၃. တတိယကထိနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၉၇-၄၉၉. တတိယေ ပါဠိယံ စီဝရပစ္စာသာ နိက္ခိပိတုန္တိ ဧတ္ထ စီဝရပစ္စာသာယ သတိယာ နိက္ခိပိတုန္တိ ဧဝမတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော. ဘဏ္ဍိကာဗဒ္ဓါနိ ဘဏ္ဍိကဗဒ္ဓါနီတိပိ ပဌန္တိ၊ ဘဏ္ဍိကံ ကတွာ ဗဒ္ဓါနီတိ အတ္ထော. နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာတိ ဧတ္ထ ပုရိမသိက္ခာပဒေ ဝိယ သာမိဝသေနေဝ ကရဏဝစနဿ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

၅၀၀. အနတ္ထတေ ကထိနေ စီဝရမာသေ ဘိက္ခုနော ဥပ္ပန္နစီဝရံ အနဓိဋ္ဌိတံ အဝိကပ္ပိတံ တသ္မိံ မာသေ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘ဧကံ ပစ္ဆိမကတ္တိကမာသံ ဌပေတွာ’’တိ. ကေစိ ပန ‘‘ကာလေပိ အာဒိဿ ဒိန္နံ၊ ဧတံ အကာလစီဝရန္တိ ဝစနတော အနတ္ထတေ ကထိနေ ပစ္ဆိမကတ္တိကမာသသင်္ခါတေ စီဝရမာသေ ဥပ္ပန္နစီဝရဿပိ ပစ္စာသာစီဝရေ အသတိ ဒသာဟပရိဟာရောယေဝ၊ တတော ပရံ ဌပေတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တံ အဋ္ဌကထာယ န သမေတိ. တထာ ဟိ အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပဒဋ္ဌကထာယံ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၆၄၆-၆၄၉ အာဒယော) ‘‘ပဝါရဏမာသဿ ဇုဏှပက္ခပဉ္စမိယံ ဥပ္ပန္နဿ အစ္စေကစီဝရဿ အနတ္ထတေ ကထိနေ ဧကာဒသဒိဝသာဓိကော မာသော၊ အတ္ထတေ ကထိနေ ဧကာဒသဒိဝသာဓိကာ ပဉ္စ မာသာ ပရိဟာရော’’တိ ဝုတ္တံ. တမေဝ စ ပရိဟာရံ သန္ဓာယ ‘‘ဆဋ္ဌိတော ပဋ္ဌာယ ပန ဥပ္ပန္နံ အနစ္စေကစီဝရမ္ပိ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဌပိတစီဝရမ္ပိ ဧတံ ပရိဟာရံ လဘတိယေဝါ’’တိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၆၄၆-၆၄၉) ဝုတ္တံ. တသ္မာ စီဝရမာသေ ဒသာဟတော ပရမ္ပိ အနဓိဋ္ဌိတံ အဝိကပ္ပိတမ္ပိ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ.

ယဒိ ဧဝံ ‘‘ကာလေပိ အာဒိဿ ဒိန္နံ၊ ဧတံ အကာလစီဝရ’’န္တိ ဣဒံ ကသ္မာ ဝုတ္တန္တိ စေ? အကာလစီဝရသာမညတော အတ္ထုဒ္ဓါရဝသေန ဝုတ္တံ ပဌမာနိယတေ သောတဿ ရဟော ဝိယ. ဧကာဒသမာသေ သတ္တမာသေ စ ဥပ္ပန္နဉှိ စီဝရံ ဝုတ္ထဝဿေဟိ သေသေဟိ စ သမ္မုခီဘူတေဟိ ဘာဇေတုံ လဗ္ဘတီတိ အကာလစီဝရံ နာမ ဇာတံ. ကာလေ ပန ‘‘သံဃဿ ဣဒံ အကာလစီဝရံ ဒမ္မီ’’တိ အနုဒ္ဒိသိတွာ ‘‘သံဃဿ ဒမ္မီ’’တိ ဒိန္နံ ဝုတ္ထဝဿေဟိယေဝ ဘာဇေတဗ္ဗံ၊ န အညေဟီတိ ကာလစီဝရန္တိ ဝုစ္စတိ. အာဒိဿ ဒိန္နံ ပန သမ္မုခီဘူတေဟိ သဗ္ဗေဟိယေဝ ဘာဇေတဗ္ဗန္တိ အကာလစီဝရံ၊ တသ္မာ ကာလေပိ အာဒိဿ ဒိန္နဿ ဝုတ္ထဝဿေဟိ သေသေဟိ စ သမ္ပတ္တေဟိ ဘာဇနီယတ္တာ အကာလစီဝရသာမညတော ‘‘ကာလေပိ အာဒိဿ ဒိန္နံ၊ ဧတံ အကာလစီဝရ’’န္တိ အတ္ထုဒ္ဓါရဝသေန ဝုတ္တံ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘ဧကပုဂ္ဂလဿ ဝါ ဣဒံ တုယှံ ဒမ္မီတိ ဒိန္န’’န္တိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ. န ဟိ ပုဂ္ဂလဿ အာဒိဿ ဒိန္နံ ကေနစိ ဘာဇနီယံ ဟောတီတိ? နာယံ ဝိရောဓော အာဒိဿ ဝစနသာမညတော လဗ္ဘမာနမတ္ထံ ဒဿေတုံ တထာ ဝုတ္တတ္တာ.

ဧဝံ ပန အဝတွာတိ ‘‘တတော စေ ဥတ္တရိ’’န္တိ ဣမဿ ‘‘မာသပရမတော ဥတ္တရိ’’န္တိ ပဒဘာဇနံ အဝတွာ. တာဝ ဥပ္ပန္နံ ပစ္စာသာစီဝရန္တိ ပစ္စတ္တဝစနံ ‘‘အတ္တနော ဂတိကံ ကရောတီ’’တိ ကရဏကိရိယာယ ကတ္တုဘာဝတော. အန္တရာ ဥပ္ပန္နဉှိ ပစ္စာသာစီဝရံ မာသပရမံ မူလစီဝရံ ဌပေတုံ အဒတွာ အတ္တနော ဒသာဟပရမတာယ ဧဝ ပရိစ္ဆိန္ဒတီတိ အတ္တနော ဂတိကံ ကရောတိ. တတော ဥဒ္ဓံ မူလစီဝရန္တိ ဧတ္ထ ပန မူလစီဝရန္တိ ပစ္စတ္တဝစနံ. ဝီသတိမဒိဝသတော ဥဒ္ဓဉှိ ဥပ္ပန္နံ ပစ္စာသာစီဝရံ ဒသာဟပရမံ ဂန္တုံ အဒတွာ မူလစီဝရံ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ ကရဏသမ္ဗန္ဓတာမတ္တေန သကကာလဝသေန ပရိစ္ဆိန္ဒတီတိ အတ္တနော ဂတိကံ ကရောတိ. ပစ္စာသာစီဝရေ ပန လဘိတွာ ဝိသုံ ဌပေန္တဿ ဒသာဟံ အနတိက္ကန္တေ နတ္ထိ တပ္ပစ္စယာ အာပတ္တိ. ပါဠိယံ ဒသာဟာ ကာရေတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ ဒသာဟာတိ ကရဏတ္ထေ နိဿက္ကဝစနံ၊ ဒသာဟေနာတိ အတ္ထော. ပဉ္စာဟုပ္ပန္နေတိအာဒိံ ရဿံ ကတွာပိ ပဌန္တိ. ဧကဝီသေ ဥပ္ပန္နေ။ပေ။ နဝါဟာ ကာရေတဗ္ဗန္တိအာဒိ ပစ္စာသာစီဝရဿ ဥပ္ပန္နဒိဝသံ ဌပေတွာ ဝုတ္တံ.

အညံ ပစ္စာသာစီဝရံ။ပေ။ ကာရေတဗ္ဗန္တိ ဣဒံ သတိယာ ဧဝ ပစ္စာသာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သစေ ပန ‘‘ဣတော ပဋ္ဌာယ စီဝရံ န လဘိဿာမီ’’တိ ပစ္စာသာ ဥပစ္ဆိန္နာ၊ မူလစီဝရမ္ပိ ဒသာဟံ စေ သမ္ပတ္တံ၊ တဒဟေဝ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ. ပစ္စာသာစီဝရမ္ပိ ပရိက္ခာရစောဠံ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗန္တိ ပဌမတရံ ဥပ္ပန္နံ ဝိသဘာဂပစ္စာသာစီဝရံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. အညမညန္တိ အညံ အညံ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. အင်္ဂံ ပနေတ္ထ ပဌမကထိနေ ဝုတ္တသဒိသမေဝ. ကေဝလဉှိ တတ္ထ ဒသာဟာတိက္ကမော၊ ဣဓ မာသာတိက္ကမောတိ အယံ ဝိသေသော.

တတိယကထိနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.