၁. သမ္မုခါဝိနယော
၁၈၅. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အသမ္မုခီဘူတာနံ ဘိက္ခူနံ ကမ္မာနိ ကရောန္တိ – တဇ္ဇနီယမ္ပိ၊ နိယဿမ္ပိ၊ ပဗ္ဗာဇနီယမ္ပိ၊ ပဋိသာရဏီယမ္ပိ၊ ဥက္ခေပနီယမ္ပိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အသမ္မုခီဘူတာနံ ဘိက္ခူနံ ကမ္မာနိ ကရိဿန္တိ – တဇ္ဇနီယမ္ပိ၊ နိယဿမ္ပိ၊ ပဗ္ဗာဇနီယမ္ပိ၊ ပဋိသာရဏီယမ္ပိ၊ ဥက္ခေပနီယမ္ပီ’’တိ! အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အသမ္မုခီဘူတာနံ ဘိက္ခူနံ ကမ္မာနိ ကရောန္တိ – တဇ္ဇနီယမ္ပိ၊ နိယဿမ္ပိ၊ ပဗ္ဗာဇနီယမ္ပိ၊ ပဋိသာရဏီယမ္ပိ၊ ဥက္ခေပနီယမ္ပီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ – ‘‘အနနုစ္ဆဝိကံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေသံ မောဃပုရိသာနံ အနနုလောမိကံ အပ္ပတိရူပံ အဿာမဏကံ အကပ္ပိယံ အကရဏီယံ. ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသာ အသမ္မုခီဘူတာနံ ဘိက္ခူနံ ကမ္မာနိ ကရိဿန္တိ – တဇ္ဇနီယမ္ပိ၊ နိယဿမ္ပိ၊ ပဗ္ဗာဇနီယမ္ပိ၊ ပဋိသာရဏီယမ္ပိ၊ ဥက္ခေပနီယမ္ပိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသမ္မုခီဘူတာနံ ဘိက္ခူနံ ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ – တဇ္ဇနီယံ ဝါ၊ နိယဿံ ဝါ၊ ပဗ္ဗာဇနီယံ ဝါ၊ ပဋိသာရဏီယံ ဝါ၊ ဥက္ခေပနီယံ ဝါ. ယော ကရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.
၁၈၆. ‘‘အဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂလော အဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလာ အဓမ္မဝါဒီ သံဃော. ဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂလော ဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလာ ဓမ္မဝါဒီ သံဃော.
ကဏှပက္ခနဝကံ
၁၈၇. ‘‘အဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂလော ဓမ္မဝါဒိံ ပုဂ္ဂလံ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ အဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယပတိရူပကေန.
‘‘အဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂလော ဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလေ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ အဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယပတိရူပကေန.
‘‘အဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂလော ဓမ္မဝါဒိံ သံဃံ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ [ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာတိ (က.)]. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ အဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယပတိရူပကေန.
‘‘အဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလာ ဓမ္မဝါဒိံ ပုဂ္ဂလံ သညာပေန္တိ နိဇ္ဈာပေန္တိ ပေက္ခေန္တိ အနုပေက္ခေန္တိ ဒဿေန္တိ အနုဒဿေန္တိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ အဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယပတိရူပကေန.
‘‘အဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလာ ဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလေ သညာပေန္တိ နိဇ္ဈာပေန္တိ ပေက္ခေန္တိ အနုပေက္ခေန္တိ ဒဿေန္တိ အနုဒဿေန္တိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ အဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယပတိရူပကေန.
‘‘အဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလာ ဓမ္မဝါဒိံ သံဃံ သညာပေန္တိ နိဇ္ဈာပေန္တိ ပေက္ခေန္တိ အနုပေက္ခေန္တိ ဒဿေန္တိ အနုဒဿေန္တိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ အဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယပတိရူပကေန.
‘‘အဓမ္မဝါဒီ သံဃော ဓမ္မဝါဒိံ ပုဂ္ဂလံ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ အဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယပတိရူပကေန.
‘‘အဓမ္မဝါဒီ သံဃော ဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလေ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ အဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယပတိရူပကေန.
‘‘အဓမ္မဝါဒီ သံဃော ဓမ္မဝါဒိံ သံဃံ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ အဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယပတိရူပကေန.
ကဏှပက္ခနဝကံ နိဋ္ဌိတံ.
သုက္ကပက္ခနဝကံ
၁၈၈. ‘‘ဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂလော အဓမ္မဝါဒိံ ပုဂ္ဂလံ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ ဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယေန.
‘‘ဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂလော အဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလေ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ ဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယေန.
‘‘ဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂလော အဓမ္မဝါဒိံ သံဃံ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ ဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယေန.
‘‘ဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလာ အဓမ္မဝါဒိံ ပုဂ္ဂလံ သညာပေန္တိ နိဇ္ဈာပေန္တိ ပေက္ခေန္တိ အနုပေက္ခေန္တိ ဒဿေန္တိ အနုဒဿေန္တိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ ဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယေန.
‘‘ဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလာ အဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလေ သညာပေန္တိ နိဇ္ဈာပေန္တိ ပေက္ခေန္တိ အနုပေက္ခေန္တိ ဒဿေန္တိ အနုဒဿေန္တိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ ဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယေန.
‘‘ဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလာ အဓမ္မဝါဒိံ သံဃံ သညာပေန္တိ နိဇ္ဈာပေန္တိ ပေက္ခေန္တိ အနုပေက္ခေန္တိ ဒဿေန္တိ အနုဒဿေန္တိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ ဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယေန.
‘‘ဓမ္မဝါဒီ သံဃော အဓမ္မဝါဒိံ ပုဂ္ဂလံ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ ဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယေန.
‘‘ဓမ္မဝါဒီ သံဃော အဓမ္မဝါဒီ သမ္ဗဟုလေ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှထ၊ ဣမံ ရောစေထာတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ ဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယေန.
‘‘ဓမ္မဝါဒီ သံဃော အဓမ္မဝါဒိံ သံဃံ သညာပေတိ နိဇ္ဈာပေတိ ပေက္ခေတိ အနုပေက္ခေတိ ဒဿေတိ အနုဒဿေတိ – အယံ ဓမ္မော၊ အယံ ဝိနယော၊ ဣဒံ သတ္ထုသာသနံ၊ ဣမံ ဂဏှာဟိ၊ ဣမံ ရောစေဟီတိ. ဧဝဉ္စေတံ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ ဓမ္မေန ဝူပသမ္မတိ သမ္မုခါဝိနယေနာ’’တိ.
သုက္ကပက္ခနဝကံ နိဋ္ဌိတံ.