၁၄. အဓိဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်္ဂဝိဘာဝနာ

၄၆. ယေန ယေန သံဝဏ္ဏနာဝိသေသဘူတေန ဝိဘင်္ဂေန ပဉှာဒယော သောဓိတာ၊ သော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသဘူတော ပရိပုဏ္ဏော၊ ‘‘ကတမော အဓိဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်္ဂေါ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘တတ္ထ ကတမော အဓိဋ္ဌာနော ဟာရော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ တတ္ထာတိ တေသု နိဒ္ဒိဋ္ဌေသု သောဠသသု ဒေသနာဟာရာဒီသု ကတမော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသော ပဋိနိဒ္ဒေသတော အဓိဋ္ဌာနော ဟာရော အဓိဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်္ဂေါ နာမာတိ ပုစ္ဆတိ. ‘‘ဧကတ္တတာယ ဓမ္မာ၊ ယေပိ စ ဝေမတ္တတာယ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ’’တိအာဒိနိဒ္ဒေသဿ ဣဒါနိ မယာ ဝုစ္စမာနော ‘‘ယေ တတ္ထ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ တထာ တေ ဓာရယိတဗ္ဗာ’’တိအာဒိကော ဝိတ္ထာရသံဝဏ္ဏနာဝိသေသော အဓိဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်္ဂေါ နာမာတိ ဂဟေတဗ္ဗော.

‘‘ယေ ဓမ္မာ သုတ္တေသု ဧကတ္တတာယ စ ဝေမတ္တတာယ စ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ တေ ဓမ္မာ ကိံ ပန တထေဝ ဓာရယိတဗ္ဗာ၊ ဥဒါဟု အညထာပိ ဝိကပ္ပယိတဗ္ဗာ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘ယေ တတ္ထာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ တေသု သုတ္တန္တေသု ယေ ဒုက္ခသစ္စာဒယော ဓမ္မာ ဧကတ္တတာယ စ ဝေမတ္တတာယ စ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ တေ ဒုက္ခသစ္စာဒယော ဓမ္မာ တထာ ဧကတ္တတာယ စ ဝေမတ္တတာယ စ ဓာရယိတဗ္ဗာ ဥပလက္ခိတဗ္ဗာ၊ န အညထာ ဝိကပ္ပယိတဗ္ဗာ.

‘‘သာမညကပ္ပနာယ ဝေါဟာရဘာဝေန အနဝဋ္ဌာနတော ကတမာ ဧကတ္တတာ၊ ကတမာ ဝေမတ္တတာ’’တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဒုက္ခန္တိ ဧကတ္တတာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဒုက္ခန္တိ ဇာတိအာဒိဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ ဒုက္ခသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဒုက္ခသာမညတာ ဒုက္ခဿ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမံ ဒုက္ခ’’န္တိ ပုစ္ဆိတာ ‘‘ဇာတိ ဒုက္ခာ၊ ဇရာ ဒုက္ခာ။ပေ... ဝိညာဏံ ဒုက္ခ’’န္တိ ဇာတိအာဒိဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ ဒုက္ခဝိသေသတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဒုက္ခဝိသေသတာ ဒုက္ခဿ ဝေမတ္တတာ နာမ. တတ္ထာတိ ယေ ဒုက္ခာဒယော ဓမ္မာ သုတ္တေ ဝုတ္တာ၊ တတ္ထ တေသု ဒုက္ခာဒီသု အတ္ထေသု.

ဒုက္ခသမုဒယောတိ ‘‘တဏှာ ပေါနောဘဝိကာ’’တိ ဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ သမုဒယသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ သမုဒယသာမညတာ သမုဒယဿ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမော သမုဒယော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ယာယံ တဏှာ။ပေ။ ဝိဘဝတဏှာ’’တိ ဝိသေသံ အပေက္ခိတွာ ယာ သမုဒယဝိသေသတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ သမုဒယဝိသေသတာ သမုဒယဿ ဝေမတ္တတာ နာမ.

ဒုက္ခနိရောဓောတိ ‘‘တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော’’တိ ဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ နိရောဓသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ နိရောဓသာမညတာ နိရောဓဿ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမော ဒုက္ခနိရောဓော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ယော တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော’’တိ ဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ နိရောဓဝိသေသတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ နိရောဓဝိသေသတာ နိရောဓဿ ဝေမတ္တတာ နာမ.

ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ? ပဋိပဒါတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒိဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ နိရောဓဂါမိနိပဋိပဒါသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ နိရောဓဂါမိနိပဋိပဒါသာမညတာ မဂ္ဂဿ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမာ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အယမေဝ အရိယော။ပေ။ သမ္မာသမာဓီ’’တိ သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒိဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ ဝိသေသဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိပဋိပဒတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဝိသေသဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိပဋိပဒတာ မဂ္ဂဿ ဝေမတ္တတာ နာမ.

မဂ္ဂေါတိ နိရယဂါမိမဂ္ဂါဒိဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ သာမညမဂ္ဂတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ သာမညမဂ္ဂတာ မဂ္ဂဿ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမော မဂ္ဂေါ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘နိရယဂါမီ မဂ္ဂေါ။ပေ။ နိဗ္ဗာနဂါမီ မဂ္ဂေါ’’တိ နိရယဂါမိမဂ္ဂါဒိဝိသေသံ အပေက္ခိတွာ ယာ ဝိသေသမဂ္ဂတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဝိသေသမဂ္ဂတာ မဂ္ဂဿ ဝေမတ္တတာ နာမ.

နိရောဓောတိ ပဋိသင်္ခါနိရောဓာဒိဝိသေသံ အနပေက္ခိတွာ ယာ သာမညနိရောဓတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ သာမညနိရောဓတာ နိရောဓဿ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမော နိရောဓော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ပဋိသင်္ခါနိရောဓော။ပေ။ သဗ္ဗကိလေသနိရောဓော’’တိ ပဋိသင်္ခါနိရောဓာဒိဝိသေသံ အပေက္ခိတွာ ယာ ဝိသေသနိရောဓတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဝိသေသနိရောဓတာ နိရောဓဿ ဝေမတ္တတာ နာမ.

ရူပန္တိ စာတုမဟာဘူတိကာဒိဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ သာမညရူပတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ သာမညရူပတာ ရူပဿ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမံ ရူပ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘စာတုမဟာဘူတိကံ။ပေ။ ဝါယောဓာတုယာ စိတ္တံ ဝိရာဇေတီ’’တိ စာတုမဟာဘူတိကာဒိဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ ဝိသေသရူပတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဝိသေသရူပတာ ရူပဿ ဝေမတ္တတာ နာမ.

၄၈. အဝိဇ္ဇာတိ ဒုက္ခေအညာဏာဒိဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ အဝိဇ္ဇာသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ အဝိဇ္ဇာသာမညတာ အဝိဇ္ဇာယ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမာ အဝိဇ္ဇာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဒုက္ခေ အညာဏံ၊ ဒုက္ခသမုဒယေ အညာဏံ။ပေ။ အဝိဇ္ဇာလင်္ဃီ မောဟော အကုသလမူလ’’န္တိ ဒုက္ခေအညာဏာဒိဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ အဝိဇ္ဇာဝိသေသတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ အဝိဇ္ဇာဝိသေသတာ အဝိဇ္ဇာယ ဝေမတ္တတာ နာမ.

ဝိဇ္ဇာတိ ဒုက္ခေဉာဏာဒိဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ ဝိဇ္ဇာသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဝိဇ္ဇာသာမညတာ ဝိဇ္ဇာယ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမာ ဝိဇ္ဇာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဒုက္ခေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခသမုဒယေ ဉာဏံ။ပေ။ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ မဂ္ဂင်္ဂံ မဂ္ဂပရိယာပန္န’’န္တိ ဒုက္ခေဉာဏာဒိဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ ဝိဇ္ဇာဝိသေသတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဝိဇ္ဇာဝိသေသတာ ဝိဇ္ဇာယ ဝေမတ္တတာ နာမ.

သမာပတ္တီတိ သညာသမာပတျာဒိဝိသေသံ အနပေက္ခိတွာ ယာ သာမညသမာပတ္တိတာ ဝုတ္တာ၊ သာ သာမညသမာပတ္တိတာ သမာပတ္တိယာ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမာ သမာပတ္တီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သညာသမာပတ္တိ အသညာသမာပတ္တိ။ပေ။ နိရောဓသမာပတ္တီ’’တိ သညာသမာပတျာဒိဝိသေသံ အပေက္ခိတွာ ယာ ဝိသေသသမာပတ္တိတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဝိသေသသမာပတ္တိတာ သမာပတ္တိယာ ဝေမတ္တတာ နာမ.

ဈာယီတိ သေက္ခဈာယီအာဒိဝိသေသံ အနပေက္ခိတွာ ယာ ဈာယီသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ သာ ဈာယီသာမညတာ ဈာယိနော ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမော ဈာယီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အတ္ထိ သေက္ခော ဈာယီ၊ အတ္ထိ အသေက္ခော ဈာယီ။ပေ။ ပညုတ္တရော ဈာယီ’’တိ သေက္ခဈာယီအသေက္ခဈာယီအာဒိဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ ဈာယီဝိသေသတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ဈာယီဝိသေသတာ ဈာယိနော ဝေမတ္တတာ နာမ.

သမာဓီတိ သရဏသမာဓျာဒိဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ သမာဓိသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ သမာဓိသာမညတာ သမာဓိနော ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမော သမာဓီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သရဏော သမာဓိ၊ အရဏော သမာဓိ။ပေ။ မိစ္ဆာသမာဓိ၊ သမ္မာသမာဓီ’’တိ သရဏသမာဓျာဒိဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ သမာဓိဝိသေသတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ သမာဓိဝိသေသတာ သမာဓိနော ဝေမတ္တတာ နာမ.

ပဋိပဒါတိ အာဂါဠှပဋိပဒါဒိဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ ပဋိပဒါသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ အယံ ပဋိပဒါသာမညတာ ပဋိပဒါယ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမာ ပဋိပဒါ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာဂါဠှပဋိပဒါ၊ နိဇ္ဈာမပဋိပဒါ။ပေ။ သုခါ ပဋိပဒါ ခိပ္ပါဘိညာ’’တိ အာဂါဠှပဋိပဒါဒိဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ ပဋိပဒါဝိသေသတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ပဋိပဒါဝိသေသတာ ပဋိပဒါယ ဝေမတ္တတာ နာမ.

ကာယောတိ နာမကာယာဒိဝိသေသမနပေက္ခိတွာ ယာ ကာယသာမညတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ကာယသာမညတာ ကာယဿ ဧကတ္တတာ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမော ကာယော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘နာမကာယော ရူပကာယော။ပေ။ အယံ နာမကာယော’’တိ နာမကာယာဒိဝိသေသမပေက္ခိတွာ ယာ ကာယဝိသေသတာ ဝုတ္တာ၊ သာ အယံ ကာယဝိသေသတာ ကာယဿ ဝေမတ္တတာ နာမာတိ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ. ပဒတ္ထာဒိကော ဝိသေသော အဋ္ဌကထာယံ (နေတ္တိ. အဋ္ဌ. ၄၇) ဝိတ္ထာရတော ဝုတ္တော.

ဝုတ္တပ္ပကာရဿ ဒုက္ခသမုဒယာဒိကဿ ဓမ္မဿ ဧကတ္တတာဒိလက္ခဏံ နိဂမနဝသေန ဒဿေတုံ ‘‘ဧဝံ ယော ဓမ္မော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဧဝန္တိ ဣမိနာ မယာ ဝုတ္တေန ‘‘ဒုက္ခန္တိ ဧကတ္တတာ. တတ္ထ ကတမံ ဒုက္ခံ? ဇာတိ ဒုက္ခာ၊ ဇရာ ဒုက္ခာ’’တိအာဒိဝစနေန. ယော ဓမ္မောတိ ယော ကောစိ ဇာတိဇရာဗျာဓျာဒိဝိသေသဓမ္မော. ယဿ ဓမ္မဿာတိ တတော ဇာတိအာဒိဝိသေသဓမ္မတော အညဿ ဇရာဒိဝိသေသဓမ္မဿ. သမာနဘာဝေါတိ ဇာတိအာဒိဝိသေသဓမ္မေန ဇရာဒိဝိသေသဓမ္မဿ ဒုက္ခဘာဝေန သမာနဘာဝေါ. တဿ ဓမ္မဿာတိ ဇရာဒိဝိသေသဓမ္မဿ. ဧကတ္တတာယာတိ ဒုက္ခသမုဒယတာဒိသမာနတာယ ဒုက္ခသမုဒယာဒိဘာဝါနံ ဧကီဘာဝေန. ဧကီဘဝတီတိ ဇာတိအာဒိဝိသေသဘေဒေန အနေကောပိ ‘‘ဒုက္ခသမုဒယော’’တိအာဒိနာ ဧကသဒ္ဒါဘိဓေယျတာယ ဧကီဘဝတိ. ယေန ယေန ဝါ ပန ဝိလက္ခဏော၊ တေန တေန ဝေမတ္တံ ဂစ္ဆတိ. ယဿ ဇာတိအာဒိဓမ္မဿ ယေန ယေန အဘိနိဗ္ဗတ္တနပရိပါစနာဒိသဘာဝေန ယော ဇာတိအာဒိဓမ္မော ဇရာဒိဓမ္မေန ဝိလက္ခဏော ဝိသဒိသော ဟောတိ၊ တဿ ဇာတိအာဒိဓမ္မဿ တေန တေန အဘိနိဗ္ဗတ္တနပရိပါစနာဒိသဘာဝေန သော ဇာတိအာဒိဓမ္မော ဇရာဒိဓမ္မေန ဝေမတ္တတံ ဝိသဒိသတ္တံ ဂစ္ဆတိ၊ ဒုက္ခသမုဒယာဒိဘာဝေန သမာနောပိ ဇာတိအာဒိဓမ္မော ဇရာဒိဓမ္မဿ ဝိသိဋ္ဌတံ ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

ဒုက္ခသမုဒယာဒိဓမ္မဿ ဧကတ္တဝေမတ္တတာ အာစရိယေန ဝိဘတ္တာ၊ အမှေဟိ စ ဉာတာ၊ ‘‘တာယ ဧကတ္တဝေမတ္တတာယ ကတ္ထ ပုစ္ဆိတေ သတိ အဓိဋ္ဌာနံ ဝီမံသိတဗ္ဗ’’န္တိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ သုတ္တာဒိကေ ပုစ္ဆိတေ သတိ ဝီမံသိတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတုံ ‘‘ဧဝံ သုတ္တေ ဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဧဝံ ဣမိနာ ဝုတ္တပ္ပကာရေန သုတ္တေ ဝါ ပုစ္ဆိတေ၊ ဝေယျာကရဏေ ဝါ ပုစ္ဆိတေ၊ ဂါထာယံ ဝါ ပုစ္ဆိတာယံ သတိ အဓိဋ္ဌာနံ ဝီမံသိတဗ္ဗံ. ‘‘ကိံ ဝီမံသိတဗ္ဗ’’န္တိ ပုစ္ဆေယျ ‘‘ဧကတ္တတာယ ပုစ္ဆတိ ကိံ၊ ဥဒါဟု ဝေမတ္တတာယ ပုစ္ဆတိ ကိ’’န္တိ ဝီမံသိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. အဋ္ဌကထာယံ ပန – ‘‘ဣဒါနိ တာဝ ဧကတ္တဝေမတ္တတာဝိသယေ နိယောဇေတွာ ဒဿေတုံ ‘သုတ္တေ ဝါ ဝေယျာကရဏေ ဝါ’တိအာဒိ ဝုတ္တ’’န္တိ (နေတ္တိ. အဋ္ဌ. ၄၈) ဝုတ္တံ. ‘‘ကထံ ပုစ္ဆိတံ၊ ကထံ ဝိဿဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗတ္တာ ‘‘ယဒိ ဧကတ္တတာယာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ‘‘တေနာဟာ’’တိအာဒျာနုသန္ဓျာဒိကော စ ‘‘နိယုတ္တော အဓိဋ္ဌာနော ဟာရော’’တိ ဣမဿ အနုသန္ဓျာဒိကော စ ဝုတ္တနယာနုသာရေန ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဣတိ အဓိဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်္ဂေ သတ္တိဗလာနုရူပါ ရစိတာ

ဝိဘာဝနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပဏ္ဍိတေဟိ ပန အဋ္ဌကထာဋီကာနုသာရေန ဂမ္ဘီရတ္ထော ဝိတ္ထာရတော ဝိဘဇိတွာ ဂဟေတဗ္ဗောတိ.