ဥစ္စာသယနမဟာသယနကထာ

၅၆. ဥစ္စာသယနမဟာသယနကထာယံ ‘‘ဝါဠရူပါနီတိ အာဟရိမာနိ ဝါဠရူပါနိ၊ ‘အကပ္ပိယရူပါကုလော အကပ္ပိယမဉ္စော ပလ္လင်္ကော’တိ သာရသမာသေ ဝုတ္တံ. ဒီဃလောမကော မဟာကောဇဝေါတိ စတုရင်္ဂုလာဓိကလောမော ကာဠကောဇဝေါ. ‘စတုရင်္ဂုလာဓိကာနိ ကိရ တဿ လောမာနီ’တိ ဝစနတော စတုရင်္ဂုလတော ဟေဋ္ဌာ ဝဋ္ဋတီတိ ဝဒန္တိ. ဝါနစိတြော ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏောတိ ဘိတ္တိစ္ဆေဒါဒိဝသေန ဝိစိတြော ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏော. ဃနပုပ္ဖကော ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏောတိ ဥဏ္ဏာမယလောဟိတတ္ထရဏော. ပကတိတူလိကာတိ ရုက္ခတူလလတာတူလပေါဋကီတူလသင်္ခါတာနံ တိဏ္ဏံ တူလာနံ အညတရပုဏ္ဏာ တူလိကာ. ‘ဥဒ္ဒလောမီတိ ဥဘတောဒသံ ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏံ. ဧကန္တလောမီတိ ဧကတောဒသံ ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏ’န္တိ ဒီဃနိကာယဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ. သာရသမာသေ ပန ‘ဥဒ္ဒလောမီတိ ဧကတောဥဂ္ဂတပုပ္ဖံ. ဧကန္တလောမီတိ ဥဘတောဥဂ္ဂတပုပ္ဖ’န္တိ ဝုတ္တံ. ‘ကောသေယျကဋ္ဋိဿမယန္တိ ကောသေယျကသဋမယ’န္တိ အာစရိယဓမ္မပါလတ္ထေရေန ဝုတ္တံ. သုဒ္ဓကောသေယျန္တိ ရတနပရိသိဗ္ဗနရဟိတံ. ဒီဃနိကာယဋ္ဌကထာယံ ပနေတ္ထ ‘ဌပေတွာ တူလိကံ သဗ္ဗာနေဝ ဂေါနကာဒီနိ ရတနပရိသိဗ္ဗိတာနိ န ဝဋ္ဋန္တီ’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ‘ဌပေတွာ တူလိက’န္တိ ဧတေန ရတနပရိသိဗ္ဗနရဟိတာပိ တူလိကာ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. ‘ရတနပရိသိဗ္ဗိတာနိ န ဝဋ္ဋန္တီ’တိ ဣမိနာ ပန ယာနိ ရတနပရိသိဗ္ဗိတာနိ၊ တာနိ ဘူမတ္ထရဏဝသေန ယထာနုရူပံ မဉ္စာဒီသု စ ဥပနေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပိတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဧတ္ထ စ ဝိနယပရိယာယံ ပတွာ ဂရုကေ ဌာတဗ္ဗတ္တာ ဣဓ ဝုတ္တနယေနေဝေတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော. သုတ္တန္တိကဒေသနာယ ပန ဂဟဋ္ဌာနမ္ပိ ဝသေန ဝုတ္တတ္တာ တေသံ သင်္ဂဏှနတ္ထံ ‘ဌပေတွာ တူလိကံ။ပေ။ ဝဋ္ဋတီ’တိ ဝုတ္တန္တိ အပရေ.

အဇိနစမ္မေဟီတိ အဇိနမိဂစမ္မေဟိ. တာနိ ကိရ စမ္မာနိ သုခုမတရာနိ၊ တသ္မာ ဒုပဋ္ဋတိပဋ္ဋာနိ ကတွာ သိဗ္ဗန္တိ. တေန ဝုတ္တံ ‘အဇိနပ္ပဝေဏီ’တိ. ဥတ္တရံ ဥပရိဘာဂံ ဆာဒေတီတိ ဥတ္တရစ္ဆဒေါ၊ ဝိတာနံ၊ တဉ္စ လောဟိတဝိတာနံ ဣဓာဓိပ္ပေတန္တိ အာဟ ‘ဥပရိဗဒ္ဓေန ရတ္တဝိတာနေနာ’တိ၊ ‘ရတ္တဝိတာနေသု စ ကာသာဝံ ဝဋ္ဋတိ၊ ကုသုမ္ဘာဒိရတ္တမေဝ န ဝဋ္ဋတီ’တိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ. မဟာဥပဓာနန္တိ ပမာဏာတိက္ကန္တံ ဥပဓာနံ. ဧတ္ထ စ ကိဉ္စာပိ ဒီဃနိကာယဋ္ဌကထာယံ ‘အလောဟိတကာနိ ဒွေပိ ဝဋ္ဋန္တိယေဝ၊ တတော ဥတ္တရိ လဘိတွာ အညေသံ ဒါတဗ္ဗာနိ. ဒါတုမသက္ကောန္တော မဉ္စေ တိရိယံ အတ္ထရိတွာ ဥပရိပစ္စတ္ထရဏံ ဒတွာ နိပဇ္ဇိတုမ္ပိ လဘတီ’တိ အဝိသေသေန ဝုတ္တံ၊ သေနာသနက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာယံ (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၂၉၇) ပန ‘အဂိလာနဿ သီသူပဓာနဉ္စ ပါဒူပဓာနဉ္စာတိ ဒွယမေဝ ဝဋ္ဋတိ. ဂိလာနဿ ဗိမ္ဗောဟနာနိ သန္ထရိတွာ ဥပရိ စ ပစ္စတ္ထရဏံ ဒတွာ နိပဇ္ဇိတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတီ’တိ ဝုတ္တတ္တာ ဂိလာနောယေဝ မဉ္စေ တိရိယံ အတ္ထရိတွာ နိပဇ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အဘိနိဿာယ နိသီဒိတုန္တိ အပဿာယ နိသီဒိတု’’န္တိ ဧတ္တကော ဝိနိစ္ဆယော သာရတ္ထဒီပနိယံ အာဂတော.

ဝိမတိဝိနောဒနိယံ (ဝိ. ဝိ. ဋီ. မဟာဝဂ္ဂ ၂.၂၅၄) – ပန ဝါဠရူပါနီတိ အာဟရိမာနိ ဝါဠရူပါနိ. စတုရင်္ဂုလာဓိကာနီတိ ဥဒ္ဒလောမီဧကန္တလောမီဟိ ဝိသေသဒဿနံ. စတုရင်္ဂုလတော ဟိ ဦနာနိ ကိရ ဥဒ္ဒလောမီအာဒီသု ပဝိသန္တိ. ဝါနစိတြော ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏောတိ နာနာဝဏ္ဏေဟိ ဥဏ္ဏာမယသုတ္တေဟိ ဘိတ္တိစ္ဆေဒါဒိဝသေန ဝါယိတွာ ကတစိတ္တတ္ထရဏော. ဃနပုပ္ဖကောတိ ဗဟလရာဂေါ. ပကတိတူလိကာတိ တူလပုဏ္ဏာ ဘိသိ. ဝိကတိကာတိ သီဟရူပါဒိဝသေန ဝါနစိတြာဝ ဂယှတိ. ‘‘ဥဒ္ဒလောမီတိ ဥဘတောဒသံ ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏံ. ဧကန္တလောမီတိ ဧကန္တဒသံ ဥဏ္ဏာမယတ္ထရဏ’’န္တိ ဒီဃနိကာယဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ. ကောသေယျကဋ္ဋိဿမယန္တိ ကောသိယသုတ္တာနံ အန္တရာ သုဝဏ္ဏမယသုတ္တာနိ ပဝေသေတွာ ဝီတံ၊ သုဝဏ္ဏသုတ္တံ ကိရ ကဋ္ဋိဿံ ကသဋန္တိ စ ဝုစ္စတိ. တေနေဝ ‘‘ကောသေယျကသဋမယ’’န္တိ အာစရိယဓမ္မပါလတ္ထေရေန ဝုတ္တန္တိ ဝဒန္တိ. ရတနပရိသိဗ္ဗိတန္တိ သုဝဏ္ဏလိတ္တံ. သုဒ္ဓကောသေယျန္တိ ရတနပရိသိဗ္ဗနရဟိတံ.

အဇိနမိဂစမ္မာနံ အတိသုခုမတ္တာ ဒုပဋ္ဋတိပဋ္ဋာနိ ကတွာ သိဗ္ဗန္တီတိ ဝုတ္တံ ‘‘အဇိနပ္ပဝေဏီ’’တိ. ရတ္တဝိတာနေနာတိ သဗ္ဗရတ္တေန ဝိတာနေန. ယံ ပန နာနာဝဏ္ဏံ ဝါနစိတ္တံ ဝါ လေပစိတ္တံ ဝါ၊ တံ ဝဋ္ဋတိ. ဥဘတောလောဟိတကူပဓာနေပိ ဧသေဝ နယော. စိတြံ ဝါတိ ဣဒံ ပန သဗ္ဗထာ ကပ္ပိယတ္တာ ဝုတ္တံ၊ န ပန ဥဘတောဥပဓာနေသု အကပ္ပိယတ္တာ. န ဟိ လောဟိတကသဒ္ဒေါ စိတ္တေ ဝဋ္ဋတိ. ပဋလိဂ္ဂဟဏေနေဝ စိတ္တကဿပိ အတ္ထရဏဿ သင်္ဂဟေတဗ္ဗပ္ပသင်္ဂတော. ကာသာဝံ ပန လောဟိတင်္ဂဝေါဟာရံ န ဂစ္ဆတိ၊ တသ္မာ ဝိတာနေပိ ဥဘတောဥပဓာနေပိ ဝဋ္ဋတိ. သစေ ပမာဏယုတ္တန္တိအာဒိ အညဿ ပမာဏာတိက္ကန္တဿ ဗိမ္ဗောဟနဿ ပဋိက္ခိတ္တဘာဝဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ န ပန ဥစ္စာသယနမဟာသယနဘာဝဒဿနတ္ထံ တထာ အဝုတ္တတ္တာ၊ တံ ပန ဥပဓာနံ ဥပေါသထိကာနံ ဂဟဋ္ဌာနံ ဝဋ္ဋတိ. ဥစ္စာသယနမဟာသယနမေဝ ဟိ တဒါ တေသံ န ဝဋ္ဋတိ. ဒီဃနိကာယဋ္ဌကထာဒီသု ကိဉ္စာပိ ‘‘ဌပေတွာ တူလိကံ သဗ္ဗာနေဝ ဂေါနကာဒီနိ ရတနပရိသိဗ္ဗိတာနိ န ဝဋ္ဋန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ ဝိနယဋ္ဌကထာ ဧဝ ပန ကပ္ပိယာကပ္ပိယဘာဝေ ပမာဏန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ. အဘိနိဿာယာတိ အပဿာယာတိ ဝုတ္တံ.