၁. ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၉၈-၆၀၂. ပတ္တဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ဘဏ္ဍန္တိ ဝိက္ကေတဗ္ဗဘဏ္ဍံ. ယသ္မာ ဝဏ္ဏသဒ္ဒေါ သဏ္ဌာနဇာတိရူပါယတနကာရဏပမာဏဂုဏပသံသာဒီသု ဒိဿတိ. ‘‘မဟန္တံ သပ္ပရာဇဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ’’တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၁.၁၄၂) ဟိ သဏ္ဌာနံ ဝုစ္စတိ. ‘‘ဗြာဟ္မဏောဝ သေဋ္ဌော ဝဏ္ဏော၊ ဟီနော အညော ဝဏ္ဏော’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၂.၄၀၂) ဇာတိ. ‘‘ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၁.၃၀၃) ရူပါယတနံ.

‘‘န ဟရာမိ န ဘဉ္ဇာမိ၊ အာရာ သိင်္ဃာမိ ဝါရိဇံ၊

အထ ကေန နု ဝဏ္ဏေန၊ ဂန္ဓတ္ထေနောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၂၃၄၊ ဇာ. ၁.၆.၁၁၆) –

အာဒီသု ကာရဏံ. ‘‘တယော ပတ္တဿ ဝဏ္ဏာ’’တိအာဒီသု (ပါရာ. ၆၀၂) ပမာဏံ. ‘‘ကဒါ သညုဠှာ ပန တေ ဂဟပတိ ဣမေ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဝဏ္ဏာ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၂.၇၇) ဂုဏော. ‘‘ဝဏ္ဏာရဟဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတီ’’တိအာဒီသု (အ. နိ. ၄.၃) ပသံသာ. တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘တယော ပတ္တဿ ဝဏ္ဏာတိ တီဏိ ပတ္တဿ ပမာဏာနီ’’တိ.

အဍ္ဎတေရသပလာ ဟောတီတိ ဧတ္ထ ‘‘မာသာနံ အဍ္ဎတေရသပလာနိ ဂဏှာတီ’’တိ ဝဒန္တိ. ‘‘မဂဓနာဠိ နာမ ဆပသတာ နာဠီ’’တိ ကေစိ. ‘‘အဋ္ဌပသတာ’’တိ အပရေ. တတ္ထ ပုရိမာနံ မတေန တိပသတာယ နာဠိယာ ဒွေ နာဠိယော ဧကာ မဂဓနာဠိ ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမာနံ စတုပသတာယ နာဠိယာ ဒွေ နာဠိယော ဧကာ မဂဓနာဠိ. အာစရိယဓမ္မပါလတ္ထေရေန ပန ‘‘ပကတိယာ စတုမုဋ္ဌိကံ ကုဍုဝံ၊ စတုကုဍုဝံ နာဠိကံ၊ တာယ နာဠိယာ သောဠသ နာဠိယော ဒေါဏံ၊ တံ ပန မဂဓနာဠိယာ ဒွါဒသ နာဠိယော ဟောန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ တေန နယေန ‘‘မဂဓနာဠိ နာမ ပဉ္စ ကုဍုဝါနိ ဧကဉ္စ မုဋ္ဌိံ ဧကာယ မုဋ္ဌိယာ တတိယဉ္စ ဘာဂံ ဂဏှာတီ’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

သဗ္ဗသမ္ဘာရသင်္ခတောတိ ဇီရကာဒိသဗ္ဗသမ္ဘာရေဟိ သင်္ခတော. အာလောပဿ အာလောပဿ အနုရူပန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ဗျဉ္ဇနဿ မတ္တာ နာမ ဩဒနစတုတ္ထော ဘာဂေါ’’တိ ဗြဟ္မာယုသုတ္တဿ အဋ္ဌကထာယံ (မ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၃၈၇) ဝုတ္တတ္တာ အာလောပဿ စတုတ္ထဘာဂပ္ပမာဏံ ဗျဉ္ဇနံ အာလောပဿ အနုရူပန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဣဓ ပန သူပဿေဝ ဩဒနစတုတ္ထဘာဂပ္ပမာဏတံ ဒဿေတွာ ဧတဿ လက္ခဏေ ဒဿိတေ ဣတရဿပိ ဒဿိတမေဝ ဟောတီတိ ဗျဉ္ဇနဿ တထာ ဝိသေသေတွာ ပမာဏံ န ဒဿိတံ.

မဂဓနာဠိယာ ဥပဍ္ဎပ္ပမာဏော ဣဓ ပတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ပတ္ထောဒနန္တိ မဂဓနာဠိယာ ဥပဍ္ဎနာဠိကောဒန’’န္တိ. ဣမိနာ စ ‘‘ပတ္ထဒွယံ မဂဓနာဠီ’’တိ ဒဿိတံ ဟောတိ. ပတ္ထော စ ‘‘စတုပလော ကုဍုဝေါ၊ စတုကုဍုဝေါ ပတ္ထော’’တိ ဣမိနာ လောကိယဝေါဟာရေန ဝေဒိတဗ္ဗော. ဘာဇနပရိဘောဂေနာတိ ဥဒကာဟရဏာဒိနာ ဘာဇနပရိဘောဂေန.

၆၀၇. ဓောတေတိ ပရိဘောဂါဝသာနဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ န ပန ဓောတေယေဝ ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇတိ တတော ပုရေတရံ ပရိဘောဂကာလေယေဝ အာပဇ္ဇနတော.

၆၀၈. ပဉ္စဟိ ဒွီဟီတိ ဣဒံ ‘‘ဧတ္တာဝတာ ကာဠဝဏ္ဏတာ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ‘‘ယဒိ ပန ဧကေနပိ ပါကေန ကာဠဝဏ္ဏော ဟောတိ၊ အဓိဋ္ဌာနုပဂေါယေဝါ’’တိ ဝဒန္တိ. ဟတ္ထာနာဂတဿပိ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗဘာဝဒဿနတ္ထံ ‘‘ယဒိဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဣမိနာ စ ဒူရေ ဌိတမ္ပိ အဓိဋ္ဌာတုံ ဝိကပ္ပေတုဉ္စ လဘတိ၊ ဌပိတဋ္ဌာနသလ္လက္ခဏဉ္စ န ပမာဏန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သုတွာ ဝါတိ ပတ္တကာရကေန ပေသိတဘိက္ခုနာ အနာဏတ္တော ကေဝလံ တဿ ကထေန္တဿ ဝစနမတ္တံ သုတွာ. န ပမာဏန္တိ တေန အပေသိတတ္တာ. သာမန္တဝိဟာရေတိ ဣဒံ ဥပစာရမတ္တံ၊ တတော ဒူရေ ဌိတမ္ပိ အဓိဋ္ဌာတုံ ဝဋ္ဋတိယေဝ. ဌပိတဋ္ဌာနံ သလ္လက္ခေတွာတိ ဣဒမ္ပိ ဥပစာရမတ္တံ၊ ပတ္တသလ္လက္ခဏမေဝေတ္ထ ပမာဏံ. ပတ္တေ ဝါ ဆိဒ္ဒံ ဟောတီတိ မုခဝဋ္ဋိတော ဟေဋ္ဌာ ဒွင်္ဂုလမတ္တောကာသတော ပဋ္ဌာယ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဆိဒ္ဒံ ဟောတိ. သေသမေတ္ထ ပဌမကထိနေ ဝုတ္တနယမေဝ.

ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.