၁. ပဌမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၈၃၉. ‘‘ဒိဝါပိ အန္ဓကာရံ အတ္ထိ၊ တပ္ပဋိသေဓနတ္ထံ ‘ရတ္တန္ဓကာရေ’တိ ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ ပေါရာဏာ. သန္တိဋ္ဌေယျာတိ ဧတ္ထ ဌာနာပဒေသေန စတုဗ္ဗိဓောပိ ဣရိယာပထော သင်္ဂဟိတော၊ တသ္မာ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ တေန သဒ္ဓိံ စင်္ကမနာဒိံ ကရောန္တိယာ ပါစိတ္တိယမေဝ. ‘‘သလ္လပေယျ ဝါ’’တိ ကေဝလံ နိဒါနဝသေန ဝုတ္တံ ဝိသေသာဘာဝတော. ‘‘သလ္လပေယျဝါတိ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ ဌိတာ သလ္လပတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿာ’’တိ ဟိ ဝုတ္တံ၊ တံ န ယုတ္တန္တိ ဧကေ. ကသ္မာ? ယသ္မာ တဿ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ ဌိတေနေဝ ဧကံ ပါစိတ္တိယံ. သလ္လပနေနပိ အပရမ္ပိ ဧကံ အာပဇ္ဇတီတိ နာပဇ္ဇတိ၊ ကထံ ပညာယတီတိ? အင်္ဂဝသေန. ဣမဿ ဟိ ရတ္တန္ဓကာရတာ၊ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ ဌာနံ ဝါ သလ္လပနံ ဝါ၊ သဟာယာဘာဝေါ၊ ရဟောပေက္ခတာတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဝုတ္တာနိ. တတ္ထ ယဒိ ဌာနပစ္စယာ ဧကာ အာပတ္တိ ဝိသုံ သိယာ၊ တဿာ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ သိယုံ. ယဒိ သလ္လပနပစ္စယာ ဧကာ၊ တဿာပိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ သိယုံ. တသ္မာ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ ‘‘စတ္တာရိ ဝါ ပဉ္စ ဝါ အင်္ဂါနီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊ န စ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ သလ္လပနပစ္စယာ ဝိသုံ နတ္ထီတိ. အတ္ထိယေဝ၊ မာတိကာဋ္ဌကထာဝစနဉ္စ တဒတ္ထမေဝါတိ ဧကေ. ကထံ? သဟုပ္ပတ္တိတော ဒွိန္နံ အာပတ္တီနံ. ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ? သလ္လပနေ သတိ ဌာနပစ္စယာ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗံ စတုရင်္ဂိကံ၊ သလ္လပနပစ္စယာ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗံ စတုရင်္ဂိကန္တိ ဒွေ ပါစိတ္တိယာနိ သဟုပ္ပန္နာနိ ဧကတော အာပဇ္ဇန္တီတိ. ဣဒံ အယုတ္တံ ပါဠိဝိရောဓတော. ပါဠိယဉှိ ‘‘သလ္လပေယျ ဝါတိ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ ဌိတာ သလ္လပတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿာ’’တိ ဝုတ္တံ. ယဒိ ဒွေ သိယုံ၊ ‘‘အာပတ္တိ ဒွိန္နံ ပါစိတ္တိယာန’’န္တိ န ဝတ္တဗ္ဗတာ သိယာတိ. အယံ နယော ဒုတိယာဒီသုပိ ယထာယောဂံ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧတ္ထ ဒုတိယေနာပိ သဒ္ဓိံ ယဒိ ဘိက္ခုနိယာ ရဟောပေက္ခတာ အတ္ထိ၊ သော စေ ပုရိသော၊ န ဒုတိယော၊ ပုရိသဂဏနာယ အာပတ္တိယော. အထ ဒုတိယာ ဘိက္ခုနီ ဟောတိ၊ တဿာ စ တေန ပုရိသေန သဒ္ဓိံ ရဟောပေက္ခတာ အတ္ထိ၊ သာ စ ဘိက္ခုနီ န ဒုတိယာ ဟောတိ. ဥဘိန္နမ္ပိ အာပဇ္ဇတီတိ ဧကေ၊ ဝိစာရေတွာ ပန ဂဟေတဗ္ဗံ. ပေါရာဏဂဏ္ဌိပဒေ ပန ဝုတ္တံ ‘‘ဟတ္ထပါသေ ဌာနေန ဒုက္ကဋ’’န္တိ၊ တံ ပါဠိယာ ဝိရုဇ္ဈတိ. ‘‘ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ တိဋ္ဌတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿာ’’တိ ဟိ ပါဠိ၊ ကိံဗဟုနာ. စတုတ္ထသိက္ခာပဒေ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ဒုတိယိကဥယျောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ‘‘သန္တိဋ္ဌနာဒီသု တီဏိ ပါစိတ္တိယာနီ’’တိအာဒိဝစနတော ဝတ္ထုဂဏနာယ အာပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘အင်္ဂါနိ စေတ္ထ စတ္တာရိ ပဉ္စ ဝါ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ သန္နိဋ္ဌာနံ.
ပဌမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.