၈. သဟဓမ္မိကဝဂ္ဂေါ

၁. သဟဓမ္မိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၃၄. အဋ္ဌမဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ဥပသမ္ပန္နဿ ပညတ္တေန ဝစနံ၊ အသိက္ခိတုကာမဿ လေသေန ဧဝံ ဝစနန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

သဟဓမ္မိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ဝိလေခနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၃၈. ဒုတိယေ အလဇ္ဇိတာတိ အလဇ္ဇိတာယ. ဧဝံ သေသေသုပိ. သဉ္စိစ္စ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတီတိအာဒိ ဘိက္ခုဘိက္ခုနီနညေဝ ဝုတ္တံ အလဇ္ဇိလက္ခဏံ၊ သာမဏေရာဒီနံ၊ ပန ဂဟဋ္ဌာနဉ္စ သာဓာရဏဝသေန ယထာသကံ သိက္ခာပဒဝီတိက္ကမနပဋိဂူဟနာဒိတော ဝေဒိတဗ္ဗံ. လဇ္ဇိလက္ခဏေပိ ဧသေဝ နယော. ကိဉ္စာပိ ကုက္ကုစ္စေ ဥပ္ပန္နေပိ မဒ္ဒိတွာ ကရောန္တော၊ ကပ္ပိယေ အကပ္ပိယသညိတာယ ကရောန္တောပိ တင်္ခဏိကာယ အလဇ္ဇိတာယ ဧဝံ ကရောန္တိ. တထာပိ ကုက္ကုစ္စာဒိဘေဒေ ဝိသုံ ဂဟိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဝဇ္ဇိပုတ္တကာ ဒသဝတ္ထုဒီပကာ. ပရူပဟာရအညာဏကင်္ခါပရဝိတာရဏာဒိဝါဒါတိ ဧတ္ထ အရဟတ္တံ ပဋိဇာနန္တာနံ ကုဟကာနံ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိံ ဒိသွာ ‘‘မာရကာယိကာ ဒေဝတာ အသုစိံ ဥပသံဟရန္တီ’’တိဂါဟိနော ပရူပဟာရဝါဒါ နာမ. အရဟတော သဗ္ဗေသံ ဣတ္ထိပုရိသာဒီနံ နာမာဒိအဇာနနေ အညာဏံ၊ တတ္ထ သန္နိဋ္ဌာနဘာဝေန ကင်္ခါ၊ ပရတော သုတွာ နာမာဒိဇာနနေန ပရဝိတာရဏော အတ္ထီတိဝါဒိနော အညာဏဝါဒါ၊ ကင်္ခါဝါဒါ၊ ပရဝိတာရဏဝါဒါ စ တေသံ၊ မဟာသံဃိကာဒီနဉ္စ ဝိဘာဂေါ ကထာဝတ္ထုပ္ပကရဏေ ဝုတ္တော.

စတ္တာရော မဂ္ဂါ စ ဖလာနိ စာတိ ဧတ္ထ စ-ကာရေန အဘိညာပဋိသမ္ဘိဒါပိ သင်္ဂဟိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကေစီတိ ပရိယတ္တိဓရာ ဓမ္မကထိကာ. ပုန ကေစီတိ ပဋိပတ္တိဓရာ ပံသုကူလိကတ္ထေရာ. ဣတရေ ပနာတိအာဒီသု အယံ အဓိပ္ပါယော – ဓမ္မကထိကတ္ထေရာ ပန ပံသုကူလိကတ္ထေရေဟိ အာဘတံ သုတ္တံ သုတွာ –

‘‘ယာဝ တိဋ္ဌန္တိ သုတ္တန္တာ၊ ဝိနယော ယာဝ ဒိပ္ပတိ၊

တာဝ ဒက္ခန္တိ အာလောကံ၊ သူရိယေ အဗ္ဘုဋ္ဌိတေ ယထာ.

‘‘သုတ္တန္တေသု အသန္တေသု၊ ပမုဋ္ဌေ ဝိနယမှိ စ၊

တမော ဘဝိဿတိ လောကေ၊ သူရိယေ အတ္ထင်္ဂတေ ယထာ.

‘‘သုတ္တန္တေ ရက္ခိတေ သန္တေ၊ ပဋိပတ္တိ ဟောတိ ရက္ခိတာ၊

ပဋိပတ္တိယံ ဌိတော ဓီရော၊ ယောဂက္ခေမာ န ဓံသတီ’’တိ. (အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၁၃၀) –

ဣဒံ သုတ္တံ အာဟရိတွာ အတ္တနောဝ ဝါဒံ ပတိဋ္ဌပေန္တာ ပါရာဇိကာနာပဇ္ဇနဝသေန ဌိတာ ပဋိပတ္တိသင်္ဂဟိတာ ပရိယတ္တိယေဝ မူလန္တိ အာဟံသူတိ. တေနာဟ ‘‘သစေ ပဉ္စ ဘိက္ခူ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ရက္ခဏကာ။ပေ။ သာသနံ ဝုဍ္ဎိံ ဝိရုဠှိံ ဂမယိဿန္တီ’’တိ. ဧတေန စ ပရိက္ခီဏေ ကာလေ လဇ္ဇိဂဏံ အလဘန္တေန ဝိနယဓရေန အလဇ္ဇိနောပိ ပကတတ္တေ သင်္ဂဟေတွာ တေဟိ သဟ ဓမ္မာမိသသမ္ဘောဂံ သံဝါသံ ကရောန္တေန ဗဟူ ကုလပုတ္တေ ဥပသမ္ပာဒေတွာ သာသနံ ပဂ္ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဣဒံ သိဇ္ဈတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဂရဟိတုကာမတာ၊ ဥပသမ္ပန္နဿ သန္တိကေ သိက္ခာပဒဝိဝဏ္ဏနန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ဝိလေခနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. မောဟနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၄၄. တတိယေ ပါဠိယံ ကော ပန ဝါဒေါ ဘိယျောတိ တေဟိ အညေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဒိဋ္ဌဒွတ္တိဝါရတော ဘိယျော ပန ဝိတ္ထာရေန ဥဒ္ဒိသိယမာနေ ပါတိမောက္ခေ နိသိန္နပုဗ္ဗတာ အတ္ထိ စေ၊ တတ္ထ ကိမေဝ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အာပတ္တိမောက္ခော နတ္ထိ ဧဝါတိ အဓိပ္ပါယော. တဉ္စ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗောတိ တန္တိ ကာရဏတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ၊ တာယာတိ အတ္ထော. ယထာ ဓမ္မော စ ဝိနယော စ ဌိတော၊ တထာ တာယ အာပတ္တိယာ ကာရေတဗ္ဗောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. မောဟာရောပနံ၊ တိက္ခတ္တုံ သုတဘာဝေါ၊ မောဟေတုကာမဿ မောဟနန္တိ တီဏိ အင်္ဂါနိ.

မောဟနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ပဟာရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၅၁. စတုတ္ထေ ပါဠိယံ ကာယပဋိဗဒ္ဓေန ဝါတိ ဧတ္ထ ပါသာဏာဒိနိဿဂ္ဂိယပဟာရောပိ သင်္ဂဟိတော.

၄၅၂. ရတ္တစိတ္တောတိ ကာယသံသဂ္ဂရာဂေန ဝုတ္တံ. မေထုနရာဂေန ပန ပဟာရတော ပုရိသာဒီသု ဒုက္ကဋမေဝ. မောက္ခာဓိပ္ပါယေန ဒဏ္ဍကောဋိယာ သပ္ပါဒိံ ဃဋ္ဋေတွာ မဏ္ဍူကာဒိံ မောစေန္တဿပိ အနာပတ္တိ ဧဝ. ကုပိတတာ၊ ဥပသမ္ပန္နဿ န မောက္ခာဓိပ္ပါယေန ပဟာရောတိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ပဟာရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. တလသတ္တိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၅၇. ပဉ္စမေ န ပဟရိတုကာမတာယ ဒိန္နတ္တာ ဒုက္ကဋန္တိ ဧတ္ထ ကိမိဒံ ဒုက္ကဋံ၊ ပဟာရပစ္စယာ၊ ဥဒါဟု ဥဂ္ဂိရဏပစ္စယာတိ? ဥဂ္ဂိရဏပစ္စယာဝ၊ န ပဟာရပစ္စယာ. န ဟိ ပဟရိတုကာမတာယ အသတိ တပ္ပစ္စယာ ကာစိ အာပတ္တိ ယုတ္တာ၊ ဥဂ္ဂိရဏဿ ပန အတ္တနော သဘာဝေန အသဏ္ဌိတတ္တာ တပ္ပစ္စယာ ပါစိတ္တိယံ န ဇာတံ၊ အသုဒ္ဓစိတ္တေန ကတပယောဂတ္တာ စ ဧတ္ထ အနာပတ္တိ န ယုတ္တာတိ ဒုက္ကဋံ ဝုတ္တန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ.

၄၅၈. ပုဗ္ဗေတိ အနန္တရသိက္ခာပဒေ. သေသံ အနန္တရသဒိသမေဝ.

တလသတ္တိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. အမူလကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၅၉. ဆဋ္ဌေ ‘‘အတ္တပရိတ္တာဏံ ကရောန္တာ’’တိ ဣဒံ န စ ဝေရမူလိကာ အနုဒ္ဓံသနာတိ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. အနုဒ္ဓံသနက္ခဏေ ပန ကောပစိတ္တမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တေနေဝ ‘‘ဒုက္ခဝေဒန’’န္တိ ဝုတ္တံ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

အမူလကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. ကုက္ကုစ္စုပ္ပါဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၆၄. သတ္တမေ ဥပသမ္ပန္နဿ အဖာသုကာမတာ၊ ကုက္ကုစ္စုပ္ပါဒနန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ကုက္ကုစ္စုပ္ပါဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. ဥပဿုတိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၇၁. အဋ္ဌမေ သုယျတီတိ သုတိ၊ ဝစနံ. တဿာ သမီပံ ဥပဿုတိ. သုယျတိ ဧတ္ထာတိ သုတီတိ ဧဝဉှိ အတ္ထေ ဂယှမာနေ သဝနဋ္ဌာနသမီပေ အညသ္မိံ အဿဝနဋ္ဌာနေ တိဋ္ဌတီတိ အာပဇ္ဇတိ. အဋ္ဌကထာယဉ္စ ဥပဿုတိ-သဒ္ဒဿေဝ အတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘‘ယတ္ထ ဌတွာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ၊ န သုတိ-သဒ္ဒမတ္တဿ.

၄၇၃. ဧကပရိစ္ဆေဒါနီတိ ကဒါစိ အကိရိယတော၊ ကဒါစိ ကိရိယတော သမုဋ္ဌာနသာမညေန ဝုတ္တံ. ဥပသမ္ပန္နေန စောဒနာဓိပ္ပါယော၊ သဝနန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ဥပဿုတိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. ခိယျနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၇၄. နဝမေ ဓမ္မကမ္မတာ၊ ဇာနနံ၊ ဆန္ဒံ ဒတွာ ခိယျနန္တိ တီဏိ အင်္ဂါနိ.

ခိယျနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ပက္ကမနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၈၁. ဒသမေ ဝိနိစ္ဆယကထာယ ဓမ္မိကတာ၊ တံ ဉတွာ ကမ္မတော ပဋ္ဌာယ ဧကသီမဋ္ဌဿ သမာနသံဝါသိကဿ ဟတ္ထပါသဝိဇဟနန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ပက္ကမနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၁. ဒုဗ္ဗလသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၈၄. ဧကာဒသမေ ဥပသမ္ပန္နဿ ဓမ္မေန လဒ္ဓသမ္မုတိတာ၊ သံဃေန သဒ္ဓိံ စီဝရံ ဒတွာ ခိယျိတုကာမတာယ ခိယျနန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ဒုဗ္ဗလသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄၈၉. ဒွါဒသမံ ဝုတ္တနယမေဝ.

နိဋ္ဌိတော သဟဓမ္မိကဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.