၆. အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ

၅၆. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဆန္နော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ န ဣစ္ဆတိ အာပတ္တိံ ပဋိကာတုံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာယသ္မာ ဆန္နော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ န ဣစ္ဆိဿတိ အာပတ္တိံ ပဋိကာတု’’န္တိ? အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဘိက္ခူ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆန္နော ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ န ဣစ္ဆတိ အာပတ္တိံ ပဋိကာတု’’န္တိ? ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ – ‘‘အနနုစ္ဆဝိကံ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ န ဣစ္ဆိဿတိ အာပတ္တိံ ပဋိကာတုံ. နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရောတု – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာတဗ္ဗံ – ပဌမံ ဆန္နော ဘိက္ခု စောဒေတဗ္ဗော၊ စောဒေတွာ သာရေတဗ္ဗော၊ သာရေတွာ အာပတ္တိံ အာရောပေတဗ္ဗော၊ အာပတ္တိံ အာရောပေတွာ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ န ဣစ္ဆတိ အာပတ္တိံ ပဋိကာတုံ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ န ဣစ္ဆတိ အာပတ္တိံ ပဋိကာတုံ. သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရောတိ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ကရဏံ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ န ဣစ္ဆတိ အာပတ္တိံ ပဋိကာတုံ. သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရောတိ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ကရဏံ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ကတံ သံဃေန ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီတိ.

‘‘အာဝါသပရမ္ပရဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံသထ – ‘ဆန္နော ဘိက္ခု၊ သံဃေန အာပတ္တိယာ [ဆန္နော ဘိက္ခု အာပတ္တိယာ (သီ. က.)] အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော – အသမ္ဘောဂံ သံဃေနာ’တိ.

အဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ

၅၇. ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ. အသမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ အပ္ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ အပ္ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ. အနာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အစောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အသာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အာပတ္တိံ အနာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အသမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အပ္ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အပ္ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အနာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ ဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အစောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အသာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အာပတ္တိံ အနာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ.

အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

အဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ နိဋ္ဌိတံ.

ဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ

၅၈. ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ. သမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ. အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ။ပေ။ စောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ သာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အာပတ္တိံ အာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ။ပေ။ သမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ ဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ စောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ သာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အာပတ္တိံ အာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ.

အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

ဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ နိဋ္ဌိတံ.

အာကင်္ခမာနဆက္ကံ

၅၉. [ပရိ. ၃၂၃] ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဘဏ္ဍနကာရကော ဟောတိ ကလဟကာရကော ဝိဝါဒကာရကော ဘဿကာရကော သံဃေ အဓိကရဏကာရကော၊ ဗာလော ဟောတိ အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ၊ အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ၊ အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘တိဏ္ဏံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဧကော ဘဏ္ဍနကာရကော ဟောတိ ကလဟကာရကော ဝိဝါဒကာရကော ဘဿကာရကော သံဃေ အဓိကရဏကာရကော၊ ဧကော ဗာလော ဟောတိ အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဧကော ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘အပရေသမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဧကော အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ၊ ဧကော အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ၊ ဧကော အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘အပရေသမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဧကော ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဧကော ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဧကော သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

အာကင်္ခမာနဆက္ကံ နိဋ္ဌိတံ.

တေစတ္တာလီသဝတ္တံ

၆၀. ‘‘အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ. တတြာယံ သမ္မာဝတ္တနာ – န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ၊ န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော၊ န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော၊ န ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိ သာဒိတဗ္ဗာ၊ သမ္မတေနပိ ဘိက္ခုနိယော န ဩဝဒိတဗ္ဗာ. ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကတံ ဟောတိ သာ အာပတ္တိ န အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာ၊ အညာ ဝါ တာဒိသိကာ၊ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရာ၊ ကမ္မံ န ဂရဟိတဗ္ဗံ၊ ကမ္မိကာ န ဂရဟိတဗ္ဗာ. န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော အဘိဝါဒနံ၊ ပစ္စုဋ္ဌာနံ၊ အဉ္ဇလိကမ္မံ၊ သာမီစိကမ္မံ၊ အာသနာဘိဟာရော၊ သေယျာဘိဟာရော၊ ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ၊ ပါဒကထလိကံ၊ ပတ္တစီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ နဟာနေ ပိဋ္ဌိပရိကမ္မံ သာဒိတဗ္ဗံ. န ပကတတ္တော ဘိက္ခု သီလဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတဗ္ဗော၊ န အာစာရဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတဗ္ဗော၊ န ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတဗ္ဗော၊ န အာဇီဝဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတဗ္ဗော၊ န ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ ဘေဒေတဗ္ဗော. န ဂိဟိဒ္ဓဇော ဓာရေတဗ္ဗော၊ န တိတ္ထိယဒ္ဓဇော ဓာရေတဗ္ဗော၊ န တိတ္ထိယာ သေဝိတဗ္ဗာ၊ ဘိက္ခူ သေဝိတဗ္ဗာ၊ ဘိက္ခုသိက္ခာယ သိက္ခိတဗ္ဗံ. န ပကတတ္တေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဧကစ္ဆန္နေ အာဝါသေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ န ဧကစ္ဆန္နေ အနာဝါသေ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ န ဧကစ္ဆန္နေ အာဝါသေ ဝါ အနာဝါသေ ဝါ ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ ပကတတ္တံ ဘိက္ခုံ ဒိသွာ အာသနာ ဝုဋ္ဌာတဗ္ဗံ၊ န ပကတတ္တော ဘိက္ခု အာသာဒေတဗ္ဗော အန္တော ဝါ ဗဟိ ဝါ. န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထော ဌပေတဗ္ဗော၊ န ပဝါရဏာ ဌပေတဗ္ဗာ၊ န သဝစနီယံ ကာတဗ္ဗံ၊ န အနုဝါဒေါ ပဋ္ဌပေတဗ္ဗော၊ န ဩကာသော ကာရေတဗ္ဗော၊ န စောဒေတဗ္ဗော၊ န သာရေတဗ္ဗော၊ န ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတဗ္ဗ’’န္တိ.

အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

တေစတ္တာလီသဝတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

၆၁. အထ ခေါ သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အကာသိ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. သော သံဃေန၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော တမှာ အာဝါသာ အညံ အာဝါသံ အဂမာသိ. တတ္ထ ဘိက္ခူ နေဝ အဘိဝါဒေသုံ၊ န ပစ္စုဋ္ဌေသုံ၊ န အဉ္ဇလိကမ္မံ န သာမီစိကမ္မံ အကံသု၊ န သက္ကရိံသု၊ န ဂရုံ ကရိံသု၊ န မာနေသုံ၊ န ပူဇေသုံ. သော ဘိက္ခူဟိ အသက္ကရိယမာနော အဂရုကရိယမာနော အမာနိယမာနော အပူဇိယမာနော အသက္ကာရပကတော တမှာပိ အာဝါသာ အညံ အာဝါသံ အဂမာသိ. တတ္ထပိ ဘိက္ခူ နေဝ အဘိဝါဒေသုံ၊ န ပစ္စုဋ္ဌေသုံ၊ န အဉ္ဇလိကမ္မံ န သာမီစိကမ္မံ အကံသု၊ န သက္ကရိံသု၊ န ဂရုံ ကရိံသု၊ န မာနေသုံ၊ န ပူဇေသုံ. သော ဘိက္ခူဟိ အသက္ကရိယမာနော အဂရုကရိယမာနော အမာနိယမာနော အပူဇိယမာနော အသက္ကာရပကတော တမှာပိ အာဝါသာ အညံ အာဝါသံ အဂမာသိ. တတ္ထပိ ဘိက္ခူ နေဝ အဘိဝါဒေသုံ၊ န ပစ္စုဋ္ဌေသုံ၊ န အဉ္ဇလိကမ္မံ န သာမီစိကမ္မံ အကံသု၊ န သက္ကရိံသု၊ န ဂရုံ ကရိံသု၊ န မာနေသုံ၊ န ပူဇေသုံ. သော ဘိက္ခူဟိ အသက္ကရိယမာနော အဂရုကရိယမာနော အမာနိယမာနော အပူဇိယမာနော အသက္ကာရပကတော ပုနဒေဝ ကောသမ္ဗိံ ပစ္စာဂဉ္ဆိ. သော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘အဟံ၊ အာဝုသော၊ သံဃေန၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တာမိ၊ လောမံ ပါတေမိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တာမိ. ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတု.

နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗတေစတ္တာလီသကံ

၆၂. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ နိဿယံ ဒေတိ၊ သာမဏေရံ ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိံ သာဒိယတိ၊ သမ္မတောပိ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.

[ပရိ. ၄၂၀] ‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကတံ ဟောတိ တံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ အညံ ဝါ တာဒိသိကံ၊ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရံ၊ ကမ္မံ ဂရဟတိ၊ ကမ္မိကေ ဂရဟတိ။ပေ။ ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော အဘိဝါဒနံ၊ ပစ္စုဋ္ဌာနံ၊ အဉ္ဇလိကမ္မံ၊ သာမီစိကမ္မံ၊ အာသနာဘိဟာရံ သာဒိယတိ။ပေ။ ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော သေယျာဘိဟာရံ၊ ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ၊ ပါဒကထလိကံ၊ ပတ္တစီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ နဟာနေ ပိဋ္ဌိပရိကမ္မံ သာဒိယတိ။ပေ။ ပကတတ္တံ ဘိက္ခုံ သီလဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာစာရဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ အာဇီဝဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခူဟိ ဘေဒေတိ။ပေ။ ဂိဟိဒ္ဓဇံ ဓာရေတိ၊ တိတ္ထိယဒ္ဓဇံ ဓာရေတိ၊ တိတ္ထိယေ သေဝတိ၊ ဘိက္ခူ န သေဝတိ၊ ဘိက္ခုသိက္ခာယ န သိက္ခတိ။ပေ။ ပကတတ္တေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဧကစ္ဆန္နေ အာဝါသေ ဝသတိ၊ ဧကစ္ဆန္နေ အနာဝါသေ ဝသတိ၊ ဧကစ္ဆန္နေ အာဝါသေ ဝါ အနာဝါသေ ဝါ ဝသတိ၊ ပကတတ္တံ ဘိက္ခုံ ဒိသွာ အာသနာ န ဝုဋ္ဌာတိ၊ ပကတတ္တံ ဘိက္ခုံ အာသာဒေတိ အန္တော ဝါ ဗဟိ ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.

‘‘အဋ္ဌဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထံ ဌပေတိ၊ ပဝါရဏံ ဌပေတိ၊ သဝစနီယံ ကရောတိ၊ အနုဝါဒံ ပဋ္ဌပေတိ၊ ဩကာသံ ကာရေတိ၊ စောဒေတိ၊ သာရေတိ၊ ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.

အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗတေစတ္တာလီသကံ နိဋ္ဌိတံ.

ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗတေစတ္တာလီသကံ

၆၃. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. န ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ န နိဿယံ ဒေတိ၊ န သာမဏေရံ ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ န ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိံ သာဒိယတိ၊ သမ္မတောပိ ဘိက္ခုနိယော န ဩဝဒတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကတံ ဟောတိ တံ အာပတ္တိံ န အာပဇ္ဇတိ၊ အညံ ဝါ တာဒိသိကံ၊ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရံ၊ ကမ္မံ န ဂရဟတိ၊ ကမ္မိကေ န ဂရဟတိ။ပေ။ န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော အဘိဝါဒနံ၊ ပစ္စုဋ္ဌာနံ၊ အဉ္ဇလိကမ္မံ၊ သာမီစိကမ္မံ၊ အာသနာဘိဟာရံ သာဒိယတိ။ပေ။ န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော သေယျာဘိဟာရံ၊ ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ၊ ပါဒကထလိကံ၊ ပတ္တစီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ နဟာနေ ပိဋ္ဌိပရိကမ္မံ သာဒိယတိ။ပေ။ န ပကတတ္တံ ဘိက္ခုံ သီလဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ န အာစာရဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ န ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ န အာဇီဝဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသေတိ၊ န ဘိက္ခုံ ဘိက္ခူဟိ ဘေဒေတိ။ပေ။ န ဂိဟိဒ္ဓဇံ ဓာရေတိ၊ န တိတ္ထိယဒ္ဓဇံ ဓာရေတိ၊ န တိတ္ထိယေ သေဝတိ၊ ဘိက္ခူ သေဝတိ၊ ဘိက္ခုသိက္ခာယ သိက္ခတိ။ပေ။ န ပကတတ္တေန ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဧကစ္ဆန္နေ အာဝါသေ ဝသတိ၊ န ဧကစ္ဆန္နေ အနာဝါသေ ဝသတိ၊ န ဧကစ္ဆန္နေ အာဝါသေ ဝါ အနာဝါသေ ဝါ ဝသတိ၊ ပကတတ္တံ ဘိက္ခုံ ဒိသွာ အာသနာ ဝုဋ္ဌာတိ၊ န ပကတတ္တံ ဘိက္ခုံ အာသာဒေတိ အန္တော ဝါ ဗဟိ ဝါ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.

‘‘အဋ္ဌဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထံ ဌပေတိ၊ န ပဝါရဏံ ဌပေတိ၊ န သဝစနီယံ ကရောတိ၊ န အနုဝါဒံ ပဋ္ဌပေတိ၊ န ဩကာသံ ကာရေတိ၊ န စောဒေတိ၊ န သာရေတိ၊ န ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.

အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗတေစတ္တာလီသကံ နိဋ္ဌိတံ.

၆၄. ‘‘ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. တေန ဘိက္ခဝေ၊ ဆန္နေန ဘိက္ခုနာ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဝုဍ္ဎာနံ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃေန၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တာမိ၊ လောမံ ပါတေမိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တာမိ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစာမီ’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု သံဃေန၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု သံဃေန၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဆန္နော ဘိက္ခု သံဃေန၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. သံဃော ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ပဋိပ္ပဿဒ္ဓံ သံဃေန ဆန္နဿ ဘိက္ခုနော၊ အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နိဋ္ဌိတံ ဆဋ္ဌံ.