၇. ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ

၆၅. [ဣဒံ ဝတ္ထု ပါစိ. ၄၁၇၊ မ. နိ. ၂၃၄ အာဒယော] တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အရိဋ္ဌဿ နာမ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ [ဂန္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ (က.)] ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ. အဿောသုံ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ အရိဋ္ဌဿ နာမ ကိရ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေန အရိဋ္ဌော ဘိက္ခု ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗော တေနုပသင်္ကမိံသု. ဥပသင်္ကမိတွာ အရိဋ္ဌံ ဘိက္ခုံ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တေ၊ အာဝုသော အရိဋ္ဌ၊ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ? ‘‘ဧဝံဗျာ ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ.

‘‘မာဝုသော အရိဋ္ဌ၊ ဧဝံ အဝစ. မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ. န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ [အဗ္ဘာစိက္ခနံ (က.)]. န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အနေကပရိယာယေနာဝုသော အရိဋ္ဌ၊ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ. အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယ. အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ [ဗဟူပါယာသာ (သီ. သျာ.)]၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟူပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. မံသပေသူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ပေ။ တိဏုက္ကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ပေ။ အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ သုပိနကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ ယာစိတကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ ရုက္ခဖလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ အသိသူနူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ။ သပ္ပသိရူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ၊ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟူပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော’’တိ.

ဧဝမ္ပိ ခေါ အရိဋ္ဌော ဘိက္ခု ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗော တေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော တထေဝ တံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ထာမသာ ပရာမာသာ အဘိနိဝိဿ ဝေါဟရတိ – ‘‘ဧဝံဗျာ ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ. ယတော စ ခေါ တေ ဘိက္ခူ နာသက္ခိံသု အရိဋ္ဌံ ဘိက္ခုံ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗံ ဧတသ္မာ ပါပကာ ဒိဋ္ဌိဂတာ ဝိဝေစေတုံ၊ အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ အရိဋ္ဌံ ဘိက္ခုံ ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗံ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တေ၊ အရိဋ္ဌ၊ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ? ‘‘ဧဝံဗျာ ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ၊ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ.

‘‘ကဿ နု ခေါ နာမ တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ မယာ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာသိ? နနု မယာ၊ မောဃပုရိသ၊ အနေကပရိယာယေန အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ အန္တရာယိကာ ဝုတ္တာ? အလဉ္စ ပန တေ ပဋိသေဝတော အန္တရာယာယ. အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ၊ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ၊ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. မံသပေသူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ပေ။ တိဏုက္ကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ သုပိနကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ပေ။ ယာစိတကူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ ရုက္ခဖလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ အသိသူနူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ။ သပ္ပသိရူပမာ ကာမာ ဝုတ္တာ မယာ၊ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. အထ စ ပန တွံ၊ မောဃပုရိသ၊ အတ္တနာ ဒုဂ္ဂဟိတေန [ဒုဂ္ဂဟိတေန ဒိဋ္ဌိဂတေန (သျာ.)] အမှေ စေဝ အဗ္ဘာစိက္ခသိ၊ အတ္တာနဉ္စ ခဏသိ၊ ဗဟုဉ္စ အပုညံ ပသဝသိ. တဉှိ တေ၊ မောဃပုရိသ၊ ဘဝိဿတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ. နေတံ၊ မောဃပုရိသ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရောတု – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ဧဝဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ကာတဗ္ဗံ – ပဌမံ အရိဋ္ဌော ဘိက္ခု စောဒေတဗ္ဗော၊ စောဒေတွာ သာရေတဗ္ဗော၊ သာရေတွာ အာပတ္တိံ အာရောပေတဗ္ဗော၊ အာပတ္တိံ အာရောပေတွာ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၆၆. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာတိ. သော တံ ဒိဋ္ဌိံ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာတိ. သော တံ ဒိဋ္ဌိံ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ. သံဃော အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရောတိ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ယဿာယသ္မတော ခမတိ အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ကရဏံ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ယေမေ အန္တရာယိကာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ တေ ပဋိသေဝတော နာလံ အန္တရာယာယာတိ. သော တံ ဒိဋ္ဌိံ န ပဋိနိဿဇ္ဇတိ. သံဃော အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရောတိ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ယဿာယသ္မတော ခမတိ အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ကရဏံ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ကတံ သံဃေန အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီတိ.

‘‘အာဝါသပရမ္ပရဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံသထ – ‘အရိဋ္ဌော ဘိက္ခု ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗော၊ သံဃေန ပါပိကာယ [ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗော ပါပိကာယ (သီ. က.)] ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော – အသမ္ဘောဂံ သံဃေနာ’’’တိ.

အဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ

၆၇. ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ. အသမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ အပ္ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ အပ္ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ. အနာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အစောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အသာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အာပတ္တိံ အနာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အသမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အပ္ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အပ္ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အနာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ ဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အစောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အသာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အာပတ္တိံ အနာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ ဒုဝူပသန္တဉ္စ.

ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

အဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ နိဋ္ဌိတံ.

ဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ

၆၈. ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ. သမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ. အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ အဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ။ပေ။ စောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ သာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ အာပတ္တိံ အာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ။ပေ။ သမ္မုခါ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ ပဋိပုစ္ဆာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ ပဋိညာယ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ ဒေသနာဂါမိနိယာ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အဒေသိတာယ အာပတ္တိယာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ စောဒေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ သာရေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ။ပေ။ အာပတ္တိံ အာရောပေတွာ ကတံ ဟောတိ၊ ဓမ္မေန ကတံ ဟောတိ၊ သမဂ္ဂေန ကတံ ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ဓမ္မကမ္မဉ္စ ဟောတိ၊ ဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သုဝူပသန္တဉ္စ.

ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

ဓမ္မကမ္မဒွါဒသကံ နိဋ္ဌိတံ.

အာကင်္ခမာနဆက္ကံ

၆၉. [ပရိ. ၃၂၃] ‘‘တီဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဘဏ္ဍနကာရကော ဟောတိ ကလဟကာရကော ဝိဝါဒကာရကော ဘဿကာရကော သံဃေ အဓိကရဏကာရကော၊ ဗာလော ဟောတိ အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ၊ အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ၊ အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘တိဏ္ဏံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဧကော ဘဏ္ဍနကာရကော ဟောတိ ကလဟကာရကော ဝိဝါဒကာရကော ဘဿကာရကော သံဃေ အဓိကရဏကာရကော၊ ဧကော ဗာလော ဟောတိ အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော အနပဒါနော၊ ဧကော ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ အနနုလောမိကေဟိ ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘အပရေသမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ကမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဧကော အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော ဟောတိ၊ ဧကော အဇ္ဈာစာရေ အာစာရဝိပန္နော ဟောတိ၊ ဧကော အတိဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော ဟောတိ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

‘‘အပရေသမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ. ဧကော ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဧကော ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ ဧကော သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ – ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ၊ အာကင်္ခမာနော သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျ.

ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

အာကင်္ခမာနဆက္ကံ နိဋ္ဌိတံ.

တေစတ္တာလီသဝတ္တံ

၇၀. ‘‘ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ. တတြာယံ သမ္မာဝတ္တနာ – န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ၊ န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော၊ န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော၊ န ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိ သာဒိတဗ္ဗာ၊ သမ္မတေနပိ ဘိက္ခုနိယော န ဩဝဒိတဗ္ဗာ. ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကတံ ဟောတိ သာ အာပတ္တိ န အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာ၊ အညာ ဝါ တာဒိသိကာ၊ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရာ၊ ကမ္မံ န ဂရဟိတဗ္ဗံ၊ ကမ္မိကာ န ဂရဟိတဗ္ဗာ။ပေ။ န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထော ဌပေတဗ္ဗော၊ န ပဝါရဏာ ဌပေတဗ္ဗာ၊ န သဝစနီယံ ကာတဗ္ဗံ၊ န အနုဝါဒေါ ပဋ္ဌပေတဗ္ဗော၊ န ဩကာသော ကာရေတဗ္ဗော၊ န စောဒေတဗ္ဗော၊ န သာရေတဗ္ဗော၊ န ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတဗ္ဗ’’န္တိ.

ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

တေစတ္တာလီသဝတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

၇၁. အထ ခေါ သံဃော အရိဋ္ဌဿ ဘိက္ခုနော ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗဿ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ အကာသိ – အသမ္ဘောဂံ သံဃေန. သော သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော ဝိဗ္ဘမိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အရိဋ္ဌော ဘိက္ခု ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗော သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော ဝိဗ္ဘမိဿတီ’’တိ? အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ သန္နိပါတာပေတွာ ဘိက္ခူ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိဋ္ဌော ဘိက္ခု ဂဒ္ဓဗာဓိပုဗ္ဗော သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော ဝိဗ္ဘမတီ’’တိ [ဝိဗ္ဘမီတိ (သီ. က.)]? ‘‘သစ္စံ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ – ‘‘အနနုစ္ဆဝိကံ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသော သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော ဝိဗ္ဘမိဿတိ? နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတု.

နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗတေစတ္တာလီသကံ

၇၂. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ နိဿယံ ဒေတိ၊ သာမဏေရံ ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိံ သာဒိယတိ၊ သမ္မတောပိ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.

[ပရိ. ၄၂၀] ‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကတံ ဟောတိ တံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ အညံ ဝါ တာဒိသိကံ၊ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရံ၊ ကမ္မံ ဂရဟတိ၊ ကမ္မိကေ ဂရဟတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ။ပေ။.

‘‘အဋ္ဌဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထံ ဌပေတိ၊ ပဝါရဏံ ဌပေတိ၊ သဝစနီယံ ကရောတိ၊ အနုဝါဒံ ပဋ္ဌပေတိ၊ ဩကာသံ ကာရေတိ၊ စောဒေတိ၊ သာရေတိ၊ ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.

ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

နပ္ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗတေစတ္တာလီသကံ နိဋ္ဌိတံ.

ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗတေစတ္တာလီသကံ

၇၃. ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. န ဥပသမ္ပာဒေတိ၊ န နိဿယံ ဒေတိ၊ န သာမဏေရံ ဥပဋ္ဌာပေတိ၊ န ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိံ သာဒိယတိ၊ သမ္မတောပိ ဘိက္ခုနိယော န ဩဝဒတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ.

‘‘အပရေဟိပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကတံ ဟောတိ တံ အာပတ္တိံ န အာပဇ္ဇတိ၊ အညံ ဝါ တာဒိသိကံ၊ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရံ၊ ကမ္မံ န ဂရဟတိ၊ ကမ္မိကေ န ဂရဟတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ။ပေ။.

‘‘အဋ္ဌဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထံ ဌပေတိ၊ န ပဝါရဏံ ဌပေတိ၊ န သဝစနီယံ ကရောတိ၊ န အနုဝါဒံ ပဋ္ဌပေတိ၊ န ဩကာသံ ကာရေတိ၊ န စောဒေတိ၊ န သာရေတိ၊ န ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတိ – ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ’’.

ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မေ

ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗတေစတ္တာလီသကံ နိဋ္ဌိတံ.

၇၄. ‘‘ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတဗ္ဗံ. တေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတေန ဘိက္ခုနာ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဝုဍ္ဎာနံ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တာမိ၊ လောမံ ပါတေမိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တာမိ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစာမီ’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. သံဃော ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ။ပေ။ တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဘိက္ခု သံဃေန၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော သမ္မာ ဝတ္တတိ၊ လောမံ ပါတေတိ၊ နေတ္ထာရံ ဝတ္တတိ၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိံ ယာစတိ. သံဃော ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယဿ ကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ပဋိပ္ပဿဒ္ဓံ သံဃေန ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော၊ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ၊ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ နိဋ္ဌိတံ သတ္တမံ.

ကမ္မက္ခန္ဓကော ပဌမော.

ဣမမှိ ခန္ဓကေ ဝတ္ထူ သတ္တ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ပဏ္ဍုလောဟိတကာ ဘိက္ခူ၊ သယံ ဘဏ္ဍနကာရကာ၊

တာဒိသေ ဥပသင်္ကမ္မ၊ ဥဿဟိံသု စ ဘဏ္ဍနေ.

အနုပ္ပန္နာပိ ဇာယန္တိ [အနုပ္ပန္နာနိ ဇာယန္တိ (သီ. သျာ.)]၊ ဥပ္ပန္နာနိပိ ဝဍ္ဎရေ [ဥပ္ပန္နာနိ ပဝဍ္ဎရေ (သီ.)၊ ဥပ္ပန္နာပိ ပဝဍ္ဎန္တိ (က.)]၊

အပ္ပိစ္ဆာ ပေသလာ ဘိက္ခူ၊ ဥဇ္ဈာယန္တိ ပဒဿတော [ပရီသတော (သျာ.)၊ ပရဿတော (သီ.)].

သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိကော ဗုဒ္ဓေါ၊ သယမ္ဘူ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော၊

အာဏာပေသိ တဇ္ဇနီယကမ္မံ သာဝတ္ထိယံ ဇိနော.

အသမ္မုခါပ္ပဋိပုစ္ဆာပ္ပဋိညာယ ကတဉ္စ ယံ၊

အနာပတ္တိ အဒေသနေ၊ ဒေသိတာယ ကတဉ္စ ယံ.

အစောဒေတွာ အသာရေတွာ၊ အနာရောပေတွာ စ ယံ ကတံ၊

အသမ္မုခါ အဓမ္မေန၊ ဝဂ္ဂေန စာပိ [ဝဂ္ဂေနာပိ စ (သီ. သျာ.)] ယံ ကတံ.

အပ္ပဋိပုစ္ဆာ အဓမ္မေန၊ ပုန ဝဂ္ဂေန [ဝဂ္ဂေနာပိ စ (သီ. သျာ.)] ယံ ကတံ၊

အပ္ပဋိညာယ အဓမ္မေန၊ ဝဂ္ဂေန စာပိ [ဝဂ္ဂေနာပိ စ (သီ. သျာ.)] ယံ ကတံ.

အနာပတ္တိ [အနာပတ္တိယာ (သီ. သျာ.)] အဓမ္မေန၊ ဝဂ္ဂေန

စာပိ [ဝဂ္ဂေနာပိ စ (သီ. သျာ.)] ယံ ကတံ.

အဒေသနာဂါမိနိယာ၊ အဓမ္မဝဂ္ဂမေဝ စ.

ဒေသိတာယ အဓမ္မေန၊ ဝဂ္ဂေနာပိ တထေဝ စ၊

အစောဒေတွာ အဓမ္မေန၊ ဝဂ္ဂေနာပိ တထေဝ စ.

အသာရေတွာ အဓမ္မေန၊ ဝဂ္ဂေနာပိ တထေဝ စ၊

အနာရောပေတွာ အဓမ္မေန၊ ဝဂ္ဂေနာပိ တထေဝ စ.

ကဏှဝါရနယေနေဝ၊ သုက္ကဝါရံ ဝိဇာနိယာ၊

သံဃော အာကင်္ခမာနော စ ယဿ တဇ္ဇနိယံ ကရေ.

ဘဏ္ဍနံ ဗာလော သံသဋ္ဌော၊ အဓိသီလေ အဇ္ဈာစာရေ၊

အတိဒိဋ္ဌိဝိပန္နဿ၊ သံဃော တဇ္ဇနိယံ ကရေ.

ဗုဒ္ဓဓမ္မဿ သံဃဿ၊ အဝဏ္ဏံ ယော စ ဘာသတိ၊

တိဏ္ဏန္နမ္ပိ စ ဘိက္ခူနံ၊ သံဃော တဇ္ဇနိယံ ကရေ.

ဘဏ္ဍနံ ကာရကော ဧကော၊ ဗာလော သံသဂ္ဂနိဿိတော၊

အဓိသီလေ အဇ္ဈာစာရေ၊ တထေဝ အတိဒိဋ္ဌိယာ.

ဗုဒ္ဓဓမ္မဿ သံဃဿ၊ အဝဏ္ဏံ ယော စ ဘာသတိ၊

တဇ္ဇနီယကမ္မကတော၊ ဧဝံ သမ္မာနုဝတ္တနာ.

ဥပသမ္ပဒနိဿယာ၊ သာမဏေရံ ဥပဋ္ဌနာ၊

ဩဝါဒသမ္မတေနာပိ၊ န ကရေ တဇ္ဇနီကတော.

နာပဇ္ဇေ တဉ္စ အာပတ္တိံ၊ တာဒိသဉ္စ တတော ပရံ၊

ကမ္မဉ္စ ကမ္မိကေ စာပိ၊ န ဂရဟေ တထာဝိဓော.

ဥပေါသထံ ပဝါရဏံ၊ ပကတတ္တဿ နဋ္ဌပေ၊

သဝစနိံ [န သဝစနိယံ (သီ. သျာ.)] အနုဝါဒေါ၊ ဩကာသော စောဒနေန စ.

သာရဏံ သမ္ပယောဂဉ္စ၊ န ကရေယျ တထာဝိဓော၊

ဥပသမ္ပဒနိဿယာ၊ သာမဏေရံ ဥပဋ္ဌနာ.

ဩဝါဒသမ္မတေနာပိ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ [ပဉ္စအင်္ဂေါ (က.)] န သမ္မတိ၊

တဉ္စာပဇ္ဇတိ အာပတ္တိံ၊ တာဒိသဉ္စ တတော ပရံ.

ကမ္မဉ္စ ကမ္မိကေ စာပိ၊ ဂရဟန္တော န သမ္မတိ၊

ဥပေါသထံ ပဝါရဏံ၊ သဝစနီယာ စ နောဝါဒေါ.

ဩကာသော စောဒနဉ္စေဝ၊ သာရဏာ သမ္ပယောဇနာ၊

ဣမေဟဋ္ဌင်္ဂေဟိ ယော ယုတ္တော၊ တဇ္ဇနာနုပသမ္မတိ.

ကဏှဝါရနယေနေဝ၊ သုက္ကဝါရံ ဝိဇာနိယာ၊

ဗာလော အာပတ္တိဗဟုလော၊ သံသဋ္ဌောပိ စ သေယျသော.

နိယဿကမ္မံ သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အာဏာပေသိ မဟာမုနိ၊

ကီဋာဂိရိသ္မိံ ဒွေ ဘိက္ခူ၊ အဿဇိပုနဗ္ဗသုကာ.

အနာစာရဉ္စ ဝိဝိဓံ၊ အာစရိံသု အသညတာ၊

ပဗ္ဗာဇနီယံ သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ကမ္မံ သာဝတ္ထိယံ ဇိနော၊

မစ္ဆိကာသဏ္ဍေ သုဓမ္မော၊ စိတ္တဿာဝါသိကော အဟု.

ဇာတိဝါဒေန ခုံသေတိ၊ သုဓမ္မော စိတ္တုပါသကံ၊

ပဋိသာရဏီယကမ္မံ၊ အာဏာပေသိ တထာဂတော.

ကောသမ္ဗိယံ ဆန္နံ ဘိက္ခုံ၊ နိစ္ဆန္တာပတ္တိံ ပဿိတုံ၊

အဒဿနေ ဥက္ခိပိတုံ၊ အာဏာပေသိ ဇိနုတ္တမော.

ဆန္နော တံယေဝ အာပတ္တိံ၊ ပဋိကာတုံ န ဣစ္ဆတိ၊

ဥက္ခေပနာပ္ပဋိကမ္မေ၊ အာဏာပေသိ ဝိနာယကော.

ပါပဒိဋ္ဌိ အရိဋ္ဌဿ၊ အာသိ အညာဏနိဿိတာ၊

ဒိဋ္ဌိယာပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ [ဒိဋ္ဌိအပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ (က.)]၊ ဥက္ခေပံ ဇိနဘာသိတံ.

နိယဿကမ္မံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ [ပဗ္ဗာဇံ (က.)]၊ တထေဝ ပဋိသာရဏီ၊

အဒဿနာပ္ပဋိကမ္မေ၊ အနိဿဂ္ဂေ စ ဒိဋ္ဌိယာ.

ဒဝါနာစာရူပဃာတိ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝမေဝ စ၊

ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မမှိ၊ အတိရေကပဒါ ဣမေ.

အလာဘာဝဏ္ဏာ ဒွေ ပဉ္စ၊ ဒွေ ပဉ္စကာတိ နာမကာ [ဒွေ ပဉ္စကောတိ နာမကော (က.)]၊

ပဋိသာရဏီယကမ္မမှိ၊ အတိရေကပဒါ ဣမေ.

တဇ္ဇနီယံ နိယဿဉ္စ၊ ဒုဝေ ကမ္မာပိ သာဒိသာ [ကမ္မေသု သဒိသံ (က.)]၊

ပဗ္ဗဇ္ဇာ [ပဗ္ဗာဇာ (က.)] ပဋိသာရီ စ၊ အတ္ထိ ပဒါတိရိတ္တတာ.

တယော ဥက္ခေပနာ ကမ္မာ၊ သဒိသာ တေ ဝိဘတ္တိတော၊

တဇ္ဇနီယနယေနာပိ၊ သေသကမ္မံ ဝိဇာနိယာတိ.

ကမ္မက္ခန္ဓကံ နိဋ္ဌိတံ.