ဒေသနာနုမောဒနကထာ

၁၅. ပီတိဝိပ္ဖါရပရိပုဏ္ဏဂတ္တစိတ္တောတိ ပီတိဖရဏေန ပရိပုဏ္ဏကာယစိတ္တော. အညာဏန္တိ အညာဏဿာတိ အတ္ထော. ဓီသဒ္ဒဿ ယောဂတော ဟိ သာမိအတ္ထေ ဧတံ ဥပယောဂဝစနံ. အဘိက္ကန္တာတိ ဧတ္ထ အတိက္ကန္တာ၊ ဝိဂတာတိ အတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ခယေ ဒိဿတီ’’တိ. တေနေဝ ဟိ ‘‘နိက္ခန္တော ပဌမော ယာမော’’တိ ဝုတ္တံ. အဘိက္ကန္တတရော စာတိ အတိဝိယ ကန္တတရော မနောရမော၊ တာဒိသော စ သုန္ဒရော ဘဒ္ဒကော နာမ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘သုန္ဒရေ ဒိဿတီ’’တိ. ကောတိ ဒေဝနာဂယက္ခဂန္ဓဗ္ဗာဒီသု ကော ကတမော. မေတိ မမ. ပါဒါနီတိ ပါဒေ. ဣဒ္ဓိယာတိ ဣမာယ ဧဝရူပါယ ဒေဝိဒ္ဓိယာ. ယသသာတိ ဣမိနာ ဧဒိသေန ပရိဝါရေန ပရိစ္ဆေဒေန. ဇလန္တိ ဝိဇ္ဇောတမာနော. အဘိက္ကန္တေနာတိ အတိဝိယ ကန္တေန ကမနီယေန အဘိရူပေန. ဝဏ္ဏေနာတိ ဆဝိဝဏ္ဏေန သရီရဝဏ္ဏနိဘာယ. သဗ္ဗာ ဩဘာသယံ ဒိသာတိ ဒသပိ ဒိသာ ပဘာသေန္တော စန္ဒော ဝိယ သူရိယော ဝိယ စ ဧကောဘာသံ ဧကာလောကံ ကရောန္တောတိ ဂါထာယ အတ္ထော. အဘိရူပေတိ ဥဠာရရူပေ သမ္ပန္နရူပေ.

အဘိက္ကန္တံ ဘော ဂေါတမ၊ အဘိက္ကန္တံ ဘော ဂေါတမာတိ ဝစနဒွယဿ ‘‘သာဓု သာဓု ဘော ဂေါတမာ’’တိ အာမေဍိတဝသေန အတ္ထံ ဒဿေတွာ တဿ ဝိသယံ နိဒ္ဓါရေန္တော အာဟ ‘‘ဘယေ ကောဓေ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ‘‘စောရော စောရော၊ သပ္ပေါ သပ္ပေါ’’တိအာဒီသု ဘယေ အာမေဍိတံ. ‘‘ဝိဇ္ဈ ဝိဇ္ဈ၊ ပဟရ ပဟရာ’’တိအာဒီသု ကောဓေ. ‘‘သာဓု သာဓူ’’တိအာဒီသု ပသံသာယံ. ‘‘ဂစ္ဆ ဂစ္ဆ၊ လုနာဟိ လုနာဟီ’’တိအာဒီသု တုရိတေ. ‘‘အာဂစ္ဆ အာဂစ္ဆာ’’တိအာဒီသု ကောတူဟလေ. ‘‘ဗုဒ္ဓေါ ဗုဒ္ဓေါတိ စိန္တေန္တော’’တိအာဒီသု (ဗု. ဝံ. ၂.၄၄) အစ္ဆရေ. ‘‘အဘိက္ကမထာယသ္မန္တော၊ အဘိက္ကမထာယသ္မန္တော’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၃.၂၀၊ အ. နိ. ၉.၁၁) ဟာသေ. ‘‘ကဟံ ဧကပုတ္တက၊ ကဟံ ဧကပုတ္တကာ’’တိအာဒီသု သောကေ. ‘‘အဟော သုခံ၊ အဟော သုခ’’န္တိအာဒီသု (ဥဒါ. ၂၀၊ စူဠဝ. ၃၃၂) ပသာဒေ. စ-သဒ္ဒေါ အဝုတ္တသမုစ္စယတ္ထော. တေန ဂရဟအသမ္မာနာဒီနံ သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တတ္ထ ‘‘ပါပေါ ပါပေါ’’တိအာဒီသု ဂရဟာယံ. ‘‘အဘိရူပက အဘိရူပကာ’’တိအာဒီသု အသမ္မာနေ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

နယိဒံ အာမေဍိတဝသေန ဒွိက္ခတ္တုံ ဝုတ္တံ၊ အထ ခေါ အတ္ထဒွယဝသေနာတိ ဒဿေန္တော ‘‘အထ ဝါ’’တိအာဒိမာဟ. အဘိက္ကန္တန္တိ ဝစနံ အပေက္ခိတွာ နပုံသကလိင်္ဂဝသေန ဝုတ္တံ. တံ ပန ဘဂဝတော ဝစနံ ဓမ္မဿ ဒေသနာတိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘ယဒိဒံ ဘောတော ဂေါတမဿ ဓမ္မဒေသနာ’’တိ. အတ္ထမတ္တဒဿနံ ဝါ ဧတံ၊ တသ္မာ အတ္ထဝသေန လိင်္ဂဝိဘတ္တိဝိပရိဏာမော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဒုတိယပဒေပိ ဧသေဝ နယော. ဒေါသနာသနတောတိ ရာဂါဒိကိလေသဝိဒ္ဓံသနတော. ဂုဏာဓိဂမနတောတိ သီလာဒိဂုဏာနံ သမ္ပာပနတော. ယေ ဂုဏေ ဒေသနာ အဓိဂမေတိ၊ တေသု ပဓာနဘူတာ ဂုဏာ ဒဿေတဗ္ဗာတိ တေ ပဓာနဘူတေ ဂုဏေ တာဝ ဒဿေတုံ ‘‘သဒ္ဓါဇနနတော ပညာဇနနတော’’တိ ဝုတ္တံ. သဒ္ဓါပမုခါ ဟိ လောကိယာ ဂုဏာ၊ ပညာပမုခါ လောကုတ္တရာ. သာတ္ထတောတိအာဒီသု သီလာဒိအတ္ထသမ္ပတ္တိယာ သာတ္ထတော၊ သဘာဝနိရုတ္တိသမ္ပတ္တိယာ သဗျဉ္ဇနတော. သုဝိညေယျသဒ္ဒပ္ပယောဂတာယ ဥတ္တာနပဒတော၊ သဏှသုခုမဘာဝေန ဒုဝိညေယျတ္ထတာယ ဂမ္ဘီရတ္ထတော. သိနိဒ္ဓမုဒုမဓုရသဒ္ဒပ္ပယောဂတာယ ကဏ္ဏသုခတော၊ ဝိပုလဝိသုဒ္ဓပေမနီယတ္ထတာယ ဟဒယင်္ဂမတော. မာနာတိမာနဝိဓမနေန အနတ္တုက္ကံသနတော၊ ထမ္ဘသာရမ္ဘနိမ္မဒ္ဒနေန အပရဝမ္ဘနတော. ဟိတာဓိပ္ပါယပ္ပဝတ္တိယာ ပရေသံ ရာဂပရိဠာဟာဒိဝူပသမနေန ကရုဏာသီတလတော၊ ကိလေသန္ဓကာရဝိဓမနေန ပညာဝဒါတတော. ကရဝီကရုတမဉ္ဇုတာယ အာပါထရမဏီယတော၊ ပုဗ္ဗာပရာဝိရုဒ္ဓသုဝိသုဒ္ဓတ္ထတာယ ဝိမဒ္ဒက္ခမတော. အာပါထရမဏီယတာယ ဧဝ သုယျမာနသုခတော၊ ဝိမဒ္ဒက္ခမတာယ ဟိတဇ္ဈာသယပ္ပဝတ္တိတာယ စ ဝီမံသိယမာနဟိတတောတိ ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧဝမာဒီဟီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန သံသာရစက္ကနိဝတ္တနတော၊ သဒ္ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနတော၊ မိစ္ဆာဝါဒဝိဓမနတော၊ သမ္မာဝါဒပတိဋ္ဌာပနတော၊ အကုသလမူလသမုဒ္ဓရဏတော၊ ကုသလမူလသံရောပနတော၊ အပါယဒွါရပိဓာနတော၊ သဂ္ဂမဂ္ဂဒွါရဝိဝရဏတော၊ ပရိယုဋ္ဌာနဝူပသမနတော၊ အနုသယသမုဂ္ဃါတနတောတိ ဧဝမာဒီနံ သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

အဓောမုခဌပိတန္တိ ကေနစိ အဓောမုခံ ဌပိတံ. ဟေဋ္ဌာမုခဇာတန္တိ သဘာဝေနေဝ ဟေဋ္ဌာမုခံ ဇာတံ. ဥဂ္ဃါဋေယျာတိ ဝိဝဋံ ကရေယျ. ဟတ္ထေ ဂဟေတွာတိ ‘‘ပုရတ္ထာဘိမုခေါ ဥတ္တရာဘိမုခေါ ဝါ ဂစ္ဆာ’’တိအာဒီနိ အဝတွာ ဟတ္ထေ ဂဟေတွာ ‘‘နိဿန္ဒေဟံ ဧသ မဂ္ဂေါ၊ ဧဝံ ဂစ္ဆာ’’တိ ဒဿေယျ. ကာဠပက္ခစာတုဒ္ဒသီတိ ကာဠပက္ခေ စာတုဒ္ဒသီ ကာဠပက္ခစာတုဒ္ဒသီ. နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဥက္ကုဇ္ဇေယျာတိ အာဓေယျဿ အနာဓာရဘူတံ ဘာဇနံ အာဓာရဘာဝါပါဒနဝသေန ဥက္ကုဇ္ဇေယျ. ဟေဋ္ဌာမုခဇာတတာယ သဒ္ဓမ္မဝိမုခံ အဓောမုခဌပိတတာယ အသဒ္ဓမ္မေ ပတိဋ္ဌိတန္တိ ဧဝံ ပဒဒွယံ ယထာရဟံ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ န ယထာသင်္ချံ. ကာမံ ကာမစ္ဆန္ဒာဒယောပိ ပဋိစ္ဆာဒကာ နီဝရဏဘာဝတော၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပန သဝိသေသံ ပဋိစ္ဆာဒိကာ သတ္တေ မိစ္ဆာဘိနိဝေသနေနာတိ အာဟ ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂဟနပဋိစ္ဆန္န’’န္တိ. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပရမာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝဇ္ဇံ ဝဒါမီ’’တိ. သဗ္ဗော အပါယဂါမိမဂ္ဂေါ ကုမ္မဂ္ဂေါ ကုစ္ဆိတော မဂ္ဂေါတိ ကတွာ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒီနံ ဥဇုပဋိပက္ခတာယ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအာဒယော အဋ္ဌ မိစ္ဆတ္တဓမ္မာ မိစ္ဆာမဂ္ဂေါ. တေနေဝ ဟိ တဒုဘယပဋိပက္ခတံ သန္ဓာယ ‘‘သဂ္ဂမောက္ခမဂ္ဂံ အာစိက္ခန္တေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. သပ္ပိအာဒိသန္နိဿယော ပဒီပေါ န တထာ၊ ဥဇ္ဇလော ယထာ တေလသန္နိဿယောတိ တေလပဇ္ဇောတဂ္ဂဟဏံ. ဧတေဟိ ပရိယာယေဟီတိ ဧတေဟိ နိက္ကုဇ္ဇိတုက္ကုဇ္ဇနပဋိစ္ဆန္နဝိဝရဏာဒိဥပမောပမိတဗ္ဗပ္ပကာရေဟိ၊ ဧတေဟိ ဝါ ယထာဝုတ္တေဟိ အရသရူပတာဒီနံ အတ္တနိ အညထာ ပဋိပါဒနပရိယာယေဟိ အတ္တနော ဒိဗ္ဗဝိဟာရဝိဘာဝနပရိယာယေဟိ ဝိဇ္ဇတ္တယဝိဘာဝနာပဒေသေန အတ္တနော သဗ္ဗညုဂုဏဝိဘာဝနပရိယာယေဟိ စ. တေနာဟ ‘‘အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော’’တိ.

ဒေသနာနုမောဒနကထာ နိဋ္ဌိတာ.