၇. သပ္ပါဏကဝဂ္ဂေါ

၁. သဉ္စိစ္စပါဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၃၈၂. သတ္တမဿ ပဌမေ ဥသုံ သရံ အသတိ ခိပတီတိ ဣဿာသော. န ဟေတ္ထ ကိဉ္စိ ဇီဝိတံ နာမ ဝိသုံ တိဋ္ဌတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထ ပါဏေတိ သတ္တေ. အပ္ပမတ္တေန ဝတ္တံ ကာတဗ္ဗန္တိ ယထာ ပါဏကာနံ ဝိဟေသာပိ န ဟောတိ၊ ဧဝံ သလ္လက္ခေတွာ ဩတာပနသမ္မဇ္ဇနာဒိဝတ္တံ ကာတဗ္ဗံ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

သဉ္စိစ္စပါဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. သပ္ပါဏကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၃၈၇. ဒုတိယေ ဥဒကသဏ္ဌာနကပ္ပဒေသေတိ ကဒ္ဒမပါသာဏာဒိဘူမိယံ. တတ္ထာတိ အာသိတ္တေ ကပ္ပိယဥဒကေ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

သပ္ပါဏကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. ဥက္ကောဋနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၃၉၂. တတိယေ ‘‘တဿ ဘိက္ခုနော သန္တိကံ ဂန္တွာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ယဿ အဓိကရဏံ သံဃကမ္မေန နိဟတံ၊ တဿ သမ္မုခေ ဧဝ ဥက္ကောဋေန္တဿ ပါစိတ္တိယံ. ပရမ္မုခေ ပန ဒုက္ကဋမေဝ.

၃၉၅. ‘‘ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညီ ဥက္ကောဋေတိ၊ အနာပတ္တီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ အနာဒရိယတာဒိ ဝိယ ဥက္ကောဋနံ သယံ အကုသလံ န ဟောတိ၊ ဓမ္မကမ္မသညာယ၊ ပန ဝိမတိယာ စ ဥက္ကောဋနေနေဝ အကုသလံ ဟောတိ. ယထာဓမ္မံ နိဟတတာ၊ ဇာနနာ၊ ဥက္ကောဋနာတိ တီဏိ အင်္ဂါနိ.

ဥက္ကောဋနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၃၉၉. စတုတ္ထေ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိယေဝါတိ ဓုရနိက္ခေပပက္ခေ ဝုတ္တံ. ဝတ္ထုပုဂ္ဂလောတိ အာပန္နပုဂ္ဂလော. ဆာဒေတုကာမတာယ ဟိ သတိ ဧဝ အဝဿံ အညဿ အာရောစနံ ဝုတ္တံ၊ ဝတ္ထုပုဂ္ဂလဿ စ အာရောစနာ နာမ န ဟောတီတိ ပဋိစ္ဆာဒနမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. ကောဋိ ဆိန္နာ ဟောတီတိ ဆာဒေဿာမီတိ ဓုရနိက္ခေပေ သတိပိ ပုဂ္ဂလပရမ္ပရာယ ဂစ္ဆန္တီ အာပတ္တိကောဋိ ဆိဇ္ဇတိ.

၄၀၀. ‘‘အနုပသမ္ပန္နဿ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ စ ကာယသံသဂ္ဂေါ စာတိ အယံ ဒုဋ္ဌုလ္လအဇ္ဈာစာရော နာမာ’’တိ ဣဒံ ဒုဋ္ဌုလ္လာရောစနသိက္ခာပဒဋ္ဌကထာယံ ‘‘အနုပသမ္ပန္နဿ။ပေ။ အာဒိတော ပဉ္စ သိက္ခာပဒါနိ ဒုဋ္ဌုလ္လော နာမ အဇ္ဈာစာရော၊ သေသာနိ အဒုဋ္ဌုလ္လော. သုက္ကဝိဿဋ္ဌိကာယသံသဂ္ဂဒုဋ္ဌုလ္လအတ္တကာမာ ပနဿ အဇ္ဈာစာရော နာမာ’’တိ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၈၂) ဣမိနာ ဝစနေန ဝိရုဇ္ဈတီတိ ဝီမံသိတဗ္ဗံ. ပုဂ္ဂလပေမေန ဆာဒယတော စေတ္ထ ‘‘အညေ ဂရဟိဿန္တီ’’တိ ဘယဝသေန ဆာဒနက္ခဏေ ပဋိဃောဝ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ‘‘ဒုက္ခဝေဒန’’န္တိ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥပသမ္ပန္နဿ ဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိဇာနနံ၊ ပဋိစ္ဆာဒေတုကာမတာယ ဓုရနိက္ခေပေါတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၀၂. ပဉ္စမေ ရူပသိပ္ပန္တိ ဟေရညိကသိပ္ပံ. ဂဗ္ဘေ သယိတကာလေန သဒ္ဓိံ ဝီသတိမံ ဝဿံ ပရိပုဏ္ဏမဿာတိ ဂဗ္ဘဝီသော.

၄၀၄. နိက္ခမနီယပုဏ္ဏမာသီတိ သာဝဏမာသဿ ပုဏ္ဏမိယာ အာသာဠှီပုဏ္ဏမိယာ အနန္တရပုဏ္ဏမီ. ပါဋိပဒဒိဝသေတိ ပစ္ဆိမိကာယ ဝဿူပနာယိကာယ. ဒွါဒသ မာသေ မာတု ကုစ္ဆိသ္မိံ ဝသိတွာ မဟာပဝါရဏာယ ဇာတံ ဥပသမ္ပာဒေန္တီတိ အတ္ထော. ‘‘တိံသ ရတ္တိန္ဒိဝေါ မာသော၊ ဒွါဒသမာသိကော သံဝစ္ဆရော’’တိ (အ. နိ. ၃.၇၁၊ ၈.၄၃၊ ဝိဘ. ၁၀၂၃) ဝစနတော ‘‘စတ္တာရော မာသာ ပရိဟာယန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဝဿံ ဥက္ကဍ္ဎန္တီတိ ဝဿံ ဥဒ္ဓံ ကဍ္ဎန္တိ၊ ‘‘ဧကမာသံ အဓိကမာသော’’တိ ဆဍ္ဍေတွာ ဝဿံ ဥပဂစ္ဆန္တီတိ အတ္ထော. တသ္မာ တတိယော တတိယော သံဝစ္ဆရော တေရသမာသိကော ဟောတိ. တေ ဒွေ မာသေ ဂဟေတွာတိ နိက္ခမနီယပုဏ္ဏမာသတော ယာဝ ဇာတဒိဝသဘူတာ မဟာပဝါရဏာ. တာဝ ယေ ဒွေ မာသာ အနာဂတာ၊ တေသံ အတ္ထာယ အဓိကမာသတော လဒ္ဓေ ဒွေ မာသေ ဂဟေတွာ. တေနာဟ ‘‘ယော ပဝါရေတွာ ဝီသတိဝဿော ဘဝိဿတီ’’တိအာဒိ. ‘‘နိက္ကင်္ခါ ဟုတွာ’’တိ ဣဒံ အဋ္ဌာရသန္နံ ဝဿာနံ ဧကအဓိကမာသေ ဂဟေတွာ တတော ဝီသတိယာ ဝဿေသုပိ စာတုဒ္ဒသီအတ္ထာယ စတုန္နံ မာသာနံ ပရိဟာပနေန သဗ္ဗဒါ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ပဝါရေတွာ ဝီသတိဝဿော ဘဝိဿတီတိ မဟာပဝါရဏာဒိဝသေ အတိက္ကန္တေ ဂဗ္ဘဝဿေန သဟ ဝီသတိဝဿော ဘဝိဿတီတိ အတ္ထော. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဂဗ္ဘမာသာပိ ဂဏနူပဂါ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ. ဧကဝီသတိဝဿောတိ ဇာတိယာ ဝီသတိဝဿံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

၄၀၆. အညံ ဥပသမ္ပာဒေတီတိ ဥပဇ္ဈာယော၊ အာစရိယော ဝါ ဟုတွာ ဥပသမ္ပာဒေတိ. သောပီတိ ဥပသမ္ပာဒေန္တောပိ အနုပသမ္ပန္နော. ဦနဝီသတိဝဿတာ၊ တံ ဉတွာ ဥပဇ္ဈာယေန ဟုတွာ ဥပသမ္ပာဒနန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. ထေယျသတ္ထသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၀၉. ဆဋ္ဌေ ထေယျသတ္ထဘာဝေါ၊ ဉတွာ သံဝိဓာနံ၊ အဝိသင်္ကေတေန ဂမနန္တိ တီဏိ အင်္ဂါနိ.

ထေယျသတ္ထသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄၁၂. သတ္တမံ ဝုတ္တနယမေဝ.

၈. အရိဋ္ဌသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၁၇. အဋ္ဌမေ အန္တရာယန္တိ အန္တရာ ဝေမဇ္ဈေ ဧတိ အာဂစ္ဆတီတိ အန္တရာယော၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာဒိအနတ္ထော. အာနန္တရိယဓမ္မာတိ အနန္တရေ ဘဝေ ဖလနိဗ္ဗတ္တနေ နိယုတ္တာ စေတနာဒိဓမ္မာတိ အတ္ထော. ‘‘န သဂ္ဂဿာ’’တိ ဣဒံ ဘိက္ခုနိဒူသနကမ္မဿ အာနန္တရိယတ္တာဘာဝတော ဝုတ္တံ. အရိယသာဝိကာသု၊ ပန ကလျာဏပုထုဇ္ဇနဘူတာယ စ ဗလက္ကာရေန ဒူသေန္တဿ အာနန္တရိယသအသမေဝ. မောက္ခန္တရာယိကတာ ပန လောလာယပိ ပကတတ္တဘိက္ခုနိယာ ဒူသကဿ တသ္မိံ အတ္တဘာဝေ မဂ္ဂုပ္ပတ္တိယာ အဘာဝတော ဝုတ္တာ.

တသ္မိံ အတ္တဘာဝေ အနိဝတ္တနကာ အဟေတုကအကိရိယနတ္ထိကဒိဋ္ဌိယောဝ နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဓမ္မာ. ပဏ္ဍကာဒီနံ ဂဟဏံ နိဒဿနမတ္တံ. သဗ္ဗာပိ ဒုဟေတုကာဟေတုကပဋိသန္ဓိယော ဝိပါကန္တရာယိကာဝ ဒုဟေတုကာနမ္ပိ မဂ္ဂါနုပ္ပတ္တိတော.

အယန္တိ အရိဋ္ဌော. ရသေန ရသန္တိ အနဝဇ္ဇေန ပစ္စယပရိဘုဉ္ဇနရသေန ပဉ္စကာမဂုဏပအဘောဂရသံ သမာနေတွာ. ဥပနေန္တော ဝိယာတိ ဃဋေန္တော ဝိယ၊ သော ဧဝ ဝါ ပါဌော.

အဋ္ဌိကင်္ကလူပမာတိ ဧတ္ထ အဋ္ဌိ ဧဝ နိမ္မံသတာယ ကင်္ကလန္တိ စ ဝုစ္စတိ. ပလိဘဉ္ဇနဋ္ဌေနာတိ အဝဿံ ပတနဋ္ဌေန. အဓိကုဋ္ဋနဋ္ဌေနာတိ အတိ ဝိယ ကုဋ္ဋနဋ္ဌေန. ပါဠိယံ ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ။ပေ။ နာလံ အန္တရာယာယာ’’တိ ဣဒံ ဝတ္ထုအနုရူပတော ဝုတ္တံ. ဧဝံ ပန အဂ္ဂဟေတွာ အညေနပိ အာကာရေန ယံ ကိဉ္စိ ဘဂဝတာ ဝုတ္တံ ဝိပရီတတော ဂဟေတွာ ပရေဟိ ဝုတ္တေပိ အမုဉ္စိတွာ ဝေါဟရန္တဿာပိ ဝုတ္တနယာနုသာရေန တဒနုဂုဏံ သမနုဘာသနကမ္မဝါစံ ယောဇေတွာ အာပတ္တိယာ အာရောပေတုံ၊ အာပတ္တိယာ အဒဿနာဒီသု တီသု ယံ ကိဉ္စိ အဘိရုစိတံ နိမိတ္တံ ကတွာ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကာတုဉ္စ လဗ္ဘတိ. သမနုဘာသနံ အကတွာပိ ‘‘မာယသ္မာ ဧဝံ အဝစာ’’တိ ဘိက္ခူဟိ ဝုတ္တမတ္တေ လဒ္ဓိယာ အပ္ပဋိနိဿဇ္ဇနပစ္စယာယ ဒုက္ကဋာပတ္တိယာပိ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကာတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတေဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဓမ္မကမ္မတာ၊ သမနုဘာသနာယ အပ္ပဋိနိဿဇ္ဇနန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

အရိဋ္ဌသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. ဥက္ခိတ္တသမ္ဘောဂသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၂၄. နဝမေ ‘‘ဥက္ခိတ္တော အနောသာရိတော’’တိ ဝုတ္တတ္တာ အရိဋ္ဌဿ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

၄၂၅. ပါဠိယံ ‘‘ဧကစ္ဆန္နေ’’တိ သာမညတော ဝုတ္တတ္တာ နာနူပစာရေပိ ဧကစ္ဆန္နေ နိပဇ္ဇနေ ပဏ္ဏတ္တိံ အဇာနန္တဿ အရဟတောပိ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာနမ္ပိ ပါစိတ္တိယမေဝ. အကတာနုဓမ္မတာ၊ ဉတွာ သမ္ဘောဂါဒိကရဏန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ဥက္ခိတ္တသမ္ဘောဂသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ကဏ္ဋကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၂၈. ဒသမေ ပိရေတိ သမ္ဗောဓနတ္ထေ နိပါတပဒံ. သေသံ အနန္တရသိက္ခာပဒဒွယေ ဝုတ္တနယမေဝ.

ကဏ္ဋကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဋ္ဌိတော သပ္ပါဏကဝဂ္ဂေါ သတ္တမော.