၁. ဩဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၁၄၄. တတိယဝဂ္ဂဿ ပဌမေ တိရစ္ဆာနဘူတန္တိ တိရောကရဏဘူတံ၊ ဗာဟိရဘူတန္တိ အတ္ထော. သမိဒ္ဓေါတိ ပရိပုဏ္ဏော. သဟိတတ္ထော အတ္ထယုတ္တော. အတ္ထဂမ္ဘီရတာဒိနာ ဂမ္ဘီရော.

၁၄၅-၁၄၇. ပရတောတိ ဥတ္တရိ. ကရောန္တောဝါတိ ပရိဗာဟိရေ ကရောန္တော. ဝိဘင်္ဂေတိ ဈာနဝိဘင်္ဂေ. စရဏန္တိ နိဗ္ဗာနဂမနာယ ပါဒံ.

ယဒဿာတိ ယံ အဿ. ဓာရေတီတိ အဝိနဿမာနံ ဓာရေတိ. ပရိကထနတ္ထန္တိ ပကိဏ္ဏကကထာဝသေန ပရိစ္ဆိန္နဓမ္မကထနတ္ထံ. တိဿော အနုမောဒနာတိ သံဃဘတ္တာဒီသု ဒါနာနိသံသပ္ပဋိသံယုတ္တာ နိဓိကုဏ္ဍသုတ္တာဒိ (ခု. ပါ. ၈.၁ အာဒယော) -အနုမောဒနာ၊ ဂေဟပ္ပဝေသမင်္ဂလာဒီသု မင်္ဂလသုတ္တာဒိ (ခု. ပါ. ၅.၁ အာဒယော၊ သု. နိ. မင်္ဂလသုတ္တ) -အနုမောဒနာ၊ မတကဘတ္တာဒိအမင်္ဂလေသု တိရောကုဋ္ဋာဒိ (ခု. ပါ. ၇.၁ အာဒယော၊ ပေ. ဝ. ၁၄ အာဒယော) -အနုမောဒနာတိ ဣမာ တိဿော အနုမောဒနာ. ကမ္မာကမ္မဝိနိစ္ဆယောတိ ပရိဝါရာဝသာနေ ကမ္မဝဂ္ဂေ (ပရိ. ၄၈၂ အာဒယော) ဝုတ္တဝိနိစ္ဆယော. သမာဓိဝသေနာတိ သမထပုဗ္ဗကဝသေန. ဝိပဿနာဝသေန ဝါတိ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိအာဒိကာယ သုက္ခဝိပဿနာယ ဝသေန. အတ္တနော သီလရက္ခဏတ္ထံ အပရာနပေက္ခတာယ ယေန ကာမံ ဂန္တုံ စတဿော ဒိသာ အရဟတိ၊ အဿ ဝါ သန္တိ၊ တာသု ဝါ သာဓူတိ စာတုဒ္ဒိသော.

အဘိဝိနယေတိ ပါတိမောက္ခသံဝရသင်္ခါတေ သံဝရဝိနယေ၊ တပ္ပကာသကေ ဝါ ဝိနယပိဋကေ. ဝိနေတုန္တိ သိက္ခာပေတုံ ပကာသေတုံ. ပဂုဏာ ဝါစုဂ္ဂတာတိ ပါဌတော စ အတ္ထတော စ ပဂုဏာ မုခေ သန္နိဓာပနဝသေန ဝါစုဂ္ဂတာ ကာတဗ္ဗာ. အတ္ထမတ္တဝသေနပေတ္ထ ယောဇနံ ကရောန္တိ. အဘိဓမ္မေတိ လက္ခဏရသာဒိဝသေန ပရိစ္ဆိန္နေ နာမရူပဓမ္မေ. ပုဗ္ဗေ ကိရ မဟာထေရာ ပရိယတ္တိအနန္တရဓာနာယ ဧကေကဿ ဂဏဿ ဒီဃနိကာယာဒိဧကေကဓမ္မကောဋ္ဌာသံ နိယျာတေန္တာ ‘‘တုမှေ ဧတံ ပါဠိတော စ အဋ္ဌကထာတော စ ပရိဟရထ၊ သက္ကောန္တာ ဥတ္တရိပိ ဥဂ္ဂဏှထာ’’တိ ဧဝံ သကလဓမ္မံ ဂန္ထဝသေန နိယျာတေန္တိ၊ တတ္ထ တေ စ ဘိက္ခူ ဂန္ထနာမေန ဒီဃဘာဏကာ မဇ္ဈိမဘာဏကာတိ ဝေါဟရီယန္တိ၊ တေ စ အတ္တနော ဘာရဘူတံ ကောဋ္ဌာသံ ပရိစ္စဇိတွာ အညံ ဥဂ္ဂဟေတုံ န လဘန္တိ. တံ သန္ဓာယာဟ ‘‘သစေ မဇ္ဈိမဘာဏကော ဟောတီ’’တိအာဒိ.

တတ္ထ ဟေဋ္ဌိမာ ဝါ တယော ဝဂ္ဂါတိ မဟာဝဂ္ဂတော ဟေဋ္ဌိမာ သဂါထကဝဂ္ဂေါ (သံ. နိ. ၁.၁ အာဒယော)၊ နိဒါနဝဂ္ဂေါ (သံ. နိ. ၂.၁ အာဒယော)၊ ခန္ဓဝဂ္ဂေါတိ (သံ. နိ. ၃.၁ အာဒိယော) ဣမေ တယော ဝဂ္ဂါ. တိကနိပါတတော ပဋ္ဌာယ ဟေဋ္ဌာတိ ဧကကနိပါတဒုကနိပါတေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဓမ္မပဒမ္ပိ သဟ ဝတ္ထုနာ ဇာတကဘာဏကေန အတ္တနော ဇာတကေန သဒ္ဓိံ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ. တတော ဩရံ န ဝဋ္ဋတီတိ မဟာပစ္စရိဝါဒဿ အဓိပ္ပါယော. တတော တတောတိ ဒီဃနိကာယာဒိတော. ဥစ္စိနိတွာ ဥဂ္ဂဟိတံ သဒ္ဓမ္မဿ ဌိတိယာ၊ ဘိက္ခုနောပိ ပုဗ္ဗာပရာနုသန္ဓိအာဒိကုသလတာယ စ န ဟောတီတိ ‘‘တံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ပဋိက္ခိတ္တံ. အဘိဓမ္မေ ကိဉ္စိ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗန္တိ န ဝုတ္တန္တိ ဧတ္ထ ယသ္မာ ဝိနယေ ကုသလတ္တိကာဒိဝိဘာဂေါ၊ သုတ္တန္တေသု သမထဝိပဿနာမဂ္ဂေါ စ အဘိဓမ္မပါဌံ ဝိနာ န ဝိညာယတိ၊ အန္ဓကာရေ ပဝိဋ္ဌကာလော ဝိယ ဟောတိ၊ တသ္မာ သုတ္တဝိနယာနံ ဂဟဏဝသေန အဘိဓမ္မဂ္ဂဟဏံ ဝုတ္တမေဝါတိ ဝိသုံ န ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယထာ ‘‘ဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဗျဉ္ဇနံ ခါဒိတဗ္ဗ’’န္တိ အဝုတ္တမ္ပိ ဝုတ္တမေဝ ဟောတိ တဒဝိနာဘာဝတော၊ ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ပရိမဏ္ဍလပဒဗျဉ္ဇနာယာတိ ပရိမဏ္ဍလာနိ ပရိပုဏ္ဏာနိ ပဒေသု သိထိလဓနိတာဒိဗျဉ္ဇနာနိ ယဿံ၊ တာယ. ပုရဿ ဧသာတိ ပေါရီ၊ နဂရဝါသီနံ ကထာတိ အတ္ထော. အနေလဂဠာယာတိ ဧတ္ထ ဧလာတိ ခေဠံ တဂ္ဂဠနဝိရဟိတာယ. ကလျာဏဝါက္ကရဏောတိ ဧတ္ထ ဝါစာ ဧဝ ဝါက္ကရဏံ၊ ဥဒါဟရဏဃောသော. ကလျာဏံ မဓုရံ ဝါက္ကရဏမဿာတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော. ဥပသမ္ပန္နာယ မေထုနေနေဝ အဘဗ္ဗော ဟောတိ၊ န သိက္ခမာနာသာမဏေရီသူတိ အာဟ ‘‘ဘိက္ခုနိယာ ကာယသံသဂ္ဂံ ဝါ’’တိအာဒိ.

၁၄၈. ဂရုကေဟီတိ ဂရုကဘဏ္ဍေဟိ. ဧကတောဥပသမ္ပန္နာယာတိ ဥပယောဂတ္ထေ ဘုမ္မဝစနံ. ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ဥပသမ္ပန္နာ နာမ ပရိဝတ္တလိင်္ဂါ ဝါ ပဉ္စသတသာကိယာနိယော ဝါ. ဧတာ ပန ဧကတောဥပသမ္ပန္နာ ဩဝဒန္တဿ ပါစိတ္တိယမေဝ.

၁၄၉. န နိမန္တိတာ ဟုတွာ ဂန္တုကာမာတိ နိမန္တိတာ ဟုတွာ ဘောဇနပရိယောသာနေ ဂန္တုကာမာ န ဟောန္တိ၊ တတ္ထေဝ ဝသိတုကာမာ ဟောန္တီတိ အတ္ထော. ယတောတိ ဘိက္ခုနုပဿယတော. ယာစိတွာတိ ‘‘တုမှေဟိ အာနီတဩဝါဒေနေဝ မယမ္ပိ ဝသိဿာမာ’’တိ ယာစိတွာ. တတ္ထာတိ တသ္မိံ ဘိက္ခုနုပဿယေ. အဘိက္ခုကာဝါသေ ဝဿံ ဝသန္တိယာ ပါစိတ္တိယံ၊ အပဂစ္ဆန္တိယာ ဒုက္ကဋံ.

ဣမာသု ကတရာပတ္တိ ပရိဟရိတဗ္ဗာတိ စောဒနံ ပရိဟရန္တော အာဟ ‘‘သာ ရက္ခိတဗ္ဗာ’’တိ. သာ ဝဿာနုဂမနမူလိကာ အာပတ္တိ ရက္ခိတဗ္ဗာ၊ ဣတရာယ အနာပတ္တိကာရဏံ အတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. တေနာဟ ‘‘အာပဒါသု ဟီ’’တိအာဒိ.

ဩဝါဒတ္ထာယာတိ ဩဝါဒေ ယာစနတ္ထာယ. ဒွေ တိဿောတိ ဒွီဟိ တီဟိ၊ ကရဏတ္ထေ စေတံ ပစ္စတ္တဝစနံ. ပါသာဒိကေနာတိ ပသာဒဇနကေန ကာယကမ္မာဒိနာ. သမ္ပာဒေတူတိ တိဝိဓံ သိက္ခံ သမ္ပာဒေတု. အသမ္မတတာ၊ ဘိက္ခုနိယာ ပရိပုဏ္ဏူပသမ္ပန္နတာ၊ ဩဝါဒဝသေန အဋ္ဌဂရုဓမ္မဒါနန္တိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ.

ဩဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.