၁. ပဌမကထိနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၅၉. သမိတာဝိနာတိ သမိတပါပေန. ဂေါတမကေ စေတိယေတိ ဂေါတမယက္ခဿ စေတိယဋ္ဌာနေ ကတဝိဟာရော ဝုစ္စတိ. ပရိဘုဉ္ဇိတုံ အနုညာတံ ဟောတီတိ ဘဂဝတာ ဂဟပတိစီဝရေ အနုညာတေ ဗဟူနိ စီဝရာနိ လဘိတွာ ဘဏ္ဍိကံ ကတွာ သီသေပိ ခန္ဓေပိ ကဋိယာပိ ဌပေတွာ အာဂစ္ဆန္တေ ဘိက္ခူ ဒိသွာ စီဝရေ သီမံ ဗန္ဓန္တေန တိစီဝရံ ပရိဘောဂတ္ထာယ အနုညာတံ၊ န ပန အဓိဋ္ဌာနဝသေန. နဟာယန္တိ ဧတ္ထာတိ နဟာနံ၊ နဟာနတိတ္ထံ.

၄၆၀. ဧကော ကိရ ဗြာဟ္မဏော စိန္တေသိ ‘‘ဗုဒ္ဓရတနဿ စ သင်္ဃရတနဿ စ ပူဇာ ပညာယတိ၊ ကထံ နု ခေါ ဓမ္မရတနံ ပူဇိတံ နာမ ဟောတီ’’တိ. သော ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပုစ္ဆိ. ဘဂဝါ အာဟ ‘‘သစေပိ ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မရတနံ ပူဇေတုကာမော၊ ဧကံ ဗဟုဿုတံ ပူဇေဟီ’’တိ. ဗဟုဿုတံ ဘန္တေ အာစိက္ခထာတိ. ဘိက္ခုသံဃံ ပုစ္ဆာတိ. သော ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘ဗဟုဿုတံ ဘန္တေ အာစိက္ခထာ’’တိ အာဟ. အာနန္ဒတ္ထေရော ဗြာဟ္မဏာတိ. ဗြာဟ္မဏော ထေရံ သဟဿဂ္ဃနကေန စီဝရေန ပူဇေသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ပဋိလာဘဝသေန ဥပ္ပန္န’’န္တိ. ဥပ္ပန္န-သဒ္ဒေါ နိပ္ဖန္နပရိယာယောပိ ဟောတီတိ တံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘နော နိပ္ဖတ္တိဝသေနာ’’တိ. ပဌမမေဝ ဟိ တံ တန္တဝါယကမ္မေန နိပ္ဖန္နံ.

ထေရဿ သန္တိကေ ဥပဇ္ဈံ ဂါဟာပေတွာ သယံ အနုဿာဝနကမ္မံ ကရောတီတိ ဧတ္ထ သာရိပုတ္တတ္ထေရောပိ တထေဝ ကရောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ဧကမေကေန အတ္တနော ပတ္တစီဝရံ ဒတွာ ပဗ္ဗာဇေတွာ ဥပဇ္ဈံ ဂဏှာပိတာနိ ပဉ္စ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ အဟေသုံ. အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အတိဝိယ မမာယတီတိ အာနန္ဒတ္ထေရော တာဝ မမာယတု အခီဏာသဝဘာဝတော၊ သာရိပုတ္တတ္ထေရော ကထန္တိ? န ဣဒံ မမာယနံ ဂေဟဿိတပေမဝသေန၊ အထ ခေါ ဂုဏသမ္ဘာဝနာဝသေနာတိ နာယံ ဒေါသော. နဝမံ ဝါ ဒိဝသံ ဒသမံ ဝါတိ ဘုမ္မတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ၊ နဝမေ ဝါ ဒသမေ ဝါ ဒိဝသေတိ အတ္ထော. သစေ ဘဝေယျာတိ သစေ ကဿစိ ဧဝံ သိယာ. ဝုတ္တသဒိသမေဝါတိ ဧတ္ထ ‘‘ဝုတ္တဒိဝသမေဝါ’’တိပိ ပဌန္တိ. ဓာရေတုန္တိ ဧတ္ထ ‘‘အာဟာ’’တိ ပါဌသေသော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

၄၆၂-၄၆၃. နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိန္တိ ဘုမ္မဝစနဿ လောပံ ကတွာ နိဒ္ဒေသောတိ အာဟ ‘‘နိဋ္ဌိတေ စီဝရသ္မိ’’န္တိ၊ စီဝရဿ ကရဏပလိဗောဓေ ဥပစ္ဆိန္နေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပါသပဋ္ဋဂဏ္ဌိကပဋ္ဋပရိယောသာနံ ယံ ကိဉ္စိ ကာတဗ္ဗံ၊ တံ ကတွာတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. သူစိယာ ပဋိသာမနန္တိ ဣဒံ သူစိကမ္မဿ သမ္မာ ပရိနိဋ္ဌိတဘာဝဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ သူစိကမ္မနိဋ္ဌာနမေဝေတ္ထ ပမာဏံ. ဧတေသမ္ပီတိ ဝိနဋ္ဌာဒိံ ပရာမသတိ.

ကထိနေ စ ဥဗ္ဘတသ္မိန္တိ ယံ သံဃဿ ကထိနံ အတ္ထတံ၊ တသ္မိံ ကထိနေ စ ဥဗ္ဘတေတိ အတ္ထော. ဒုတိယဿ ပလိဗောဓဿ အဘာဝံ ဒဿေတီတိ အာဝါသပလိဗောဓဿ အဘာဝံ ဒဿေတိ. ဧတ္ထ စ ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ’’တိ ဣမေဟိ ဒွီဟိ ပဒေဟိ ဒွိန္နံ ပလိဗောဓာနံ အဘာဝဒဿနေန အတ္ထတကထိနဿ ပဉ္စမာသဗ္ဘန္တရေ ယာဝ စီဝရပလိဗောဓော အာဝါသပလိဗောဓော စ န ဥပစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ တာဝ အနဓိဋ္ဌိတံ အဝိကပ္ပိတံ အတိရေကစီဝရံ ဒသာဟတော ပရမ္ပိ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. အတ္ထတကထိနဿ ဟိ ယာဝ ကထိနဿ ဥဗ္ဘာရာ အနာမန္တစာရော အသမာဒါနစာရော ယာဝဒတ္ထစီဝရံ ဂဏဘောဇနံ ယော စ တတ္ထ စီဝရုပ္ပါဒေါတိ ဣမေ ပဉ္စာနိသံသာ လဗ္ဘန္တိ. ပက္ကမနံ အန္တော အဿာတိ ပက္ကမနန္တိကာ. ဧဝံ သေသာပိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဝိတ္ထာရော ပနေတ္ထ အာဂတဋ္ဌာနေယေဝ အာဝိ ဘဝိဿတိ.

ခေါမန္တိ ခေါမသုတ္တေဟိ ဝါယိတံ ခေါမပဋစီဝရံ၊ တထာ သေသာနိ. သာဏန္တိ သာဏဝါကသုတ္တေဟိ ကတစီဝရံ. ဘင်္ဂန္တိ ခေါမသုတ္တာဒီနိ သဗ္ဗာနိ ဧကစ္စာနိ ဝါ မိဿေတွာ ကတစီဝရံ. ဘင်္ဂမ္ပိ ဝါကမယမေဝါတိ ကေစိ. ဒုကူလံ ပဋ္ဋုဏ္ဏံ သောမာရပဋံ စီနပဋံ ဣဒ္ဓိဇံ ဒေဝဒိန္နန္တိ ဣမာနိ ပန ဆ စီဝရာနိ ဧတေသံယေဝ အနုလောမာနီတိ ဝိသုံ န ဝုတ္တာနိ. ဒုကူလဉှိ သာဏဿ အနုလောမံ ဝါကမယတ္တာ. ပဋ္ဋုဏ္ဏဒေသေ သဉ္ဇာတဝတ္ထံ ပဋ္ဋုဏ္ဏံ. ‘‘ပဋ္ဋုဏ္ဏကောသေယျဝိသေသော’’တိ ဟိ အဘိဓာနကောသေ ဝုတ္တံ. သောမာရဒေသေ စီနဒေသေ စ ဇာတဝတ္ထာနိ သောမာရစီနပဋာနိ. ပဋ္ဋုဏ္ဏာဒီနိ တီဏိ ကောသေယျဿ အနုလောမာနိ ပါဏကေဟိ ကတသုတ္တမယတ္တာ. ဣဒ္ဓိဇံ ဧဟိဘိက္ခူနံ ပုညိဒ္ဓိယာ နိဗ္ဗတ္တစီဝရံ၊ တံ ခေါမာဒီနံ အညတရံ ဟောတီတိ တေသံ ဧဝ အနုလောမံ. ဒေဝတာဟိ ဒိန္နံ စီဝရံ ဒေဝဒိန္နံ၊ တံ ကပ္ပရုက္ခေ နိဗ္ဗတ္တံ ဇာလိနိယာ ဒေဝကညာယ အနုရုဒ္ဓတ္ထေရဿ ဒိန္နဝတ္ထသဒိသံ၊ တမ္ပိ ခေါမာဒီနံယေဝ အနုလောမံ ဟောတိ တေသု အညတရဘာဝတော.

မဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ ဝိဒတ္ထိံ သန္ဓာယ ‘‘ဒွေ ဝိဒတ္ထိယော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဣမိနာ ဒီဃတော ဝဍ္ဎကီဟတ္ထပ္ပမာဏံ ဝိတ္ထာရတော တတော ဥပဍ္ဎပ္ပမာဏံ ဝိကပ္ပနုပဂန္တိ ဒဿေတိ. တထာ ဟိ ‘‘သုဂတဝိဒတ္ထိ နာမ ဣဒါနိ မဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ တိဿော ဝိဒတ္ထိယော၊ ဝဍ္ဎကီဟတ္ထေန ဒိယဍ္ဎော ဟတ္ထော ဟောတီ’’တိ ကုဋိကာရသိက္ခာပဒဋ္ဌကထာယံ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၃၄၈-၃၄၉) ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ သုဂတင်္ဂုလေန ဒွါဒသင်္ဂုလံ ဝဍ္ဎကီဟတ္ထေန ဒိယဍ္ဎော ဟတ္ထောတိ သိဒ္ဓံ. ဧဝဉ္စ ကတွာ သုဂတင်္ဂုလေန အဋ္ဌင်္ဂုလံ ဝဍ္ဎကီဟတ္ထပ္ပမာဏန္တိ ဣဒံ အာဂတမေဝါတိ.

တံ အတိက္ကာမယတောတိ ဧတ္ထ တန္တိ စီဝရံ ကာလံ ဝါ ပရာမသတိ. တဿ ယော အရုဏောတိ တဿ စီဝရုပ္ပါဒဒိဝသဿ ယော အတိက္ကန္တော အရုဏော. စီဝရုပ္ပါဒဒိဝသေန သဒ္ဓိန္တိ စီဝရုပ္ပါဒဒိဝသဿ အတိက္ကန္တအရုဏေန သဒ္ဓိန္တိ အတ္ထော. ဒိဝသသဒ္ဒေန ဟိ တံဒိဝသနိဿိတော အရုဏော ဝုတ္တော. ဗန္ဓိတွာတိ ရဇ္ဇုအာဒီဟိ ဗန္ဓိတွာ. ဝေဌေတွာတိ ဝတ္ထာဒီတိ ဝေဌေတွာ.

ဝစနီယောတိ သံဃံ အပေက္ခိတွာ ဝုတ္တံ. အညထာပိ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ယာယ ကာယစိ ဘာသာယ ပဒပဋိပါဋိယာ အဝတွာပိ အတ္ထမတ္တေ ဝုတ္တေ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝဒန္တိ. တေနာတိ အာပတ္တိံ ပဋိဂ္ဂဏှန္တေန. ပဋိဂ္ဂါဟကေန ‘‘ပဿသီ’’တိ ဝုတ္တေ ဒေသကေန ဝတ္တဗ္ဗဝစနံ ဒဿေတိ ‘‘အာမ ပဿာမီ’’တိ. ပုန ပဋိဂ္ဂါဟကေန ဝတ္တဗ္ဗဝစနမာဟ ‘‘အာယတိံ သံဝရေယျာသီ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ ပုန ဒေသကေန ဝတ္တဗ္ဗဝစနံ ‘‘သာဓု သုဋ္ဌု သံဝရိဿာမီ’’တိ. ဣမိနာ အတ္တနော အာယတိံ သံဝရေ ပတိဋ္ဌိတဘာဝံ ဒဿေတိ. ဒွီသု ပန သမ္ဗဟုလာသု ဝါတိ ဒွီသု သမ္ဗဟုလာသု ဝါ အာပတ္တီသု ပုရိမနယေနေဝ ဝစနဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဉတ္တိယံ အာပတ္တိံ သရတိ ဝိဝရတီတိ ဧတ္ထ ဒွေ အာပတ္တိယောတိ ဝါ သမ္ဗဟုလာ အာပတ္တိယောတိ ဝါ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယော. စီဝရဒါနေပီတိ နိဿဋ္ဌစီဝရဿ ဒါနေပိ. ဝတ္ထုဝသေနာတိ စီဝရဂဏနာယ. ဂဏဿ ဝုတ္တာ ပါဠိယေဝေတ္ထ ပါဠီတိ ဒွီသု ဣမာဟံ အာယသ္မန္တာနံ နိဿဇ္ဇာမီတိ ဝစနေ ဝိသေသာဘာဝတော ဝုတ္တံ. ဧဝံ။ပေ။ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝတွာ တတ္ထ ကာရဏမာဟ ‘‘ဣတော ဂရုကတရာနီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဣတောတိ ဣတော နိဿဋ္ဌစီဝရဒါနတော. ဉတ္တိကမ္မတော ဉတ္တိဒုတိယကမ္မံ ဂရုကတရန္တိ အာဟ ‘‘ဣတော ဂရုကတရာနီ’’တိ. ဣမာဟံ စီဝရန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ဣမံ စီဝရ’’န္တိပိ ပဌန္တိ.

၄၆၈. န ဣဓ သညာ ရက္ခတီတိ ဣဒံ ဝေမတိကံ အနတိက္ကန္တသညဉ္စ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ယောပိ ဧဝံသညီ၊ တဿပီတိ န ကေဝလံ အတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညိဿ၊ အထ ခေါ ဝေမတိကဿ အနတိက္ကန္တသညိဿပီတိ အတ္ထော. ‘‘န ဣဓ သညာ ရက္ခတီ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တမတ္ထံ သေသတ္တိကေပိ အတိဒိသတိ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထာတိ ဧသ နယော အဝိနဋ္ဌာဒီသုပီတိ အညေသံ စီဝရေသု ဥပစိကာဒီဟိ ခါယိတေသု ‘‘မယှမ္ပိ စီဝရံ ခါယိတ’’န္တိ ဧဝံသညီ ဟောတီတိအာဒိနာ ယောဇေတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ. အနဋ္ဌတော အဝိလုတ္တဿ ဝိသေသမာဟ ‘‘ပသယှာဝဟာရဝသေနာ’’တိ. ထေယျာဝဟာရဝသေန ဂဟိတဉှိ နဋ္ဌန္တိ အဓိပ္ပေတံ၊ ပသယှာဝဟာရဝသေန ဂဟိတံ ဝိလုတ္တန္တိ. အနာပတ္တိ အညေန ကတံ ပဋိလဘိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတီတိ ဣဒံ နိသီဒနသန္ထတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ယံ ယေန ဟိ ပုရာဏသန္ထတဿ သာမန္တာ သုဂတဝိဒတ္ထိံ အနာဒိယိတွာ အညံ နဝံ နိသီဒနသန္ထတံ ကတံ၊ တဿ တံ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. တသ္မာ ‘‘အနာပတ္တိ အညေန ကတံ ပဋိလဘိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတီ’’တိ ဣဒံ ပရဿ နိဿဂ္ဂိယံ အပရဿ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဣမမတ္ထံ သာဓေတိ. ပရိဘောဂံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ အနတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညိဿ ဝေမတိကဿ စ ပရိဘုဉ္ဇန္တဿေဝ ဒုက္ကဋံ၊ န ပန အပရိဘုဉ္ဇိတွာ ဌပေန္တဿာတိ အဓိပ္ပါယော.

၄၆၉. တိစီဝရံ အဓိဋ္ဌာတုန္တိ နာမံ ဝတွာ အဓိဋ္ဌာတုံ. န ဝိကပ္ပေတုန္တိ နာမံ ဝတွာ န ဝိကပ္ပေတုံ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. တသ္မာ တိစီဝရာဒီနိ အဓိဋ္ဌဟန္တေန ‘‘ဣမံ သင်္ဃာဋိံ အဓိဋ္ဌာမီ’’တိအာဒိနာ နာမံ ဝတွာ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ. ဝိကပ္ပေန္တေန ပန ‘‘ဣမံ သင်္ဃာဋိ’’န္တိအာဒိနာ တဿ တဿ စီဝရဿ နာမံ အဂ္ဂဟေတွာဝ ‘‘ဣမံ စီဝရံ တုယှံ ဝိကပ္ပေမီ’’တိ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗံ. တိစီဝရံ ဝါ ဟောတု အညံ ဝါ၊ ယဒိ တံ တံ နာမံ ဂဟေတွာ ဝိကပ္ပေတိ၊ အဝိကပ္ပိတံ ဟောတိ၊ အတိရေကစီဝရဋ္ဌာနေယေဝ တိဋ္ဌတိ. တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတုန္တိ ‘‘စတုမာသတော ပရံ ဝိကပ္ပေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ အနုညာတ’’န္တိ တီသုပိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ. ကေစိ ပန ‘‘တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတွာ ယာဝ အာဂါမိသံဝစ္ဆရေ ဝဿာနံ စာတုမာသံ၊ တာဝ ဌပေတုံ အနုညာတ’’န္တိပိ ဝဒန္တိ. ‘‘တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတုံ အနုဇာနာမီတိ ဧတ္တာဝတာ ဝဿိကသာဋိကံ ကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိဉ္စ တံ တံ နာမံ ဂဟေတွာ ဝိကပ္ပေတုံ အနုညာတန္တိ ဧဝမတ္ထော န ဂဟေတဗ္ဗော တတော ပရံ ဝဿိကသာဋိကာဒိနာမဿေဝ အဘာဝတော. တသ္မာ တတော ပရံ ဝိကပ္ပေန္တေနပိ နာမံ ဂဟေတွာ န ဝိကပ္ပေတဗ္ဗံ. ဥဘိန္နမ္ပိ တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတွာ ပရိဘောဂဿ အနုညာတတ္တာ တထာ ဝိကပ္ပိတံ အညနာမေန အဓိဋ္ဌဟိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ တီသုပိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ.

ပစ္စုဒ္ဓရာမီတိ ဌပေမိ၊ ပရိစ္စဇာမီတိ ဝါ အတ္ထော. ဣမံ သင်္ဃာဋိံ အဓိဋ္ဌာမီတိ ဧတ္ထ ‘‘ဣမံ စီဝရံ သင်္ဃာဋိံ အဓိဋ္ဌာမီတိ ဧဝမ္ပိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ၊ တမ္ပိ ‘‘ဣမံ စီဝရံ ပရိက္ခာရစောဠံ အဓိဋ္ဌာမီ’’တိ ဣမိနာ သမေတိ. ကာယဝိကာရံ ကရောန္တေနာတိ ဟတ္ထေန စီဝရံ ပရာမသန္တေန ဝါ စာလေန္တေန ဝါ. ဒုဝိဓန္တိ သမ္မုခပရမ္မုခဘေဒေသု ဒုဝိဓံ. ဟတ္ထပါသေတိ ဣဒံ ဒွါဒသဟတ္ထံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ ဒွါဒသဟတ္ထဗ္ဘန္တရေ ဌိတံ ‘‘ဣမ’’န္တိ ဝတွာ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ. တတော ပရံ ‘‘ဧတ’’န္တိ ဝတွာ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗန္တိ ကေစိ ဝဒန္တိ. ဂဏ္ဌိပဒေသု ပနေတ္ထ န ကိဉ္စိ ဝုတ္တံ. ပါဠိယံ အဋ္ဌကထာယဉ္စ သဗ္ဗတ္ထ ‘‘ဟတ္ထပါသော’’တိ အဍ္ဎတေယျဟတ္ထော ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ ဣဓ ဝိသေသဝိကပ္ပနာယ ကာရဏံ ဂဝေသိတဗ္ဗံ. သာမန္တဝိဟာရော နာမ ယတ္ထ တဒဟေဝ ဂန္တွာ နိဝတ္တိတုံ သက္ကာ. ‘‘သာမန္တဝိဟာရေ’’တိ ဣဒံ ဒေသနာသီသမတ္တံ၊ တသ္မာ ဌပိတဋ္ဌာနံ သလ္လက္ခေတွာ ဒူရေ ဌိတမ္ပိ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗန္တိ ဝဒန္တိ. ဌပိတဋ္ဌာနံ သလ္လက္ခေတွာတိ စ ဣဒံ ဌပိတဋ္ဌာနသလ္လက္ခဏံ အနုစ္ဆဝိကန္တိ ကတွာ ဝုတ္တံ၊ စီဝရသလ္လက္ခဏမေဝေတ္ထ ပမာဏံ.

အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဌပိတဝတ္ထေဟီတိ ပရိက္ခာရစောဠနာမေန အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဌပိတဝတ္ထေဟိ. အဓိဋ္ဌာနတော ပုဗ္ဗေ သင်္ဃာဋိအာဒိဝေါဟာရဿ အဘာဝတော ‘‘ဣမံ ပစ္စုဒ္ဓရာမီ’’တိ ပရိက္ခာရစောဠဿ ဝိသုံ ပစ္စုဒ္ဓါရဝိဓိံ ဒဿေတိ. ပရိက္ခာရစောဠနာမေန ပန အဓိဋ္ဌိတတ္တာ ‘‘ဣမံ ပရိက္ခာရစောဠံ ပစ္စုဒ္ဓရာမီ’’တိ ဝုတ္တေပိ နေဝတ္ထိ ဒေါသောတိ ဝိညာယတိ. ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ပုန အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာနီတိ ဣဒဉ္စ သင်္ဃာဋိအာဒိစီဝရနာမေန အဓိဋ္ဌဟိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုကာမံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ပရိက္ခာရစောဠနာမေနေဝ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ ပန ပုဗ္ဗေကတအဓိဋ္ဌာနမေဝ အဓိဋ္ဌာနံ. အဓိဋ္ဌာနကိစ္စံ နတ္ထီတိ ဣမိနာ ကပ္ပဗိန္ဒုဒါနကိစ္စမ္ပိ နတ္ထီတိ ဒဿေတိ. မုဋ္ဌိပဉ္စကာဒိတိစီဝရပ္ပမာဏယုတ္တံ သန္ဓာယ ‘‘တိစီဝရံ ပနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ပရိက္ခာရစောဠံ အဓိဋ္ဌာတုန္တိ ပရိက္ခာရစောဠံ ကတွာ အဓိဋ္ဌာတုံ. ဗဒ္ဓသီမာယံ အဝိပ္ပဝါသသီမာသမ္မုတိသဗ္ဘာဝတော စီဝရဝိပ္ပဝါသေပိ နေဝတ္ထိ ဒေါသောတိ န တတ္ထ ဒုပ္ပရိဟာရတာတိ အာဟ ‘‘အဗဒ္ဓသီမာယံ ဒုပ္ပရိဟာရ’’န္တိ.

အနတိရိတ္တပ္ပမာဏာတိ သုဂတဝိဒတ္ထိယာ ဒီဃသော ဆ ဝိဒတ္ထိယော တိရိယံ အဍ္ဎတေယျဝိဒတ္ထိဉ္စ အနတိက္ကန္တပ္ပမာဏာတိ အတ္ထော. နနု စ ဝဿိကသာဋိကာ ဝဿာနာတိက္ကမေန၊ ကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိ အာဗာဓဝူပသမေန အဓိဋ္ဌာနံ ဝိဇဟတိ. တေနေဝ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ကထိနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ‘‘ဝဿိကသာဋိကာ ဝဿာနမာသာတိက္ကမေနပိ၊ ကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိ အာဗာဓဝူပသမေနပိ အဓိဋ္ဌာနံ ဝိဇဟတီ’’တိ ဝုတ္တံ. တသ္မာ ‘‘တတော ပရံ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာ’’တိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ. သတိ ဟိ အဓိဋ္ဌာနေ ပစ္စုဒ္ဓါရော ယုတ္တောတိ? ဧတ္ထ တာဝ တီသုပိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဣဒံ ဝုတ္တံ ‘‘ပစ္စုဒ္ဓရိတွာတိ ဣဒံ ပစ္စုဒ္ဓရဏံ သန္ဓာယ န ဝုတ္တံ၊ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာတိ ပန ဝဿိကသာဋိကဘာဝတော အပနေတွာတိ ဧဝမတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော. တသ္မာ ဟေမန္တဿ ပဌမဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ အန္တောဒသာဟေ ဝဿိကသာဋိကဘာဝတော အပနေတွာ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘တတော ပရံ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာ’တိ ဝုတ္တ’’န္တိ.

ကေစိ ပန ‘‘ယထာ ကထိနမာသဗ္ဘန္တရေ ဥပ္ပန္နစီဝရံ ကထိနမာသာတိက္ကမေ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ၊ ဧဝမယံ ဝဿိကသာဋိကာပိ ဝဿာနမာသာတိက္ကမေ နိဿဂ္ဂိယာ ဟောတိ၊ တသ္မာ ကတ္တိကပုဏ္ဏမဒိဝသေ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ တတော ပရံ ဟေမန္တဿ ပဌမဒိဝသေ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာတိ ဧဝမတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော. ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာတိ ပဒယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ’’တိ စ ဝဒန္တိ၊ တံ န ယုတ္တံ. ကထိနမာသေ ဥပ္ပန္နဉှိ စီဝရံ အတိရေကစီဝရဋ္ဌာနေ ဌိတတ္တာ အဝသာနဒိဝသေ အနဓိဋ္ဌိတံ ကထိနမာသာတိက္ကမေ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. အယံ ပန ဝဿိကသာဋိကာ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဌပိတတ္တာ န တေန သဒိသာတိ ဝဿာနာတိက္ကမေ ကထံ နိဿဂ္ဂိယာ ဟောတိ. အနဓိဋ္ဌိတအဝိကပ္ပိတမေဝ ဟိ တံတံကာလာတိက္ကမေ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဟေမန္တေပိ ဝဿိကသာဋိကာ ဒသာဟံ ပရိဟာရံ လဘတိယေဝ. ဧဝံ ကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိပိ အာဗာဓဝူပသမေန အဓိဋ္ဌာနံ ဝိဇဟတိ၊ တသ္မာ တတော ပရံ ဒသာဟံ ပရိဟာရံ လဘတိ၊ ဒသာဟံ ပန အနတိက္ကမိတွာ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာတိ.

ကေစိ ပန ‘‘အဓိဋ္ဌာနဘေဒလက္ခဏေ အဝုတ္တတ္တာ ဝဿိကသာဋိကာ ဝဿာနမာသာတိက္ကမေပိ၊ ကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိ အာဗာဓေ ဝူပသန္တေပိ အဓိဋ္ဌာနံ န ဝိဇဟတိ၊ တသ္မာ ‘တတော ပရံ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာ’တိ ဣဒံ ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ တံ မာတိကာဋ္ဌကထာယ န သမေတိ၊ သမန္တပါသာဒိကာယ ပန သမေတိ. တထာ ဟိ ‘‘ဝဿိကသာဋိကာ ဝဿာနမာသာတိက္ကမေနပိ၊ ကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိ အာဗာဓဝူပသမေနပိ အဓိဋ္ဌာနံ ဝိဇဟတီ’’တိ ဣဒံ သမန္တပါသာဒိကာယံ နတ္ထိ၊ ပရိဝါရဋ္ဌကထာယဉ္စ ‘‘အတ္ထာပတ္တိ ဟေမန္တေ အာပဇ္ဇတိ၊ နော ဂိမှေ’’တိ ဧတ္ထ ဣဒံ ဝုတ္တံ ‘‘ကတ္တိကပုဏ္ဏမာသိယာ ပစ္ဆိမေ ပါဋိပဒဒိဝသေ ဝိကပ္ပေတွာ ဌပိတံ ဝဿိကသာဋိကံ နိဝါသေန္တော ဟေမန္တေ အာပဇ္ဇတိ. ကုရုန္ဒိယံ ပန ‘ကတ္တိကပုဏ္ဏမဒိဝသေ အပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဟေမန္တေ အာပဇ္ဇတီ’တိ ဝုတ္တံ၊ တမ္ပိ သုဝုတ္တံ. စာတုမာသံ အဓိဋ္ဌာတုံ၊ တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတုန္တိ ဟိ ဝုတ္တ’’န္တိ (ပရိ. အဋ္ဌ. ၃၂၃).

တတ္ထ မဟာအဋ္ဌကထာယံ နိဝါသနပစ္စယာ ဒုက္ကဋံ ဝုတ္တံ၊ ကုရုန္ဒဋ္ဌကထာယံ ပန အပစ္စုဒ္ဓါရပစ္စယာ. တသ္မာ ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝဿိကသာဋိကာ ဝဿာနမာသာတိက္ကမေပိ အဓိဋ္ဌာနံ န ဝိဇဟတီတိ ပညာယတိ. ကုရုန္ဒိယဉှိ ‘‘ဝဿာနံ စာတုမာသံ အဓိဋ္ဌာတုံ၊ တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတု’’န္တိ ဝစနတော ယဒိ ကတ္တိကပုဏ္ဏမာယံ န ပစ္စုဒ္ဓရေယျ၊ အဝိဇဟိတာဓိဋ္ဌာနာ ဝဿိကသာဋိကာ ဟေမန္တံ သမ္ပတ္တာ ဝိကပ္ပနက္ခေတ္တေ အဓိဋ္ဌာနသဗ္ဘာဝတော ဒုက္ကဋံ ဇနေတိ၊ တသ္မာ ကတ္တိကပုဏ္ဏမာယံ ဧဝ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဟေမန္တေ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန ‘‘ကတ္တိကပုဏ္ဏမဒိဝသေ အပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဟေမန္တေ အာပဇ္ဇတီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ ဝီမံသိတွာ ယုတ္တတရံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

နဟာနတ္ထာယ အနုညာတတ္တာ ‘‘ဝဏ္ဏဘေဒမတ္တရတ္တာပိ စေသာ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဒွေ ပန န ဝဋ္ဋန္တီတိ ဒွိန္နံ အဓိဋ္ဌာနာဘာဝတော ဝုတ္တံ. ‘‘သစေ ဝဿာနေ အပရာ ဝဿိကသာဋိကာ ဥပ္ပန္နာ ဟောတိ၊ ပုရိမဝဿိကသာဋိကံ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဝိကပ္ပေတွာ စ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ’’တိ ဝဒန္တိ. ပမာဏယုတ္တန္တိ ဒီဃသော သုဂတဝိဒတ္ထိယာ ဒွေ ဝိဒတ္ထိယော၊ ဝိတ္ထာရတော ဒိယဍ္ဎာ၊ ဒသာ ဝိဒတ္ထီတိ ဣမိနာ ပမာဏေန ယုတ္တံ. ပမာဏိကာတိ သုဂတဝိဒတ္ထိယာ ဒီဃသော စတဿော ဝိဒတ္ထိယော၊ တိရိယံ ဒွေ ဝိဒတ္ထိယောတိ ဧဝံ ဝုတ္တပ္ပမာဏယုတ္တာ. ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာတိ ဧတ္ထ ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တမေဝ. ‘‘သကိံ အဓိဋ္ဌိတံ အဓိဋ္ဌိတမေဝ ဟောတိ၊ ပုန န ပစ္စုဒ္ဓရီယတိ ကာလပရိစ္ဆေဒါဘာဝတော’’တိ ဝဒန္တိ. အပရေ ပန ‘‘ဧကဝစနေနပိ ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿနတ္ထံ ‘သကိံ အဓိဋ္ဌိတံ အဓိဋ္ဌိတမေဝါ’တိ ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ. ဥဘယတ္ထာပိ အဿ ဝစနဿ ဣဓ ဝစနေ အပုဗ္ဗံ ပယောဇနံ န ဒိဿတိ၊ တေနေဝ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ‘‘သကိံ အဓိဋ္ဌိတံ အဓိဋ္ဌိတမေဝ ဟောတီ’’တိ ဣဒံ ပဒံ န ဝုတ္တံ.

‘‘အတ္တနော သန္တကဘာဝတော မောစေတွာ ဌပိတံ သန္ဓာယ မဟာပစ္စရိယံ အနာပတ္တိ ဝုတ္တာ’’တိ ဝဒန္တိ. ဣမိနာ ဘေသဇ္ဇံ စေတာပေဿာမိ၊ ဣဒံ မာတုယာ ဒဿာမီတိ ဌပေန္တေန အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ၊ ဣဒံ ဘေသဇ္ဇဿ၊ ဣဒံ မာတုယာတိ ဝိဿဇ္ဇေတွာ သကသန္တကဘာဝတော မောစိတေ အဓိဋ္ဌာနကိစ္စံ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. သေနာသနပရိက္ခာရတ္ထာယ ဒိန္နပစ္စတ္ထရဏေတိ ဧတ္ထ ‘‘အနိဝါသေတွာ အပါရုပိတွာ စ ကေဝလံ မဉ္စပီဌေသုယေဝ အတ္ထရိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိယမာနံ ပစ္စတ္ထရဏံ အတ္တနော သန္တကမ္ပိ အနဓိဋ္ဌာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝဒန္တိ. ဟေဋ္ဌာ ပန ‘‘ပစ္စတ္ထရဏမ္ပိ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗမေဝါ’’တိ အဝိသေသေန ဝုတ္တတ္တာ အတ္တနော သန္တကံ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗမေဝါတိ အမှာကံ ခန္တိ၊ ဝီမံသိတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ.

‘‘ဟီနာယာဝတ္တနေနာတိ သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယ ဂိဟိဘာဝူပဂမနေနာ’’တိ တီသုပိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ၊ တံ ယုတ္တံ အညဿ ဒါနေ ဝိယ စီဝရေ နိရာလယဘာဝေနေဝ ပရိစ္စတ္တတ္တာ. ကေစိ ပန ‘‘ဟီနာယာဝတ္တနေနာတိ ဘိက္ခုနိယာ ဂိဟိဘာဝူပဂမနေနာ’’တိ ဧဝမတ္ထံ ဂဟေတွာ ‘‘ဘိက္ခု ပန ဝိဗ္ဘမန္တောပိ ယာဝ သိက္ခံ န ပစ္စက္ခာတိ၊ တာဝ ဘိက္ခုယေဝါတိ အဓိဋ္ဌာနံ န ဝိဇဟတီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တံ န ဂဟေတဗ္ဗံ ‘‘ဘိက္ခုနိယာ ဟီနာယာဝတ္တနေနာ’’တိ ဝိသေသေတွာ အဝုတ္တတ္တာ. ဘိက္ခုနိယာ ဟိ ဂိဟိဘာဝူပဂမနေ အဓိဋ္ဌာနဝိဇဟနံ ဝိသုံ ဝတ္တဗ္ဗံ နတ္ထိ တဿာ ဝိဗ္ဘမနေနေဝ အဿမဏီဘာဝတော. သိက္ခာပစ္စက္ခာနေနာတိ ပန ဣဒံ သစေ ဘိက္ခုလိင်္ဂေ ဌိတောဝ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာတိ၊ တဿ ကာယလဂ္ဂမ္ပိ စီဝရံ အဓိဋ္ဌာနံ ဝိဇဟတီတိ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ကနိဋ္ဌင်္ဂုလိနခဝသေနာတိ ဟေဋ္ဌိမပရိစ္ဆေဒံ ဒဿေတိ. ပမာဏစီဝရဿာတိ ပစ္ဆိမပ္ပမာဏံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဒွေ စီဝရာနိ ပါရုပန္တဿာတိ အန္တရဃရပ္ပဝေသနတ္ထာယ သုပ္ပဋိစ္ဆန္နသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယေန သင်္ဃာဋိံ ဥတ္တရာသင်္ဂဉ္စ ဧကတော ကတွာ ပါရုပန္တဿ. သင်္ဃရိတဋ္ဌာနေတိ ဒွီသုပိ အန္တေသု သင်္ဃရိတဋ္ဌာနေ. ဧသ နယောတိ ဣမိနာ ပမာဏယုတ္တေသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဆိဒ္ဒံ အဓိဋ္ဌာနံ ဝိဇဟတိ၊ မဟန္တေသု ပန တတော ပရေန ဆိဒ္ဒံ အဓိဋ္ဌာနံ န ဝိဇဟတီတိ အယမတ္ထော ဒဿိတော. သဗ္ဗေသူတိ တိစီဝရာဒိဘေဒေသု သဗ္ဗစီဝရေသု.

အညံ ပစ္ဆိမပ္ပမာဏံ နာမ နတ္ထီတိ သုတ္တေ အာဂတံ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. ဣဒါနိ တမေဝ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘ယဉှီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ‘‘တံ အတိက္ကမယတော ဆေဒနကံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ ဝုတ္တတ္တာ အာဟ ‘‘တတော ဥတ္တရိ ပဋိသိဒ္ဓတ္တာ’’တိ. တံ န သမေတီတိ ပရိက္ခာရစောဠဿ ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမံ ပစ္ဆိမပ္ပမာဏန္တိ ဂဟေတွာ ဣတရေသံ တိစီဝရာဒီနံ မုဋ္ဌိပဉ္စကာဒိဘေဒံ ပစ္ဆိမပ္ပမာဏံ သန္ဓာယ ‘‘ဧသ နယော’’တိအာဒိဝစနံ န သမေတိ တာဒိသဿ ပစ္ဆိမပ္ပမာဏဿ သုတ္တေ အဘာဝတောတိ အဓိပ္ပါယော. အန္ဓကဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တဝစနံ န သမေတီတိ ဣမိနာဝ ပဋိက္ခေပေန ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမဿ အန္တော ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဆိဒ္ဒံ အဓိဋ္ဌာနံ ဝိဇဟတီတိ အယမ္ပိ နယော ပဋိက္ခိတ္တောယေဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တိစီဝရဉှိ ဌပေတွာ သေသစီဝရေသု ဆိဒ္ဒေန အဓိဋ္ဌာနဝိဇဟနံ နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဌပိတေသု သေသစီဝရေသု ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမံ အပ္ပဟောန္တံ ကတွာ ခဏ္ဍာခဏ္ဍိကံ ဆိန္နေသုပိ အဓိဋ္ဌာနဝိဇဟနံ နတ္ထိ. သစေ ပန အဓိဋ္ဌာနတော ပုဗ္ဗေယေဝ တာဒိသံ ဟောတိ၊ အစီဝရတ္တာ အဓိဋ္ဌာနကိစ္စံ နတ္ထိ. ခုဒ္ဒကံ စီဝရန္တိ မုဋ္ဌိပဉ္စကာဒိဘေဒပ္ပမာဏတော အနူနမေဝ ခုဒ္ဒကစီဝရံ. မဟန္တံ ဝါ ခုဒ္ဒကံ ကရောတီတိ ဧတ္ထ တိဏ္ဏံ စီဝရာနံ စတူသု ပဿေသု ယသ္မိံ ပဒေသေ ဆိဒ္ဒံ အဓိဋ္ဌာနံ န ဝိဇဟတိ၊ တသ္မိံ ပဒေသေ သမန္တတော ဆိန္ဒိတွာ ခုဒ္ဒကံ ကရောန္တဿ အဓိဋ္ဌာနံ န ဝိဇဟတီတိ အဓိပ္ပါယော.

သမ္မုခါဝိကပ္ပနာ ပရမ္မုခါဝိကပ္ပနာတိ ဧတ္ထ သမ္မုခေန ဝိကပ္ပနာ ပရမ္မုခေန ဝိကပ္ပနာတိ ဧဝမတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော. သန္နိဟိတာသန္နိဟိတဘာဝန္တိ အာသန္နဒူရဘာဝံ. အာသန္နဒူရဘာဝေါ စ အဓိဋ္ဌာနေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော. ပရိဘောဂါဒယောပိ ဝဋ္ဋန္တီတိ ဧတ္ထ အဓိဋ္ဌာနဿပိ အန္တောဂဓတ္တာ သစေ သင်္ဃာဋိအာဒိနာမေန အဓိဋ္ဌဟိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုကာမော ဟောတိ၊ အဓိဋ္ဌာနံ ကာတဗ္ဗံ. နော စေ၊ န ကာတဗ္ဗံ၊ ဝိကပ္ပနမေဝ ပမာဏံ၊ တသ္မာ အတိရေကစီဝရံ နာမ န ဟောတိ. မိတ္တောတိ ဒဠှမိတ္တော. သန္ဒိဋ္ဌောတိ ဒိဋ္ဌမိတ္တော နာတိဒဠှမိတ္တော. ဝိကပ္ပိတဝိကပ္ပနာ နာမေသာ ဝဋ္ဋတီတိ အဓိဋ္ဌိတအဓိဋ္ဌာနံ ဝိယာတိ အဓိပ္ပါယော အဝိသေသေန ဝုတ္တဝစနန္တိ တိစီဝရာဒိံ အဓိဋ္ဌေတိ၊ ဝဿိကသာဋိကံ ကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိဉ္စ ဝိကပ္ပေတီတိ အဝတွာ သဗ္ဗစီဝရာနံ အဝိသေသေန ဝိကပ္ပေတီတိ ဝုတ္တဝစနံ. တိစီဝရသင်္ခေပေနာတိ တိစီဝရနီဟာရေန၊ သင်္ဃာဋိအာဒိအဓိဋ္ဌာနဝသေနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

တုယှံ ဒေမီတိအာဒီသု ‘‘တသ္မိံ ကာလေ န ဂဏှိတုကာမောပိ သစေ န ပဋိက္ခိပတိ၊ ပုန ဂဏှိတုကာမတာယ သတိ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝဒန္တိ. ဣတ္ထန္နာမဿာတိ ပရမ္မုခေ ဌိတံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ‘‘တုယှံ ဂဏှာဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘မယှံ ဂဏှာမီ’’တိ ဝဒတိ၊ သုဒိန္နံ သုဂ္ဂဟိတဉ္စာတိ ဧတ္ထ ‘‘ယထာ ပရတော ‘တဝ သန္တကံ ကရောဟီ’တိ ဝုတ္တေ ဒုဒ္ဒိန္နမ္ပိ ‘သာဓု၊ ဘန္တေ၊ မယှံ ဂဏှာမီ’တိ ဝစနေန ‘သုဂ္ဂဟိတံ ဟောတီ’တိ ဝုတ္တံ၊ ဧဝမိဓာပိ ‘တုယှံ ဂဏှာဟီ’တိ ဝုတ္တေ သုဒိန္နတ္တာ ‘မယှံ ဂဏှာမီ’တိ အဝုတ္တေပိ ‘သုဒိန္နမေဝါ’’’တိ ဝဒန္တိ. ‘‘ဂဏှာဟီတိ စ အာဏတ္တိယာ ဂဟဏဿ တပ္ပဋိဗဒ္ဓတာကရဏဝသေန ပဝတ္တတ္တာ တဒါ ဂဏှာမီတိ စိတ္တေ အနုပ္ပါဒိတေ ပစ္ဆာ ဂဟေတုံ န လဘတီ’’တိ ဝဒန္တိ.

တံ န ယုဇ္ဇတီတိ ဝိနယကမ္မဿ ကရဏဝသေန ဂဟေတွာ ဒိန္နတ္တာ ဝုတ္တံ. သစေ ပန ပရော သစ္စတောယေဝ ဝိဿာသံ ဂဏှာတိ၊ ပုန ကေနစိ ကာရဏေန တေန ဒိန္နံ တဿ န ဝဋ္ဋတီတိ နတ္ထိ. နိဿဂ္ဂိယံ ပန စီဝရံ ဇာနိတွာ ဝါ အဇာနိတွာ ဝါ ဂဏှန္တံ ‘‘မာ ဂဏှာဟီ’’တိ နိဝါရဏတ္ထံ ဝုတ္တံ. ကာယဝါစာဟိ ကတ္တဗ္ဗအဓိဋ္ဌာနဝိကပ္ပနာနံ အကတတ္တာ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ကာယဝါစာတော သမုဋ္ဌာတီ’’တိ. စီဝရဿ အတ္တနော သန္တကတာ၊ ဇာတိပ္ပမာဏယုတ္တတာ၊ ဆိန္နပလိဗောဓဘာဝေါ၊ အတိရေကစီဝရတာ၊ ဒသာဟာတိက္ကမောတိ ဣမာနေတ္ထ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ.

ပဌမကထိနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.