၅. လက္ခဏဟာရဝိဘင်္ဂဝိဘာဝနာ

၂၃. ယေန ယေန သံဝဏ္ဏနာဝိသေသဘူတေန ပဒဋ္ဌာနဝိဘင်္ဂေန အဝိဇ္ဇာဒီနံ ပဒဋ္ဌာနာနိ ဝိဘတ္တာနိ၊ သော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသဘူတော ပဒဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်္ဂေါ ပရိပုဏ္ဏော၊ ‘‘ကတမော လက္ခဏဟာရဝိဘင်္ဂေါ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ ကတမော လက္ခဏော ဟာရော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ တတ္ထ-သဒ္ဒဿ အတ္ထော ဝုတ္တောဝ. ကတမော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသော လက္ခဏော ဟာရော လက္ခဏဟာရဝိဘင်္ဂေါတိ ပုစ္ဆတိ. ‘‘ဝုတ္တမှိ ဧကဓမ္မေ’’တိအာဒိနိဒ္ဒေသဿ ဣဒါနိ မယာ ဝုစ္စမာနော ‘‘ယေ ဓမ္မာ’’တိအာဒိကော ဝိတ္ထာရသံဝဏ္ဏနာဝိသေသော လက္ခဏော ဟာရော လက္ခဏဟာရဝိဘင်္ဂေါ နာမာတိ ဝိညေယျောတိ. တေန ဝုတ္တံ –‘‘တတ္ထ ကတမော လက္ခဏော ဟာရောတိအာဒိ လက္ခဏဟာရဝိဘင်္ဂေါ နာမာ’’တိ (နေတ္တိ. အဋ္ဌ. ၂၃). အယံ ဣဒါနိ ဝုစ္စမာနော ဝိတ္ထာရဘူတော လက္ခဏော ဟာရော ပိဋကတ္တယေ ဒေသိတေသု ဓမ္မေသု ကိံ နာမ လက္ခိတဗ္ဗံ ဓမ္မံ လက္ခီယတီတိ ပုစ္ဆိတွာ ပုစ္ဆိတေ လက္ခဏဟာရဝိစယေ ဓမ္မေ သင်္ခေပေန ဒဿေတုံ ‘‘ယေ ဓမ္မာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယေ ဓမ္မာတိ ယေ သမူဟာ ဓမ္မာ. ဧကလက္ခဏာတိ သမာနလက္ခဏာ. တေသံ ဓမ္မာနန္တိ သမာနလက္ခဏာနံ တေသံ သမူဟဓမ္မာနံ၊ နိဒ္ဓါရဏေ စေတံ. ဧကသ္မိံ ဓမ္မေတိ သမာနလက္ခဏေ ဧကသ္မိံ ဓမ္မေ၊ ပါဠိယံ ဘဂဝတာ ဝုတ္တေ သတိ ဝုတ္တဓမ္မတော အဝသိဋ္ဌသမာနလက္ခဏာ ဓမ္မာ သမာနလက္ခဏေန ဝုတ္တာ ဘဝန္တီတိ အတ္ထော.

လက္ခဏဟာရဝိသယေ ဓမ္မေ ဝိတ္ထာရတော ဣမသ္မိံ ဓမ္မေ ဝုတ္တေ ဣမေ သမာနလက္ခဏာ ဓမ္မာပိ ဝုတ္တာ ဘဝန္တီတိ နိယမေတွာ ဒဿေတုံ ‘‘ယထာ ကိံ ဘဝေ’’တိအာဒိမာဟ. တဿတ္ထော – ယထာ ယေန ပကာရေန ဝုတ္တာ ဘဝန္တိ၊ သော ပကာရော ကိံ ဘဝေတိ ပုစ္ဆတိ. ယထာ ယေန ပကာရေန ဝုတ္တာ ဘဝန္တိ၊ သော ပကာရော သမာနလက္ခဏာတိ ဘာဝေါ ဘဝေတိ အတ္ထော. ကိန္တိ ဘဂဝါ အာဟ? ‘‘စက္ခုံ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိံ ဘဂဝါ အာဟ. ‘‘စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဝဋ္ဌိတ’’န္တိအာဒိမှိ ဝုတ္တေ ‘‘သောတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဝဋ္ဌိတ’’န္တိအာဒိဝစနမ္ပိ ဝုတ္တမေဝ ဘဝတိ.

‘‘အနဝဋ္ဌိတာဒိလက္ခဏေန သမာနလက္ခဏတ္တာ ဝါ အဇ္ဈတ္တိကာယတနဘာဝေန သမာနလက္ခဏတ္တာ ဝါတိ အာယတနဝသေနေဝ ဧကလက္ခဏံ ဝတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ခန္ဓဝသေနပိ ဧကလက္ခဏံ ဒဿေတုံ ‘‘ယထာ စာဟာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ‘‘အတီတေ၊ ရာဓ၊ ရူပေ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ရူပံ မာ အဘိနန္ဒိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နဿ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ စာဂါယ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ ပဋိပဇ္ဇာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အတီတာယ၊ ရာဓ၊ ဝေဒနာယ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ အနာဂတံ ဝေဒနံ မာ အဘိနန္ဒိ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာယ ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ စာဂါယ ပဋိနိဿဂ္ဂါယ ပဋိပဇ္ဇာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ ဘဝေ.

‘‘အနပေက္ခနီယလက္ခဏေန သမာနလက္ခဏတ္တာ ဝါ ခန္ဓလက္ခဏေန သမာနလက္ခဏတ္တာ ဝါတိ ခန္ဓာယတနဝသေနေဝ ဧကလက္ခဏဓမ္မာ ဝတ္တဗ္ဗာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ သတိပဋ္ဌာနဝသေနာပိ ဝတ္တဗ္ဗာတိ ဒဿေတုံ ‘‘ယထာဟာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယထာ ယေန ဧကလက္ခဏတ္တေန စ ဘဂဝါ အာဟ၊ တထာ စ တေန ဧကလက္ခဏတ္တေန စ အဝုတ္တာပိ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဝန္တီတိ အတ္ထော. ယေ ဝိပဿကာ ပုဂ္ဂလာ ပဉ္စသု ခန္ဓေသု နိစ္စံ သုသမာရဒ္ဓါ နိစ္စံ ကာယဂတာသတိံ ဘာဝေန္တိ၊ တေ ဝိပဿကာ အကိစ္စံ သုဘသုခါဒိကံ၊ ကသိဝါဏိဇ္ဇာဒိကမ္မံ ဝါ န သေဝန္တိ၊ ကိစ္စေ အသုဘာသုခါဒိကေ၊ ကာယာဒိကေ ဝါ သာတစ္စကာရိနော ဟောန္တီတိ ဘဂဝါ အာဟာတိ ယောဇနာ.

ဣတိသဒ္ဒဿ စေတ္ထ ဧကဿ လောပေါ. ဣတိ ဧဝံ ‘‘ယေသဉ္စာ’’တိအာဒိဂါထာယ ကေသာဒိကေ ကာယေ ဂတာယ ပဝတ္တာယ သတိယာ ဘဂဝတာ သရူပေန ဝုတ္တာယ ဝိဇ္ဇမာနာယ တဒဝသေသာ ဝေဒနာဂတာ သတိ စ စိတ္တဂတာ သတိ စ ဓမ္မဂတာ သတိ စ သတိပဋ္ဌာနဘာဝေန ဧကလက္ခဏတ္တေန ဝုတ္တာ ဘဝန္တီတိ သင်္ခေပတော နိစ္စံ သုသမာရဒ္ဓါ နိစ္စံ ဝေဒနာဂတာ သတိ စ။ပေ။ နိစ္စံ စိတ္တဂတာ သတိ စ။ပေ။ နိစ္စံ ဓမ္မဂတာ သတီတိ ဝတ္တဗ္ဗာတိ.

‘‘သတိပဋ္ဌာနဝသေနေဝ ဧကလက္ခဏာ ဓမ္မာ ဝတ္တဗ္ဗာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘တထာ ယံ ကိဉ္စီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယံ ကိဉ္စိ ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏေန ဒိဋ္ဌံ၊ ယံ ကိဉ္စိ သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏေန သုတံ၊ ယံ ကိဉ္စိ ဂန္ဓရသဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ဃာနဝိညာဏာဒိတ္တယေန ဝိညာဏေန မုတံ၊ ဣတိ ဧဝံ ဒိဋ္ဌာဒိတ္တယေ ဘဂဝတာ သရူပေန ဝုတ္တေ သတိ တဒဝသေသံ ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာတံ ဓမ္မာရမ္မဏပရိယာပန္နံ ရူပံ ဘဂဝတာ အာလမ္ဗိတဗ္ဗဘာဝေန ဧကလက္ခဏတ္တာ ဝုတ္တံ ဘဝတီတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ယံ ကိဉ္စိ ရူပါယတနံ ဒိဋ္ဌံ ဘဂဝတာ ဝုတ္တံ၊ တသ္မိံ ဝုတ္တေ သတိ တဒဝသေသံ သုတာဒိကမ္ပိ ဝုတ္တံ ဟောတီတိ အာဒိအတ္ထော ဝိသုံ ဝိသုံ ယောဇေတဗ္ဗော. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ မုတံ ဝါ’’တိ.

‘‘ကာယဂတာယ သတိယာ ဝုတ္တာယ တဒဝသေသာ ဝေဒနာဂတာသတိအာဒယောယေဝ ဝတ္တဗ္ဗာ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယဓမ္မာပိ ဝုတ္တာ ဘဝန္တီတိ ဒဿေတုံ ‘‘ယထာ စာဟ ဘဂဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယထာ ယေန နိယျာနိကလက္ခဏေန ဧကလက္ခဏတ္တေန စ ဘဂဝါ အာဟ၊ တထာ တေန ဧကလက္ခဏတ္တေန စ ဘဂဝါ အာဟ၊ တထာ တေန ဧကလက္ခဏတ္တေန စ ဝုတ္တာ ဘဝန္တီတိ အတ္ထော. ‘‘တသ္မာ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿေန အဘိဘူတတ္တာ ဣဟ မမ သာသနေ၊ ဘိက္ခု၊ တွံ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဟုတွာ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ တဒင်္ဂပ္ပဟာနေန ဝါ ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနေန ဝါ ဝိနေယျ ဝိနယိတွာ ကာယေ ကေသာဒိရူပကာယေ ကာယာနုပဿီ ကေသာဒိရူပကာယာနုပဿီ ဟုတွာ ဝိဟရာဟီ’’တိ ဘဂဝတာ ဝုတ္တေ သတိ ‘‘တသ္မာတိဟ၊ တွံ ဘိက္ခု၊ ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရာဟိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ တသ္မာတိဟ၊ တွံ ဘိက္ခု၊ စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရာဟိ။ပေ။ ဒေါမနဿံ၊ တသ္မာတိဟ၊ တွံ ဘိက္ခု၊ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရာဟိ။ပေ။ ဒေါမနဿ’’န္တိ ဝုတ္တံ ဘဝတီတိ သင်္ခေပတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဝိတ္ထာရတ္ထော ပန အဋ္ဌကထာယံ (နေတ္တိ. အဋ္ဌ. ၂၃) ဗဟုဓာ ဝုတ္တောတိ အမှေဟိ န ဝိတ္ထာရိတော.

‘‘ဧကသ္မိံ သတိပဋ္ဌာနေ ဝုတ္တေ ကသ္မာ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဝုတ္တာ ဘဝေယျု’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘အာတာပီတိ ဝီရိယိန္ဒြိယ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ‘‘အာတာပီ’’တိ ဣမိနာ ပဒေန ကာယဝေဒနာစိတ္တဓမ္မေသု ပဝတ္တံ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဝုတ္တံ. ‘‘သမ္ပဇာနော’’တိ ပဒေန ကာယဝေဒနာစိတ္တဓမ္မေသု ပဝတ္တံ ပညိန္ဒြိယံ ဝုတ္တံ. ‘‘သတိမာ’’တိ ပဒေန ကာယဝေဒနာစိတ္တဓမ္မေသု ပဝတ္တံ သတိန္ဒြိယံ ဝုတ္တံ. ‘‘ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ’’န္တိ ပဒေန ကာယဝေဒနာစိတ္တဓမ္မေသု ပဝတ္တံ သမာဓိန္ဒြိယံ ဝုတ္တံ၊ န ကာယေယေဝ ပဝတ္တံ. ဧဝံ ပကာရေန ကာယေ ကာယာနုပဿိနော ယောဂါဝစရဿ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တီတိ စေ ဝဒေယျ၊ ဧဝံ သတိ စတုန္နံ ဝီရိယပညာသတိသမာဓီနံ ဣန္ဒြိယာနံ စတုန္နံ သတိပဋ္ဌာနာနံ သာဓကဘာဝေန ဧကလက္ခဏတ္တာ သမာနလက္ခဏတ္တာ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တီတိ ယောဇနာ. တေန ဝုတ္တံ အဋ္ဌကထာယံ – ‘‘စတုသတိပဋ္ဌာနသာဓနေ ဣမေသံ ဣန္ဒြိယာနံ သဘာဝဘေဒါဘာဝတော သမာနလက္ခဏတ္တာ’’တိ (နေတ္တိ. အဋ္ဌ. ၂၃).

၂၄. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေပိ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာယေဝ ဝတ္တဗ္ဗာ ဘဝေယျုံ၊ ကထံ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယဓမ္မာ ဝတ္တဗ္ဗာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသူ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု ယေန ယောဂါဝစရေန ဘာဝိယမာနေသု တဿ ယောဂါဝစရဿ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆန္တိ. ဧဝံ သေသေသုပိ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ. စတုန္နံ သစ္စာနံ ဗုဇ္ဈနံ ဗောဓံ၊ အရိယမဂ္ဂဉာဏံ၊ ဗောဓံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဗောဓင်္ဂမာ. ဗောဓဿ အရိယမဂ္ဂဉာဏဿ ပက္ခေ ဘဝါတိ ဗောဓိပက္ခိယာ.

‘‘ကုသလာယေဝ ဓမ္မာ ဧကလက္ခဏဘာဝေန နီဟရိတာ ကိံ၊ ဥဒါဟု အကုသလာပိ ဓမ္မာ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဧဝံ အကုသလာပီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ကုသလာ ဓမ္မာ ဧကလက္ခဏတ္တေန နိဒ္ဓါရိတာ ယထာ၊ ဧဝံ အကုသလာပိ ဓမ္မာ ဧကလက္ခဏတ္တေန နိဒ္ဓါရိတဗ္ဗာယေဝါတိ အတ္ထော. ‘‘ကထံ နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ပဟာနေကဋ္ဌဘာဝေန နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာတိ ဒဿေန္တော ‘‘ဧကလက္ခဏတ္တာ ပဟာနံ အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ အာဟ. တတ္ထ ဧကလက္ခဏတ္တာတိ ပဟာနေကဋ္ဌဘာဝေန သမာနလက္ခဏတ္တာ. ‘‘ကတမံ ပဟာနံ အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသူ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

တတ္ထ စတူသု။ပေ။ ပရိညံ ဂစ္ဆန္တီတိ ကာယာဂတာသတိပဋ္ဌာနေ ယောဂါဝစရေန ဘာဝိယမာနေ သတိ တေန ယောဂါဝစရေန အသုဘေ ကေသာဒိကေ ရူပကာယေ ‘‘သုဘ’’န္တိ ဝိပလ္လာသော ပဟီယတိ၊ အဿ ယောဂါဝစရဿ ကဗဠီကာရာဟာရော ပရိညံ ဂစ္ဆတိ၊ ‘‘အာဟာရသမုဒယာ ရူပသမုဒယော’’တိ (သံ. နိ. ၃.၅၆) ဝုတ္တတ္တာ ရူပကာယေ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟန္တဿ တဿ သမုဒယေ ကဗဠီကာရာဟာရေပိ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟီယတီတိ အတ္ထော. ဝေဒနာဂတာသတိပဋ္ဌာနေ ဘာဝိယမာနေ သတိ ဒုက္ခေ ‘‘သုခ’’န္တိ ဝိပလ္လာသော ပဟီယတိ၊ အဿ ယောဂါဝစရဿ ဖဿာဟာရော ပရိညံ ဂစ္ဆတိ၊ ‘‘ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ’’တိ (မ. နိ. ၃.၁၂၆၊ သံ. နိ. ၂.၁၊ ၃၉၊ မဟာဝ. ၁၊ ဥဒါ. ၁၊ ဝိဘ. ၂၂၅) ဝုတ္တတ္တာ ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟန္တဿ တဿ ပစ္စယေ ဖဿာဟာရေ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟီယတိ. စိတ္တဂတာသတိပဋ္ဌာနေ ဘာဝိယမာနေ အနိစ္စေ ‘‘နိစ္စ’’န္တိ ဝိပလ္လာသော ပဟီယတိ၊ အဿ ယောဂါဝစရဿ ဝိညာဏာဟာရော ပရိညံ ဂစ္ဆတိ. ဓမ္မဂတာသတိပဋ္ဌာနေ ဘာဝိယမာနေ အနတ္တနိ ‘‘အတ္တာ’’တိ ဝိပလ္လာသော ပဟီယတိ၊ အဿ ယောဂါဝစရဿ မနောသဉ္စေတနာဟာရော ပရိညံ ဂစ္ဆတီတိ ဝိသုံ ဝိသုံ ယောဇေတွာ ဧကေကသ္မိံ ပဟာတဗ္ဗေ ဝုတ္တေ တဒဝသေသာ ပဟာတဗ္ဗာ ဝုတ္တာ ဘဝန္တိ ပဟာတဗ္ဗဘာဝေန ဧကလက္ခဏတ္တာတိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော.

‘‘အာဟာရာ စဿ ပရိညံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ ဝစနေ အာဟာရေသု ပဝတ္တာ ကာမရာဂဒေါသမောဟာ ဗျန္တီကတာ ဟောန္တီတိ အတ္ထော ဂဟိတော. ကဗဠီကာရာဟာရဉှိ အာရဗ္ဘ ပဝတ္တေ ကာမရာဂေ ဝိဇ္ဇမာနေ ကဗဠီကာရာဟာရဿ ဝိဇာနနာ နတ္ထေဝ၊ တသ္မိံ ကာမရာဂေ ပန ပဟီနေ ပရိဇာနနာ ဘဝတီတိ. သေသာဟာရဇာနနမ္ပိ ဧသေဝ နယော. ယဿ ယောဂါဝစရဿ သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝိတာ၊ ဝိပလ္လာသာ ပဟီနာ၊ အာဟာရပရိဇာနနာ ဥပ္ပန္နာ၊ သော ယောဂါဝစရော ဥပါဒါနေဟိ အနုပါဒါနော ဘဝတိ. သုဘသညိတေ ဟိ ကာယေ ကာမုပါဒါနံ ဝိသေသေန ဘဝတီတိ သုဘသညိတော ကာယော ကာမုပါဒါနဿ ဝတ္ထု၊ ကာယဂတာယ သတိယာ အနုသရိတဗ္ဗော အသုဘသညိတော ကေသာဒိ ကာမုပါဒါနဿ ဝတ္ထု န ဟောတွေဝ. သုခဝေဒနာယ အဿာဒဝသေန ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ ဘဝတီတိ သုခသညိတာ ဝေဒနာ ဒိဋ္ဌုပါဒါနဿ ဝတ္ထု၊ ဝေဒနာဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗာ ဝေဒနာ ဒိဋ္ဌုပါဒါနဿ ဝတ္ထု န ဟောတွေဝ. ‘‘စိတ္တံ နိစ္စ’’န္တိ ဒိဋ္ဌိဂဟဏဝသေန တဿ တဿ အတ္တနော သီလဝတဝသေန ပရိသုဒ္ဓီတိ ပရာမသနံ ဟောတီတိ စိတ္တံ သီလဗ္ဗတုပါဒါနဿ ဝတ္ထု၊ စိတ္တဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗံ စိတ္တံ သီလဗ္ဗတုပါဒါနဿ ဝတ္ထု န ဟောတွေဝ. ဓမ္မေ နာမရူပပရိစ္ဆေဒေန ယထာဘူတံ အပဿန္တဿ ဓမ္မေသု အတ္တာဘိနိဝေသော ဟောတီတိ ဓမ္မာ အတ္တဝါဒုပါဒါနဿ ဝတ္ထု၊ ဓမ္မဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗာ ဓမ္မာ အတ္တဝါဒုပါဒါနဿ ဝတ္ထု န ဟောန္တိ ဧဝ. တသ္မာ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု ဘာဝိယမာနေသု ဥပါဒါနေဟိ အနုပါဒါနော ဘဝတီတိ ဝုတ္တန္တိ အဓိပ္ပါယော ဂဟေတဗ္ဗော.

‘‘ယေန ယောဂါဝစရေန သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝိတာ၊ သော ယောဂါဝစရော ဥပါဒါနေဟိယေဝ အနုပါဒါနော ဘဝတီ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ယောဂါဒီဟိပိ ဝိသံယုတ္တော ဘဝတီတိ ဒဿေတုံ ‘‘ယောဂေဟိ စ ဝိသံယုတ္တော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယောဂေဟိ စာတိ ကာမယောဂဘဝယောဂဒိဋ္ဌိယောဂအဝိဇ္ဇာယောဂေဟိ စ. ဝိသံယုတ္တောတိ တဒင်္ဂပ္ပဟာနဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနသမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနဝသေန ဝိဂတော၊ ဝိမုတ္တော စ ဘဝတီတိ အတ္ထော. သုဘသညိတော ဟိ ရူပကာယော ကာမရာဂဿ ဝတ္ထု ဟောတိ၊ ကာယဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗော ကာယော ကာမရာဂဿ ဝတ္ထု န ဟောတွေဝ. ‘‘သုခေါ’’တိ ဝါ ‘‘သုခဟေတူ’’တိ ဝါ ဂဟဏီယော ဘဝေါ ဘဝရာဂဿ ဝတ္ထု ဟောတိ၊ ဝေဒနာဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗော ဘဝေါ ဘဝရာဂဿ ဝတ္ထု န ဟောတိ. ‘‘အတ္တာ’’တိ အဘိနိဝိသိတဗ္ဗံ စိတ္တံ ဒိဋ္ဌိယောဂဿ ဝတ္ထု ဟောတိ၊ စိတ္တဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗံ စိတ္တံ ဒိဋ္ဌိယောဂဿ ဝတ္ထု န ဟောတိ. ဝိနိဗ္ဘောဂဿ ဒုက္ကရတ္တာ၊ ဓမ္မာနံ ဓမ္မမတ္တတာယ စ ဒုပ္ပဋိဝိဇ္ဈတ္တာ အဝိနိဗ္ဘုဇိတဗ္ဗာ၊ ဓမ္မမတ္တတာယ အပ္ပဋိဝိဇ္ဈိတဗ္ဗာ ဓမ္မာ အဝိဇ္ဇာယောဂဿ ဝတ္ထု ဟောန္တိ၊ ဓမ္မဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗာ ဓမ္မာ အဝိဇ္ဇာယောဂဿ ဝတ္ထု န ဟောန္တိ. တသ္မာ စတုသတိပဋ္ဌာနာနုပဿကော ‘‘ယောဂေဟိ စ ဝိသံယုတ္တော’’တိ ဝုတ္တော. အယံ နယော အာသဝေဟိ စ အနာသဝေါ ဘဝတိ၊ ဩဃေဟိ စ နိတ္ထိဏ္ဏော ဘဝတီတိ ဧတ္ထာပိ ယောဇေတဗ္ဗော.

ဂန္ထေဟိ စ ဝိပ္ပယုတ္တော ဘဝတီတိ ဧတ္ထ ပန သုဘသညိတော ရူပကာယော အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထဿ ဝတ္ထု၊ ကာယဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗော ရူပကာယော အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထဿ ဝတ္ထု န ဟောတိ. ဒုက္ခဒုက္ခဝိပရိဏာမဒုက္ခသင်္ခါရဒုက္ခဘူတာ ဝေဒနာ ဗျာပါဒကာယဂန္ထဿ ဝတ္ထု ဟောန္တိ၊ တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဒုက္ခာယ ဝေဒနာယ ပဋိဃာနုသယော အနုသေတီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၄၆၅). ဝေဒနာဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗာ ဝေဒနာ ဗျာပါဒကာယဂန္ထဿ ဝတ္ထု န ဟောတိ. ‘‘စိတ္တံ နိစ္စ’’န္တိ အဘိနိဝေသဝသေန သဿတဿ ‘‘အတ္တနော သီလေန သုဒ္ဓိ၊ ဝတေန သုဒ္ဓီ’’တိ ပရာမသနံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘နိစ္စ’’န္တိ ဂဟိတံ စိတ္တံ သီလဗ္ဗတပရာမာသကာယဂန္ထဿ ဝတ္ထု၊ စိတ္တဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗံ စိတ္တံ သီလဗ္ဗတပရာမာသဿ ဝတ္ထု န ဟောတိ. ဓမ္မာနံ သပ္ပစ္စယနာမရူပသဘာဝဿ အဒဿနတော ဘဝဒိဋ္ဌိဝိဘဝဒိဋ္ဌိ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဣဒံ သစ္စ’’န္တိ အဘိနိဝိသိတဗ္ဗာ ဓမ္မာ ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထဿ ဝတ္ထု၊ ဓမ္မဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗာ ဓမ္မာ ဣဒံသစ္စာဘိနိဝေသကာယဂန္ထဿ ဝတ္ထု န ဟောန္တိ၊ တသ္မာ စတုသတိပဋ္ဌာနာနုပဿကော ‘‘ဂန္ထေဟိ စ ဝိပ္ပယုတ္တော’’တိ ဝုတ္တော.

သုဘသညိတော စ ကာယော ရာဂသလ္လဿ ဝတ္ထု၊ ကာယဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗော ကာယော ရာဂသလ္လဿ ဝတ္ထု န ဟောတိ. သုခသညိတာယ ဝေဒနာယ ဒေါသော ဟောတိ၊ တသ္မာ ဝေဒနာ ဒေါသသလ္လဿ ဝတ္ထု၊ ဝေဒနာဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗာ ဝေဒနာ ဒေါသသလ္လဿ ဝတ္ထု န ဟောတိ. ‘‘စိတ္တံ အတ္တာ’’တိ ဂဟေတွာ ‘‘အတ္တာ သေယျော’’တိအာဒိဝသေန ပဝတ္တဿ မာနသလ္လဿ စိတ္တံ ဝတ္ထု၊ စိတ္တဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗံ စိတ္တံ မာနသလ္လဿ ဝတ္ထု န ဟောတိ. ဓမ္မာနံ သပ္ပစ္စယနာမရူပသဘာဝဿ အဇာနနတော ဓမ္မာ မောဟသလ္လဿ ဝတ္ထု၊ ဓမ္မဂတာယ ပန သတိယာ အနုပဿိတဗ္ဗာ ဓမ္မာ မောဟသလ္လဿ ဝတ္ထု န ဟောန္တိ၊ တသ္မာ စတုသတိပဋ္ဌာနာနုပဿကော ‘‘သလ္လေဟိ စ ဝိသလ္လော ဘဝတီ’’တိ ဝုတ္တော.

‘‘အာဟာရာ စဿ ပရိညံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ အာစရိယေန ဝုတ္တံ၊ ‘‘ကိံ ပန အာဟာရာဝ အဿ ယောဂါဝစရဿ ပရိညံ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဥဒါဟု အညေပီ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော စ အဿ ယောဂါဝစရဿ ပရိညံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဒဿေတုံ ‘‘ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော စဿ ပရိညံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. ယေန ယောဂါဝစရေန စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝိတာ၊ တဿ ယောဂါဝစရဿ ကာယဝေဒနာစိတ္တဓမ္မာဝ ပရိညံ ဂစ္ဆေယျုံ၊ န ဝိညာဏဋ္ဌိတိယောတိ စေ ဝဒေယျ ကာယာနုပဿနာဒီဟိ စ ကာယဝေဒနာစိတ္တဓမ္မေသု ပရိညာတေသု သညာယပိ ပရိညာတဗ္ဗဘာဝတော. သာ ဟိ ဝေဒနာစိတ္တသင်္ခါတေန ဓမ္မေသု ပရိညာတေသု အဝိနာဘာဝတော ပရိညာတာဝါတိ.

ယေန စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝိတာ၊ သော ယောဂါဝစရော ဥပါဒါနေဟိ အနုပါဒါနော စ၊ ယောဂေဟိ ဝိသံယုတ္တော စ၊ ခန္ဓေဟိ ဝိပ္ပယုတ္တော စ၊ အာသဝေဟိ အနာသဝေါ စ၊ ဩဃေဟိ နိတ္ထိဏ္ဏော စ၊ သလ္လေဟိ ဝိသလ္လော စ ဘဝတီတိ ဝုတ္တော၊ ‘‘ကိံ ပန တထာဝိဓောဝ ဟောတိ၊ ဥဒါဟု အညထာပီ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ အဂတိမ္ပိ န ဂစ္ဆတီတိ ဒဿေန္တော ‘‘အဂတိဂမနေဟိ စ န အဂတိံ ဂစ္ဆတီ’’တိ အာဟ. သုဘာဒိသညိတေ ရူပကာယေ အပေက္ခမာနော ပုဂ္ဂလော ဆန္ဒာဂတိံ ဂစ္ဆတီတိ သုဘာဒိသညိတော ရူပကာယော ဝိသေသတော ဆန္ဒာဂတိယာ ဝတ္ထု ဟောတိ၊ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေန ပန အနုပဿိတဗ္ဗော အဿာသပဿာသာဒိကော ကာယော ဆန္ဒာဂတိယာ ဝတ္ထု န ဟောတိ၊ တသ္မာ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနဘာဝနံ ဘာဝေန္တော ပုဂ္ဂလော ဆန္ဒာဂတိံ န ဂစ္ဆတိ. သုခဝေဒနဿာဒဝသေန ဝေဒယမာနော တဒဘာဝေန ဗျာပါဒံ အာဂစ္ဆတီတိ သုခဝေဒနာ ဒေါသာဂတိယာ ဝတ္ထု ဟောတိ၊ ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေန ပန အနုပဿိတဗ္ဗာ ဝေဒနာ ဒေါသာဂတိယာ ဝတ္ထု န ဟောတိ၊ တသ္မာ ဝေဒနာသတိပဋ္ဌာနဘာဝနံ ဘာဝေန္တော ပုဂ္ဂလော ဒေါသာဂတိံ န ဂစ္ဆတိ. သန္တတိဃနဝသေန ‘‘နိစ္စံ၊ ဓုဝ’’န္တိ ဂဟိတံ စိတ္တံ မောဟဿ ဝတ္ထု ဟောတိ၊ စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေန ပန အနုပဿိတဗ္ဗံ စိတ္တံ မောဟဿ ဝတ္ထု န ဟောတိ၊ တသ္မာ စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနဘာဝနံ ဘာဝေန္တော ပုဂ္ဂလော ဒေါသာဂတိံ န ဂစ္ဆတိ. ဝိဘဇိတွာ ဓမ္မသဘာဝံ အဇာနန္တဿ ဘယံ ဇာယတီတိ ဝိဘဇိတွာ အဇာနိယသဘာဝါ ဓမ္မာ ဘယဿ ဝတ္ထု ဟောန္တိ၊ ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနေန ပန အနုပဿိတဗ္ဗာ ဝိဘဇိတွာ ဇာနိတဗ္ဗာ ဓမ္မာ ရာဂဿ ဝတ္ထု န ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနဘာဝနံ ဘာဝေန္တော ပုဂ္ဂလော ဘယာဂတိံ န ဂစ္ဆတိ. ဧဝံ ပဟာတဗ္ဗဘာဝေန ဧကလက္ခဏေ အကုသလေပိ ဓမ္မေ နီဟရိတွာ ဣဒါနိ နိဂမေတုံ ‘‘ဧဝံ အကုသလာပိ ဓမ္မာ ဧကလက္ခဏတ္တာ ပဟာနံ အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ ပုန ဝုတ္တံ.

ဘာဝေတဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု ဧကဒေသေသု ဝုတ္တေ တဒဝသေသာပိ ဘာဝေတဗ္ဗာ ဓမ္မာ ဧကလက္ခဏတ္တာ နီဟရိတွာ ဝတ္တဗ္ဗာ၊ ပဟာတဗ္ဗေသုပိ ဓမ္မေသု ဧကဒေသေ ဝုတ္တေ တဒဝသေသာပိ ဓမ္မာ ပဟာတဗ္ဗာ ဧကလက္ခဏတ္တာ နီဟရိတွာ ဝတ္တဗ္ဗာတိ အာစရိယေန ဝုတ္တာ၊ အမှေဟိ စ ဉာတာ၊ ‘‘အညထာပိ ယဒိ ဝတ္တဗ္ဗာ သိယုံ၊ တေပိ ဝဒထာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗဘာဝတော အညေနပိ ပရိယာယေန လက္ခဏဟာရဿ ဥဒါဟရဏာနိ ဒဿေတုံ ‘‘ယတ္ထ ဝါ ပနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယတ္ထ ယဿံ ရူပေကဒေသဒေသနာယံ ရူပိန္ဒြိယံ ရုပ္ပနလက္ခဏံ စက္ခုန္ဒြိယာဒိဇီဝိတိန္ဒြိယပရိယောသာနံ အဋ္ဌဝိဓံ ဣန္ဒြိယံ ရူပေကဒေသံ ဘဂဝတာ ဒေသိတံ. တတ္ထေဝ တဿံ ရူပေကဒေသဒေသနာယံ ရူပဓာတု ရုပ္ပနလက္ခဏာ စက္ခုဓာတာဒိဖောဋ္ဌဗ္ဗဓာတုပရိယောသာနာ ဒသဝိဓာ ရူပဓာတု ရုပ္ပနလက္ခဏေန ဧကလက္ခဏတ္တာ ဒေသိတာ. သဗ္ဗော ရူပက္ခန္ဓော စ ဒေသိတော. ရူပါယတနံ ရုပ္ပနလက္ခဏံ စက္ခာယတနာဒိဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနပရိယောသာနံ ဒသဝိဓံ အာယတနံ ရုပ္ပနလက္ခဏေန ဧကလက္ခဏတ္တာ ဘဂဝတာ ဒေသိတံ.

ယတ္ထ ဝါ ပန ယဿံ ဝေဒနေကဒေသဒေသနာယံ သုခါ ဝေဒနာ ဘဂဝတာ ဒေသိတာ၊ တတ္ထ တဿံ ဝေဒနေကဒေသဒေသနာယံ သုခိန္ဒြိယဉ္စ ဒေသိတံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယဉ္စ ဒေသိတံ၊ ဒုက္ခသမုဒယော အရိယသစ္စဉ္စ ဒေသိတံ သုခဝေဒနာဘာဝေန ဧကလက္ခဏတ္တာ. ယတ္ထ ဝါ ပန ယဿံ ဝေဒနေကဒေသဒေသနာယံ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဘဂဝတာ ဒေသိတာ၊ တတ္ထ တဿံ ဝေဒနေကဒေသဒေသနာယံ ဒုက္ခိန္ဒြိယဉ္စ ဒေသိတံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယဉ္စ ဒေသိတံ၊ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စဉ္စ ဒေသိတံ ဒုက္ခဝေဒနာဘာဝေန ဧကလက္ခဏတ္တာ. ယတ္ထ ဝါ ပန ယဿံ ဝေဒနေကဒေသဒေသနာယံ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ ဘဂဝတာ ဒေသိတာ၊ တတ္ထ တဿံ ဝေဒနေကဒေသဒေသနာယံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယဉ္စ ဒေသိတံ၊ သဗ္ဗော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ စ ဒေသိတောတိ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ.

ယဿံ ဒေသနာယံ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ ဒေသိတာ၊ တဿံ ဒေသနာယံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ ဒေသိတံ ဟောတု သမာနလက္ခဏတ္တာ၊ ‘‘ကေန ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ဒေသိတော ဘဝေယျာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗဘာဝတော ‘‘ကေန ကာရဏေနာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ကာရဏံ ဒဿေတုံ ‘‘အဒုက္ခမသုခါယာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ အဒုက္ခမသုခါယ ဝေဒနာယ ဟိ ယသ္မာ အဝိဇ္ဇာ အနုသေတိ၊ တသ္မာ အဝိဇ္ဇာ ဒေသိတာ ဟောတိ. အဝိဇ္ဇာယ စ ဒေသိတာယ အဝိဇ္ဇာမူလကော သဗ္ဗောပိ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ‘‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ။ပေ။ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတီ’’တိ ဒေသိတောဝ ဟောတီတိ အဓိပ္ပါယော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

‘‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ။ပေ။ သမုဒယော ဟောတီ’’တိ အနုလောမဝသေန ပဝတ္တော ယော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ဒေသိတောတိ အာစရိယေန ဝုတ္တော၊ ‘‘ယဒိ တထာ ပဝတ္တော သော စ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ဒေသိတော၊ ဧဝံ သတိ သဗ္ဗော စ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ဒေသိတော’’တိ န ဝတ္တဗ္ဗောတိ စောဒနံ မနသိ ကတွာ ‘‘သော စာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယော စ အနုလောမဝသေန ပဝတ္တော၊ သော စ သရာဂသဒေါသသမောဟသံကိလေသပက္ခေန ဟာတဗ္ဗော. ယော စ ပဋိလောမဝသေန ‘‘အဝိဇ္ဇာယ တွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော’’တိအာဒိကော ပဝတ္တော၊ သော စ ဝီတရာဂဝီတဒေါသဝီတမောဟအရိယဓမ္မေဟိ ဟာတဗ္ဗော. ယော စ အနုလောမပဋိလောမဝသေန ပဝတ္တော၊ သော စ တဒုဘယေဟိ ဟာတဗ္ဗော. တသ္မာ ‘‘သဗ္ဗော စ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ဒေသိတော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗောဝါတိ အဓိပ္ပါယော ဂဟေတဗ္ဗော.

‘‘ယေ ဓမ္မာ ဧကလက္ခဏာ၊ တေသံ ဓမ္မာနံ ဧကသ္မိံ ဓမ္မေ ဝုတ္တေ အဝသိဋ္ဌာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဝန္တီတိအာဒိနာ (နေတ္တိ. ၂၃) အာစရိယေန ယာ လက္ခဏဟာရယောဇနာ ဝုတ္တာ၊ သာဝ ကာတဗ္ဗာ၊ န အညထာ ကာတဗ္ဗာ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗဘာဝတော အညထာပိ လက္ခဏဟာရယောဇနာ ကာတဗ္ဗာယေဝါတိ ဒဿေတုံ ‘‘ဧဝံ ယေ ဓမ္မာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယေ ပထဝီအာဒယော ရူပဓမ္မာ၊ ယေ ဖဿာဒယော အရူပဓမ္မာ သန္ဓာရဏာဒိကိစ္စတော သင်္ဃဋ္ဋနာဒိကိစ္စတော ဧကလက္ခဏာ၊ တေသံ ရူပါရူပဓမ္မာနံ ဧကသ္မိံ ဓမ္မေ ဝုတ္တေ အဝသိဋ္ဌာ ရူပါရူပဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဝန္တိ. ယေ ပထဝီအာဒယော ရူပဓမ္မာ၊ ယေ ဖဿာဒယော အရူပဓမ္မာ ကက္ခဠာဒိလက္ခဏတော ဖုသနာဒိလက္ခဏတော ဧကလက္ခဏာ၊ တေသံ ရူပါရူပဓမ္မာနံ ဧကသ္မိံ ဓမ္မေ ဝုတ္တေ အဝသိဋ္ဌာ ရူပါရူပဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဝန္တိ. ယေ ဓမ္မာ ရုပ္ပနသာမညတော နမနသာမညတော အနိစ္စာဒိသာမညတော ဝါ ခန္ဓာယတနာဒိသာမညတော ဝါ ဧကလက္ခဏာ၊ တေသံ သင်္ခတဓမ္မာနံ ဧကသ္မိံ သင်္ခတဓမ္မေ ဝုတ္တေ အဝသိဋ္ဌာ ဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဝန္တိ. ယေ သင်္ခတဓမ္မာ ဘင်္ဂုပ္ပါဒတော သင်္ခတော စုတူပပါတတော သမာနနိရောဓုပ္ပါဒသင်္ခတတော ဝါ စုတူပပါတတော ဧကလက္ခဏာ၊ တေသံ သင်္ခတဓမ္မာနံ ဧကသ္မိံ သင်္ခတဓမ္မေ ဝုတ္တေ အဝသိဋ္ဌာ သင်္ခတဓမ္မာ ဝုတ္တာ ဘဝန္တီတိ အတ္ထယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ.

ကိစ္စတော စ လက္ခဏတော စာတိအာဒီသု စ-သဒ္ဒေန သဟစရဏသမာနဟေတုတာဒယော သင်္ဂဟိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. သဟစရဏာဒီသု စ ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ‘‘နာနတ္တကာယနာနတ္တသညိနော (ဒီ. နိ. ၃.၃၄၁၊ ၃၅၇၊ ၃၅၉၊ အ. နိ. ၉.၂၄)၊ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ’’တိအာဒီသု သဟစာရိတာယ သညာသဟဂတာ ဓမ္မာ နိဒ္ဓါရိတာတိအာဒိနာ ဝုတ္တမေဝ.

‘‘ဧကသ္မိံ ဓမ္မေ သရူပတော ဝုတ္တေ ဧကလက္ခဏာဒိတော အဝသိဋ္ဌဓမ္မာနမ္ပိ ဝုတ္တဘာဝေါ ကေန အမှေဟိ ဇာနိတဗ္ဗော သဒ္ဒဟိတဗ္ဗော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗဘာဝတော ‘‘တေနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ တေန အဝသိဋ္ဌဓမ္မာနမ္ပိ ဝုတ္တဘာဝေန ‘‘ဝုတ္တမှိ ဧကဓမ္မေ’’တိအာဒိကံ ယံ ဝစနံ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော အာဟ၊ တေန ဝစနေန တုမှေဟိ အဝသိဋ္ဌာနမ္ပိ ဝုတ္တဘာဝေါ ဇာနိတဗ္ဗော သဒ္ဒဟိတဗ္ဗောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

‘‘ဧတ္တာဝတာ စ လက္ခဏဟာရော ပရိပုဏ္ဏော၊ အညော နိယုတ္တော နတ္ထီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘နိယုတ္တော လက္ခဏော ဟာရော’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယဿံ ပါဠိယံ ဧကသ္မိံ ဓမ္မေ ဝုတ္တေ အဝသိဋ္ဌဓမ္မာပိ ယေန လက္ခဏဟာရေန နိဒ္ဓါရိတာ၊ တဿံ ပါဠိယံ သော လက္ခဏော ဟာရော နိယုတ္တော နိဒ္ဓါရေတွာ ယောဇိတောတိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ.

ဣတိ လက္ခဏဟာရဝိဘင်္ဂေ သတ္တိဗလာနုရူပါ ရစိတာ

ဝိဘာဝနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပဏ္ဍိတေဟိ ပန အဋ္ဌကထာဋီကာနုသာရေန ဂမ္ဘီရတ္ထော ဝိတ္ထာရတော ဝိဘဇိတွာ ဂဟေတဗ္ဗောတိ.