၁၃. ကုလဒူသကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၃၁. တေရသမေ ကီဋာဂိရီတိ တဿ နိဂမဿ နာမံ. တဉှိ သန္ဓာယ ပရတော ‘‘န အဿဇိပုနဗ္ဗသုကေဟိ ဘိက္ခူဟိ ကီဋာဂိရိသ္မိံ ဝတ္ထဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တေန ပန ယောဂတော သော ဇနပဒေါပိ ‘‘ကီဋာဂိရိ’’ဣစ္စေဝ သင်္ချံ ဂတောတိ အာဟ ‘‘ဧဝံနာမကေ ဇနပဒေ’’တိ. အာဝါသေ နိယုတ္တာ အာဝါသိကာ၊ နိဗဒ္ဓဝါသိနော. တေ အကတံ သေနာသနံ ကရောန္တိ၊ ဇိဏ္ဏံ ပဋိသင်္ခရောန္တိ၊ ကတေ ဣဿရာ ဟောန္တိ. တေနာဟ ‘‘သော ယေသံ အာယတ္တော။ပေ။ တေ အာဝါသိကာ’’တိ. နိဝါသော နိဝါသမတ္တံ ဧတေသံ အတ္ထီတိ နေဝါသိကာတိ အာဟ ‘‘ယေ ပန ကေဝလ’’န္တိအာဒိ. တေတိ အဿဇိပုနဗ္ဗသုကာ. ဆ ဇနာတိ ပဏ္ဍုကော လောဟိတကော မေတ္တိယော ဘူမဇကော အဿဇိ ပုနဗ္ဗသုကောတိ ဣမေ ဆ ဇနာ. သမ္မာတိ အာလပနဝစနမေတံ. အာယမုခဘူတာတိ အာယဿ မုခဘူတာ. ဓုရဋ္ဌာနေတိ သာဝတ္ထိယာ အဝိဒူရေ ဌာနေ. ဝဿာနေ ဟေမန္တေ စာတိ ဒွီသု ဥတူသု ဝဿနတော ‘‘ဒွီဟိ မေဃေဟီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဒိယဍ္ဎဘိက္ခုသဟဿတော ဂဏာစရိယာနံ ဆန္နံ ဇနာနံ အဓိကတ္တာ ‘‘သမဓိက’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ သာဓိကန္တိ အတ္ထော. မ-ကာရော ပဒသန္ဓိဝသေန အာဂတော. အကတဝတ္ထုန္တိ အကတပုဗ္ဗံ အဘိနဝဝတ္ထုံ.

ကဏိကာရာဒယော ပုပ္ဖရုက္ခာ၊ ဇာတိသုမနာဒယော ပုပ္ဖဂစ္ဆာ. ကောဋ္ဋနန္တိ သယံ ဆိန္ဒနံ. ကောဋ္ဋာပနန္တိ ‘‘ဣမံ ဆိန္ဒ ဘိန္ဒာ’’တိ အညေဟိ ဆေဒါပနံ. အာဠိယာ ဗန္ဓနန္တိ ယထာ ဂစ္ဆမူလေ ဥဒကံ သန္တိဋ္ဌတိ၊ တထာ သမန္တတော ဗန္ဓနံ. ဥဒကဿာတိ အကပ္ပိယဥဒကဿ. ကပ္ပိယဥဒကသိဉ္စနန္တိ ဣမိနာဝ သိဉ္စာပနမ္ပိ သင်္ဂဟိတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. နနု ‘‘ဥဒကဿ သေစနံ သေစာပန’’န္တိ ဣမိနာဝ သာမညတော ကပ္ပိယာကပ္ပိယဥဒကသိဉ္စနာဒိံ သက္ကာ သင်္ဂဟေတုံ၊ တသ္မာ ကပ္ပိယဥဒကသိဉ္စနာဒိ ကသ္မာ ဝိသုံ ဝုတ္တန္တိ? ‘‘အာရာမာဒိအတ္ထံ ရောပိတေ အကပ္ပိယဝေါဟာရေသုပိ ကပ္ပိယဥဒကသိဉ္စနာဒိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝက္ခမာနတ္တာ ဣဓာပိ ဝိဘာဂံ ကတွာ ကပ္ပိယဥဒကသိဉ္စနာဒိ ဝိသုံ ဒဿိတံ. ဟတ္ထမုခပါဒဓောဝနနှာနောဒကသိဉ္စနန္တိ ဣမိနာပိ ပကာရန္တရေန ကပ္ပိယဥဒကသိဉ္စနမေဝ ဒဿေတိ. ‘‘အကပ္ပိယဝေါဟာရော’’တိ ကောဋ္ဋနခဏနာဒိဝသေန သယံ ကရဏဿပိ ကထံ သင်္ဂဟောတိ? အကပ္ပိယန္တိ ဝေါဟရီယတီတိ အကပ္ပိယဝေါဟာရောတိ အကပ္ပိယဘူတံ ကရဏကာရာပနာဒိ သဗ္ဗမေဝ သင်္ဂဟိတံ၊ န ပန အကပ္ပိယဝစနမတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကပ္ပိယဝေါဟာရေပိ ဧသေဝ နယော. သုက္ခမာတိကာယ ဥဇုကရဏန္တိ ဣမိနာ ပုရာဏပဏ္ဏာဒိဟရဏမ္ပိ သင်္ဂဟိတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကုဒါလာဒီနိ ဘူမိယံ ဌပေတွာ ဌာနတော ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ ဌာနမေဝ ပါကဋတရန္တိ ‘‘ဩဘာသော’’တိ ဝုတ္တံ.

မဟာပစ္စရိဝါဒမှိ ပတိဋ္ဌပေတုကာမော ပစ္ဆာ ဝဒတိ. ဝနတ္ထာယာတိ ဣဒံ ကေစိ ‘‘ဝတတ္ထာယာ’’တိ ပဌန္တိ၊ တေသံ ဝတိအတ္ထာယာတိ အတ္ထော. အကပ္ပိယဝေါဟာရေပိ ဧကစ္စံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတုံ ‘‘န ကေဝလဉ္စ သေသ’’န္တိအာဒိမာဟ. ယံ ကိဉ္စိ မာတိကန္တိ သုက္ခမာတိကံ ဝါ အသုက္ခမာတိကံ ဝါ. ‘‘ကပ္ပိယဥဒကံ သိဉ္စိတု’’န္တိ ဣမိနာ ‘‘ကပ္ပိယဥဒကံ သိဉ္စထာတိ ဝတ္တုမ္ပိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဒဿေတိ. သယံ ရောပေတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ ဣမိနာ ‘‘ရောပေဟီတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိပိ သိဒ္ဓံ. အညတ္ထာယ ဝါ ကရောန္တဿာတိ ဝတ္ထုပူဇာဒိအတ္ထံ ကရောန္တဿ. ကသ္မာ န အနာပတ္တီတိ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယ ဂန္ထနာဒီသု ကသ္မာ န အနာပတ္တိ. အနာပတ္တိယေဝါတိ ပဋိဝစနံ ဒတွာ ဣဒါနိ တမေဝ အနာပတ္တိဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘ယထာဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ အာရာမာဒိအတ္ထာယ ရုက္ခရောပနေ. တထာ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယပိ အနာပတ္တိယေဝါတိ ရတနတ္တယပူဇနတ္ထာယပိ ကပ္ပိယဝေါဟာရေန ပရိယာယာဒီဟိ စ ဂန္ထာပနေ အနာပတ္တိယေဝါတိ အတ္ထော.

‘‘တထာ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယာ’’တိ ဟိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ ‘‘ယထာ ဟိ တတ္ထ ကပ္ပိယဝေါဟာရေန ပရိယာယာဒီဟိ စာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ကပ္ပိယဝေါဟာရာဒီဟိ ဂန္ထာပနေ ဧဝ အနာပတ္တိ ဝိညာယတိ၊ န သယံ ဂန္ထနေ၊ တေနေဝ ပရော သယံ ဂန္ထနမ္ပိ ကသ္မာ န ဝဋ္ဋတီတိ စောဒေန္တော ‘‘နနု စာ’’တိအာဒိမာဟ. ယထာ အာရာမာဒိအတ္ထံ ကပ္ပိယပထဝိယံ သယံ ရောပေတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ၊ တထာ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယ သယံ ဂန္ထနေပိ ကသ္မာ န ဝဋ္ဋတီတိ စောဒကဿ အဓိပ္ပါယော. ဝုတ္တန္တိအာဒိ အာစရိယဿ ပရိဟာရော. အထ ‘‘န ပန မဟာအဋ္ဌကထာယ’’န္တိ ကသ္မာ ဝဒတိ. မဟာပစ္စရိအာဒီသု ဝုတ္တမ္ပိ ဟိ ပမာဏမေဝါတိ နာယံ ဝိရောဓော၊ မဟာအဋ္ဌကထာယံ အဝုတ္တမ္ပိ တတ္ထေဝ ဝုတ္တေန သံသန္ဒိတွာ ပမာဏမေဝါတိ ပတိဋ္ဌာပေတုံ ဝုတ္တတ္တာ. တံ ကထန္တိ မညေယျာသီတိ သမ္ဗန္ဓော. မဟာအဋ္ဌကထာယဉ္စ ကပ္ပိယဥဒကသေစနံ ဝုတ္တံ၊ တံ ကထန္တိ ဧတ္ထာယမဓိပ္ပါယော. ကိဉ္စာပိ မဟာအဋ္ဌကထာယံ အာရာမာဒိအတ္ထာယ ကပ္ပိယပထဝိယံ သယံ ရောပနံ န ဝုတ္တံ၊ ကပ္ပိယဥဒကဿ ပန သယံ သိဉ္စနံ ဝုတ္တမေဝ၊ တသ္မာ ယထာ အာရာမာဒိအတ္ထာယ ကပ္ပိယဥဒကံ သယံ သိဉ္စိတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ၊ တထာ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယ သယံ ဂန္ထနမ္ပိ ကသ္မာ န ဝဋ္ဋတီတိ. တမ္ပိ န ဝိရုဇ္ဈတီတိ ယဒေတံ အာရာမာဒိအတ္ထာယ သယံ ရောပနံ ကပ္ပိယဥဒကသိဉ္စနဉ္စ ဝုတ္တံ၊ တမ္ပိ န ဝိရုဇ္ဈတိ. ကထံ တံ န ဝိရုဇ္ဈတီတိ အာဟ ‘‘တတြဟီ’’တိအာဒိ. ဧတံ ဝုတ္တန္တိ မာလာဝစ္ဆံ ရောပေန္တိပိ ရောပါပေန္တိပိ သိဉ္စန္တိပိ သိဉ္စာပေန္တိပီတိ ဧတံ ဝုတ္တံ. အညတြ ပန ပရိယာယော အတ္ထီတိ ‘‘မာလာဝစ္ဆံ ရောပေန္တိပိ ရောပါပေန္တိပိ သိဉ္စန္တိပိ သိဉ္စာပေန္တိပီ’’တိ ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ ရောပနသိဉ္စနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တတ္တာ တတော အညတြ အာရာမာဒိအတ္ထာယ မာလာဝစ္ဆရောပနေ ပရိယာယော အတ္ထိ. တတ္ထ ပရိယာယံ ဣဓ စ ပရိယာယာဘာဝံ ဉတွာတိ တတ္ထ ‘‘မာလာဝစ္ဆံ ရောပေန္တီ’’တိအာဒီသု ‘‘မာလာဝစ္ဆ’’န္တိ ဝိသေသဝစနသဗ္ဘာဝတော ပရိယာယံ၊ ဣဓ ‘‘ဂန္ထေန္တီ’’တိအာဒီသု တထာဝိဓဝိသေသဝစနာဘာဝတော ပရိယာယာဘာဝဉ္စ ဉတွာ.

နနု စ ယထာ ‘‘ဂန္ထေန္တီ’’တိ သာမညတော ဝုတ္တတ္တာ ပရိယာယော န လဗ္ဘတီတိ ယဿ ကဿစိ အတ္ထာယ သယံ ဂန္ထနံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ဧဝံ ‘‘ဂန္ထာပေန္တီ’’တိ သာမညတော ဝုတ္တတ္တာ ပရိယာယေန ဂန္ထာပနမ္ပိ န ဝဋ္ဋတီတိ အာပဇ္ဇတိ. ဧဝဉ္စ သတိ ပရတော ‘‘ဧဝံ ဇာန၊ ဧဝံ ကတေ သောဘေယျ၊ ယထာ ဧတာနိ ပုပ္ဖါနိ န ဝိကိရိယန္တိ၊ တထာ ကရောဟီတိအာဒိနာ ကပ္ပိယဝစနေန ကာရေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဣဒံ ဝိရုဇ္ဈတီတိ? န ဝိရုဇ္ဈတိ၊ ပရိယာယေန ဟိ ကာရာပနံ ဂန္ထာပနမေဝ န ဟောတိ၊ တသ္မာ ယထာဝုတ္တနယေန ပရိယာယတော ကာရာပနံ ဝဋ္ဋတိ. သဗ္ဗံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တံ ဝိနိစ္ဆယမေဝ သင်္ခေပတော နိဂမေတိ. ဟရဏာဒီသု ကသ္မာ အနာပတ္တီတိ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယ ဟရဏာဒီသု ကသ္မာ အနာပတ္တိ. ကုလိတ္ထိအာဒီနံ အတ္ထာယ ဟရဏတောတိ ကုလိတ္ထိအာဒီနံ ဟရဏဿ တတ္ထ ဝုတ္တတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. တေနေဝါဟ ‘‘ဟရဏာဓိကာရေ ဟီ’’တိအာဒိ. မာလန္တိ ပုပ္ဖဒါမံ. မဉ္ဇရီ ဝိယာတိ ကုသုမမဉ္ဇရီ ဝိယ. ဟာရသဒိသန္တိ မုတ္တာဟာရသဒိသံ.

ပါစိတ္တိယဉ္စေဝ ဒုက္ကဋဉ္စာတိ ပထဝီခဏနပစ္စယာ ပါစိတ္တိယံ၊ ကုလသင်္ဂဟပစ္စယာ ဒုက္ကဋံ. အကပ္ပိယဝေါဟာရေနာတိ ‘‘ဣဒံ ခဏ၊ ဣဒံ ရောပေဟီ’’တိအာဒိအကပ္ပိယဝေါဟာရေန. ဒုက္ကဋမေဝါတိ ကုလသင်္ဂဟပစ္စယာ ဒုက္ကဋံ. ဥဘယတ္ထာတိ ကပ္ပိယာကပ္ပိယပထဝိယံ. သဗ္ဗတ္ထာတိ ကုလသင်္ဂဟပရိဘောဂအာရာမာဒိအတ္ထာယ ရောပိတေ. ဒုက္ကဋမ္ပီတိ န ကေဝလံ ပါစိတ္တိယမေဝ. ကပ္ပိယေနာတိ ကပ္ပိယေန ဥဒကေန. တေသံယေဝ ဒွိန္နန္တိ ကုလဒူသနပရိဘောဂါနံ. ဒုက္ကဋန္တိ ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ သယံ သိဉ္စနေ ကပ္ပိယဝေါဟာရေန အကပ္ပိယဝေါဟာရေန ဝါ သိဉ္စာပနေ စ ဒုက္ကဋံ၊ ပရိဘောဂတ္ထာယ ပန သယံ သိဉ္စနေ အကပ္ပိယဝေါဟာရေန သိဉ္စာပနေ စ ဒုက္ကဋံ. အာပတ္တိဗဟုလတာ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ ဧတ္ထ သယံ သိဉ္စနေ ဓာရာပစ္ဆေဒဂဏနာယ အာပတ္တိဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သိဉ္စာပနေ ပန ပုနပ္ပုနံ အာဏာပေန္တဿ ဝါစာယ ဝါစာယ အာပတ္တိ၊ သကိံ အာဏတ္တဿ ဗဟူနံ သိဉ္စနေပိ ဧကာဝ.

ဒုက္ကဋပါစိတ္တိယာနီတိ ကုလသင်္ဂဟပစ္စယာ ဒုက္ကဋံ၊ ဘူတဂါမပါတဗျတာယ ပါစိတ္တိယံ. အညတ္ထာတိ ဝတ္ထုပူဇာဒိအတ္ထာယ ဩစိနနေ. သကိံ အာဏတ္တောတိ အကပ္ပိယဝေါဟာရေန အာဏတ္တော. ပါစိတ္တိယမေဝါတိ အကပ္ပိယဝစနေန အာဏတ္တတ္တာ ပါစိတ္တိယံ. ကပ္ပိယဝစနေန ပန ဝတ္ထုပူဇာဒိအတ္ထာယ ဩစိနာပေန္တဿ အနာပတ္တိယေဝ.

ဂန္ထနေန နိဗ္ဗတ္တံ ဂန္တိမံ. ဧသ နယော သေသေသုပိ. န ဝဋ္ဋတီတိ ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ ဝတ္ထုပူဇာဒိအတ္ထာယ ဝါ ဝုတ္တနယေန ကရောန္တဿ စ ကာရာပေန္တဿ စ ဒုက္ကဋန္တိ အတ္ထော. ပုရိမနယေနေဝါတိ ‘‘ဘိက္ခုဿ ဝါ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယေန. ဓမ္မာသနဝိတာနေ ဗဒ္ဓကဏ္ဋကေသု ပုပ္ဖါနိ ဝိဇ္ဈိတွာ ဌပေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပရူပရိ ဝိဇ္ဈိတွာ ဆတ္တသဒိသံ ကတွာ အာဝုဏနတော ‘‘ဆတ္တာတိဆတ္တံ ဝိယာ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ကဒလိက္ခန္ဓမှီ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တံ သဗ္ဗမေဝ သန္ဓာယ ‘‘တံ အတိဩဠာရိကမေဝါ’’တိ ဝုတ္တံ၊ သယံ ကရောန္တဿ အကပ္ပိယဝစနေနေဝ ကာရာပေန္တဿ စ ဒုက္ကဋမေဝါတိ အတ္ထော. ပုပ္ဖဝိဇ္ဈနတ္ထန္တိ ဝုတ္တတ္တာ ပုပ္ဖါနိ ဝိဇ္ဈိတုံယေဝ ကဏ္ဋကံ ဗန္ဓိတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ပုပ္ဖဒါမာဒိဗန္ဓနတ္ထံ ပန ဝဋ္ဋတိ. ကဏ္ဋကမ္ပိ ဗန္ဓိတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ စ ဣဒံ အဋ္ဌကထာစရိယပ္ပမာဏေန ဂဟေတဗ္ဗံ. ပဝေသေတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဝုတ္တတ္တာ ပုပ္ဖစ္ဆိဒ္ဒေ အပဝေသေတွာ ဥပရူပရိ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဇာလမယံ ဝိတာနံ ဇာလဝိတာနံ. နာဂဒန္တကမ္ပိ သစ္ဆိဒ္ဒကံယေဝ ဂဟေတဗ္ဗံ. ပုပ္ဖပဋိစ္ဆကံ ဒဏ္ဍာဒီဟိ ကတပုပ္ဖါဓာရဏံ၊ တမ္ပိ သစ္ဆိဒ္ဒမေဝ ဣဓ ဝုတ္တံ. အသောကပိဏ္ဍိယာတိ အသောကပုပ္ဖမဉ္ဇရိကာယ. ‘‘ဓမ္မရဇ္ဇု နာမ စေတိယံ ဝါ ဗောဓိံ ဝါ ပုပ္ဖပဝေသနတ္ထံ အာဝိဇ္ဈိတွာ ဗဒ္ဓရဇ္ဇူ’’တိ မဟာဂဏ္ဌိပဒေ မဇ္ဈိမဂဏ္ဌိပဒေ စ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ တထာဗဒ္ဓါယ ရဇ္ဇုယာ စေတိယဿ စ အန္တရေ ပုပ္ဖါနိ ပဝေသေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝိညာယတိ. ဂဏ္ဌိပဒေ ပန ‘‘ဓမ္မရဇ္ဇုန္တိ သိထိလံ ဝဋ္ဋိကံ ရဇ္ဇုံ ကတွာ ဗောဓိံ ဝါ စေတိယံ ဝါ ပရိက္ခိပိတွာ ဓမ္မာသနေ ဝါ လမ္ဗိတွာ တတ္ထ ပုပ္ဖါနိ ပဝေသေန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ သိထိလဝဋ္ဋိကာယ ရဇ္ဇုယာ အန္တရေပိ ပုပ္ဖါနိ ပဝေသေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝိညာယတိ၊ ဝီမံသိတွာ ယုတ္တတရံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဥဘယတ္ထာပိ ပနေတ္ထ နေဝတ္ထိ ဝိရောဓောတိ အမှာကံ ခန္တိ.

မတ္ထကဒါမန္တိ ဓမ္မာသနာဒိမတ္ထကေ လမ္ဗကဒါမံ. ပုပ္ဖေဟိ ဝေဌေန္တီတိ ပုပ္ဖဒါမေန ဝေဌေန္တိ. တေသံယေဝါတိ ဥပ္ပလာဒီနံယေဝ. ဝါကေန ဝါ ဒဏ္ဍကေန ဝါတိ ဝိသုံ အစ္ဆိန္နေန ပုပ္ဖသဟိတေနေဝ ဝါကေန ဝါ ဒဏ္ဍကေန ဝါ. ခန္ဓေ ဌပိတကာသာဝဿာတိ ခန္ဓေ ဌပိတသင်္ဃာဋိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တဉှိ တထာ ဗန္ဓိတုံ သက္ကာ ဘဝေယျ. ဣမိနာဝ အညမ္ပိ တာဒိသံ ကာသာဝံ ဝါ ဝတ္ထံ ဝါ ဝုတ္တနယေန ဗန္ဓိတွာ တတ္ထ ပုပ္ဖါနိ ပက္ခိပိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ သိဒ္ဓံ. အံသဘဏ္ဍိကံ ပသိဗ္ဗကေ ပက္ခိတ္တသဒိသတ္တာ ဝေဌိမံ နာမ န ဇာတံ၊ တသ္မာ သိထိလဗန္ဓဿ အန္တရန္တရာ ပက္ခိပိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝဒန္တိ.

ပုပ္ဖပဋေ စ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ ပုပ္ဖပဋံ ကရောန္တဿ ဒီဃတော ပုပ္ဖဒါမဿ ဟရဏပစ္စာဟရဏဝသေန ပူရဏံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တိရိယတော ဟရဏံ ပန ဝါယိမံ နာမ ဟောတိ၊ န ပူရိမံ. ပုရိမဋ္ဌာနံ အတိက္ကာမေတီတိ ဧတ္ထ ‘‘အဖုသာပေတွာပိ အတိက္ကာမေန္တဿ အာပတ္တိယေဝါ’’တိ တီသုပိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ. ‘‘ပုရိမဋ္ဌာနံ အတိက္ကာမေတီ’’တိ အဝိသေသေန ဝုတ္တတ္တာ တံ ယုတ္တံ. ကေစိ ပန ‘‘အညမညံ အဖုသာပေတွာ အနေကက္ခတ္တုံ ပရိက္ခိပိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝဒန္တီတိ ဝုတ္တံ၊ တတ္ထ ကာရဏံ န ဒိဿတိ. ဗန္ဓိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ပုပ္ဖရဟိတာယ သုတ္တကောဋိယာ ဝါကကောဋိယာ ဝါ ဗန္ဓိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧကဝါရံ ဟရိတွာ ဝါ ပရိက္ခိပိတွာ ဝါတိ ဣဒံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တစေတိယာဒိပရိက္ခေပံ ပုပ္ဖပဋကရဏဉ္စ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ စေတိယံ ဝါ ဗောဓိံ ဝါ ပရိက္ခိပန္တေန ဧကဝါရံ ပရိက္ခိပိတွာ ပုရိမဋ္ဌာနံ သမ္ပတ္တေ အညဿ ဒါတဗ္ဗံ၊ တေနပိ ဧကဝါရံ ပရိက္ခိပိတွာ တထေဝ ကာတဗ္ဗံ. ပုပ္ဖပဋံ ကရောန္တေန စ ဧကဝါရံ ဟရိတွာ အညဿ ဒါတဗ္ဗံ၊ တေနပိ တထေဝ ကာတဗ္ဗံ. သစေပိ ဒွေယေဝ ဘိက္ခူ ဥဘောသု ပဿေသု ဌတွာ ပရိယာယေန ဟရန္တိ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝါတိ ဝဒန္တိ.

ပူရိတန္တိ ဒီဃတော ပသာရဏဝသေန ပူရိတံ. ဝါယိတုံ န လဘတီတိ ဒီဃတော ပသာရိတေ တိရိယတော ဟရဏံ ဝါယနံ နာမ ဟောတီတိ ဧကဝါရမ္ပိ ပုပ္ဖဂုဏံ တိရိယတော ဟရိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ပုပ္ဖါနိ ဌပေန္တေနာတိ အဂန္ထိတာနိ ပါကတိကပုပ္ဖါနိ ဌပေန္တေန. ပုပ္ဖဒါမံ ပန ပူဇနတ္ထာယ ဘူမိယံ ဌပေန္တေန ဖုသာပေတွာ ဝါ အဖုသာပေတွာ ဝါ ဒိဂုဏံ ကတွာ ဌပေတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဝဒန္တိ. ဃဋိကဒါမဩလမ္ဗကောတိ အန္တေ ဃဋိကာကာရယုတ္တော ယမကဒါမဩလမ္ဗကော. ဧကေကံ ပန ဒါမံ နိက္ခန္တသုတ္တကောဋိယာဝ ဗန္ဓိတွာ ဩလမ္ဗိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ပုပ္ဖဒါမဒွယံ သင်္ဃဋိတုကာမေနပိ နိက္ခန္တသုတ္တကောဋိယာဝ သုတ္တကောဋိံ သင်္ဃဋိတုံ ဝဋ္ဋတိ. အဍ္ဎစန္ဒာကာရေန မာလာဂုဏပရိက္ခေပေါတိ အဍ္ဎစန္ဒာကာရေန မာလာဂုဏဿ ပုနပ္ပုနံ ဟရဏပစ္စာဟရဏဝသေန ပူရေတွာ ပရိက္ခိပနံ. တေနေဝ တံ ပူရိမေ ပဝိဋ္ဌံ၊ တသ္မာ ဧတမ္ပိ အဍ္ဎစန္ဒာကာရံ ပုနပ္ပုနံ ဟရဏပစ္စာဟရဏဝသေန ပူရိတံ န ဝဋ္ဋတိ. ဧကဝါရံ ပန အဍ္ဎစန္ဒာကာရေန မာလာဂုဏံ ဟရိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝဒန္တိ. ပုပ္ဖဒါမကရဏန္တိ ဧတ္ထ သုတ္တကောဋိယံ ဂဟေတွာပိ ဧကတော ကာတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဝဒန္တိ. ဂေဏ္ဍုကခရပတ္တဒါမာနံ ပဋိက္ခိတ္တတ္တာ စေလာဒီဟိ ကတဒါမမ္ပိ န ဝဋ္ဋတိ အကပ္ပိယာနုလောမတ္တာတိ ဝဒန္တိ.

‘‘လာသိယနာဋကံ နာဋေန္တီ’’တိ ဝတွာ တမေဝ ပရိယာယန္တရေန ဒဿေတုံ ‘‘ရေစကံ ဒေန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ အဘိနယံ ဒဿေန္တီတိ အတ္ထော၊ အတ္တနော အဓိပ္ပါယံ ပကာသေတွာ ‘‘ဧဝံ နစ္စိတဗ္ဗ’’န္တိ ပဌမံ ဥဋ္ဌဟိတွာ နစ္စနာကာရံ ဒဿေန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ကေစိ ပန ‘‘မုခေ အင်္ဂုလိယော ပက္ခိပိတွာ သဒ္ဒံ ကရောန္တာ စက္ကမိဝ အတ္တာနံ ဘမယမာနာ ရေစကံ ဒေန္တိ နာမာ’’တိ ဝဒန္တိ. ဧကေကာယ ပန္တိယာ အဋ္ဌ အဋ္ဌ ပဒါနိ အဿာတိ အဋ္ဌပဒံ. ‘‘အဋ္ဌာပဒ’’န္တိပိ ပဌန္တိ. ဒသပဒေပိ ဧသေဝ နယော. ပဒါနီတိ စ သာရိအာဒီနံ ပတိဋ္ဌာနဋ္ဌာနာနိ. ဒသပဒံ နာမ ဒွီဟိ ပန္တီဟိ ဝီသတိယာ ပဒေဟိ ကီဠနဇူတံ. အာကာသေယေဝ ကီဠန္တီတိ ‘‘အယံ သာရီ အသုကပဒံ မယာ နီတာ၊ အယံ အသုကပဒ’’န္တိ ကေဝလံ မုခေနေဝ ဝဒန္တာ အာကာသေယေဝ ဇူတံ ကီဠန္တိ. ဇူတဖလကေတိ ဇူတမဏ္ဍလေ. ပါသကကီဠာယ ကီဠန္တီတိ ပါသကံ ဝုစ္စတိ ဆသု ပဿေသု ဧကေကံ ယာဝ ဆက္ကံ ဒဿေတွာ ကတကီဠနံ၊ တံ ဝဍ္ဎေတွာ ယထာလဒ္ဓဧကကာဒိဝသေန သာရိယော အပနေန္တာ ဥပနေန္တာ စ ကီဠန္တိ. ဃဋေန ကီဠာ ဃဋိကာတိ ဧကေ.

မဉ္ဇဋ္ဌိယာ ဝါတိ မဉ္ဇဋ္ဌိရုက္ခသာရံ ဂဟေတွာ ပက္ကကသာဝံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. သလာကဟတ္ထန္တိ တာလဟီရာဒီနံ ကလာပဿေတံ အဓိဝစနံ. ဗဟူသု သလာကာသု ဝိသေသရဟိတံ ဧကံ သလာကံ ဂဟေတွာ တာသု ပက္ခိပိတွာ ပုန တံယေဝ ဥဒ္ဓရန္တာ သလာကဟတ္ထေန ကီဠန္တီတိ ကေစိ. ပဏ္ဏေန ဝံသာကာရေန ကတာ နာဠိကာ ပဏ္ဏနာဠိကာ. တေနေဝါဟ ‘‘တံ ဓမန္တာ’’တိ. ပုစ္ဆန္တဿ မုခါဂတံ အက္ခရံ ဂဟေတွာ နဋ္ဌမုဋ္ဌိလာဘာလာဘာဒိဇာနနကီဠာ အက္ခရိကာတိပိ ဝဒန္တိ. ဟတ္ထိသ္မိန္တိ နိမိတ္တတ္ထေ ဘုမ္မံ၊ ဟတ္ထိနိမိတ္တသိပ္ပေတိ အတ္ထော. အဿသ္မိန္တိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ‘‘ဥဿေဠေန္တိ အပ္ဖေါဋေန္တီ’’တိ ဒွိန္နံ ပဒါနံ အတ္ထော ပါကဋောယေဝါတိ န ဝုတ္တော. တတ္ထ ဥဿေဠေန္တီတိ မုခေန ဥဿေဠနသဒ္ဒံ ပမုဉ္စန္တိ၊ မဟန္တံ ကတွာ အဗျတ္တသဒ္ဒံ ပဝတ္တေန္တီတိ အတ္ထော. ‘‘အဇာနံ သညံ ဒေန္တာ အဇပါလကာ ဝိယ မုခေန ဝါတံ နိစ္ဆာရေန္တာ သုခုမံ အဗျတ္တနာဒံ ပဝတ္တေန္တီ’’တိပိ ဝဒန္တိ. အပ္ဖေါဋေန္တီတိ ဘုဇဟတ္ထသင်္ဃဋ္ဋနသဒ္ဒံ ပဝတ္တေန္တိ၊ ဝါမဟတ္ထံ ဥရေ ဌပေတွာ ဒက္ခိဏေန ပါဏိနာ တတ္ထ တာဠနေန သဒ္ဒံ ကရောန္တီတိ အတ္ထော. မုခဍိဏ္ဍိမန္တိ မုခဘေရိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ.

၄၃၂. ပသာဒါဝဟေနာတိ ပသာဒဇနနကေန. အဘိက္ကမနံ အဘိက္ကန္တန္တိ အာဟ ‘‘ဂမနေနာ’’တိ. ပဋိက္ကမနံ ပဋိက္ကန္တံ. နိဝတ္တနေနာတိ နိဝတ္တိမတ္တံ ဒဿေတိ. နိဝတ္တေတွာ ပန ဂမနံ ဂမနမေဝ. အဘိမုခံ လောကိတံ အာလောကိတန္တိ အာဟ ‘‘ပုရတော ဒဿနေနာ’’တိ. ဣတော စိတော စ ဒဿနေနာတိ အနုဒိသာပေက္ခနံ ဒဿေတိ. ယံဒိသာဘိမုခေါ ဂစ္ဆတိ တိဋ္ဌတိ နိသီဒတိ၊ တဒဘိမုခံ ပေက္ခနံ အာလောကိတံ၊ တဒနုဂတဒိသာလောကနံ ‘‘ဝိလောကိတ’’န္တိ ဟိ ဝုစ္စတိ. အညာနိပိ ဟေဋ္ဌာ ဥပရိ ပစ္ဆတော ပေက္ခနဝသေန ဩလောကိတဥလ္လောကိတာပလောကိတာနိ နာမ ဟောန္တိ. တာနိ ပန န သမဏသာရုပ္ပါနိ အပ္ပသာဒါဝဟာနိ၊ တေနေဝေတ္ထ အာလောကိတဝိလောကိတာနေဝ ဂဟိတာနိ. တေသန္တိ သမာသေ ဂုဏီဘူတာနိပိ ပဗ္ဗာနိ ပရာမသတိ. ‘‘ပဗ္ဗသင်္ကောစနေနာ’’တိ ဟိ ဝုတ္တတ္တာ ပဗ္ဗာနိ တတ္ထ ဂုဏီဘူတာနိ သင်္ကောစနဿ ပဓာနတ္တာ. သတိသမ္ပဇညေဟီတိ သာတ္ထကတာဒိပရိဂ္ဂါဟိကာယ သတိယာ တထာပဝတ္တသမ္ပဇညေန စ သမန္တတော ပကာရေဟိ၊ ပကဋ္ဌံ ဝါ သဝိသေသံ ဇာနာတီတိ သမ္ပဇာနော၊ တဿ ဘာဝေါ သမ္ပဇညံ. တထာပဝတ္တဉာဏဿေတံ အဓိဝစနံ. အဘိသင်္ခတတ္တာတိ သမ္မာ ပဝတ္တိတတ္တာ. ဟေဋ္ဌာခိတ္တစက္ခူတိ ခန္ဓံ အနာမေတွာဝ အဓောခိတ္တစက္ခု. ခန္ဓံ နာမေတွာ ဟိ ဟေဋ္ဌာဝလောကနံ န သမဏသာရုပ္ပံ. ‘‘ဩက္ခိတ္တစက္ခူ’’တိ စ ဣမိနာ ယုဂမတ္တဒဿိတာ ဝုတ္တာ.

ဗောန္ဒောတိ လောလော မန္ဒဓာတုကောတိ အတ္ထော. ဘကုဋိံ ကတွာတိ ဘမုကဘေဒံ ကတွာ. သာခလျေန ယုတ္တာတိ ‘‘တတ္ထ ကတမံ သာခလျံ? ယာ သာ ဝါစာ နေလာ ကဏ္ဏသုခါ’’တိအာဒိနာ (ဓ. သ. ၁၃၅၀) နယေန ဝုတ္တသာခလျေန သမန္နာဂတာ၊ မုဒုဝစနာတိ အတ္ထော. နေလာတိ ဧလံ ဝုစ္စတိ ဒေါသော၊ နာဿာ ဧလန္တိ နေလာ၊ နိဒ္ဒေါသာတိ အတ္ထော. ကဏ္ဏသုခါတိ ဗျဉ္ဇနမဓုရတာယ ကဏ္ဏာနံ သုခါ၊ သူစိနာ ဝိဇ္ဈနံ ဝိယ ကဏ္ဏသူလံ န ဇနေတိ. ဒါနနိဗဒ္ဓါနီတိ နိဗဒ္ဓဒါနာနိ.

‘‘သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေ အာမန္တေသီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဂစ္ဆထ တုမှေ သာရိပုတ္တာ’’တိ ဝစနတော ‘‘သာရိပုတ္တာ’’တိ ဣဒံ ဧကသေသနယေန ဝုတ္တန္တိ အယမတ္ထော ပါကဋောယေဝါတိ န ဝုတ္တော. ‘‘သာရိပုတ္တာ’’တိ ဟိ ဣဒံ ဧကသေသနယေန ဝုတ္တံ ဝိရူပေကသေသဿပိ ဣစ္ဆိတတ္တာ၊ တေနေဝေတ္ထ ဗဟုဝစနနိဒ္ဒေသော ကတောတိ. သဒ္ဓဿ ပသန္နဿာတိ ရတနတ္တယဿ သဒ္ဓါယ သမန္နာဂတဿ တတောယေဝ စ ပသန္နဿ၊ ကမ္မဖလသဒ္ဓါယ ဝါ သမန္နာဂတတ္တာ သဒ္ဓဿ ရတနတ္တယပ္ပသာဒဗဟုလတာယ ပသန္နဿ.

၄၃၃. အာပတ္တိံ ရောပေတဗ္ဗာတိ ကုလဒူသကကမ္မေန အာပန္နာပတ္တိံ ရောပေတဗ္ဗာ. တသ္မိံ ဝိဟာရေတိ ဗဟိဂါမေ ဝိဟာရံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. အန္တောဂါမေ ဝိဟာရော ပန ‘‘တသ္မိံ ဂါမေ န ဝသိတဗ္ဗ’’န္တိ ဣမိနာဝ သင်္ဂဟိတော ဂါမဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတတ္တာ. ‘‘တသ္မိံ ဝိဟာရေ’’တိ ဝစနတော တဿ ဂါမဿ သာမန္တာ အညသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝသိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သာမန္တဂါမေ ပိဏ္ဍာယ န စရိတဗ္ဗန္တိ တသ္မိံ ဝိဟာရေ ဝါသဿ ပဋိက္ခိတ္တတ္တာ ယဒိ တတ္ထ ဝသတိ၊ တေန သာမန္တဂါမေပိ ပိဏ္ဍာယ န စရိတဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယော. တသ္မိံ ဂါမေ ပိဏ္ဍာယ န စရိတဗ္ဗန္တိ ယသ္မိံ ဂါမေ ကုလဒူသကကမ္မံ ကတံ၊ တသ္မိံ ဂါမေ န စရိတဗ္ဗံ. ယသ္မိဉှိ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ကုလဒူသကကမ္မံ ကတံ၊ ယသ္မိဉ္စ ဝိဟာရေ ဝသတိ၊ နေဝ တသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ စရိတုံ လဗ္ဘတိ၊ န ဝိဟာရေ ဝသိတုံ. သာမန္တဝိဟာရေ ဝသန္တေန ပန သာမန္တဂါမေ စရိတုံ ဝဋ္ဋတိ တတ္ထ ဝါသဿ အပ္ပဋိက္ခိတ္တတ္တာ.

၄၃၅. အဋ္ဌာရသ ဝတ္တာနီတိ ‘‘န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ၊ န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော၊ န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော၊ န ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိ သာဒိတဗ္ဗာ၊ သမ္မတေန ဘိက္ခုနိယော န ဩဝဒိတဗ္ဗာ၊ ယာယ အာပတ္တိယာ သံဃေန ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မံ ကတံ ဟောတိ၊ န သာ အာပတ္တိ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာ အညာ ဝါ တာဒိသိကာ တတော ဝါ ပါပိဋ္ဌတရာ၊ ကမ္မံ န ဂရဟိတဗ္ဗံ၊ ကမ္မိကာ န ဂရဟိတဗ္ဗာ၊ န ပကတတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပေါသထော ဌပေတဗ္ဗော၊ န ပဝါရဏာ ဌပေတဗ္ဗာ၊ န သဝစနီယံ ကာတဗ္ဗံ၊ န အနုဝါဒေါ ဌပေတဗ္ဗော၊ န ဩကာသော ကာရေတဗ္ဗော၊ န စောဒေတဗ္ဗော၊ န သာရေတဗ္ဗော၊ န ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတဗ္ဗ’’န္တိ ဧဝမာဂတာနိ အဋ္ဌာရသ ဝတ္တာနိ.

အဿဇိပုနဗ္ဗသုကပ္ပဓာနာ အဿဇိပုနဗ္ဗသုကာတိ ဝုတ္တာ သဟစရဏဉာယေန. အနုလောမပဋိပဒံ အပ္ပဋိပဇ္ဇနတာယာတိ ယထာပညတ္တသမ္မာဝတ္တသင်္ခါတံ အနုလောမပဋိပဒံ အပ္ပဋိပဇ္ဇနတာယ၊ ယေန ဝတ္တေန စိဏ္ဏေန သံဃော အနုလောမိကော ဟောတိ၊ တသ္မိံ အဝတ္တနတောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. န ပန္နလောမာ ဟောန္တီတိ ပတိတလောမာ န ဟောန္တိ၊ အနုကူလဝုတ္တိနော န ဟောန္တီတိ အတ္ထော. နိတ္ထရဏမဂ္ဂံ န ပဋိပဇ္ဇန္တီတိ အနုလောမဝတ္တသင်္ခါတံ နိတ္ထရဏူပါယံ န ပဋိပဇ္ဇန္တိ၊ ယေန ဝတ္တေန စိဏ္ဏေန သာပတ္တိကဘာဝတော နိတ္တိဏ္ဏာ ဟောန္တိ၊ တသ္မိံ နိတ္ထရဏကဝတ္တသ္မိံ န ဝတ္တန္တိ၊ အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနတ္ထံ တုရိတတုရိတာ ဆန္ဒဇာတာ န ဟောန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဒသဟိ အက္ကောသဝတ္ထူဟီတိ ဇာတိနာမဂေါတ္တကမ္မသိပ္ပအာဗာဓလိင်္ဂကိလေသအာပတ္တိဟီနသင်္ခါတေဟိဒသဟိ အက္ကောသကာရဏေဟိ. ဆန္ဒဂါမိတာ ပါပေန္တီတိအာဒီသု ယ-ကာရော ‘‘သယံ အဘိညာ’’တိအာဒီသု ဝိယ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌောတိ အာဟ ‘‘ဆန္ဒဂါမိတာယပိ ပါပေန္တီ’’တိအာဒိ. တေသန္တိ အဿဇိပုနဗ္ဗသုကာနံ ဂဏပါမောက္ခာနံ.

၄၃၆-၄၃၇. နိဂမဿ အပါကဋတ္တာ တံ ဒဿေတုံ ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိမာဟ. ပရသန္တကံ ဒေတိ၊ ဒုက္ကဋမေဝါတိ ဝိဿာသဂ္ဂါဟေန ပရသန္တကံ ဂဟေတွာ ဒေန္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တဉ္စ ခေါ ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယာတိ မာတာပိတူနမ္ပိ ဒေန္တေန ဝတ္ထုပူဇနတ္ထာယ ဧဝ ဒါတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ. ‘‘မဏ္ဍနတ္ထာယ ပန သိဝလိင်္ဂါဒိပူဇနတ္ထာယာတိ ဧတ္တကမေဝ ဝုတ္တတ္တာ ဣမံ ဝိက္ကိဏိတွာ ဇီဝိကမ္ပိ ကပ္ပေဿန္တီတိ မာတုအာဒီနံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝဒန္တိ. ကဿစိပီတိ ဉာတကဿ အညာတကဿ ဝါ ကဿစိပိ. ဉာတိသာမဏေရေဟေဝါတိ အနုစ္ဆဝိကတ္တာ ဝုတ္တံ. သမ္ပတ္တာနံ သာမဏေရာနံ ဥပဍ္ဎဘာဂံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတီတိ သံဃိကဿ လာဘဿ ဥပစာရသီမဂတာနံ သာမဏေရာနမ္ပိ သန္တကတ္တာ တေသမ္ပိ ဥပဍ္ဎဘာဂေါ လဗ္ဘတေဝါတိ ကတွာ ဝုတ္တံ. စူဠကန္တိ ဥပဍ္ဎဘာဂတောပိ ဥပဍ္ဎံ. စတုတ္ထဘာဂဿေတံ အဓိဝစနံ.

‘‘သာမဏေရာ။ပေ။ ဌပေန္တီ’’တိ ဣဒံ ဝဿဂ္ဂေန အဘာဇိယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တတ္ထ တတ္ထာတိ မဂ္ဂေ ဝါ စေတိယင်္ဂဏေ ဝါ. ဒါပေတုံ န လဘန္တီတိ သာမဏေရေဟိ ဒါပေတုံ အနနုစ္ဆဝိကတ္တာ ဝုတ္တံ. န ဟိ တံ ပုပ္ဖဒါနံ နာမ သိယာ. ယဒိ ဟိ တထာ အာဂတာနံ တေသံ ဒါနံ ပုပ္ဖဒါနံ ဘဝေယျ၊ သာမဏေရေဟိပိ ဒါတုံ န လဗ္ဘေယျ. သယမေဝါတိ သာမဏေရာ သယမေဝ. ယာဂုဘတ္တာဒီနိ အာဒါယာတိ ဣဒံ ဘိက္ခူနံ အတ္ထာယ ယာဂုဘတ္တာဒိသမ္ပာဒနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘န ဝဋ္ဋတီ’’တိ အဝိသေသေန ဝုတ္တံ.

ဝုတ္တနယေနေဝါတိ မာတာပိတူနံ တာဝ ဟရိတွာပိ ဟရာပေတွာပိ ပက္ကောသိတွာပိ ပက္ကောသာပေတွာပိ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ သေသဉာတကာနံ ပက္ကောသာပေတွာဝ. မာတာပိတူနဉ္စ ဟရာပေန္တေန ဉာတိသာမဏေရေဟေဝ ဟရာပေတဗ္ဗံ၊ ဣတရေ ပန ယဒိ သယမေဝ ဣစ္ဆန္တိ၊ ဝဋ္ဋတီတိ ဣမံ ပုပ္ဖေ ဝုတ္တနယံ ဖလေပိ အတိဒိသတိ၊ တသ္မာ ဖလမ္ပိ မာတာပိတူနံ ဟရဏဟရာပနာဒိနာ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ သေသဉာတီနံ ပက္ကောသာပေတွာဝ. ဣဒါနိ ‘‘ယော ဟရိတွာ ဝါ ဟရာပေတွာ ဝါ။ပေ။ ဣဿရဝတာယ ဒဒတော ထုလ္လစ္စယ’’န္တိ ဣမံ ပုပ္ဖေ ဝုတ္တနယံ ဖလေပိ သင်္ခိပိတွာ ဒဿေန္တော ‘‘ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ ပနာ’’တိအာဒိမာဟ. ခီဏပရိဗ္ဗယာနန္တိ အာဂန္တုကေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဖလပရိစ္ဆေဒေန ဝါတိ ‘‘ဧတ္တကာနိ ဖလာနိ ဒါတဗ္ဗာနီ’’တိ ဧဝံ ဖလပရိစ္ဆေဒေန ဝါ. ရုက္ခပရိစ္ဆေဒေန ဝါတိ ‘‘ဣမေဟိ ရုက္ခေဟိ ဒါတဗ္ဗာနီ’’တိ ဧဝံ ရုက္ခပရိစ္ဆေဒေန ဝါ. ပရိစ္ဆိန္နေသုပိ ရုက္ခေသု ‘‘ဣဓ ဖလာနိ သုန္ဒရာနိ၊ ဣတော ဂဏှထာ’’တိ ဝဒန္တေန ကုလသင်္ဂဟော ကတော နာမ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဧဝံ ပန န ဝတ္တဗ္ဗ’’န္တိ.

ရုက္ခစ္ဆလ္လီတိ ရုက္ခတ္တစော. တေသံ တေသံ ဂိဟီနံ ဂါမန္တရဒေသန္တရာဒီသု သာသနပဋိသာသနဟရဏံ ဇင်္ဃပေသနိကံ. တေနာဟ ‘‘ဂိဟီနံ ဒူတေယျံ သာသနဟရဏကမ္မ’’န္တိ. ဒူတဿ ကမ္မံ ဒူတေယျံ. ပဌမံ သာသနံ အဂ္ဂဟေတွာပိ။ပေ။ ပဒေ ပဒေ ဒုက္ကဋန္တိ ဣဒံ တဿ သာသနံ အာရောစေဿာမီတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန ဂမနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ တဿ ပန သာသနံ ပဋိက္ခိပိတွာ သယမေဝ ကာရုညေ ဌိတော ဂန္တွာ အတ္တနော ပတိရူပံ သာသနံ အာရောစေတိ၊ အနာပတ္တိ. ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တပ္ပကာရန္တိ ‘‘မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ ဝန္ဒထာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တပ္ပကာရံ သိက္ခာပဒေ ပဌမံ ဝုတ္တံ. ပက္ကမတာယသ္မာတိ ဣဒံ ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မဝသေန ဝုတ္တံ. ပုန ပက္ကမတာယသ္မာတိ ဣဒံ ပန ပဗ္ဗာဇနီယကမ္မကတဿ ဝတ္တဝသေန ဝုတ္တံ. ပဌမသံဃဘေဒသဒိသာနေဝါတိ ဧတ္ထ အင်္ဂေသုပိ ယထာ တတ္ထ ပရက္ကမနံ၊ ဧဝံ ဣဓ ဆန္ဒာဒီဟိ ပါပနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သေသံ တာဒိသမေဝါတိ.

ကုလဒူသကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဂမနဝဏ္ဏနာ

၄၄၂. ပဌမံ အာပတ္တိ အာပဇ္ဇနံ ဧတေသန္တိ ပဌမာပတ္တိကာ. တတ္တကာနိ အဟာနီတိ ပဋိစ္ဆာဒိတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အာရောစိတဒိဝသော၊ တာဝ ဒိဝသပက္ခမာသသံဝစ္ဆရဝသေန ယတ္တကော ကာလော အတိက္ကန္တော၊ တတ္တကံ ကာလန္တိ အတ္ထော. အကာမေန အဝသေနာတိ ဧတ္ထ အပ္ပဋိကမ္မကတာယ အာပတ္တိယာ သဂ္ဂမောက္ခာဝရဏဘာဝတော အနိစ္ဆန္တေနပိ ပရိဝသိတဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယော. အဝှါတဗ္ဗောတိ အဗ္ဘာနကမ္မဝသေန ပက္ကောသိတဗ္ဗော. တေ စ ဘိက္ခူ ဂါရယှာတိ ဧတ္ထ ယေ ဦနဘာဝံ ဉတွာ အဗ္ဘေန္တိ၊ တေ ဘိက္ခူ စ ဂရဟိတဗ္ဗာ သာတိသာရာ သဒေါသာ၊ ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇန္တီတိ အယမတ္ထော ပါကဋောယေဝါတိ န ဝုတ္တော. သာမီစီတိ ဝတ္တံ.

ဣတိ သမန္တပါသာဒိကာယ ဝိနယဋ္ဌကထာယ သာရတ္ထဒီပနိယံ

တေရသကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.