ပဒဋ္ဌာနဟာရဝဏ္ဏနာ
ဝဏ္ဏာရဟာဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏတာနာဒေယျဝစနတာဒိ ဝိပတ္တီနံ ပဒဋ္ဌာနံ. ဝဏ္ဏာရဟဝဏ္ဏသုဗ္ဗဏ္ဏတာသဒ္ဓေယျဝစနတာဒိ သမ္ပတ္တီနံ ပဒဋ္ဌာနံ. တထာ အာဃာတာဒယော နိရယာဒိဒုက္ခဿ ပဒဋ္ဌာနံ. အာဃာတာဒီနမကရဏံ သဂ္ဂသမ္ပတ္တိယာဒိသဗ္ဗသမ္ပတ္တီနံ ပဒဋ္ဌာနံ. ပါဏာတိပါတာဒိပဋိဝိရတိ အရိယဿ သီလက္ခန္ဓဿ ပဒဋ္ဌာနံ၊ အရိယော သီလက္ခန္ဓော အရိယဿ သမာဓိက္ခန္ဓဿ ပဒဋ္ဌာနံ. အရိယော သမာဓိက္ခန္ဓော အရိယဿ ပညာက္ခန္ဓဿ ပဒဋ္ဌာနံ. ဂမ္ဘီရတာဒိဝိသေသယုတ္တံ ဘဂဝတော ပဋိဝေဓပ္ပကာရဉာဏံ ဒေသနာဉာဏဿ ပဒဋ္ဌာနံ. ဒေသနာဉာဏံ ဝေနေယျာနံ သကလဝဋ္ဋဒုက္ခနိဿရဏဿ ပဒဋ္ဌာနံ. သဗ္ဗာယပိ ဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌုပါဒါနဘာဝတော သာ ယထာရဟံ နဝဝိဓဿပိ ဘဝဿ ပဒဋ္ဌာနံ. ဘဝေါ ဇာတိယာ. ဇာတိ ဇရာမရဏဿ၊ သောကာဒီနဉ္စ ပဒဋ္ဌာနံ. ဝေဒနာနံ ယထာဘူတံ သမုဒယတ္ထင်္ဂမာဒိပဋိဝေဓနာ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ အနုဗောဓပဋိဝေဓော ဟောတိ. တတ္ထ အနုဗောဓော ပဋိဝေဓဿ ပဒဋ္ဌာနံ. ပဋိဝေဓော စတုဗ္ဗိဓဿ သာမညဖလဿ ပဒဋ္ဌာနံ. ‘‘အဇာနတံ အပဿတ’’န္တိ အဝိဇ္ဇာဂဟဏံ. တတ္ထ အဝိဇ္ဇာ သင်္ခါရာနံ ပဒဋ္ဌာနံ၊ သင်္ခါရာ ဝိညာဏဿ. ယာဝ ဝေဒနာ တဏှာယ ပဒဋ္ဌာနန္တိ နေတွာ တေသံ ‘‘ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ’’တိအာဒိနာ ပါဠိယမာဂတနယေန သမ္ဗဇ္ဈိတဗ္ဗံ. ‘‘တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတ’’န္တိ ဧတ္ထ တဏှာ ဥပါဒါနဿ ပဒဋ္ဌာနံ. ‘‘တဒပိ ဖဿပစ္စယာ’’တိ ဧတ္ထ သဿတာဒိပညာပနံ ပရေသံ မိစ္ဆာဘိနိဝေသဿ ပဒဋ္ဌာနံ. မိစ္ဆာဘိနိဝေသော သဒ္ဓမ္မဿဝနသပ္ပုရိသူပနိဿယယောနိသောမနသိကာရဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တီဟိ ဝိမုခတာယ အသဒ္ဓမ္မဿဝနာဒီနဉ္စ ပဒဋ္ဌာနံ. ‘‘အညတြ ဖဿာ’’တိအာဒီသု ဖဿော ဝေဒနာယ ပဒဋ္ဌာနံ. ဆ ဖဿာယတနာနိ ဖဿဿ၊ သကလဿ စ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ ပဒဋ္ဌာနံ. ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ ယထာဘူတံ သမုဒယာဒိပဇာနနံ နိဗ္ဗိဒါယ ပဒဋ္ဌာနံ၊ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂဿာတိအာဒိနာ ယာဝ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနံ နေတဗ္ဗံ. ဘဂဝတော ဘဝနေတ္တိသမုစ္ဆေဒေါ သဗ္ဗညုတာယ ပဒဋ္ဌာနံ၊ တထာ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနဿ စာတိ. အယံ သုတ္တေ အာဂတဓမ္မာနံ ပဒဋ္ဌာနဓမ္မာ၊ တေသဉ္စ ပဒဋ္ဌာနဓမ္မာတိ ယထာသမ္ဘဝံ ပဒဋ္ဌာနဓမ္မနိဒ္ဓါရဏလက္ခဏော ပဒဋ္ဌာနဟာရော နာမ. ဝုတ္တဉှိ ‘‘ဓမ္မံ ဒေသေတိ ဇိနော၊ တဿ စ ဓမ္မဿ ယံ ပဒဋ္ဌာန’’န္တိအာဒိ (နေတ္တိ. ၄.၄).