နိဒါနကထာဝဏ္ဏနာ

ဧဝံ ယထာဝုတ္တေန ဝိဝိဓေန နယေန ပဏာမာဒိကံ ပကရဏာရမ္ဘဝိဓာနံ ကတွာ ဣဒါနိ ဝိဘာဂဝန္တာနံ သဘာဝဝိဘာဝနံ ဝိဘာဂဒဿနဝသေနေဝ သုဝိဘာဝိတံ၊ သုဝိညာပိတဉ္စ ဟောတီတိ ပဌမံ တာဝ ဝဂ္ဂသုတ္တဝသေန ဝိဘာဂံ ဒဿေတုံ ‘‘တတ္ထ ဒီဃာဂမော နာမာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ တတ္ထာတိ ‘‘ဒီဃဿ အာဂမဝရဿ အတ္ထံ ပကာသယိဿာမီ’’တိ ယဒိဒံ ဝုတ္တံ၊ တသ္မိံ ဝစနေ. ‘‘ယဿ အတ္ထံ ပကာသယိဿာမီ’’တိ ပဋိညာတံ၊ သော ဒီဃာဂမော နာမ ဝဂ္ဂသုတ္တဝသေန ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ဧဝံ ဝိဘာဂေါတိ ဝါ အတ္ထော. အထ ဝါ တတ္ထာတိ ‘‘ဒီဃာဂမနိဿိတ’’န္တိ ယံ ဝုတ္တံ၊ ဧတသ္မိံ ဝစနေ. ယော ဒီဃာဂမော ဝုတ္တော၊ သော ဒီဃာဂမော နာမ ဝဂ္ဂသုတ္တဝသေန. ဧဝံ ဝိဘဇိတဗ္ဗော၊ ဧဒိသောတိ ဝါ အတ္ထော. ‘‘ဒီဃဿာ’’တိအာဒိနာ ဟိ ဝုတ္တံ ဒူရဝစနံ တံ-သဒ္ဒေန ပဋိနိဒ္ဒိသတိ ဝိယ ‘‘ဒီဃာဂမနိဿိတ’’န္တိ ဝုတ္တံ အာသန္နဝစနမ္ပိ တံ-သဒ္ဒေန ပဋိနိဒ္ဒိသတိ အတ္တနော ဗုဒ္ဓိယံ ပရမ္မုခံ ဝိယ ပရိဝတ္တမာနံ ဟုတွာ ပဝတ္တနတော. ဧဒိသေသု ဟိ ဌာနေသု အတ္တနော ဗုဒ္ဓိယံ သမ္မုခံ ဝါ ပရမ္မုခံ ဝါ ပရိဝတ္တမာနံ ယထာ တထာ ဝါ ပဋိနိဒ္ဒိသိတုံ ဝဋ္ဋတိ သဒ္ဒမတ္တပဋိနိဒ္ဒေသေန အတ္ထဿာဝိရောဓနတော. ဝဂ္ဂသုတ္တာဒီနံ နိဗ္ဗစနံ ပရတော အာဝိ ဘဝိဿတိ. တယော ဝဂ္ဂါ ယဿာတိ တိဝဂ္ဂေါ. စတုတ္တိံသ သုတ္တာနိ ဧတ္ထ သင်္ဂယှန္တိ၊ တေသံ ဝါ သင်္ဂဟော ဂဏနာ ဧတ္ထာတိ စတုတ္တိံသသုတ္တသင်္ဂဟော.

အတ္တနော သံဝဏ္ဏနာယ ပဌမသင်္ဂီတိယံ နိက္ခိတ္တာနုက္ကမေနေဝ ပဝတ္တဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘တဿ။ပေ။ နိဒါနမာဒီ’’တိ ဝုတ္တံ. အာဒိဘာဝေါ ဟေတ္ထ သင်္ဂီတိက္ကမေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော. ကသ္မာ ပန စတူသု အာဂမေသု ဒီဃာဂမော ပဌမံ သင်္ဂီတော၊ တတ္ထ စ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂေါ ပဌမံ နိက္ခိတ္တော၊ တသ္မိဉ္စ ဗြဟ္မဇာလသုတ္တံ၊ တတ္ထာပိ နိဒါနန္တိ? နာယမနုယောဂေါ ကတ္ထစိပိ န ပဝတ္တတိ သဗ္ဗတ္ထေဝ ဝစနက္ကမမတ္တံ ပဋိစ္စ အနုယုဉ္ဇိတဗ္ဗတော. အပိစ သဒ္ဓါဝဟဂုဏတ္တာ ဒီဃာဂမောဝ ပဌမံ သင်္ဂီတော. သဒ္ဓါ ဟိ ကုသလဓမ္မာနံ ဗီဇံ. ယထာဟ ‘‘သဒ္ဓါ ဗီဇံ တပေါ ဝုဋ္ဌီ’’တိ (သံ. နိ. ၂.၁၉၇၊ သု. နိ. ၇၇). သဒ္ဓါဝဟဂုဏတာ စဿ ဟေဋ္ဌာ ဒဿိတာယေဝ. ကိဉ္စ ဘိယျော – ကတိပယသုတ္တသင်္ဂဟတာယ စေဝ အပ္ပပရိမာဏတာယ စ ဥဂ္ဂဟဏဓာရဏာဒိသုခတော ပဌမံ သင်္ဂီတော. တထာ ဟေသ စတုတ္တိံသသုတ္တသင်္ဂဟော၊ စတုသဋ္ဌိဘာဏဝါရပရိမာဏော စ. သီလကထာဗာဟုလ္လတော ပန သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂေါ ပဌမံ နိက္ခိတ္တော. သီလဉှိ သာသနဿ အာဒိ သီလပတိဋ္ဌာနတ္တာ သဗ္ဗဂုဏာနံ. တေနေဝါဟ ‘‘တသ္မာ တိဟ တွံ ဘိက္ခု အာဒိမေဝ ဝိသောဓေဟိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု. ကော စာဒိ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ? သီလဉ္စ သုဝိသုဒ္ဓ’’န္တိအာဒိ (သံ. နိ. ၅.၄၆၉). သီလက္ခန္ဓကထာဗာဟုလ္လတော ဟိ သော ‘‘သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂေါ’’တိ ဝုတ္တော. ဒိဋ္ဌိဝိနိဝေဌနကထာဘာဝတော ပန သုတ္တန္တပိဋကဿ နိရဝသေသဒိဋ္ဌိဝိဘဇနံ ဗြဟ္မဇာလသုတ္တံ ပဌမံ နိက္ခိတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေပိဋကေ ဟိ ဗုဒ္ဓဝစနေ ဗြဟ္မဇာလသဒိသံ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ နိဂ္ဂုမ္ဗံ နိဇ္ဇဋံ ကတွာ ဝိဘတ္တသုတ္တံ နတ္ထိ. နိဒါနံ ပန ပဌမသင်္ဂီတိယံ မဟာကဿပတ္ထေရေန ပုဋ္ဌေန အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန ဒေသကာလာဒိနိဒဿနတ္ထံ ပဌမံ နိက္ခိတ္တန္တိ. တေနာဟ ‘‘ဗြဟ္မဇာလဿာပီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ စ ‘‘အာယသ္မတာ’’တိအာဒိနာ ဒေသကံ နိယမေတိ၊ ပဌမသင်္ဂီတိကာလေတိ ပန ကာလန္တိ၊ အယမတ္ထော ဥပရိ အာဝိ ဘဝိဿတိ.