၂. ဥဒေါသိတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၇၁-၄၇၃. ဒုတိယေ အထာနန္ဒတ္ထေရော ကထံ ဩကာသံ ပဋိလဘတိ၊ ကိံ ကရောန္တော စ အာဟိဏ္ဍတီတိ အာဟ ‘‘ထေရော ကိရာ’’တိအာဒိ. အဝိပ္ပဝါသေတိ နိမိတ္တတ္ထေ ဘုမ္မံ၊ အဝိပ္ပဝါသတ္ထန္တိ အတ္ထော၊ ဝိပ္ပဝါသပစ္စယာ ယာ အာပတ္တိ၊ တဒဘာဝတ္ထန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၄၇၅-၄၇၆. ဧဝံ ဆိန္နပလိဗောဓောတိ ဧဝံ ဣမေဟိ စီဝရနိဋ္ဌာနကထိနုဗ္ဘာရေဟိ ဆိန္နပလိဗောဓော. အဓိဋ္ဌိတေသူတိ တိစီဝရာဓိဋ္ဌာနနယေန အဓိဋ္ဌိတေသု. တိစီဝရေန ဝိပ္ပဝုတ္ထော ဟောတီတိ ‘‘ရုက္ခော ဆိန္နော၊ ပဋော ဒဍ္ဎော’’တိအာဒီသု ဝိယ အဝယဝေပိ သမုဒါယဝေါဟာရော လဗ္ဘတီတိ ဝုတ္တံ.

၄၇၇-၄၇၈. ပရိခါယ ဝါ ပရိက္ခိတ္တောတိ ဣမိနာ စ သမန္တာ နဒီတဠာကာဒိဥဒကေန ပရိက္ခိတ္တောပိ ပရိက္ခိတ္တောယေဝါတိ ဒဿေတိ. ဧတ္တာဝတာတိ ‘‘ပရိက္ခိတ္တော’’တိ ဣမိနာ ဝစနေန. အာကာသေ အရုဏံ ဥဋ္ဌာပေတီတိ ဃရဿ ဥပရိ အာကာသေ အဍ္ဎတေယျရတနပ္ပမာဏံ အတိက္ကမိတွာ အရုဏံ ဥဋ္ဌာပေတိ. ဃရံ နိဝေသနုဒေါသိတာဒိလက္ခဏမေဝ၊ န ပန ပါဋိယေက္ကံ ဃရံ နာမ အတ္ထီတိ အာဟ ‘‘ဧတ္ထ စာ’’တိအာဒိ.

၄၇၉. ပါဠိယံ ဝုတ္တနယေန ‘‘သဘာယေ’’တိ အဝတွာ ‘‘သဘာယ’’န္တိ ပစ္စတ္တဝစနံ သဘာယ-သဒ္ဒဿ နပုံသကလိင်္ဂတာဝိဘာဝနတ္ထံ ဝုတ္တံ. သဘာ-သဒ္ဒပရိယာယောပိ ဟိ သဘာယ-သဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂယုတ္တော ဣဓ ဝုတ္တောတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘လိင်္ဂဗျတ္တယေန သဘာ ဝုတ္တာ’’တိ အာဟ. စီဝရဟတ္ထပါသေ ဝသိတဗ္ဗံ နတ္ထီတိ စီဝရဟတ္ထပါသေယေဝ ဝသိတဗ္ဗန္တိ နတ္ထိ. ယံ တဿာ။ပေ။ န ဝိဇဟိတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ တဿာ ဝီထိယာ သမ္မုခဋ္ဌာနေ သဘာယဒွါရာနံ ဂဟဏေနေဝ တတ္ထ သဗ္ဗာနိပိ ဂေဟာနိ သာ စ အန္တရဝီထိ ဂဟိတာယေဝ ဟောတိ. အတိဟရိတွာ ဃရေ နိက္ခိပတီတိ တံ ဝီထိံ မုဉ္စိတွာ ဌိတေ အညသ္မိံ ဃရေ နိက္ခိပတိ. ပုရတော ဝါ ပစ္ဆတော ဝါ ဟတ္ထပါသေတိ ဃရဿ ဟတ္ထပါသံ သန္ဓာယ ဝဒတိ.

နိဝေသနာဒီသု ပရိက္ခိတ္တတာယ ဧကူပစာရတာ၊ အပရိက္ခိတ္တတာယ နာနူပစာရတာ စ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ ဒဿေန္တော ‘‘ဧတေနေဝုပါယေနာ’’တိအာဒိမာဟ. နိဝေသနာဒီနိ ဂါမတော ဗဟိ သန္နိဝိဋ္ဌာနိ ဂဟိတာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အန္တောဂါမေ ဌိတာနဉှိ ဂါမဂ္ဂဟဏေန ဂဟိတတ္တာ ဂါမပရိဟာရောယေဝါတိ. သဗ္ဗတ္ထာပီတိ ဂါမာဒီသု အဇ္ဈောကာသပရိယန္တေသု ပန္နရသသု. ပရိက္ခေပါဒိဝသေနာတိ ဧတ္ထ အာဒိ-သဒ္ဒေန အပရိက္ခေပဿေဝ ဂဟဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ န ဧကကုလာဒီနမ္ပိ.

၄၈၀-၄၈၇. ဩဝရကော နာမ ဂဗ္ဘဿ အဗ္ဘန္တရေ အညော ဂဗ္ဘောတိပိ ဝဒန္တိ. မုဏ္ဍစ္ဆဒနပါသာဒေါတိ စန္ဒိကင်္ဂဏယုတ္တော ပါသာဒေါ.

၄၈၉. သတ္ထောတိ ဇင်္ဃသတ္ထော သကဋသတ္ထော ဝါ. ပရိယာဒိယိတွာတိ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ. ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ဝိဘာဝေတိ ‘‘အန္တောပဝိဋ္ဌေန။ပေ။ ဌိတော ဟောတီ’’တိ. တတ္ထ အန္တောပဝိဋ္ဌေနာတိ ဂါမဿ နဒိယာ ဝါ အန္တောပဝိဋ္ဌေန. နဒီပရိဟာရော စ လဗ္ဘတီတိ ဧတ္ထ ‘‘ဝိသုံ နဒီပရိဟာရဿ အဝုတ္တတ္တာ ဂါမာဒီဟိ အညတ္ထ ဝိယ စီဝရဟတ္ထပါသောယေဝ နဒီပရိဟာရော’’တိ တီသုပိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ. ဝိဟာရသီမန္တိ အဝိပ္ပဝါသသီမံ သန္ဓာယာဟ. ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဝသိတဗ္ဗန္တိ အန္တောသီမာယ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဝသိတဗ္ဗံ. သတ္ထသမီပေယေဝါတိ ဣဒံ ယထာဝုတ္တအဗ္ဘန္တရပရိစ္ဆေဒဝသေန ဝုတ္တံ. ပါဠိယံ နာနာကုလဿ သတ္ထော ဟောတိ၊ သတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ ဟတ္ထပါသော နာမ သတ္ထဿ ဟတ္ထပါသောတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၄၉၀. ဧကကုလဿ ခေတ္တေတိ အပရိက္ခိတ္တံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ယသ္မာ ‘‘နာနာကုလဿ ပရိက္ခိတ္တေ ခေတ္တေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ ခေတ္တဒွါရမူလေ ဝါ တဿ ဟတ္ထပါသေ ဝါ ဝတ္ထဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ ဒွါရမူလတော အညတ္ထ အန္တောခေတ္တေပိ ဝသန္တေန စီဝရံ ဟတ္ထပါသေ ကတွာယေဝ ဝသိတဗ္ဗံ.

၄၉၁-၄၉၄. ‘‘ဝိဟာရော နာမ သပရိက္ခိတ္တော ဝါ အပရိက္ခိတ္တော ဝါ သကလော အာဝါသော’’တိ ဝဒန္တိ. ယသ္မိံ ဝိဟာရေတိ ဧတ္ထ ပန ဧကံ ဂေဟမေဝ ဝုတ္တံ. ဧကကုလနာနာကုလသန္တကတာ စေတ္ထ ကာရာပကာနံ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဆာယာယ ဖုဋ္ဌောကာသဿ အန္တော ဧဝါတိ ယဒါ မဟာဝီထိယံ ဥဇုကမေဝ ဂစ္ဆန္တံ သူရိယမဏ္ဍလံ မဇ္ဈနှိကံ ပါပုဏာတိ၊ တဒါ ယံ ဩကာသံ ဆာယာ ဖရတိ၊ တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. အဂမနပထေတိ ယံ တဒဟေဝ ဂန္တွာ ပုန အာဂန္တုံ သက္ကာ န ဟောတိ၊ တာဒိသံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

၄၉၅. နဒိံ ဩတရတီတိ ဟတ္ထပါသံ မုဉ္စိတွာ ဩတရတိ. န အာပဇ္ဇတီတိ ပရိဘောဂပစ္စယာ ဒုက္ကဋံ နာပဇ္ဇတိ. တေနာဟ ‘‘သော ဟီ’’တိအာဒိ. အပရိဘောဂါရဟတ္တာတိ ဣမိနာဝ နိဿဂ္ဂိယစီဝရံ အနိဿဇ္ဇေတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ ဒုက္ကဋံ အစိတ္တကန္တိ သိဒ္ဓံ. ဧကံ ပါရုပိတွာ ဧကံ အံသကူဋေ ဌပေတွာ ဂန္တဗ္ဗန္တိ ဣဒံ ဗဟူနံ သဉ္စာရဋ္ဌာနေ ဧဝံ အကတွာ ဂမနံ န သာရုပ္ပန္တိ ကတွာ ဝုတ္တံ. ဗဟိဂါမေ ဌပေတွာ။ပေ။ ဝိနယကမ္မံ ကာတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တတ္တာ အဓိဋ္ဌာနေ ဝိယ ပရမ္မုခါ ဌိတမ္ပိ နိဿဂ္ဂိယံ စီဝရံ နိဿဇ္ဇိတုံ နိဿဋ္ဌစီဝရဉ္စ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ဂမနေ သဥဿာဟတ္တာ ‘‘နိဿယော ပန န ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီ’’တိ ဝုတ္တံ. မုဟုတ္တံ သယိတွာ။ပေ။ နိဿယော စ ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီတိ ဧတ္ထ ‘‘ဥဿာဟေ အပရိစ္စတ္တေပိ ဂမနဿ ဥပစ္ဆိန္နတ္တာ ပုန ဥဋ္ဌာယ သဥဿာဟံ ဂစ္ဆန္တာနမ္ပိ အန္တရာ အရုဏေ ဥဋ္ဌိတေ နိဿယော ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိယေဝါ’’တိ ဝဒန္တိ. ပရတော မုဟုတ္တံ ဌတွာတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. အညမညဿ ဝစနံ အဂ္ဂဟေတွာ ဂတာတိ ဧတ္ထ သစေ ဧဝံ ဂစ္ဆန္တာ ‘‘ပုရာရုဏာ အညမညံ ပဿိဿာမာ’’တိ ဥဿာဟံ ဝိနာဝ ဂတာ ဟောန္တိ၊ အရုဏုဂ္ဂမနေ နိဿယပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ န ဝတ္တဗ္ဗာ ပဌမတရံယေဝ ပဋိပ္ပဿမ္ဘနတော. အထ ‘‘ပုရာရုဏာ ပဿိဿာမာ’’တိ သဥဿာဟာဝ ဂစ္ဆန္တိ၊ နိဿယပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယေဝ န ဝတ္တဗ္ဗာ. ဧဝဉ္စ သတိ ‘‘သဟ အရုဏုဂ္ဂမနာ နိဿယော ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီ’’တိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ? ဝုစ္စတေ – သဥဿဟတ္တာ ပဌမတရံ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ န ဝုတ္တာ. သတိပိ စ ဥဿာဟဘာဝေ ဧကတော ဂမနဿ ဥပစ္ဆိန္နတ္တာ ‘‘မုဟုတ္တံ ဌတွာ’’တိ ဧတ္ထ ဝိယ သဟ အရုဏုဂ္ဂမနာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယေဝ ဝုတ္တာ.

အန္တောသီမာယံ ဂါမန္တိ အဝိပ္ပဝါသသီမာသမ္မုတိယာ ပစ္ဆာ ပတိဋ္ဌာပိတဂါမံ သန္ဓာယ ဝဒတိ ဂါမံ အန္တော ကတွာ အဝိပ္ပဝါသသီမာသမ္မုတိယာ အဘာဝတော. နေဝ စီဝရာနိ နိဿဂ္ဂိယာနိ ဟောန္တီတိ အဝိပ္ပဝါသသီမာဘာဝတော ဝုတ္တံ၊ န နိဿယော ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီတိ သဥဿာဟဘာဝတော. အန္တရာမဂ္ဂေယေဝ စ နေသံ အရုဏံ ဥဂ္ဂစ္ဆတီတိ ဓမ္မံ သုတွာ အာဂစ္ဆန္တာနံ အရုဏံ ဥဂ္ဂစ္ဆတိ. အဿတိယာ ဂစ္ဆတီတိ အဿတိယာ အတ္တနော စီဝရံ အပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ထေရဿ စီဝရံ အပစ္စုဒ္ဓရာပေတွာ ဂစ္ဆတိ. ဧဝံ ဂတေ တသ္မိံ ပစ္ဆာ ထေရေန သရိတွာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗဝိဓိံ ဒဿေတိ ‘‘အတ္တနော စီဝရံ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဒဟရဿ စီဝရံ ဝိဿာသေန ဂဟေတွာ ဌပေတဗ္ဗ’’န္တိ. ဂန္တွာ ဝတ္တဗ္ဗောတိ အာဂတကိစ္စံ နိဋ္ဌပေတွာ ဝိဟာရံ ဂတေန ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗဝိဓိံ ဒဿေတိ. အနဓိဋ္ဌိတစီဝရတာ၊ အနတ္ထတကထိနတာ၊ အလဒ္ဓသမ္မုတိတာ၊ ရတ္တိဝိပ္ပဝါသောတိ ဣမာနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ.

ဥဒေါသိတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.