၂. ဒုတိယဘာဏဝါရော

ပကာသနီယကမ္မံ

၃၃၆. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ မဟတိယာ ပရိသာယ ပရိဝုတော ဓမ္မံ ဒေသေန္တော နိသိန္နော ဟောတိ သရာဇိကာယ ပရိသာယ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဇိဏ္ဏော ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. အပ္ပေါဿုက္ကော ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရံ အနုယုတ္တော ဝိဟရတု၊ မမံ ဘိက္ခုသံဃံ နိဿဇ္ဇတု. အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီ’’တိ. ‘‘အလံ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ မာ တေ ရုစ္စိ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိတု’’န္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဒေဝဒတ္တော။ပေ။ တတိယမ္ပိ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဇိဏ္ဏော ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. အပ္ပေါဿုက္ကော ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရံ အနုယုတ္တော ဝိဟရတု၊ မမံ ဘိက္ခုသံဃံ နိဿဇ္ဇတု. အဟံ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဟရိဿာမီ’’တိ. ‘‘သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာနမ္ပိ ခေါ အဟံ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ ဘိက္ခုသံဃံ န နိဿဇ္ဇေယျံ၊ ကိံ ပန တုယှံ ဆဝဿ ခေဠာသကဿာ’’တိ! အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော – သရာဇိကာယ မံ ဘဂဝါ ပရိသာယ ခေဠာသကဝါဒေန အပသာဒေတိ၊ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေဝ ဥက္ကံသတီတိ – ကုပိတော အနတ္တမနော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အယဉ္စရဟိ ဒေဝဒတ္တဿ ဘဂဝတိ ပဌမော အာဃာတော အဟောသိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ဒေဝဒတ္တဿ ရာဇဂဟေ ပကာသနီယံ ကမ္မံ ကရောတု – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ. ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာတဗ္ဗံ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၃၃၇. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ သံဃော ဒေဝဒတ္တဿ ရာဇဂဟေ ပကာသနီယံ ကမ္မံ ကရေယျ – ‘‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ. ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. သံဃော ဒေဝဒတ္တဿ ရာဇဂဟေ ပကာသနီယံ ကမ္မံ ကရောတိ – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ. ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဒေဝဒတ္တဿ ရာဇဂဟေ ပကာသနီယံ ကမ္မဿ ကရဏံ – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ၊ ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ – သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ကတံ သံဃေန ဒေဝဒတ္တဿ ရာဇဂဟေ ပကာသနီယံ ကမ္မံ – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ. ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

၃၃၈. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ တွံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသေဟီ’’တိ. ‘‘ပုဗ္ဗေ မယာ၊ ဘန္တေ၊ ဒေဝဒတ္တဿ ရာဇဂဟေ ဝဏ္ဏော ဘာသိတော – ‘မဟိဒ္ဓိကော ဂေါဓိပုတ္တော၊ မဟာနုဘာဝေါ ဂေါဓိပုတ္တော’တိ. ကထာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသေမီ’’တိ? ‘‘နနု တယာ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဘူတောယေဝ ဒေဝဒတ္တဿ ရာဇဂဟေ ဝဏ္ဏော ဘာသိတော – ‘မဟိဒ္ဓိကော ဂေါဓိပုတ္တော၊ မဟာနုဘာဝေါ ဂေါဓိပုတ္တော’’’ တိ? ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ တွံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဘူတံယေဝ ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသေဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော သာရိပုတ္တံ သမ္မန္နတု ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသေတုံ – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ. ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗော. ပဌမံ သာရိပုတ္တော ယာစိတဗ္ဗော. ယာစိတွာ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ သမ္မန္နေယျ ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသေတုံ – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ. ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. သံဃော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ သမ္မန္နတိ ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသေတုံ – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ၊ ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ၊ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သမ္မုတိ ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသေတုံ – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ၊ ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ – သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘သမ္မတော သံဃေန အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသေတုံ – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ. ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’တိ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

သမ္မတော စ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ရာဇဂဟံ ပဝိသိတွာ ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသေသိ – ‘‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ. ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ. တတ္ထ ယေ တေ မနုဿာ အဿဒ္ဓါ အပ္ပသန္နာ ဒုဗ္ဗုဒ္ဓိနော၊ တေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဥသူယကာ ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရံ ဥသူယန္တီ’’တိ. ယေ ပန တေ မနုဿာ သဒ္ဓါ ပသန္နာ ပဏ္ဍိတာ ဗျတ္တာ ဗုဒ္ဓိမန္တော၊ တေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘န ခေါ ဣဒံ ဩရကံ ဘဝိဿတိ ယထာ ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ ရာဇဂဟေ ပကာသာပေတီ’’တိ.

အဇာတသတ္တုကုမာရဝတ္ထု

၃၃၉. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ယေန အဇာတသတ္တု ကုမာရော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အဇာတသတ္တုံ ကုမာရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပုဗ္ဗေ ခေါ၊ ကုမာရ၊ မနုဿာ ဒီဃာယုကာ၊ ဧတရဟိ အပ္ပါယုကာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တွံ ကုမာရောဝ သမာနော ကာလံ ကရေယျာသိ. တေန ဟိ တွံ၊ ကုမာရ၊ ပိတရံ ဟန္တွာ ရာဇာ ဟောဟိ. အဟံ ဘဂဝန္တံ ဟန္တွာ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿာမီ’’တိ.

အထ ခေါ အဇာတသတ္တု ကုမာရော – အယျော ခေါ ဒေဝဒတ္တော မဟိဒ္ဓိကော မဟာနုဘာဝေါ၊ ဇာနေယျာသိ အယျော ဒေဝဒတ္တောတိ – ဦရုယာ ပေါတ္ထနိကံ ဗန္ဓိတွာ ဒိဝါ ဒိဝဿ [ဒိဝါ ဒိဝသဿ (က.)] ဘီတော ဥဗ္ဗိဂ္ဂေါ ဥဿင်္ကီ ဥတြသ္တော သဟသာ အန္တေပုရံ ပါဝိသိ. အဒ္ဒသာသုံ ခေါ အန္တေပုရေ ဥပစာရကာ မဟာမတ္တာ အဇာတသတ္တုံ ကုမာရံ ဒိဝါ ဒိဝဿ ဘီတံ ဥဗ္ဗိဂ္ဂံ ဥဿင်္ကိံ ဥတြသ္တံ သဟသာ အန္တေပုရံ ပဝိသန္တံ၊ ဒိသွာန အဂ္ဂဟေသုံ. တေ ဝိစိနန္တာ ဦရုယာ ပေါတ္ထနိကံ ဗဒ္ဓံ [ဗန္ဓံ (က.)] ဒိသွာန အဇာတသတ္တုံ ကုမာရံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိံ တွံ၊ ကုမာရ၊ ကတ္တုကာမောသီ’’တိ? ‘‘ပိတရမှိ ဟန္တုကာမော’’တိ. ‘‘ကေနာသိ ဥဿာဟိတော’’တိ? ‘‘အယျေန ဒေဝဒတ္တေနာ’’တိ. ဧကစ္စေ မဟာမတ္တာ ဧဝံ မတိံ အကံသု – ‘‘ကုမာရော စ ဟန္တဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တော စ၊ သဗ္ဗေ စ ဘိက္ခူ ဟန္တဗ္ဗာ’’တိ. ဧကစ္စေ မဟာမတ္တာ ဧဝံ မတိံ အကံသု – ‘‘န ဘိက္ခူ ဟန္တဗ္ဗာ. န ဘိက္ခူ ကိဉ္စိ အပရဇ္ဈန္တိ. ကုမာရော စ ဟန္တဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တော စာ’’တိ. ဧကစ္စေ မဟာမတ္တာ ဧဝံ မတိံ အကံသု – ‘‘န ကုမာရော စ ဟန္တဗ္ဗော၊ န ဒေဝဒတ္တော. န ဘိက္ခူ ဟန္တဗ္ဗာ. ရညော အာရောစေတဗ္ဗံ. ယထာ ရာဇာ ဝက္ခတိ တထာ ကရိဿာမာ’’တိ.

အထ ခေါ တေ မဟာမတ္တာ အဇာတသတ္တုံ ကုမာရံ အာဒါယ ယေန ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ‘‘ကထံ၊ ဘဏေ၊ မဟာမတ္တေဟိ မတိ ကတာ’’တိ? ‘‘ဧကစ္စေ၊ ဒေဝ၊ မဟာမတ္တာ ဧဝံ မတိံ အကံသု – ‘ကုမာရော စ ဟန္တဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တော စ၊ သဗ္ဗေ စ ဘိက္ခူ ဟန္တဗ္ဗာ’တိ. ဧကစ္စေ မဟာမတ္တာ ဧဝံ မတိံ အကံသု – ‘န ဘိက္ခူ ဟန္တဗ္ဗာ. န ဘိက္ခူ ကိဉ္စိ အပရဇ္ဈန္တိ. ကုမာရော စ ဟန္တဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တော စာ’တိ. ဧကစ္စေ မဟာမတ္တာ ဧဝံ မတိံ အကံသု – ‘န ကုမာရော စ ဟန္တဗ္ဗော၊ န ဒေဝဒတ္တော. န ဘိက္ခူ ဟန္တဗ္ဗာ. ရညော အာရောစေတဗ္ဗံ. ယထာ ရာဇာ ဝက္ခတိ တထာ ကရိဿာမာ’’’တိ. ‘‘ကိံ၊ ဘဏေ၊ ကရိဿတိ ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ? နနု ဘဂဝတာ ပဋိကစ္စေဝ ဒေဝဒတ္တော ရာဇဂဟေ ပကာသာပိတော – ‘ပုဗ္ဗေ ဒေဝဒတ္တဿ အညာ ပကတိ အဟောသိ၊ ဣဒါနိ အညာ ပကတိ. ယံ ဒေဝဒတ္တော ကရေယျ ကာယေန ဝါစာယ၊ န တေန ဗုဒ္ဓေါ ဝါ ဓမ္မော ဝါ သံဃော ဝါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဒေဝဒတ္တောဝ တေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ? တတ္ထ ယေ တေ မဟာမတ္တာ ဧဝံ မတိံ အကံသု – ‘ကုမာရော စ ဟန္တဗ္ဗော ဒေဝဒတ္တော စ၊ သဗ္ဗေ စ ဘိက္ခူ ဟန္တဗ္ဗာ’တိ၊ တေ အဋ္ဌာနေ အကာသိ. ယေ တေ မဟာမတ္တာ ဧဝံ မတိံ အကံသု – ‘န ဘိက္ခူ ဟန္တဗ္ဗာ၊ န ဘိက္ခူ ကိဉ္စိ အပရဇ္ဈန္တိ၊ ကုမာရော စ ဟန္တဗ္ဗော ဒေဝဒတ္တော စာ’တိ၊ တေ နီစေ ဌာနေ ဌပေသိ. ယေ တေ မဟာမတ္တာ ဧဝံ မတိံ အကံသု – ‘န ကုမာရော စ ဟန္တဗ္ဗော၊ န ဒေဝဒတ္တော၊ န ဘိက္ခူ ဟန္တဗ္ဗာ၊ ရညော အာရောစေတဗ္ဗံ၊ ယထာ ရာဇာ ဝက္ခတိ တထာ ကရိဿာမာ’တိ၊ တေ ဥစ္စေ ဌာနေ ဌပေသိ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော အဇာတသတ္တုံ ကုမာရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဿ မံ တွံ၊ ကုမာရ၊ ဟန္တုကာမောသီ’’တိ? ‘‘ရဇ္ဇေနာမှိ၊ ဒေဝ၊ အတ္ထိကော’’တိ. ‘‘သစေ ခေါ တွံ၊ ကုမာရ၊ ရဇ္ဇေန အတ္ထိကော၊ ဧတံ တေ ရဇ္ဇ’’န္တိ အဇာတသတ္တုဿ ကုမာရဿ ရဇ္ဇံ နိယျာဒေသိ.

အဘိမာရပေသနံ

၃၄၀. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ယေန အဇာတသတ္တု ကုမာရော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အဇာတသတ္တုံ ကုမာရံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပုရိသေ၊ မဟာရာဇ၊ အာဏာပေဟိ၊ ယေ သမဏံ ဂေါတမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿန္တီ’’တိ. အထ ခေါ အဇာတသတ္တု ကုမာရော မနုဿေ အာဏာပေသိ – ‘‘ယထာ၊ ဘဏေ၊ အယျော ဒေဝဒတ္တော အာဟ တထာ ကရေယျာထာ’’တိ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ဧကံ ပုရိသံ အာဏာပေသိ – ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော၊ အမုကသ္မိံ ဩကာသေ သမဏော ဂေါတမော ဝိဟရတိ. တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ ဣမိနာ မဂ္ဂေန အာဂစ္ဆာ’’တိ. တသ္မိံ မဂ္ဂေ ဒွေ ပုရိသေ ဌပေသိ – ‘‘ယော ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဧကော ပုရိသော အာဂစ္ဆတိ၊ တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ ဣမိနာ မဂ္ဂေန အာဂစ္ဆထာ’’တိ. တသ္မိံ မဂ္ဂေ စတ္တာရော ပုရိသေ ဌပေသိ – ‘‘ယေ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဒွေ ပုရိသာ အာဂစ္ဆန္တိ၊ တေ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ ဣမိနာ မဂ္ဂေန အာဂစ္ဆထာ’’တိ. တသ္မိံ မဂ္ဂေ အဋ္ဌ ပုရိသေ ဌပေသိ – ‘‘ယေ ဣမိနာ မဂ္ဂေန စတ္တာရော ပုရိသာ အာဂစ္ဆန္တိ၊ တေ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ ဣမိနာ မဂ္ဂေန အာဂစ္ဆထာ’’တိ. တသ္မိံ မဂ္ဂေ သောဠသ ပုရိသေ ဌပေသိ – ‘‘ယေ ဣမိနာ မဂ္ဂေန အဋ္ဌ ပုရိသာ အာဂစ္ဆန္တိ၊ တေ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ အာဂစ္ဆထာ’’တိ.

အထ ခေါ သော ဧကော ပုရိသော အသိစမ္မံ ဂဟေတွာ ဓနုကလာပံ သန္နယှိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ ဘီတော ဥဗ္ဗိဂ္ဂေါ ဥဿင်္ကီ ဥတြသ္တော ပတ္ထဒ္ဓေန ကာယေန အဋ္ဌာသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ တံ ပုရိသံ ဘီတံ ဥဗ္ဗိဂ္ဂံ ဥဿင်္ကိံ ဥတြသ္တံ ပတ္ထဒ္ဓေန ကာယေန ဌိတံ. ဒိသွာန တံ ပုရိသံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧဟာဝုသော၊ မာ ဘာယီ’’တိ. အထ ခေါ သော ပုရိသော အသိစမ္မံ ဧကမန္တံ ကရိတွာ ဓနုကလာပံ နိက္ခိပိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အစ္စယော မံ၊ ဘန္တေ၊ အစ္စဂမာ ယထာဗာလံ ယထာမူဠှံ ယထာအကုသလံ၊ ယောဟံ ဒုဋ္ဌစိတ္တော ဝဓကစိတ္တော ဣဓူပသင်္ကန္တော. တဿ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ အစ္စယံ အစ္စယတော ပဋိဂ္ဂဏှာတု အာယတိံ သံဝရာယာ’’တိ. ‘‘တဂ္ဃ တွံ၊ အာဝုသော၊ အစ္စယော အစ္စဂမာ ယထာဗာလံ ယထာမူဠှံ ယထာအကုသလံ၊ ယံ တွံ ဒုဋ္ဌစိတ္တော ဝဓကစိတ္တော ဣဓူပသင်္ကန္တော. ယတော စ ခေါ တွံ၊ အာဝုသော၊ အစ္စယံ အစ္စယတော ဒိသွာ ယထာဓမ္မံ ပဋိကရောသိ၊ တံ တေ မယံ ပဋိဂ္ဂဏှာမ. ဝုဍ္ဎိ ဟေသာ၊ အာဝုသော၊ အရိယဿ ဝိနယေ – ယော အစ္စယံ အစ္စယတော ဒိသွာ ယထာဓမ္မံ ပဋိကရောတိ၊ အာယတိံ သံဝရံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿ ပုရိသဿ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ၊ သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ၊ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. ယဒါ တံ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တံ၊ မုဒုစိတ္တံ၊ ဝိနီဝရဏစိတ္တံ၊ ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ၊ ပသန္နစိတ္တံ၊ အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ၊ သမုဒယံ၊ နိရောဓံ၊ မဂ္ဂံ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဟေယျ၊ ဧဝမေဝ တဿ ပုရိသဿ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ၊ သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ. အထ ခေါ သော ပုရိသော ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ၊ အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ. သေယျထာပိ၊ ဘန္တေ၊ နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ၊ ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ၊ မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ၊ အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ – ဧဝမေဝံ ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မဉ္စ၊ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ ပုရိသံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ခေါ တွံ၊ အာဝုသော၊ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆ၊ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆာဟီ’’တိ အညေန မဂ္ဂေန ဥယျောဇေသိ.

အထ ခေါ တေ ဒွေ ပုရိသာ – ကိံ နု ခေါ သော ဧကော ပုရိသော စိရေန အာဂစ္ဆတီတိ – ပဋိပထံ ဂစ္ဆန္တာ အဒ္ဒသံသု ဘဂဝန္တံ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသိန္နံ. ဒိသွာန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. တေသံ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ။ပေ။ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ။ပေ။ ဥပါသကေ နော ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတေ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ ပုရိသေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ခေါ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆိတ္ထ၊ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆထာ’’တိ အညေန မဂ္ဂေန ဥယျောဇေသိ.

အထ ခေါ တေ စတ္တာရော ပုရိသာ။ပေ။ အထ ခေါ တေ အဋ္ဌ ပုရိသာ။ပေ။ အထ ခေါ တေ သောဠသ ပုရိသာ – ကိံ နု ခေါ တေ အဋ္ဌ ပုရိသာ စိရေန အာဂစ္ဆန္တီတိ – ပဋိပထံ ဂစ္ဆန္တာ အဒ္ဒသာသုံ ဘဂဝန္တံ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသိန္နံ. ဒိသွာန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. တေသံ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ၊ သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ။ပေ။ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ၊ ဘန္တေ။ပေ။ ဥပါသကေ နော ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတေ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ ပုရိသေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ခေါ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆိတ္ထ၊ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆထာ’’တိ အညေန မဂ္ဂေန ဥယျောဇေသိ.

အထ ခေါ သော ဧကော ပုရိသော ယေန ဒေဝဒတ္တော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဒေဝဒတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နာဟံ၊ ဘန္တေ၊ သက္ကောမိ တံ ဘဂဝန္တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတုံ၊ မဟိဒ္ဓိကော သော ဘဂဝါ၊ မဟာနုဘာဝေါ’’တိ. ‘‘အလံ၊ အာဝုသော၊ မာ တွံ သမဏံ ဂေါတမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ. အဟမေဝ သမဏံ ဂေါတမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿာမီ’’တိ.

လောဟိတုပ္ပါဒကကမ္မံ

၃၄၁. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဂိဇ္ဈကူဋဿ ပဗ္ဗတဿ ဆာယာယံ စင်္ကမတိ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ဂိဇ္ဈကူဋံ ပဗ္ဗတံ အာရုဟိတွာ မဟတိံ သိလံ ပဝိဇ္ဈိ – ဣမာယ သမဏံ ဂေါတမံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿာမီတိ. ဒွေ ပဗ္ဗတကူဋာ သမာဂန္တွာ တံ သိလံ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု. တတော ပပတိကာ ဥပ္ပတိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေ ရုဟိရံ ဥပ္ပါဒေသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥဒ္ဓံ ဥလ္လောကေတွာ ဒေဝဒတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗဟုံ တယာ၊ မောဃပုရိသ၊ အပုညံ ပသုတံ၊ ယံ တွံ ဒုဋ္ဌစိတ္တော ဝဓကစိတ္တော တထာဂတဿ ရုဟိရံ ဥပ္ပါဒေသီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တေန ပဌမံ အာနန္တရိယံ ကမ္မံ ဥပစိတံ၊ ယံ ဒုဋ္ဌစိတ္တေန ဝဓကစိတ္တေန တထာဂတဿ ရုဟိရံ ဥပ္ပါဒိတ’’န္တိ.

အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ – ‘‘ဒေဝဒတ္တေန ကိရ ဘဂဝတော ဝဓော ပယုတ္တော’’တိ. တေ စ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဝိဟာရဿ ပရိတော ပရိတော စင်္ကမန္တိ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ သဇ္ဈာယံ ကရောန္တာ၊ ဘဂဝတော ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိယာ. အဿောသိ ခေါ ဘဂဝါ ဥစ္စာသဒ္ဒံ မဟာသဒ္ဒံ သဇ္ဈာယသဒ္ဒံ. သုတွာန အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ သော၊ အာနန္ဒ၊ ဥစ္စာသဒ္ဒေါ မဟာသဒ္ဒေါ သဇ္ဈာယသဒ္ဒေါ’’တိ? ‘‘အဿောသုံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ – ‘ဒေဝဒတ္တေန ကိရ ဘဂဝတော ဝဓော ပယုတ္တော’တိ. တေ စ [တေဓ (သီ.)]၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဝိဟာရဿ ပရိတော ပရိတော စင်္ကမန္တိ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ သဇ္ဈာယံ ကရောန္တာ၊ ဘဂဝတော ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိယာ. သော ဧသော၊ ဘဂဝါ၊ ဥစ္စာသဒ္ဒေါ မဟာသဒ္ဒေါ သဇ္ဈာယသဒ္ဒေါ’’တိ. ‘‘တေန ဟာနန္ဒ၊ မမ ဝစနေန တေ ဘိက္ခူ အာမန္တေဟိ – သတ္ထာ အာယသ္မန္တေ အာမန္တေတီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သတ္ထာ အာယသ္မန္တေ အာမန္တေတီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နေ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘အဋ္ဌာနမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဝကာသော၊ ယံ ပရူပက္ကမေန တထာဂတံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ. အနုပက္ကမေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတာ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ.

[စူဠဝ. ၃၃၄၊ အ. နိ. ၅.၁၀၀] ‘‘ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္ထာရော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ ပဉ္စ? ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓသီလော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓသီလောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ သီလံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓသီလော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓသီလောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ သီလံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ နံ မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ သီလတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ သီလတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓအာဇီဝေါ သမာနော။ပေ။ အပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနော သမာနော။ပေ။ အပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏော သမာနော။ပေ။ အပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဉာဏဒဿနံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. တမေနံ သာဝကာ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ သတ္ထာ အပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနောမှီ’တိ ပဋိဇာနာတိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဉာဏဒဿနံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. မယဉ္စေဝ ခေါ ပန ဂိဟီနံ အာရောစေယျာမ၊ နာဿဿ မနာပံ. ယံ ခေါ ပနဿ အမနာပံ၊ ကထံ န မယံ တေန သမုဒါစရေယျာမ? သမ္မန္နတိ ခေါ ပန စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန – ယံ တုမော ကရိဿတိ၊ တုမောဝ တေန ပညာယိဿတီ’တိ. ဧဝရူပံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္ထာရံ သာဝကာ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခန္တိ၊ ဧဝရူပေါ စ ပန သတ္ထာ သာဝကေဟိ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသတိ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ သတ္ထာရော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ‘‘အဟံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိသုဒ္ဓသီလော သမာနော ‘ပရိသုဒ္ဓသီလောမှီ’တိ ပဋိဇာနာမိ ‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ သီလံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’န္တိ စ. န စ မံ သာဝကာ သီလတော ရက္ခန္တိ၊ န စာဟံ သာဝကေဟိ သီလတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသာမိ. အဟံ ခေါ ပန ဘိက္ခဝေ ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ သမာနော။ပေ။ ပရိသုဒ္ဓဓမ္မဒေသနော သမာနော။ပေ။ ပရိသုဒ္ဓဝေယျာကရဏော သမာနော။ပေ။ ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနော သမာနော ‘‘ပရိသုဒ္ဓဉာဏဒဿနောမှီ’’တိ ပဋိဇာနာမိ ‘‘ပရိသုဒ္ဓံ မေ ဉာဏဒဿနံ ပရိယောဒါတံ အသံကိလိဋ္ဌ’’န္တိ စ၊ န စ မံ သာဝကာ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခန္တိ၊ န စာဟံ သာဝကေဟိ ဉာဏဒဿနတော ရက္ခံ ပစ္စာသီသာမိ. ‘‘အဋ္ဌာနမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဝကာသော၊ ယံ ပရူပက္ကမေန တထာဂတံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ. အနုပက္ကမေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတာ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ. ဂစ္ဆထ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယထာဝိဟာရံ. အရက္ခိယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတာ’’တိ.

နာဠာဂိရိပေသနံ

၃၄၂. တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇဂဟေ နာဠာဂိရိ နာမ ဟတ္ထီ စဏ္ဍော ဟောတိ၊ မနုဿဃာတကော. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ရာဇဂဟံ ပဝိသိတွာ ဟတ္ထိသာလံ ဂန္တွာ ဟတ္ထိဘဏ္ဍေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယံ ခေါ၊ ဘဏေ၊ ရာဇဉာတကာ နာမ ပဋိဗလာ နီစဋ္ဌာနိယံ ဥစ္စဋ္ဌာနေ ဌပေတုံ၊ ဘတ္တမ္ပိ ဝေတနမ္ပိ ဝဍ္ဎာပေတုံ. တေန ဟိ၊ ဘဏေ၊ ယဒါ သမဏော ဂေါတမော ဣမံ ရစ္ဆံ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ တဒါ ဣမံ နာဠာဂိရိံ ဟတ္ထိံ မုဉ္စေတွာ ဣမံ ရစ္ဆံ ပဋိပါဒေထာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဟတ္ထိဘဏ္ဍာ ဒေဝဒတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ ရစ္ဆံ ပဋိပဇ္ဇိ. အဒ္ဒသာသုံ ခေါ တေ ဟတ္ထိဘဏ္ဍာ ဘဂဝန္တံ တံ ရစ္ဆံ ပဋိပန္နံ. ဒိသွာန နာဠာဂိရိံ ဟတ္ထိံ မုဉ္စိတွာ တံ ရစ္ဆံ ပဋိပါဒေသုံ. အဒ္ဒသာ ခေါ နာဠာဂိရိ ဟတ္ထီ ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန သောဏ္ဍံ ဥဿာပေတွာ ပဟဋ္ဌကဏ္ဏဝါလော ယေန ဘဂဝါ တေန အဘိဓာဝိ. အဒ္ဒသာသုံ ခေါ တေ ဘိက္ခူ နာဠာဂိရိံ ဟတ္ထိံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ နာဠာဂိရိ ဟတ္ထီ စဏ္ဍော မနုဿဃာတကော ဣမံ ရစ္ဆံ ပဋိပန္နော. ပဋိက္ကမတု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ ပဋိက္ကမတု သုဂတော’’တိ. ‘‘အာဂစ္ဆထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာ ဘာယိတ္ထ. အဋ္ဌာနမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဝကာသော၊ ယံ ပရူပက္ကမေန တထာဂတံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ. အနုပက္ကမေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတာ ပရိနိဗ္ဗာယန္တီ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ နာဠာဂိရိ ဟတ္ထီ စဏ္ဍော မနုဿဃာတကော ဣမံ ရစ္ဆံ ပဋိပန္နော. ပဋိက္ကမတု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ ပဋိက္ကမတု သုဂတော’’တိ. ‘‘အာဂစ္ဆထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာ ဘာယိတ္ထ. အဋ္ဌာနမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဝကာသော၊ ယံ ပရူပက္ကမေန တထာဂတံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ. အနုပက္ကမေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတာ ပရိနိဗ္ဗာယန္တီ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ ပါသာဒေသုပိ ဟမ္မိယေသုပိ ဆဒနေသုပိ အာရုဠှာ အစ္ဆန္တိ. တတ္ထ ယေ တေ မနုဿာ အဿဒ္ဓါ အပ္ပသန္နာ ဒုဗ္ဗုဒ္ဓိနော၊ တေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အဘိရူပေါ ဝတ၊ ဘော [အဘိရူပေါ ဝတ ဘော ဂေါတမော (သျာ. ကံ.)]၊ မဟာသမဏော နာဂေန ဝိဟေဌီယိဿတီ’’တိ. ယေ ပန တေ မနုဿာ သဒ္ဓါ ပသန္နာ ပဏ္ဍိတာ ဗျတ္တာ ဗုဒ္ဓိမန္တော၊ တေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘နစိရဿံ ဝတ၊ ဘော၊ နာဂေါ နာဂေန သင်္ဂါမေဿတီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ နာဠာဂိရိံ ဟတ္ထိံ မေတ္တေန စိတ္တေန ဖရိ. အထ ခေါ နာဠာဂိရိ ဟတ္ထီ ဘဂဝတော [ဘဂဝတာ (သီ.)] မေတ္တေန စိတ္တေန ဖုဋ္ဌော [ဖုဋော (က.)] သောဏ္ဍံ ဩရောပေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပုရတော အဋ္ဌာသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထေန နာဠာဂိရိဿ ဟတ္ထိဿ ကုမ္ဘံ ပရာမသန္တော နာဠာဂိရိံ ဟတ္ထိံ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

‘‘မာ ကုဉ္ဇရ နာဂမာသဒေါ၊ ဒုက္ခဉှိ ကုဉ္ဇရ နာဂမာသဒေါ၊

န ဟိ နာဂဟတဿ ကုဉ္ဇရ သုဂတိ၊ ဟောတိ ဣတော ပရံ ယတော.

‘‘မာ စ မဒေါ မာ စ ပမာဒေါ၊ န ဟိ ပမတ္တာ သုဂတိံ ဝဇန္တိ တေ၊

တွညေဝ တထာ ကရိဿသိ၊ ယေန တွံ သုဂတိံ ဂမိဿသီ’’တိ.

အထ ခေါ နာဠာဂိရိ ဟတ္ထီ သောဏ္ဍာယ ဘဂဝတော ပါဒပံသူနိ ဂဟေတွာ ဥပရိမုဒ္ဓနိ အာကိရိတွာ ပဋိကုဋိယောဝ [ပဋိကုဋိတော ပဋိသက္ကိ (သီ. သျာ.)] ဩသက္ကိ၊ ယာဝ ဘဂဝန္တံ အဒ္ဒက္ခိ. အထ ခေါ နာဠာဂိရိ ဟတ္ထီ ဟတ္ထိသာလံ ဂန္တွာ သကေ ဌာနေ အဋ္ဌာသိ. တထာ ဒန္တော စ ပန နာဠာဂိရိ ဟတ္ထီ အဟောသိ. တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ ဣမံ ဂါထံ ဂါယန္တိ –

[မ. နိ. ၂.၃၅၂၊ ထေရဂါ. ၈၇၈] ‘‘ဒဏ္ဍေနေကေ ဒမယန္တိ၊ အင်္ကုသေဟိ ကသာဟိ စ၊

အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန၊ နာဂေါ ဒန္တော မဟေသိနာ’’တိ.

မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ယာဝ ပါပေါ အယံ ဒေဝဒတ္တော၊ အလက္ခိကော၊ ယတြ ဟိ နာမ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကဿ ဧဝံ မဟာနုဘာဝဿ ဝဓာယ ပရက္ကမိဿတီ’’တိ. ဒေဝဒတ္တဿ လာဘသက္ကာရော ပရိဟာယိ. ဘဂဝတော စ လာဘသက္ကာရော အဘိဝဍ္ဎိ.

ပဉ္စဝတ္ထုယာစနကထာ

၃၄၃. [ပါစိ. ၂၀၉] တေန ခေါ ပန သမယေန ဒေဝဒတ္တော ပရိဟီနလာဘသက္ကာရော သပရိသော ကုလေသု ဝိညာပေတွာ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇတိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ကုလေသု ဝိညာပေတွာ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇိဿန္တိ! ကဿ သမ္ပန္နံ န မနာပံ၊ ကဿ သာဒုံ န ရုစ္စတီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ကထဉှိ နာမ ဒေဝဒတ္တော သပရိသော ကုလေသု ဝိညာပေတွာ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇိဿတီ’’တိ! ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ သပရိသော ကုလေသု ဝိညာပေတွာ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူနံ ကုလေသု တိကဘောဇနံ ပညပေဿာမိ တယော အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ – ဒုမ္မင်္ကူနံ ပုဂ္ဂလာန နိဂ္ဂဟာယ၊ ပေသလာနံ ဘိက္ခူနံ ဖာသုဝိဟာရာယ၊ မာ ပါပိစ္ဆာ ပက္ခံ နိဿာယ သံဃံ ဘိန္ဒေယျုန္တိ၊ ကုလာနုဒ္ဒယာယ [ကုလာနုဒယတာယ (သီ. သျာ.)] စ. ဂဏဘောဇနေ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော’’တိ.

[ပါရာ. ၄၀၉] အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ယေန ကောကာလိကော ကဋမောဒကတိဿကော [ကဋမောရကတိဿကော (သီ. သျာ.)] ခဏ္ဍဒေဝိယာ ပုတ္တော သမုဒ္ဒဒတ္တော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ကောကာလိကံ ကဋမောဒကတိဿကံ ခဏ္ဍဒေဝိယာ ပုတ္တံ သမုဒ္ဒဒတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧထ၊ မယံ၊ အာဝုသော၊ သမဏဿ ဂေါတမဿ သံဃဘေဒံ ကရိဿာမ စက္ကဘေဒ’’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ ကောကာလိကော ဒေဝဒတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သမဏော ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဂေါတမော မဟိဒ္ဓိကော မဟာနုဘာဝေါ. ကထံ မယံ သမဏဿ ဂေါတမဿ သံဃဘေဒံ ကရိဿာမ စက္ကဘေဒ’’န္တိ? ‘‘ဧထ၊ မယံ၊ အာဝုသော၊ သမဏံ ဂေါတမံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ ယာစိဿာမ – ‘ဘဂဝါ၊ ဘန္တေ၊ အနေကပရိယာယေန အပ္ပိစ္ဆဿ သန္တုဋ္ဌဿ သလ္လေခဿ ဓုတဿ ပါသာဒိကဿ အပစယဿ ဝီရိယာရမ္ဘဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဣမာနိ၊ ဘန္တေ၊ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ အနေကပရိယာယေန အပ္ပိစ္ဆတာယ သန္တုဋ္ဌိယာ သလ္လေခါယ ဓုတတာယ ပါသာဒိကတာယ အပစယာယ ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တန္တိ. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ ယာဝဇီဝံ အာရညိကာ အဿု၊ ယော ဂါမန္တံ ဩသရေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ. ယာဝဇီဝံ ပိဏ္ဍပါတိကာ အဿု၊ ယော နိမန္တနံ သာဒိယေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ. ယာဝဇီဝံ ပံသုကူလိကာ အဿု၊ ယော ဂဟပတိစီဝရံ သာဒိယေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ. ယာဝဇီဝံ ရုက္ခမူလိကာ အဿု၊ ယော ဆန္နံ ဥပဂစ္ဆေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ. ယာဝဇီဝံ မစ္ဆမံသံ န ခါဒေယျုံ၊ ယော မစ္ဆမံသံ ခါဒေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျာ’တိ. ဣမာနိ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ သမဏော ဂေါတမော နာနုဇာနိဿတိ. တေ မယံ ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ ဇနံ သညာပေဿာမာ’’တိ. ‘‘သက္ကာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ သမဏဿ ဂေါတမဿ သံဃဘေဒေါ ကာတုံ စက္ကဘေဒေါ. လူခပ္ပသန္နာ ဟိ၊ အာဝုသော၊ မနုဿာ’’တိ.

အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော သပရိသော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဒေဝဒတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘဂဝါ၊ ဘန္တေ၊ အနေကပရိယာယေန အပ္ပိစ္ဆဿ သန္တုဋ္ဌဿ သလ္လေခဿ ဓုတဿ ပါသာဒိကဿ အပစယဿ ဝီရိယာရမ္ဘဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဣမာနိ၊ ဘန္တေ၊ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ အနေကပရိယာယေန အပ္ပိစ္ဆတာယ သန္တုဋ္ဌိယာ သလ္လေခါယ ဓုတတာယ ပါသာဒိကတာယ အပစယာယ ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တန္တိ. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ ယာဝဇီဝံ အာရညိကာ အဿု၊ ယော ဂါမန္တံ ဩသရေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ. ယာဝဇီဝံ ပိဏ္ဍပါတိကာ အဿု၊ ယော နိမန္တနံ သာဒိယေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ. ယာဝဇီဝံ ပံသုကူလိကာ အဿု၊ ယော ဂဟပတိစီဝရံ သာဒိယေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ. ယာဝဇီဝံ ရုက္ခမူလိကာ အဿု၊ ယော ဆန္နံ ဥပဂစ္ဆေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ. ယာဝဇီဝံ မစ္ဆမံသံ န ခါဒေယျုံ၊ ယော မစ္ဆမံသံ ခါဒေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျာ’’တိ. ‘‘အလံ၊ ဒေဝဒတ္တ. ယော ဣစ္ဆတိ၊ အာရညိကော ဟောတု၊ ယော ဣစ္ဆတိ၊ ဂါမန္တေ ဝိဟရတု. ယော ဣစ္ဆတိ၊ ပိဏ္ဍပါတိကော ဟောတု၊ ယော ဣစ္ဆတိ၊ နိမန္တနံ သာဒိယတု. ယော ဣစ္ဆတိ၊ ပံသုကူလိကော ဟောတု၊ ယော ဣစ္ဆတိ၊ ဂဟပတိစီဝရံ သာဒိယတု. အဋ္ဌမာသေ ခေါ မယာ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ ရုက္ခမူလသေနာသနံ အနုညာတံ၊ တိကောဋိပရိသုဒ္ဓံ မစ္ဆမံသံ – အဒိဋ္ဌံ၊ အဿုတံ၊ အပရိသင်္ကိတ’’န္တိ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော – န ဘဂဝါ ဣမာနိ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ အနုဇာနာတီတိ – ဟဋ္ဌော ဥဒဂ္ဂေါ သပရိသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော သပရိသော ရာဇဂဟံ ပဝိသိတွာ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ ဇနံ သညာပေသိ – ‘‘မယံ၊ အာဝုသော၊ သမဏံ ဂေါတမံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ ယာစိမှာ – ‘ဘဂဝါ၊ ဘန္တေ၊ အနေကပရိယာယေန အပ္ပိစ္ဆဿ။ပေ။ ဝီရိယာရမ္ဘဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဣမာနိ၊ ဘန္တေ၊ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ အနေကပရိယာယေန အပ္ပိစ္ဆတာယ။ပေ။ ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တန္တိ. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ ယာဝဇီဝံ အာရညိကာ အဿု၊ ယော ဂါမန္တံ ဩသရေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ။ပေ။ ယာဝဇီဝံ မစ္ဆမံသံ န ခါဒေယျုံ၊ ယော မစ္ဆမံသံ ခါဒေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျာ’တိ. ဣမာနိ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ သမဏော ဂေါတမော နာနုဇာနာတိ. တေ မယံ ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ သမာဒါယ ဝတ္တာမာ’’တိ.

တတ္ထ ယေ တေ မနုဿာ အဿဒ္ဓါ အပ္ပသန္နာ ဒုဗ္ဗုဒ္ဓိနော၊ တေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဣမေ ခေါ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဓုတာ သလ္လေခဝုတ္တိနော. သမဏော ပန ဂေါတမော ဗာဟုလ္လိကော ဗာဟုလ္လာယ စေတေတီ’’တိ. ယေ ပန တေ မနုဿာ သဒ္ဓါ ပသန္နာ ပဏ္ဍိတာ ဗျတ္တာ ဗုဒ္ဓိမန္တော၊ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဒေဝဒတ္တော ဘဂဝတော သံဃဘေဒါယ ပရက္ကမိဿတိ စက္ကဘေဒါယာ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဒေဝဒတ္တော သံဃဘေဒါယ ပရက္ကမိဿတိ စက္ကဘေဒါယာ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ သံဃဘေဒါယ ပရက္ကမသိ စက္ကဘေဒါယာ’’တိ? ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘အလံ၊ ဒေဝဒတ္တ. မာ တေ ရုစ္စိ သံဃဘေဒေါ. ဂရုကော ခေါ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ သံဃဘေဒေါ. ယော ခေါ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ သမဂ္ဂံ သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ ကပ္ပဋ္ဌိကံ [ကပ္ပဋ္ဌိတိကံ (သျာ.)] ကိဗ္ဗိသံ ပသဝတိ၊ ကပ္ပံ နိရယမှိ ပစ္စတိ. ယော စ ခေါ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ ဘိန္နံ သံဃံ သမဂ္ဂံ ကရောတိ၊ ဗြဟ္မံ ပုညံ ပသဝတိ၊ ကပ္ပံ သဂ္ဂမှိ မောဒတိ. အလံ၊ ဒေဝဒတ္တ. မာ တေ ရုစ္စိ သံဃဘေဒေါ. ဂရုကော ခေါ၊ ဒေဝဒတ္တ၊ သံဃဘေဒေါ’’တိ.

[ဥဒါ. ၄၈] အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဒေဝဒတ္တော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ. ဒိသွာန ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေဒါနာဟံ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ အညတြေဝ ဘဂဝတာ၊ အညတြေဝ ဘိက္ခုသံဃာ၊ ဥပေါသထံ ကရိဿာမိ သံဃကမ္မံ ကရိဿာမီ’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပ္ပဋိက္ကန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိံ. အဒ္ဒသာ ခေါ မံ၊ ဘန္တေ၊ ဒေဝဒတ္တော ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ. ဒိသွာန ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘အဇ္ဇတဂ္ဂေဒါနာဟံ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ အညတြေဝ ဘဂဝတာ၊ အညတြေဝ ဘိက္ခုသံဃာ၊ ဥပေါသထံ ကရိဿာမိ သံဃကမ္မံ ကရိဿာမီ’တိ. အဇ္ဇတဂ္ဂေ၊ ဘန္တေ၊ ဒေဝဒတ္တော သံဃံ ဘိန္ဒိဿတီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

[ဥဒါ. ၄၈] ‘‘သုကရံ သာဓုနာ သာဓုံ၊ သာဓုံ ပါပေန ဒုက္ကရံ၊

ပါပံ ပါပေန သုကရံ၊ ပါပမရိယေဟိ ဒုက္ကရ’’န္တိ.

ဒုတိယဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော.