက္ခဏံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘အဟော သုခံ၊ အဟော သုခ’’’န္တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ အညတရံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ မမ ဝစနေန ဘဒ္ဒိယံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေဟိ – ‘သတ္ထာ တံ၊ အာဝုသော ဘဒ္ဒိယ၊ အာမန္တေတီ’’’တိ. ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ဘဒ္ဒိယော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဘဒ္ဒိယံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သတ္ထာ တံ၊ အာဝုသော ဘဒ္ဒိယ၊ အာမန္တေတီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဘဒ္ဒိယော တဿ ဘိက္ခုနော ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ဘဒ္ဒိယံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဘဒ္ဒိယ၊ အရညဂတောပိ ရုက္ခမူလဂတောပိ သုညာဂါရဂတောပိ အဘိက္ခဏံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘အဟော သုခံ၊ အဟော သုခ’’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တွံ၊ ဘဒ္ဒိယ၊ အတ္ထဝသံ သမ္ပဿမာနော အရညဂတောပိ ရုက္ခမူလဂတောပိ သုညာဂါရဂတောပိ အဘိက္ခဏံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘အဟော သုခံ အဟော သုခ’’’န္တိ? ‘‘ပုဗ္ဗေ မေ၊ ဘန္တေ၊ ရညော သတောပိ အန္တောပိ အန္တေပုရေ ရက္ခာ သုသံဝိဟိတာ ဟောတိ၊ ဗဟိပိ အန္တေပုရေ ရက္ခာ သုသံဝိဟိတာ ဟောတိ၊ အန္တောပိ နဂရေ ရက္ခာ သုသံဝိဟိတာ ဟောတိ၊ ဗဟိပိ နဂရေ ရက္ခာ သုသံဝိဟိတာ ဟောတိ၊ အန္တောပိ ဇနပဒေ ရက္ခာ သုသံဝိဟိတာ ဟောတိ၊ ဗဟိပိ ဇနပဒေ ရက္ခာ သုသံဝိဟိတာ ဟောတိ. သော ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဧဝံ ရက္ခိတောပိ ဂေါပိတောပိ သန္တော ဘီတော ဥဗ္ဗိဂ္ဂေါ ဥဿင်္ကီ ဥတြသ္တော ဝိဟရာမိ. ဧတရဟိ ခေါ ပန အဟံ ဧကော၊ ဘန္တေ၊ အရညဂတောပိ ရုက္ခမူလဂတောပိ သုညာဂါရဂတောပိ အဘီတော အနုဗ္ဗိဂ္ဂေါ အနုဿင်္ကီ အနုတြသ္တော အပ္ပေါဿုက္ကော ပန္နလောမော ပရဒတ္တဝုတ္တော မိဂဘူတေန စေတသာ ဝိဟရာမီတိ. ဣမံ ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ အတ္ထဝသံ သမ္ပဿမာနော အရညဂတောပိ ရုက္ခမူလဂတောပိ သုညာဂါရဂတောပိ အဘိက္ခဏံ ဥဒါနံ ဥဒါနေမိ – ‘အဟော သုခံ၊ အဟော သုခ’’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

[ဥဒါ. ၂၀] ‘‘ယဿန္တရတော န သန္တိ ကောပါ၊ ဣတိ ဘဝါဘဝတဉ္စ ဝီတိဝတ္တော၊

တံ ဝိဂတဘယံ သုခိံ အသောကံ၊ ဒေဝါ နာနုဘဝန္တိ ဒဿနာယာ’’တိ.

ဒေဝဒတ္တဝတ္ထု

၃၃၃. အထ ခေါ ဘဂဝါ အနုပိယာယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ကောသမ္ဗီ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ကောသမ္ဗီ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ကံ နု ခေါ အဟံ ပသာဒေယျံ၊ ယသ္မိံ မေ ပသန္နေ ဗဟုလာဘသက္ကာရော ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ? အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အဇာတသတ္တု ကုမာရော တရုဏော စေဝ အာယတိံ ဘဒ္ဒေါ စ. ယံနူနာဟံ အဇာတသတ္တုံ ကုမာရံ ပသာဒေယျံ. တသ္မိံ မေ ပသန္နေ ဗဟုလာဘသက္ကာရော ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ.

အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော သေနာသနံ သံသာမေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ရာဇဂဟံ တေန ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန ယေန ရာဇဂဟံ တဒဝသရိ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော သကဝဏ္ဏံ ပဋိသံဟရိတွာ ကုမာရကဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ အဟိမေခလိကာယ အဇာတသတ္တုဿ ကုမာရဿ ဥစ္ဆင်္ဂေ [ဥစ္စင်္ကေ (သျာ.)] ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ အဇာတသတ္တု ကုမာရော ဘီတော အဟောသိ၊ ဥဗ္ဗိဂ္ဂေါ ဥဿင်္ကီ ဥတြသ္တော. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော အဇာတသတ္တုံ ကုမာရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘာယသိ မံ တွံ ကုမာရာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘာယာမိ. ကောသိ တွ’’န္တိ? ‘‘အဟံ ဒေဝဒတ္တော’’တိ. ‘‘သစေ ခေါ တွံ၊ ဘန္တေ၊ အယျော ဒေဝဒတ္တော၊ ဣင်္ဃ သကေနေဝ ဝဏ္ဏေန ပါတုဘဝဿူ’’တိ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ကုမာရကဝဏ္ဏံ ပဋိသံဟရိတွာ သင်္ဃာဋိပတ္တစီဝရဓရော အဇာတသတ္တုဿ ကုမာရဿ ပုရတော အဋ္ဌာသိ. အထ ခေါ အဇာတသတ္တု ကုမာရော ဒေဝဒတ္တဿ ဣမိနာ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယေန အဘိပ္ပသန္နော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတိ၊ ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရီယတိ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတဿ ပရိယာဒိန္နစိတ္တဿ ဧဝရူပံ ဣစ္ဆာဂတံ ဥပ္ပဇ္ဇိ – ‘‘အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီ’’တိ. သဟ စိတ္တုပ္ပါဒါဝ ဒေဝဒတ္တော တဿာ ဣဒ္ဓိယာ ပရိဟာယိ.

[အ. နိ. ၅.၁၀၀] တေန ခေါ ပန သမယေန ကကုဓော နာမ ကောဠိယပုတ္တော၊ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ဥပဋ္ဌာကော၊ အဓုနာ ကာလင်္ကတော အညတရံ မနောမယံ ကာယံ ဥပပန္နော. တဿ ဧဝရူပေါ အတ္တဘာဝပ္ပဋိလာဘော ဟောတိ – သေယျထာပိ နာမ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ မာဂဓကာနိ [မာဂဓိကာနိ (သျာ.)] ဂါမက္ခေတ္တာနိ. သော တေန အတ္တဘာဝပ္ပဋိလာဘေန နေဝ အတ္တာနံ န ပရံ ဗျာဗာဓေတိ. အထ ခေါ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော ယေနာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒေဝဒတ္တဿ၊ ဘန္တေ၊ လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတဿ ပရိယာဒိန္နစိတ္တဿ [ပရိယာဒိဏ္ဏစိတ္တဿ (က.)] ဧဝရူပံ ဣစ္ဆာဂတံ ဥပ္ပဇ္ဇိ – ‘အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီ’တိ. သဟ စိတ္တုပ္ပါဒါဝ ဘန္တေ၊ ဒေဝဒတ္တော တဿာ ဣဒ္ဓိယာ ပရိဟီနော’’တိ. ဣဒမဝေါစ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော. ဣဒံ ဝတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝ အန္တရဓာယိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကကုဓော နာမ၊ ဘန္တေ၊ ကောဠိယပုတ္တော မမ ဥပဋ္ဌာကော အဓုနာ ကာလင်္ကတော အညတရံ မနောမယံ ကာယံ ဥပပန္နော. တဿ ဧဝရူပေါ အတ္တဘာဝပ္ပဋိလာဘော – သေယျထာပိ နာမ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ မာဂဓကာနိ ဂါမက္ခေတ္တာနိ. သော တေန အတ္တဘာဝပ္ပဋိလာဘေန နေဝ အတ္တာနံ န ပရံ ဗျာဗာဓေတိ. အထ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဒေဝဒတ္တဿ၊ ဘန္တေ၊ လာဘသက္ကာရသိလောကေန အဘိဘူတဿ ပရိယာဒိန္နစိတ္တဿ ဧဝရူပံ ဣစ္ဆာဂတံ ဥပ္ပဇ္ဇိ – အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီတိ. သဟ စိတ္တုပ္ပါဒါဝ ဘန္တေ၊ ဒေဝဒတ္တော တဿာ ဣဒ္ဓိယာ ပရိဟီနော’တိ. ဣဒမဝေါစ၊ ဘန္တေ၊ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော. ဣဒံ ဝတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝ အန္တရဓာယီ’’တိ.

‘‘ကိံ ပန တေ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော? ယံ ကိဉ္စိ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော ဘာသတိ သဗ္ဗံ တံ တထေဝ ဟောတိ၊ နော အညထာ’’တိ? ‘‘စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော စ မေ၊ ဘန္တေ၊ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော. ယံ ကိဉ္စိ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော ဘာသတိ သဗ္ဗံ တံ တထေဝ ဟောတိ၊ နော အညထာ’’တိ. ‘‘ရက္ခဿေတံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဝါစံ. ရက္ခဿေတံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဝါစံ. ဣဒါနိ သော မောဃပုရိသော အတ္တနာဝ အတ္တာနံ ပါတုကရိဿတိ.

ပဉ္စသတ္ထုကထာ

၃၃၄. [အ. နိ. ၅.၁၀၀] ‘‘ပဉ္စိမေ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ ပဉ္စ? ‘‘ဣဓ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဧကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓသီလော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓသီလောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ သီလံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓသီလော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓသီလောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ သီလံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ နံ မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ သီလတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ သီလတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ [ပစ္စာသိံသတိ (သီ. သျာ.)].

‘‘ပုန စပရံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓေါ မေ အာဇီဝေါ ပရိယောဒါတော အသံကိလိဋ္ဌော’တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓေါ မေ အာဇီဝေါ ပရိယောဒါတော အသံကိလိဋ္ဌော’တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ န မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ အာဇီဝတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ အာဇီဝတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓါ မေ ဓမ္မဒေသနာ ပရိယောဒါတာ အသံကိလိဋ္ဌာ’တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓါ မေ ဓမ္မဒေသနာ ပရိယောဒါတာ အသံကိလိဋ္ဌာ’တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ နံ မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ ဓမ္မဒေသနတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ ဓမ္မဒေသနတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဝေယျာကရဏံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဝေယျာကရဏံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ နံ မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ ဝေယျာကရဏတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ ဝေယျာကရဏတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဉာဏဒဿနံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဉာဏဒဿနံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ နံ မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတီတိ. ဣမေ ခေါ၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ပဉ္စ သတ္ထာရော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ.

‘‘အဟံ ခေါ ပန၊ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ပရိသုဒ္ဓသီလော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓသီလောမှီ’တိ ပဋိဇာနာမိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ သီလံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. န စ မံ သာဝကာ သီလတော ရက္ခန္တိ၊ န စာဟံ သာဝကေဟိ သီလတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသာမိ. ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ သမာနော။ပေ။ ပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနော သမာနော။ပေ။ ပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏော သမာနော။ပေ။ ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာမိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဉာဏဒဿနံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. န စ မံ သာဝကာ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခန္တိ၊ န စာဟံ သာဝကေဟိ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသာမီ’’တိ.

၃၃၅. အထ ခေါ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ရာဇဂဟံ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ရာဇဂဟံ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဒေဝဒတ္တဿ၊ ဘန္တေ၊ အဇာတသတ္တု ကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတိ၊ ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရီယတီ’’တိ. ‘‘မာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပိဟယိတ္ထ. ယာဝကီဝဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ အဇာတသတ္တု ကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂမိဿတိ၊ ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရီယိဿတိ၊ ဟာနိယေဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ နော ဝုဍ္ဎိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စဏ္ဍဿ ကုက္ကုရဿ နာသာယ ပိတ္တံ ဘိန္ဒေယျုံ၊ ဧဝဉှိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုက္ကုရော ဘိယျောသောမတ္တာယ စဏ္ဍတရော အဿ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝကီဝဉ္စ ဒေဝဒတ္တဿ အဇာတသတ္တု ကုမာရော ပဉ္စဟိ ရထသတေဟိ သာယံ ပါတံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂမိဿတိ၊ ပဉ္စ စ ထာလိပါကသတာနိ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရီယိဿတိ၊ ဟာနိယေဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု၊ နော ဝုဍ္ဎိ.

[သံ. နိ. ၂.၁၈၄၊ အ. နိ. ၄.၆၈] ‘‘အတ္တဝဓာယ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကဒလီ အတ္တဝဓာယ ဖလံ ဒေတိ၊ ပရာဘဝါယ ဖလံ ဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဠု အတ္တဝဓာယ ဖလံ ဒေတိ၊ ပရာဘဝါယ ဖလံ ဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နဠော အတ္တဝဓာယ ဖလံ ဒေတိ၊ ပရာဘဝါယ ဖလံ ဒေတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿတရီ အတ္တဝဓာယ ဂဗ္ဘံ ဂဏှာတိ၊ ပရာဘဝါယ ဂဗ္ဘံ ဂဏှာတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တဝဓာယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒိ၊ ပရာဘဝါယ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရသိလောကော ဥဒပါဒီ’’တိ.

[သံ. နိ. ၁.၁၈၃၊ ၁.၂.၁၈၄၊ နေတ္တိ. ၉၀] ‘‘ဖလံ ဝေ ကဒလိံ ဟန္တိ၊ ဖလံ ဝေဠုံ ဖလံ နဠံ၊

သက္ကာရော ကာပုရိသံ ဟန္တိ၊ ဂဗ္ဘော အဿတရိံ ယထာ’’တိ.

ပဌမဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော.