၂. ဥဒေါသိတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၇၃. ဒုတိယေ အဝိပ္ပဝါသေတိ အဝိပ္ပဝါသေ နိပ္ဖါဒေတဗ္ဗေ၊ ဝိပ္ပဝါသဒေါသာဘာဝေ သာဓေတဗ္ဗေ ကတ္တဗ္ဗာ သမ္မုတီတိ အတ္ထော.

၄၇၅. ပဋိသိဒ္ဓပရိယာပန္နေနာတိ ဝိပ္ပဝသိတုံ ပဋိသိဒ္ဓေသု တီသု စီဝရေသု အန္တောဂဓေန၊ ဧကေန စ အဝယဝေ သမုဒါယောပစာရံ ဒဿေတိ.

၄၇၈-၉. ဧတ္တာဝတာတိ ‘‘ပရိက္ခိတ္တော’’တိ ဣမိနာ. ‘‘သဘာယေတိ လိင်္ဂဗျတ္တယေန သဘာ ဝုတ္တာ’’တိ ဝတွာ ပုန သယမ္ပိ ‘‘သဘာယေ’’တိ ဣမိနာ ဝေါဟရန္တော သဘာ-သဒ္ဒဿ ပရိယာယော သဘာယ-သဒ္ဒေါ နပုံသကလိင်္ဂယုတ္တော အတ္ထီတိ ဒဿေတိ. ‘‘သဘာယန္တိ လိင်္ဂဗျတ္တယေန သဘာ ဝုတ္တာ’’တိ ဝါ ပါဌော. လိင်္ဂဗျတ္တယေန သဘာတိ စ လိင်္ဂန္တရယုတ္တော သဘာသဒ္ဒပရိယာယော သဘာယသဒ္ဒေါတိ အတ္ထော.

သဘာယံ ဂစ္ဆတီတိ သဘံ ဂစ္ဆတိ. ဝသိတဗ္ဗံ နတ္ထီတိ စီဝရဟတ္ထပါသေယေဝ ဝသိတဗ္ဗံ နတ္ထီတိ အတ္ထော. တဿာတိ ဝီထိယာ. သဘာယဿ စ ဒွါရဿ စ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ သဘာယဒွါရာနမန္တရေ ဝီထိ ဂေဟာပိ ဂဟိတာ ဧဝ ဟောန္တိ အာဒိပရိယောသာနာနံ ဂဟိတတ္တာ. ဧတ္ထ စ ဒွါရဝီထိဃရေသု ဝသန္တေန ဂါမပ္ပဝေသနသဟသေယျာဒိဒေါသံ ပရိဟရိတွာ သုပဋိစ္ဆန္နတာဒိယုတ္တေနေဝ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ သဘာ ပန ယဒိ သဗ္ဗေသံ ဝသနတ္ထာယ သာလာသဒိသာ ကတာ၊ အန္တရာရာမေ ဝိယ ယထာသုခံ ဝသိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ပရိက္ခိတ္တတာယ စ ဧကူပစာရတံ၊ အပရိက္ခိတ္တတာယ နာနူပစာရတဉ္စ နိဝေသနာဒီသုပိ အတိဒိသန္တော အာဟ ‘‘ဧတေနေဝူပါယေနာ’’တိအာဒိ. နိဝေသနာဒီနိ ဗဟိဂါမတော သန္နိဝိဋ္ဌာနိ ဂဟိတာနိ အန္တောဂါမေ ဌိတာနံ ဂါမဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတတ္တာ. သဗ္ဗတ္ထာတိ ဂါမနိဂမနိဝေသနာဒီသု ပန္နရသသု. ပရိက္ခေပါဒီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန အပရိက္ခေပဿေဝ ဂဟဏံ၊ န ဧကကုလာဒီနမ္ပိ တေသံ ဧကူပစာရတာနာနူပစာရတာနိမိတ္တတာဘာဝါ. ဧတ္ထ စ သတ္ထဿ ကတိပါဟံ ကတ္ထစိ နိဝိဋ္ဌဿေဝ ပရိက္ခေပေါ ဟောတိ၊ န ဂစ္ဆန္တဿ.

၄၈၂-၇. ဂါမတော ဗဟိ ဣဿရာနံ သမုဒ္ဒတီရာဒီသု ကတဘဏ္ဍသာလာ ဥဒေါသိတောတိ အာဟ ‘‘ယာနာဒီန’’န္တိအာဒိ. မုဏ္ဍစ္ဆဒနပါသာဒေါတိ နာတိဥစ္စော စန္ဒိကင်္ဂဏယုတ္တော သိခရကူဋမာလာဒိဝိရဟိတော ပါသာဒေါ.

၄၈၉. ပရိယာဒိယိတွာတိ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ. နဒီပရိဟာရောတိ ဝိသုံဂါမာဒီနံ ဝိယ နဒီပရိဟာရဿ အဝုတ္တတ္တာ စီဝရဟတ္ထပါသော ဧဝါတိ ဝဒန္တိ၊ အညေ ပန ‘‘ဣမိနာ အဋ္ဌကထာဝစနေန နဒီပရိဟာရောပိ ဝိသုံ သိဒ္ဓေါ၊ နဒိယာ ဟတ္ထပါသော န ဝိဇဟိတဗ္ဗော’’တိ ဝဒန္တိ. ဝိဟာရသီမန္တိ အဝိပ္ပဝါသသီမံ သန္ဓာယာဟ. ဧတ္ထ စ ဝိဟာရဿ နာနာကုလသန္တကဘာဝေပိ အဝိပ္ပဝါသသီမာပရိစ္ဆေဒဗ္ဘန္တရေ သဗ္ဗတ္ထ စီဝရအဝိပ္ပဝါသသမ္ဘဝတော တဿာ ပဓာနတ္တာ တတ္ထ သတ္ထပရိဟာရော န လဗ္ဘတီတိ ‘‘ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဝသိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ‘‘သတ္ထသမီပေ’’တိ ဣဒံ ယထာဝုတ္တံ အဗ္ဘန္တရပရိစ္ဆေဒဝသေန ဝုတ္တံ. ပါဠိယံ နာနာကုလဿ သတ္ထော ဟောတိ၊ သတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ ဟတ္ထပါသာ န ဝိဇဟိတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ သတ္ထဟတ္ထပါသော ဂဟိတော.

၄၉၀. ဧကကုလဿ ခေတ္တေတိ အပရိက္ခိတ္တံ သန္ဓာယ ဝဒတိ.

၄၉၁-၄. ဝိဟာရော နာမ ဥပစာရသီမာ. တတ္ထ ယသ္မိံ ဝိဟာရေတိ တဿ အန္တောပရိဝေဏာဒိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ဧကကုလာဒိသန္တကတာ စေတ္ထ ကာရာပကာနံ ဝသေန. ဆာယာယ ဖုဋ္ဌောကာသဿာတိ ဥဇုကံ အဝက္ခိတ္တလေဍ္ဍုပါတဗ္ဘန္တရံ သန္ဓာယ ဝဒတိ.

အဂမနပထေတိ တဒဟေဝ ဂန္တွာ နိဝတ္တေတုံ န သက္ကုဏေယျကေ သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ ယေ ဒီပကာ၊ တေသူတိ ယောဇနာ. ဣတရသ္မိန္တိ ပုရတ္ထိမဒိသာယ စီဝရေ. ‘‘ဥပေါသထကာလေ။ပေ။ ဝဍ္ဎတီ’’တိ ဣမိနာ စီဝရဝိပ္ပဝါသသတ္တဗ္ဘန္တရတော သမာနသံဝါသာယ သတ္တဗ္ဘန္တရသီမာယ အစ္စန္တဝိသဒိသတံ ဒဿေတိ. တထာ ဟိ ဗဟူသု ဘိက္ခူသု ဧကတော နိသီဒိတွာ သမန္တာ သတ္တဗ္ဘန္တရပရိစ္ဆေဒေသု ယထာသကံ စီဝရံ ဌပေတွာ ပရိဟရန္တေသု ဧကေကဿ ဘိက္ခုနော နိသိန္နောကာသတော ပဋ္ဌာယ ပစ္စေကံ သတ္တဗ္ဘန္တရဿ ပရိစ္ဆေဒေါ အညမညဝိသဒိသော အနေကဝိဓော ဟောတိ၊ န ဧကော ပရိသပရိယန္တတော ပဋ္ဌာယ အနိမိတဗ္ဗတ္တာ. တေနေဝ တတ္ထ ပရိသဝသေန ဝုဍ္ဎိ၊ ဟာနိ ဝါ န ဟောတိ၊ န ဧဝံ သတ္တဗ္ဘန္တရသီမာယ. သာ ဟိ ယောဇနိကာယပိ ပရိသပရိယန္တတောဝ ပဋ္ဌာယ သမန္တာ သတ္တဗ္ဘန္တရပအစ္ဆိန္နာ ဧကာဝ ဟောတိ. တေနေဝ သာ ပရိသဝသေန ဝဍ္ဎတိ၊ ဟာယတိ စ၊ တသ္မာ အညာဝ သတ္တဗ္ဘန္တရသီမာ အညော သတ္တဗ္ဘန္တရတော ပရိစ္ဆိန္နော စီဝရဝိပ္ပဝါသပရိဟာရော အဗ္ဘောကာသောတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယဉ္စေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ခန္ဓကေ သီမာကထာယမေဝ (မဟာဝ. ၁၄၃) ဝက္ခာမ.

၄၉၅. နဒိံ ဩတရတီတိ ဟတ္ထပါသံ မုဉ္စိတွာ ဩတရတိ. ဗဟိဂါမေ ဌပေတွာတိ အပါရုပိတဗ္ဗတာယ ဝုတ္တံ. ဝိနယကမ္မံ ကာတဗ္ဗန္တိ ဥတ္တရာသင်္ဂေ စ ဗဟိဂါမေ ဌပိတသင်္ဃာဋိယဉ္စ ပဌမံ ဝိနယကမ္မံ ကတွာ ပစ္ဆာ ဥတ္တရာသင်္ဂံ နိဝါသေတွာ အန္တရဝါသကေ ကာတဗ္ဗံ. ဧတ္ထ စ ဗဟိဂါမေ ဌပိတဿာပိ ဝိနယကမ္မဝစနတော ပရမ္မုခါပိ ဌိတံ ဝိဿဇ္ဇိတုံ၊ နိဿဋ္ဌံ ဒါတုဉ္စ ဝဋ္ဋတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဒဟရာနံ ဂမနေ သဥဿာဟတ္တာ ‘‘နိဿယော ပန န ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီ’’တိ ဝုတ္တံ. မုဟုတ္တံ။ပေ။ ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီတိ သဥဿာဟတ္တေ ဂမနဿ ဥပစ္ဆိန္နတ္တာ ဝုတ္တံ. တေသံ ပန ပုရာရုဏာဝ ဥဋ္ဌဟိတွာ သဥဿာဟေန ဂစ္ဆန္တာနံ အရုဏေ အန္တရာ ဥဋ္ဌိတေပိ န ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ ‘‘ယာဝ အရုဏုဂ္ဂမနာ သယန္တီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. တေနေဝ ‘‘ဂါမံ ပဝိသိတွာ။ပေ။ န ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီ’’တိ ဝုတ္တံ. အညမညဿ ဝစနံ အဂ္ဂဟေတွာတိအာဒိမှိ သဥဿာဟတ္တာ ဂမနက္ခဏေ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိ န ဝုတ္တာ. ဓေနုဘယေနာတိ တရုဏဝစ္ဆဂါဝီနံ အဘိဓာဝိတွာ သိင်္ဂေန ပဟရဏဘယေန. နိဿယော စ ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီတိ ဧတ္ထ ဓေနုဘယာဒီဟိ ဌိတာနံ ယာဝ ဘယဝူပသမာ ဌာတဗ္ဗတော ‘‘အန္တောအရုဏေယေဝ ဂမိဿာမီ’’တိ နိယမေတုံ အသက္ကုဏေယျတ္တာ ဝုတ္တံ. ယတ္ထ ပန ဧဝံ နိယမေတုံ သက္ကာ၊ တတ္ထ အန္တရာရုဏေ ဥဂ္ဂတေပိ နိဿယော န ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ ဘေသဇ္ဇတ္ထာယ ဂါမပ္ပဝိဋ္ဌဒဟရာနံ ဝိယ. အန္တောသီမာယံ ဂါမန္တိ အဝိပ္ပဝါသသီမာသမ္မုတိတော ပစ္ဆာ ပတိဋ္ဌာပိတဂါမံ သန္ဓာယ ဝဒတိ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ ဌပေတွာ သမ္မန္နိတဗ္ဗတော. ပဝိဋ္ဌာနန္တိ အာစရိယန္တေဝါသိကာနံ ဝိသုံ ဝိသုံ ဂတာနံ အဝိပ္ပဝါသသီမတ္တာ နေဝ စီဝရာနိ နိဿဂ္ဂိယာနိ ဟောန္တိ၊ သဥဿာဟတာယ နိဿယော န ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ. အန္တရာမဂ္ဂေတိ ဓမ္မံ သုတွာ အာဂစ္ဆန္တာနံ အန္တရာမဂ္ဂေ.

‘‘ဣဓ အပစ္စုဒ္ဓရဏ’’န္တိ ဣမိနာ အဓိဋ္ဌာနဝိကပ္ပနာနိ ဝိယ ပစ္စုဒ္ဓရဏမ္ပိ ကာယေန ဝါ ဝါစာယ ဝါ ကတ္တဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ. ကာယဝါစာဟိ ကတ္တဗ္ဗဿ အကရဏတောတိ ဣဒံ ကာယဝါစာသမုဋ္ဌာနံ ဝုတ္တံ. အဓိဋ္ဌိတတိစီဝရတာ၊ အနတ္ထတကထိနတာ၊ အလဒ္ဓသမ္မုတိတာ၊ ရတ္တိဝိပ္ပဝါသောတိ ဣမာနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ.

ဥဒေါသိတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.