၃. တတိယဘာဏဝါရော

သံဃဘေဒကထာ

၃၄၄. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော တဒဟုပေါသထေ ဥဋ္ဌာယာသနာ သလာကံ ဂါဟေသိ – ‘‘မယံ၊ အာဝုသော၊ သမဏံ ဂေါတမံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ ယာစိမှာ – ‘ဘဂဝါ၊ ဘန္တေ၊ အနေကပရိယာယေန အပ္ပိစ္ဆဿ။ပေ။ ဝီရိယာရမ္ဘဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဣမာနိ၊ ဘန္တေ၊ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ အနေကပရိယာယေန အပ္ပိစ္ဆတာယ။ပေ။ ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တန္တိ. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ ယာဝဇီဝံ အာရညိကာ အဿု၊ ယော ဂါမန္တံ ဩသရေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျ။ပေ။ ယာဝဇီဝံ မစ္ဆမံသံ န ခါဒေယျုံ၊ ယော မစ္ဆမံသံ ခါဒေယျ၊ ဝဇ္ဇံ နံ ဖုသေယျာ’တိ. ဣမာနိ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ သမဏော ဂေါတမော နာနုဇာနာတိ. တေ မယံ ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ သမာဒါယ ဝတ္တာမ. ယဿာယသ္မတော ဣမာနိ ပဉ္စ ဝတ္ထူနိ ခမန္တိ၊ သော သလာကံ ဂဏှာတူ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဝေသာလိကာ ဝဇ္ဇိပုတ္တကာ ပဉ္စမတ္တာနိ ဘိက္ခုသတာနိ နဝကာ စေဝ ဟောန္တိ အပ္ပကတညုနော စ. တေ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသန’န္တိ – သလာကံ ဂဏှိံသု. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ပဉ္စမတ္တာနိ ဘိက္ခုသတာနိ အာဒါယ ယေန ဂယာသီသံ တေန ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒေဝဒတ္တော၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ပဉ္စမတ္တာနိ ဘိက္ခုသတာနိ အာဒါယ ယေန ဂယာသီသံ တေန ပက္ကန္တော’’တိ. ‘‘န ဟိ နာမ တုမှာကံ၊ သာရိပုတ္တာ၊ တေသု နဝကေသု ဘိက္ခူသု ကာရုညမ္ပိ ဘဝိဿတိ? ဂစ္ဆထ တုမှေ၊ သာရိပုတ္တာ၊ ပုရာ တေ ဘိက္ခူ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇန္တီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ ခေါ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ယေန ဂယာသီသံ တေနုပသင်္ကမိံသု.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝတော အဝိဒူရေ ရောဒမာနော ဌိတော ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဿ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ရောဒသီ’’တိ? ‘‘ယေပိ တေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော အဂ္ဂသာဝကာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ တေပိ ဒေဝဒတ္တဿ သန္တိကေ ဂစ္ဆန္တိ ဒေဝဒတ္တဿ ဓမ္မံ ရောစေန္တာ’’တိ. ‘‘အဋ္ဌာနမေတံ၊ ဘိက္ခု၊ အနဝကာသော၊ ယံ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ဒေဝဒတ္တဿ ဓမ္မံ ရောစေယျုံ၊ အပိ စ တေ ဂတာ ဘိက္ခူနံ သညတ္တိယာ’’တိ [ဘိက္ခုသညတ္တိယာတိ (သီ. သျာ.)၊ ဘိက္ခူ သညတ္တိယာ (က.)].

၃၄၅. တေန ခေါ ပန သမယေန ဒေဝဒတ္တော မဟတိယာ ပရိသာယ ပရိဝုတ္တော ဓမ္မံ ဒေသေန္တော နိသိန္နော ဟောတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဒေဝဒတ္တော သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တေ. ဒိသွာန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ပဿထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝ သွာက္ခာတော မယာ ဓမ္မော၊ ယေပိ တေ သမဏဿ ဂေါတမဿ အဂ္ဂသာဝကာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ တေပိ မမ သန္တိကေ အာဂစ္ဆန္တိ. မမ ဓမ္မံ ရောစေန္တာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ ကောကာလိကော ဒေဝဒတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ၊ အာဝုသော ဒေဝဒတ္တ၊ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေ ဝိဿသိ. ပါပိစ္ဆာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ၊ ပါပိကာနံ ဣစ္ဆာနံ ဝသံ ဂတာ’’တိ. ‘‘အလံ၊ အာဝုသော. သွာဂတံ တေသံ ယတော မေ ဓမ္မံ ရောစေန္တီ’’တိ.

အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဥပဍ္ဎာသနေန နိမန္တေသိ – ‘‘ဧဟာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဣဓ နိသီဒါဟီ’’တိ. ‘‘အလံ အာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အညတရံ အာသနံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော အညတရံ အာသနံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အဇ္ဈေသိ – ‘‘ဝိဂတထိနမိဒ္ဓေါ ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုသံဃော. ပဋိဘာတု တံ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မီ ကထာ၊ ပိဋ္ဌိ မေ အာဂိလာယတိ၊ တမဟံ အာယမိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဒေဝဒတ္တဿ ပစ္စဿောသိ. အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တော စတုဂ္ဂုဏံ သင်္ဃာဋိံ ပညာပေတွာ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သေယျံ ကပ္ပေသိ. တဿ ကိလမန္တဿ မုဋ္ဌဿတိဿ အသမ္ပဇာနဿ မုဟုတ္တကေနေဝ နိဒ္ဒါ ဩက္ကမိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာဒေသနာပါဋိဟာရိယာနုသာသနိယာ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိ အနုသာသိ. အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယာနုသာသနိယာ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ ဩဝဒိ အနုသာသိ. အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ အာယသ္မတာ သာရိပုတ္တေန အာဒေသနာပါဋိဟာရိယာနုသာသနိယာ အာယသ္မတာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနေန ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယာနုသာသနိယာ ဩဝဒိယမာနာနံ အနုသာသိယမာနာနံ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ၊ သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မန္တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဂစ္ဆာမ မယံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတော သန္တိကေ. ယော တဿ ဘဂဝတော ဓမ္မံ ရောစေသိ သော အာဂစ္ဆတူ’’တိ. အထ ခေါ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ တာနိ ပဉ္စဘိက္ခုသတာနိ အာဒါယ ယေန ဝေဠုဝနံ တေနုပသင်္ကမိံသု. အထ ခေါ ကောကာလိကော ဒေဝဒတ္တံ ဥဋ္ဌာပေသိ – ‘‘ဥဋ္ဌေဟိ၊ အာဝုသော ဒေဝဒတ္တ၊ နီတာ တေ ဘိက္ခူ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေဟိ. နနု တွံ၊ အာဝုသော ဒေဝဒတ္တ၊ မယာ ဝုတ္တော – ‘မာ၊ အာဝုသော ဒေဝဒတ္တ၊ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေ ဝိဿာသိ. ပါပိစ္ဆာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ၊ ပါပိကာနံ ဣစ္ဆာနံ ဝသံ ဂတာ’’’တိ? အထ ခေါ ဒေဝဒတ္တဿ တတ္ထေဝ ဥဏှံ လောဟိတံ မုခတော ဥဂ္ဂဉ္ဆိ.

အထ ခေါ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိသုံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘေဒကာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ ပုန ဥပသမ္ပဇ္ဇေယျု’’န္တိ. ‘‘အလံ၊ သာရိပုတ္တ. မာ တေ ရုစ္စိ ဘေဒကာနုဝတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ ပုန ဥပသမ္ပဒါ. တေန ဟိ တွံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဘေဒကာနုဝတ္တကေ ဘိက္ခူ ထုလ္လစ္စယံ ဒေသာပေဟိ. ကထံ ပန တေ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဒေဝဒတ္တော ပဋိပဇ္ဇီ’’တိ? ‘‘ယထေဝ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ မံ အဇ္ဈေသတိ – ‘ဝိဂတထိနမိဒ္ဓေါ ခေါ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုသံဃော၊ ပဋိဘာတု တံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မီ ကထာ၊ ပိဋ္ဌိ မေ အာဂိလာယတိ၊ တမဟံ အာယမိဿာမီ’တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဒေဝဒတ္တော ပဋိပဇ္ဇီ’’တိ.

၃၄၆. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရညာယတနေ မဟာသရသီ. တံ နာဂါ ဥပနိဿာယ ဝိဟရိံသု. တေ တံ သရသိံ ဩဂါဟေတွာ၊ သောဏ္ဍာယ ဘိသမုဠာလံ အဗ္ဗုဟိတွာ၊ သုဝိက္ခာလိတံ ဝိက္ခာလေတွာ၊ အကဒ္ဒမံ သင်္ခါဒိတွာ၊ အဇ္ဈောဟရန္တိ. တေသံ တံ ဝဏ္ဏာယ စေဝ ဟောတိ၊ ဗလာယ စ. န စ တတောနိဒါနံ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆန္တိ၊ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ. တေသံယေဝ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာနာဂါနံ အနုသိက္ခမာနာ တရုဏာ ဘိင်္ကစ္ဆာပါ. တေ တံ သရသိံ ဩဂါဟေတွာ၊ သောဏ္ဍာယ ဘိသမုဠာလံ အဗ္ဗုဟိတွာ၊ န သုဝိက္ခာလိတံ ဝိက္ခာလေတွာ၊ သကဒ္ဒမံ သင်္ခါဒိတွာ၊ အဇ္ဈောဟရန္တိ. တေသံ တံ နေဝ ဝဏ္ဏာယ ဟောတိ၊ န ဗလာယ. တတောနိဒါနဉ္စ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆန္တိ၊ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝဒတ္တော မမာနုကြုဗ္ဗံ [မမာနုကုဗ္ဗံ (သီ. သျာ.)] ကပဏော မရိဿတီတိ.

‘‘မဟာဝရာဟဿ မဟိံ ဝိကြုဗ္ဗတော [ဝိကုဗ္ဗတော (သီ. သျာ.)]၊ ဘိသံ ဃသာနဿ [ဃသမာနဿ (က.)] နဒီသု ဇဂ္ဂတော၊

ဘိင်္ကောဝ ပင်္ကံ အဘိဘက္ခယိတွာ၊ မမာနုကြုဗ္ဗံ ကပဏော မရိဿတီ’’တိ.

၃၄၇. [အ. နိ. ၈.၁၆] ‘‘အဋ္ဌဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သောတာ စ ဟောတိ၊ သာဝေတာ စ၊ ဥဂ္ဂဟေတာ စ၊ ဓာရေတာ စ၊ ဝိညာတာ စ၊ ဝိညာပေတာ စ၊ ကုသလော စ သဟိတာသဟိတဿ၊ နော စ ကလဟကာရကော – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတိ.

[အ. နိ. ၈.၁၆] ‘‘အဋ္ဌဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သာရိပုတ္တော ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရိပုတ္တော သောတာ စ ဟောတိ၊ သာဝေတာ စ၊ ဥဂ္ဂဟေတာ စ၊ ဓာရေတာ စ၊ ဝိညာတာ စ၊ ဝိညာပေတာ စ၊ ကုသလော စ သဟိတာသဟိတဿ၊ နော စ ကလဟကာရကော – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော သာရိပုတ္တော ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတီတိ.

[အ. နိ. ၈.၁၆] ‘‘ယော ဝေ န ဗျထတိ [ဗျာဓတိ (သီ. သျာ.)] ပတွာ၊ ပရိသံ ဥဂ္ဂဝါဒိနိံ၊

န စ ဟာပေတိ ဝစနံ၊ န စ ဆာဒေတိ သာသနံ.

‘‘အသန္ဒိဒ္ဓေါ စ အက္ခာတိ [အက္ခာတာ (က.)]၊ ပုစ္ဆိတော စ န ကုပ္ပတိ၊

သ ဝေ တာဒိသကော ဘိက္ခု၊ ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတီ’’တိ.

၃၄၈. [အ. နိ. ၈.၇] ‘‘အဋ္ဌဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? လာဘေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော၊ အလာဘေန၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ယသေန၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အယသေန၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သက္ကာရေန၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အသက္ကာရေန၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ပါပိစ္ဆတာယ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ ပါပမိတ္တတာယ ဘိက္ခဝေ၊ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟိ အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော.

၃၄၉. ‘‘သာဓု၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ၊ ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ။ပေ။ ဥပ္ပန္နံ ယသံ။ ဥပ္ပန္နံ အယသံ။ ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ. ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ၊ ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ။ပေ။ ဥပ္ပန္နံ ယသံ။ ဥပ္ပန္နံ အယသံ။ ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ? ယံ ဟိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသတေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ယံ ဟိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ။ပေ။ ဥပ္ပန္နံ ယသံ။ ဥပ္ပန္နံ အယသံ။ ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသတေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣဒံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ၊ ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ။ပေ။ ဥပ္ပန္နံ ယသံ။ ဥပ္ပန္နံ အယသံ။ ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ. တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမ၊ ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ။ပေ။ ဥပ္ပန္နံ ယသံ။ ဥပ္ပန္နံ အယသံ။ ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ။ ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမာတိ၊ ဧဝဉှိ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခိတဗ္ဗန္တိ.

၃၅၀. ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. ကတမေဟိ တီဟိ? ပါပိစ္ဆတာ၊ ပါပမိတ္တတာ၊ ဩရမတ္တကေန ဝိသေသာဓိဂမေန အန္တရာ ဝေါသာနံ အာပါဒိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟိ အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆောတိ.

‘‘မာ ဇာတု ကောစိ လောကသ္မိံ၊ ပါပိစ္ဆော ဥဒပဇ္ဇထ၊

တဒမိနာပိ ဇာနာထ၊ ပါပိစ္ဆာနံ ယထာဂတိ.

‘‘ပဏ္ဍိတောတိ သမညာတော၊ ဘာဝိတတ္တောတိ သမ္မတော၊

ဇလံဝ ယသသာ အဋ္ဌာ၊ ဒေဝဒတ္တောတိ မေ သုတံ.

‘‘သော ပမာဒံ အနုစိဏ္ဏော၊ အာသဇ္ဇ နံ တထာဂတံ၊

အဝီစိနိရယံ ပတ္တော၊ စတုဒွါရံ ဘယာနကံ.

‘‘အဒုဋ္ဌဿ ဟိ ယော ဒုဗ္ဘေ၊ ပါပကမ္မံ အကြုဗ္ဗတော၊

တမေဝ ပါပံ ဖုသတိ၊ ဒုဋ္ဌစိတ္တံ အနာဒရံ.

‘‘သမုဒ္ဒံ ဝိသကုမ္ဘေန၊ ယော မညေယျ ပဒူသိတုံ [ပဒုဿိတုံ (က.)]၊

န သော တေန ပဒူသေယျ၊ ဘေသ္မာ ဟိ ဥဒဓီ မဟာ.

‘‘ဧဝမေဝ တထာဂတံ၊ ယော ဝါဒေနုပဟိံသတိ၊

သမဂ္ဂတံ [သမ္မာဂတံ (သီ.)၊ သမဂတံ (သျာ.)] သန္တစိတ္တံ၊ ဝါဒေါ တမှိ န ရူဟတိ.

‘‘တာဒိသံ မိတ္တံ ကြုဗ္ဗေထ [ကုဗ္ဗေထ (သီ. သျာ.)]၊ တဉ္စ သေဝေထ ပဏ္ဍိတော၊

ယဿ မဂ္ဂါနုဂေါ ဘိက္ခု၊ ခယံ ဒုက္ခဿ ပါပုဏေ’’တိ.

ဥပါလိပဉှာ

၃၅၁. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥပါလိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ဥပါလိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သင်္ဃရာဇိ သင်္ဃရာဇီတိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သင်္ဃရာဇိ ဟောတိ၊ နော စ သံဃဘေဒေါ? ကိတ္တာဝတာ စ ပန သင်္ဃရာဇိ စေဝ ဟောတိ သံဃဘေဒေါ စာ’’တိ?

‘‘ဧကတော၊ ဥပါလိ၊ ဧကော ဟောတိ၊ ဧကတော ဒွေ၊ စတုတ္ထော အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သင်္ဃရာဇိ ဟောတိ၊ နော စ သံဃဘေဒေါ. ဧကတော၊ ဥပါလိ၊ ဒွေ ဟောန္တိ၊ ဧကတော ဒွေ၊ ပဉ္စမော အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သင်္ဃရာဇိ ဟောတိ၊ နော စ သံဃဘေဒေါ. ဧကတော၊ ဥပါလိ၊ ဒွေ ဟောန္တိ၊ ဧကတော တယော၊ ဆဋ္ဌော အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သင်္ဃရာဇိ ဟောတိ၊ နော စ သံဃဘေဒေါ. ဧကတော၊ ဥပါလိ၊ တယော ဟောန္တိ၊ ဧကတော တယော၊ သတ္တမော အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သင်္ဃရာဇိ ဟောတိ၊ နော စ သံဃဘေဒေါ. ဧကတော၊ ဥပါလိ၊ တယော ဟောန္တိ၊ ဧကတော စတ္တာရော၊ အဋ္ဌမော အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သင်္ဃရာဇိ ဟောတိ၊ နော စ သံဃဘေဒေါ. ဧကတော၊ ဥပါလိ၊ စတ္တာရော ဟောန္တိ၊ ဧကတော စတ္တာရော၊ နဝမော အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. ဧဝံ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သင်္ဃရာဇိ စေဝ ဟောတိ သံဃဘေဒေါ စ. နဝန္နံ ဝါ၊ ဥပါလိ၊ အတိရေကနဝန္နံ ဝါ သင်္ဃရာဇိ စေဝ ဟောတိ သံဃဘေဒေါ စ. န ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ဘိက္ခုနီ သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ အပိ စ ဘေဒါယ ပရက္ကမတိ၊ န သိက္ခမာနာ သံဃံ ဘိန္ဒတိ။ပေ။ န သာမဏေရော သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ န သာမဏေရီ သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ န ဥပါသကော သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ န ဥပါသိကာ သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ အပိ စ ဘေဒါယ ပရက္ကမတိ. ဘိက္ခု ခေါ၊ ဥပါလိ၊ ပကတတ္တော၊ သမာနသံဝါသကော၊ သမာနသီမာယံ ဌိတော၊ သံဃံ ဘိန္ဒတီ’’တိ.

၃၅၂. [အ. နိ. ၁၀.၃၇] ‘‘သံဃဘေဒေါ သံဃဘေဒေါတိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော ဘိန္နော ဟောတီ’’တိ?

‘‘ဣဓုပါလိ၊ ဘိက္ခူ အဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ ဓမ္မံ အဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ အဝိနယံ ဝိနယောတိ ဒီပေန္တိ၊ ဝိနယံ အဝိနယောတိ ဒီပေန္တိ၊ အဘာသိတံ အလပိတံ တထာဂတေန ဘာသိတံ လပိတံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ ဘာသိတံ လပိတံ တထာဂတေန အဘာသိတံ အလပိတံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ အနာစိဏ္ဏံ တထာဂတေန အာစိဏ္ဏံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ အာစိဏ္ဏံ တထာဂတေန အနာစိဏ္ဏံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ အပညတ္တံ တထာဂတေန ပညတ္တံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ ပညတ္တံ တထာဂတေန အပညတ္တံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ အနာပတ္တိံ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ အာပတ္တိံ အနာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ လဟုကံ အာပတ္တိံ ဂရုကာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ ဂရုကံ အာပတ္တိံ လဟုကာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ သာဝသေသံ အာပတ္တိံ အနဝသေသာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ အနဝသေသံ အာပတ္တိံ သာဝသေသာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ အဒုဋ္ဌုလာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ အဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ဒုဋ္ဌုလ္လာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ. တေ ဣမေဟိ အဋ္ဌာရသဟိ ဝတ္ထူဟိ အပကဿန္တိ၊ အဝပကဿန္တိ၊ အာဝေနိံ [အာဝေဏိ (သီ.)၊ အာဝေဏိကံ (သျာ.)] ဥပေါသထံ ကရောန္တိ၊ အာဝေနိံ ပဝါရဏံ ကရောန္တိ၊ အာဝေနိံ သံဃကမ္မံ ကရောန္တိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃော ဘိန္နော ဟောတီ’’တိ.

၃၅၃. [အ. နိ. ၁၀.၃၇] ‘‘သံဃသာမဂ္ဂီ သံဃသာမဂ္ဂီတိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော သမဂ္ဂေါ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓုပါလိ၊ ဘိက္ခူ အဓမ္မံ အဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ ဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေန္တိ၊ အဝိနယံ အဝိနယောတိ ဒီပေန္တိ၊ ဝိနယံ ဝိနယောတိ ဒီပေန္တိ၊ အဘာသိတံ အလပိတံ တထာဂတေန အဘာသိတံ အလပိတံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ ဘာသိတံ လပိတံ တထာဂတေန ဘာသိတံ လပိတံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ အနာစိဏ္ဏံ တထာဂတေန အနာစိဏ္ဏံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ အာစိဏ္ဏံ တထာဂတေန အာစိဏ္ဏံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ အပညတ္တံ တထာဂတေန အပညတ္တံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ ပညတ္တံ တထာဂတေန ပညတ္တံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေန္တိ၊ အနာပတ္တိံ အနာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ အာပတ္တိံ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ လဟုကံ အာပတ္တိံ လဟုကာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ ဂရုကံ အာပတ္တိံ ဂရုကာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ သာဝသေသံ အာပတ္တိံ သာဝသေသာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ အနဝသေသံ အာပတ္တိံ အနဝသေသာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ဒုဋ္ဌုလ္လာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ၊ အဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ အဒုဋ္ဌုလ္လာ အာပတ္တီတိ ဒီပေန္တိ. တေ ဣမေဟိ အဋ္ဌာရသဟိ ဝတ္ထူဟိ န အပကဿန္တိ၊ န အဝပကဿန္တိ၊ န အာဝေနိံ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ၊ န အာဝေနိံ ပဝါရဏံ ကရောန္တိ၊ န အာဝေနိံ သံဃကမ္မံ ကရောန္တိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃော သမဂ္ဂေါ ဟောတီ’’တိ.

၃၅၄. ‘‘သမဂ္ဂံ ပန၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ကိံ သော ပသဝတီ’’တိ? ‘‘သမဂ္ဂံ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ကပ္ပဋ္ဌိကံ ကိဗ္ဗိသံ ပသဝတိ၊ ကပ္ပံ နိရယမှိ ပစ္စတီ’’တိ.

[ဣတိဝု. ၁၈၊ အ. နိ. ၁၀.၃၉] ‘‘အာပါယိကော နေရယိကော၊ ကပ္ပဋ္ဌော သံဃဘေဒကော၊

ဝဂ္ဂရတော အဓမ္မဋ္ဌော၊ ယောဂက္ခေမာ ပဓံသတိ၊

သံဃံ သမဂ္ဂံ ဘိန္ဒိတွာ၊ ကပ္ပံ နိရယမှိ ပစ္စတီ’’တိ.

‘‘ဘိန္နံ ပန၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ သမဂ္ဂံ ကတွာ ကိံ သော ပသဝတီ’’တိ? ‘‘ဘိန္နံ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃံ သမဂ္ဂံ ကတွာ ဗြဟ္မံ ပုညံ ပသဝတိ၊ ကပ္ပံ သဂ္ဂမှိ မောဒတီ’’တိ.

[ဣတ္တိဝု. ၁၈၊ အ. နိ. ၁၀.၄၀] ‘‘သုခါ သံဃဿ သာမဂ္ဂီ၊ သမဂ္ဂါနဉ္စ အနုဂ္ဂဟော၊

သမဂ္ဂရတော ဓမ္မဋ္ဌော၊ ယောဂက္ခေမာ န ဓံသတိ၊

သံဃံ သမဂ္ဂံ ကတွာန၊ ကပ္ပံ သဂ္ဂမှိ မောဒတီ’’တိ.

၃၅၅. [ပရိ. ၄၅၉] ‘‘သိယာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သံဃဘေဒကော အာပါယိကော၊ နေရယိကော၊ ကပ္ပဋ္ဌော၊ အတေကိစ္ဆော’’တိ? ‘‘သိယာ၊ ဥပါလိ၊ သံဃဘေဒကော အာပါယိကော၊ နေရယိကော၊ ကပ္ပဋ္ဌော၊ အတေကိစ္ဆော’’တိ.

[ပရိ. ၄၅၉] ‘‘သိယာ [သိယာ နု ခေါ (သျာ. ကံ.)] ပန၊ ဘန္တေ၊ သံဃဘေဒကော န အာပါယိကော၊ န နေရယိကော၊ န ကပ္ပဋ္ဌော၊ န အတေကိစ္ဆော’’တိ? ‘‘သိယာ၊ ဥပါလိ၊ သံဃဘေဒကော န အာပါယိကော၊ န နေရယိကော၊ န ကပ္ပဋ္ဌော၊ န အတေကိစ္ဆော’’တိ.

‘‘ကတမော ပန၊ ဘန္တေ၊ သံဃဘေဒကော အာပါယိကော၊ နေရယိကော၊ ကပ္ပဋ္ဌော၊ အတေကိစ္ဆော’’တိ? ‘‘ဣဓုပါလိ၊ ဘိက္ခု အဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေတိ. တသ္မိံ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဝိနိဓာယ ဒိဋ္ဌိံ၊ ဝိနိဓာယ ခန္တိံ၊ ဝိနိဓာယ ရုစိံ၊ ဝိနိဓာယ ဘာဝံ၊ အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃဘေဒကော အာပါယိကော၊ နေရယိကော၊ ကပ္ပဋ္ဌော၊ အတေကိစ္ဆော.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဥပါလိ၊ ဘိက္ခု အဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေတိ. တသ္မိံ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဝိနိဓာယ ဒိဋ္ဌိံ၊ ဝိနိဓာယ ခန္တိံ၊ ဝိနိဓာယ ရုစိံ၊ ဝိနိဓာယ ဘာဝံ၊ အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃဘေဒကော အာပါယိကော၊ နေရယိကော၊ ကပ္ပဋ္ဌော၊ အတေကိစ္ဆော.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဥပါလိ၊ ဘိက္ခု အဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေတိ. တသ္မိံ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ ဝေမတိကော၊ ဝိနိဓာယ ဒိဋ္ဌိံ၊ ဝိနိဓာယ ခန္တိံ၊ ဝိနိဓာယ ရုစိံ၊ ဝိနိဓာယ ဘာဝံ၊ အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃဘေဒကော အာပါယိကော၊ နေရယိကော၊ ကပ္ပဋ္ဌော၊ အတေကိစ္ဆော.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဥပါလိ၊ ဘိက္ခု အဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေတိ. တသ္မိံ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ။ပေ။ (တသ္မိံ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ ဘေဒေ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ) [( ) သျာမပေါတ္ထကေ နတ္ထိ၊ ဝိမတိဝိနောဒနီဋီကာယ သမေတိ]. တသ္မိံ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ ဘေဒေ ဝေမတိကော. တသ္မိံ ဝေမတိကော ဘေဒေ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ. တသ္မိံ ဝေမတိကော ဘေဒေ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ. တသ္မိံ ဝေမတိကော ဘေဒေ ဝေမတိကော ဝိနိဓာယ ဒိဋ္ဌိံ၊ ဝိနိဓာယ ခန္တိံ၊ ဝိနိဓာယ ရုစိံ၊ ဝိနိဓာယ ဘာဝံ၊ အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃဘေဒကော အာပါယိကော၊ နေရယိကော၊ ကပ္ပဋ္ဌော၊ အတေကိစ္ဆော.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဥပါလိ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မံ အဓမ္မောတိ ဒီပေတိ။ပေ။ အဝိနယံ ဝိနယောတိ ဒီပေတိ။ ဝိနယံ အဝိနယောတိ ဒီပေတိ။ အဘာသိတံ အလပိတံ တထာဂတေန ဘာသိတံ လပိတံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေတိ။ ဘာသိတံ လပိတံ တထာဂတေန အဘာသိတံ အလပိတံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေတိ။ အနာစိဏ္ဏံ တထာဂတေန အာစိဏ္ဏံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေတိ။ အာစိဏ္ဏံ တထာဂတေန အနာစိဏ္ဏံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေတိ။ အပညတ္တံ တထာဂတေန ပညတ္တံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေတိ။ ပညတ္တံ တထာဂတေန အပညတ္တံ တထာဂတေနာတိ ဒီပေတိ။ အနာပတ္တိံ အာပတ္တီတိ ဒီပေတိ။ အာပတ္တိံ အနာပတ္တီတိ ဒီပေတိ။ လဟုကံ အာပတ္တိံ ဂရုကာ အာပတ္တီတိ ဒီပေတိ။ ဂရုကံ အာပတ္တိံ လဟုကာ အာပတ္တီတိ ဒီပေတိ။ သာဝသေသံ အာပတ္တိံ အနဝသေသာ အာပတ္တီတိ ဒီပေတိ။ အနဝသေသံ အာပတ္တိံ သာဝသေသာ အာပတ္တီတိ ဒီပေတိ။ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ အဒုဋ္ဌုလ္လာ အာပတ္တီတိ ဒီပေတိ။ အဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ ဒုဋ္ဌုလ္လာ အာပတ္တီတိ ဒီပေတိ။ တသ္မိံ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ။ပေ။ တသ္မိံ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ ။ တသ္မိံ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ ဝေမတိကော။ တသ္မိံ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ။ (တသ္မိံ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ) [( ) သျာမပေါတ္ထကေ နတ္ထိ] ။ တသ္မိံ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ ဝေမတိကော။ တသ္မိံ ဝေမတိကော၊ ဘေဒေ အဓမ္မဒိဋ္ဌိ။ တသ္မိံ ဝေမတိကော၊ ဘေဒေ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ။ တသ္မိံ ဝေမတိကော၊ ဘေဒေ ဝေမတိကော၊ ဝိနိဓာယ ဒိဋ္ဌိံ၊ ဝိနိဓာယ ခန္တိံ၊ ဝိနိဓာယ ရုစိံ၊ ဝိနိဓာယ ဘာဝံ၊ အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃဘေဒကော အာပါယိကော၊ နေရယိကော၊ ကပ္ပဋ္ဌော၊ အတေကိစ္ဆော’’တိ.

‘‘ကတမော ပန၊ ဘန္တေ၊ သံဃဘေဒကော န အာပါယိကော၊ န နေရယိကော၊ န ကပ္ပဋ္ဌော၊ န အတေကိစ္ဆော’’တိ? ‘‘ဣဓုပါလိ၊ ဘိက္ခု အဓမ္မံ ဓမ္မောတိ ဒီပေတိ. တသ္မိံ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ အဝိနိဓာယ ဒိဋ္ဌိံ၊ အဝိနိဓာယ ခန္တိံ၊ အဝိနိဓာယ ရုစိံ၊ အဝိနိဓာယ ဘာဝံ၊ အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃဘေဒကော န အာပါယိကော၊ န နေရယိကော၊ န ကပ္ပဋ္ဌော၊ န အတေကိစ္ဆော.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဥပါလိ၊ ဘိက္ခု ဓမ္မံ အဓမ္မောတိ ဒီပေတိ။ပေ။ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အာပတ္တိံ အဒုဋ္ဌုလ္လာ အာပတ္တီတိ ဒီပေတိ. တသ္မိံ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ ဘေဒေ ဓမ္မဒိဋ္ဌိ၊ အဝိနိဓာယ ဒိဋ္ဌိံ၊ အဝိနိဓာယ ခန္တိံ၊ အဝိနိဓာယ ရုစိံ၊ အဝိနိဓာယ ဘာဝံ၊ အနုဿာဝေတိ၊ သလာကံ ဂါဟေတိ – ‘အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာ’တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဥပါလိ၊ သံဃဘေဒကော န အာပါယိကော၊ န နေရယိကော၊ န ကပ္ပဋ္ဌော၊ န အတေကိစ္ဆော’’တိ.

တတိယဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော.

သံဃဘေဒကက္ခန္ဓကော သတ္တမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

အနုပိယေ အဘိညာတာ၊ သုခုမာလော န ဣစ္ဆတိ၊

ကသာ ဝပါ အဘိ နိန္နေ၊ နိဒ္ဓါ လာဝေ စ ဥဗ္ဗဟေ.

ပုဉ္ဇမဒ္ဒပလာလဉ္စ၊ ဘုသဩဖုဏနီဟရေ၊

အာယတိမ္ပိ န ခီယန္တိ၊ ပိတရော စ ပိတာမဟာ.

ဘဒ္ဒိယော အနုရုဒ္ဓေါ စ၊ အာနန္ဒော ဘဂု ကိမိလော၊

သကျမာနော စ ကောသမ္ဗိံ၊ ပရိဟာယိ ကကုဓေန စ.

ပကာသေသိ ပိတုနော စ၊ ပုရိသေ သိလံ နာဠာဂိရိံ၊

တိကပဉ္စဂရုကော ခေါ၊ ဘိန္ဒိ ထုလ္လစ္စယေန စ၊

တယော အဋ္ဌ ပုန တီဏိ၊ ရာဇိ ဘေဒါ သိယာ နု ခေါတိ.

သံဃဘေဒကက္ခန္ဓကံ နိဋ္ဌိတံ.