၂. အန္ဓကာရဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၁. ပဌမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၈၃၉. ‘‘ဒိဝါပိ အန္ဓကာရံ အတ္ထိ၊ တပ္ပဋိသေဓနတ္ထံ ‘ရတ္တန္ဓကာရေ’တိ ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ ပေါရာဏာ. သန္တိဋ္ဌေယျာတိ ဧတ္ထ ဌာနာပဒေသေန စတုဗ္ဗိဓောပိ ဣရိယာပထော သင်္ဂဟိတော၊ တသ္မာ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ တေန သဒ္ဓိံ စင်္ကမနာဒိံ ကရောန္တိယာ ပါစိတ္တိယမေဝ. ‘‘သလ္လပေယျ ဝါ’’တိ ကေဝလံ နိဒါနဝသေန ဝုတ္တံ ဝိသေသာဘာဝတော. ‘‘သလ္လပေယျဝါတိ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ ဌိတာ သလ္လပတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿာ’’တိ ဟိ ဝုတ္တံ၊ တံ န ယုတ္တန္တိ ဧကေ. ကသ္မာ? ယသ္မာ တဿ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ ဌိတေနေဝ ဧကံ ပါစိတ္တိယံ. သလ္လပနေနပိ အပရမ္ပိ ဧကံ အာပဇ္ဇတီတိ နာပဇ္ဇတိ၊ ကထံ ပညာယတီတိ? အင်္ဂဝသေန. ဣမဿ ဟိ ရတ္တန္ဓကာရတာ၊ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ ဌာနံ ဝါ သလ္လပနံ ဝါ၊ သဟာယာဘာဝေါ၊ ရဟောပေက္ခတာတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ ဝုတ္တာနိ. တတ္ထ ယဒိ ဌာနပစ္စယာ ဧကာ အာပတ္တိ ဝိသုံ သိယာ၊ တဿာ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ သိယုံ. ယဒိ သလ္လပနပစ္စယာ ဧကာ၊ တဿာပိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ သိယုံ. တသ္မာ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ ‘‘စတ္တာရိ ဝါ ပဉ္စ ဝါ အင်္ဂါနီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊ န စ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ သလ္လပနပစ္စယာ ဝိသုံ နတ္ထီတိ. အတ္ထိယေဝ၊ မာတိကာဋ္ဌကထာဝစနဉ္စ တဒတ္ထမေဝါတိ ဧကေ. ကထံ? သဟုပ္ပတ္တိတော ဒွိန္နံ အာပတ္တီနံ. ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ? သလ္လပနေ သတိ ဌာနပစ္စယာ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗံ စတုရင်္ဂိကံ၊ သလ္လပနပစ္စယာ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗံ စတုရင်္ဂိကန္တိ ဒွေ ပါစိတ္တိယာနိ သဟုပ္ပန္နာနိ ဧကတော အာပဇ္ဇန္တီတိ. ဣဒံ အယုတ္တံ ပါဠိဝိရောဓတော. ပါဠိယဉှိ ‘‘သလ္လပေယျ ဝါတိ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ ဌိတာ သလ္လပတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿာ’’တိ ဝုတ္တံ. ယဒိ ဒွေ သိယုံ၊ ‘‘အာပတ္တိ ဒွိန္နံ ပါစိတ္တိယာန’’န္တိ န ဝတ္တဗ္ဗတာ သိယာတိ. အယံ နယော ဒုတိယာဒီသုပိ ယထာယောဂံ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧတ္ထ ဒုတိယေနာပိ သဒ္ဓိံ ယဒိ ဘိက္ခုနိယာ ရဟောပေက္ခတာ အတ္ထိ၊ သော စေ ပုရိသော၊ န ဒုတိယော၊ ပုရိသဂဏနာယ အာပတ္တိယော. အထ ဒုတိယာ ဘိက္ခုနီ ဟောတိ၊ တဿာ စ တေန ပုရိသေန သဒ္ဓိံ ရဟောပေက္ခတာ အတ္ထိ၊ သာ စ ဘိက္ခုနီ န ဒုတိယာ ဟောတိ. ဥဘိန္နမ္ပိ အာပဇ္ဇတီတိ ဧကေ၊ ဝိစာရေတွာ ပန ဂဟေတဗ္ဗံ. ပေါရာဏဂဏ္ဌိပဒေ ပန ဝုတ္တံ ‘‘ဟတ္ထပါသေ ဌာနေန ဒုက္ကဋ’’န္တိ၊ တံ ပါဠိယာ ဝိရုဇ္ဈတိ. ‘‘ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ တိဋ္ဌတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿာ’’တိ ဟိ ပါဠိ၊ ကိံဗဟုနာ. စတုတ္ထသိက္ခာပဒေ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ဒုတိယိကဥယျောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ‘‘သန္တိဋ္ဌနာဒီသု တီဏိ ပါစိတ္တိယာနီ’’တိအာဒိဝစနတော ဝတ္ထုဂဏနာယ အာပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘အင်္ဂါနိ စေတ္ထ စတ္တာရိ ပဉ္စ ဝါ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ သန္နိဋ္ဌာနံ.

ပဌမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂-၃-၄. ဒုတိယတတိယစတုတ္ထသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၈၄၂-၆. ဒုတိယတတိယစတုတ္ထာနိ ဥတ္တာနာနိ. သဗ္ဗတ္ထ ‘‘သလ္လပတီတိ ယံ ကိဉ္စိ တိရစ္ဆာနကထံ ကထေတီ’’တိ ပေါရာဏဂဏ္ဌိပဒေ ဝုတ္တံ.

၈၅၂. စတုတ္ထေ ပနာယံ ဝိသေသော – ‘‘ဧကေနေကာ’’တိ ပဌမံ ဝုတ္တတ္တာ ဒုတိယိကံ ဝါ ဘိက္ခုနီနံ ဥယျောဇေယျ၊ ပါစိတ္တိယံ န သမ္ဘဝတီတိ စေ? သမ္ဘဝတိ. ကသ္မာ? သန္တိဋ္ဌနာဒိတ္တယမတ္တာပေက္ခတ္တာ၊ တဿ ဝစနဿာပိ ဝါ အညာယပိ ရဟောပေက္ခနဿာဒသမ္ဘဝေ သတိ ဥဘိန္နံ ဧကတ္ထသမ္ဘဝတော စ သာဓိတမေတံ. ‘‘ဟတ္ထပါသံ ဝိဇဟိတွာ သန္တိဋ္ဌတိ ဝါ သလ္လပတိ ဝါ’’တိ ဧတ္တကမေဝ ဝုတ္တံ. ကသ္မာ ‘‘နိကဏ္ဏိကံ ဝါ ဇပ္ပေတီ’’တိ န ဝုတ္တံ? ဟတ္ထပါသာတိက္ကမေ အသမ္ဘဝတော. တဿ တတိယဿ ပဒဿ ပစ္ဆိန္နတ္တာ သမ္ဘဝန္တမ္ပိ ‘‘ဒုတိယိကံ ဝါ ဥယျောဇေတီ’’တိ န ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ အတ္ထတော ဟတ္ထပါသံ ဝိဇဟိတွာ သန္တိဋ္ဌတိ ဝါ သလ္လပတိ ဝါ ဒုတိယိကံ ဝါ ဥယျောဇေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧသ နယော ယက္ခေန ဝါတိအာဒီသုပိ. တတ္ထ ‘‘ဟတ္ထပါသေ’’တိ ဝါ ‘‘ဟတ္ထပါသံ ဝိဇဟိတွာ’’တိ ဝါ န ဝုတ္တံ ဥဘယတ္ထ ဒုက္ကဋတ္တာ. အနာပတ္တိဝါရေပိ အသမ္ဘဝတော ‘‘နိကဏ္ဏိကံ ဝါ ဇပ္ပေတီ’’တိ န ဝုတ္တန္တိ စေ? သမ္ဘဝတိ သတိ ကရဏီယေ နိကဏ္ဏိကံ ဝါ ဇပ္ပေတီတိ သမ္ဘဝတော. အထ ကသ္မာ ဧဝံ န ဝုတ္တန္တိ စေ? အနဝဇ္ဇကထာယံ နိကဏ္ဏိကဇပ္ပနေ ပယောဇနာဘာဝါ၊ ဓမ္မကထာယမ္ပိ ဥဒါယိံ အာရဗ္ဘ ပဋိသိဒ္ဓတ္တာ စ.

ဒုတိယတတိယစတုတ္ထသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. ပဉ္စမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၈၅၆. ‘‘ကုလံ နာမ စတ္တာရိ ကုလာနီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ တိတ္ထိယာရာမေ ကပ္ပတိ တဿ ကုလဝေါဟာရာဘာဝတောတိ ဧကေ. တိတ္ထိယာနံ ခတ္တိယာဒိပရိယာပန္နတ္တာ န ကပ္ပတီတိ ဧကေ. တဿ ကပ္ပိယဘူမိတ္တာ န ယုတ္တန္တိ စေ? န၊ ယထာဝုတ္တခတ္တိယာဒီနံ သမ္ဘဝတော. တထာပိ ဂေါစရကုလံ ဣဓာဓိပ္ပေတံ. ‘‘ဥပစာရော ဒွါဒသဟတ္ထော’’တိ လိခိတံ.

ပဉ္စမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၈၆၀. ‘‘နိသီဒန္တိယာ ဧကာ၊ နိပဇ္ဇန္တိယာ ဧကာ’’တိ အဝတွာ ‘‘နိသီဒိတွာ ဂစ္ဆန္တိယာ’’တိအာဒိ န ဝတ္တဗ္ဗံ. န ဟိ ဂမနပစ္စယာ ဧသာ အာပတ္တီတိ? န၊ ပရိယောသာနာဓိပ္ပါယဝသေန ဝုတ္တတ္တာ. ‘‘နိသီဒိတွာ နိပဇ္ဇန္တိယာ ဒွေ’’တိ ဝစနေနပိ ဂမနံ ဣဓ နာဓိပ္ပေတန္တိ ဒဿိတံ ဟောတိ၊ တထာ ‘‘နိပဇ္ဇိတွာ နိသီဒန္တိယာ ဒွေ’’တိပိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘တသ္မိံ အဘိနိပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒွိန္နံ ပါစိတ္တိယာန’’န္တိ ကသ္မာ န ဝုတ္တန္တိ စေ? အနိသီဒိတွာပိ နိပဇ္ဇနသမ္ဘဝတော. နိပဇ္ဇနတ္ထာယ နိသီဒိတွာ နိပဇ္ဇန္တိယာ နိပဇ္ဇနကပယောဂတ္တာ ဧကာ အာပတ္တီတိ ကေစိ.

ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. သတ္တမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၈၆၇. အနာပတ္တိဝါရေ ‘‘ဓုဝပညတ္တေ’’တိ န ဝုတ္တံ ‘‘သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. ဣဓ ဆဋ္ဌေ ဝုတ္တနယေန ပကတိယာ ပညတ္တေ အဘိနိသီဒတိ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇတိ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယမေဝ. အညတ္ထ ဓုဝပညတ္တံ. ဣဓ ဝုတ္တနယေန သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ အဘိနိသီဒတိ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇတိ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယမေဝ. ဥဘယတ္ထာပိ ပဉ္စမေ ဝုတ္တနယေန အနာပုစ္ဆာ ပက္ကမေယျ၊ ပါစိတ္တိယမေဝ၊ အနာပတ္တိဝါရေ မာတိကာယံ ဝုတ္တကာလတော အညကာလဿ အပရာမဋ္ဌတ္တာတိ နော တက္ကောတိ အာစရိယော. အပိစ အတ္ထာပတ္တိကာလေ အာပဇ္ဇတိ၊ နော ဝိကာလေတိအာဒိတ္တိကေ၊ အတ္ထာပတ္တိ ရတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ နော ဒိဝါတိအာဒိတ္တိကေ စ အဋ္ဌကထာယံ ဣဓ ပဉ္စမဆဋ္ဌသတ္တမသိက္ခာပဒေဟိ သင်္ဂဟိတာပတ္တီနံ အပရာမဋ္ဌတ္တာ ယထာသမ္ဘဝံ တိဝိဓကာလေ တိဝိဓမေတံ ယောဇေတွာ ဒဿေတုံ ဝဋ္ဋတိ ဧဝ မဟာပဒေသနယာနုလောမတော.

သတ္တမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. အဋ္ဌမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၈၆၉. အဋ္ဌမေ ဘိက္ခုဿ ဒုက္ကဋံ သမ္ဘဝတိ.

အဋ္ဌမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. နဝမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၈၇၅-၇. ဒုဂ္ဂါဟဝသေန ဝါ သုဂ္ဂါဟဝသေန ဝါ ယထာဝုတ္တနယေန သပထကရဏေ အာပတ္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယသ္မာ မာတိကာယံ ‘‘အတ္တာနံ ဝါ ပရံ ဝါ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ ယာ အတ္တာနမေဝ အာရဗ္ဘ သပထံ ကရေယျ၊ တဿာ ဧကာ. ပရမေဝါရဗ္ဘ တဿာ ဧကာ. ဥဘောပိ အာရဗ္ဘ တဿာ ဒွေ အာပတ္တိယော သမ္ဘဝန္တိ. တိကစ္ဆေဒေါ ပနေတ္ထ ပရမေဝါရဗ္ဘ သပထကရဏံ သန္ဓာယ ပဝတ္တော.

နဝမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ဒသမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၈၈၂. ဒသမေ အနာပတ္တိဝါရော ရောဒနဿေဝ၊ န ဝဓဿ၊ တသ္မာ ဉာတိဗျသနာဒီဟိ ဖုဋ္ဌာပိ အတ္တာနံ ဝဓတိ ဧဝ၊ န ရောဒတိ၊ ဒုက္ကဋမေဝ.

ဒသမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အန္ဓကာရဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.