၃. ဝဿူပနာယိကက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာ

ဝဿူပနာယိကာနုဇာနနကထာဝဏ္ဏနာ

၁၈၄. မဟာအဋ္ဌကထာယမ္ပိ ‘‘သင်္ကာသယိဿန္တီ’’တိ ပါဌော၊ ဒီပဝါသိနော ‘‘သင်္ကာပယိဿန္တီ’’တိ ပဌန္တိ ကိရ. ‘‘ကတိ နု ခေါ ဝဿူပနာယိကာ’’တိ စိန္တာယံ ‘‘ကိံ နိမိတ္တ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝဿံ ဥပဂန္တု’’န္တိ ယံ ဝဿူပဂမနံ ဝုတ္တံ၊ တံ ‘‘ဣမံ တေမာသံ ဝဿံ ဥပေမီ’’တိ ဝတွာ ဥပဂန္တဗ္ဗံ. ဝဿာနမာသာ စ စတ္တာရော. တတ္ထ ပဌမံ တေမာသံ၊ ပစ္ဆိမံ တေမာသန္တိ ဒုဝိဓံ တေမာသံ. တေနာယံ တေသံ ဘိက္ခူနံ စိန္တာ အဟောသိ.

ဝဿာနေစာရိကာပဋိက္ခေပါဒိကထာဝဏ္ဏနာ

၁၈၅. အနပေက္ခဂမနေန ဝါ အညတ္ထ အရုဏံ ဥဋ္ဌာပနေန ဝါ အာပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ ဧတ္ထ ပဌမံ တာဝ သော သတ္တာဟံ အနာဂတာယ ပဝါရဏာယ သကရဏီယော ပက္ကမတိ. ‘‘အာဂစ္ဆေယျ ဝါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တံ အာဝါသံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ၊ တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပုရိမိကာ စ ပညာယတိ၊ ပဋိဿဝေ စ အနာပတ္တီ’’တိ ဝစနတော ဩရံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တထာ ဟိ ‘‘သော တဒဟေဝ အကရဏီယော ပက္ကမတိ၊ သကရဏီယော ပက္ကမတိ၊ တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပုရိမိကာ စ န ပညာယတိ၊ ပဋိဿဝေ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ (မဟာဝ. ၂၀၇) ဝုတ္တံ.

သတ္တာဟကရဏီယာနုဇာနနကထာဝဏ္ဏနာ

၁၈၇-၈. ဒုတိယံ ပန ‘‘သော တံ သတ္တာဟံ ဗဟိဒ္ဓါ ဝီတိနာမေတိ၊ တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပုရိမိကာ စ န ပညာယတိ၊ ပဋိဿဝေ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ ဝစနတော သတ္တာဟတော ပရံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တထာ ဟိ ‘‘သော တံ သတ္တာဟံ အန္တော သန္နိဝတ္တံ ကရောတိ၊ တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပုရိမိကာ စ ပညာယတိ၊ ပဋိဿဝေ စ အနာပတ္တီ’’တိ (မဟာဝ. ၂၀၇) ဝုတ္တံ. သတိပိ ကာရဏဒွယေ ဝဿစ္ဆေဒကာရဏာဘာဝေ အာပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ တသ္မာ တီဏိပိ ဧတာနိ ဝစနာနိ ယထာသမ္ဘဝံ ယောဇိတာနိ ဝိဂ္ဂဟာနိ ဟောန္တိ. တီဏိ ပရိဟီနာနီတိ တာသံ နတ္ထိတာယ.

ပဟိတေယေဝအနုဇာနနကထာဝဏ္ဏနာ

၁၉၉. ‘‘အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃကရဏီယေန ဂန္တုံ၊ သတ္တာဟံ သန္နိဝတ္တော ကာတဗ္ဗော’’တိ ဝစနတော အန္တောဝဿေ သံဟာရိကဘာဝေန ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. တတ္ထ ဓမ္မဆန္ဒဝသေနပိ အာဂတေ သံဃဿ အာယမုခံ ဝိနဿတိ. တတော ‘‘သေနာသနာနိ ကတွာ’’တိ စ ဝုတ္တံ. အာဂတန္တိ အာဂမနံ. ဘာဝေတ္ထ တပစ္စယောယံ. သံဃကရဏီယေန ဂန္တုန္တိ ဧတ္ထ ‘‘သေနာသနပဋိသံယုတ္တေသု ဧဝ သံဃကရဏီယေသု၊ န အညေသူ’’တိ ဓမ္မသိရိတ္ထေရော ဝဒတိ ကိရ. အဋ္ဌကထာယမ္ပိ တံ ပဒံ ဥဒ္ဓရိတွာ ‘‘ယံ ကိဉ္စိ ဥပေါသထာဂါရာဒီသု သေနာသနေသူ’’တိအာဒိနာ သေနာသနမေဝ ဒဿိတံ၊ တသ္မာ ဥပပရိက္ခိတဗ္ဗံ.

အနိမန္တိတေန ဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတီတိ တဿ ရတ္တိစ္ဆေဒေါ စ ဒုက္ကဋာပတ္တိ စ ဟောတိ၊ တံ ‘‘ဝဿစ္ဆေဒေါ’’တိ စ ဝဒန္တိ. နိမန္တိတောယေဝ နာမ ဟောတီတိ ဧတ္ထ ဥပါသကေဟိ ‘‘ဣမသ္မိံ နာမ ဒိဝသေ ဒါနာဒီနိ ကရောမ၊ သဗ္ဗေ သန္နိပတန္တူ’’တိ ကတာယပိ ကတိကာယ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ပဝါရဏာယ နဝမိတော ပဋ္ဌာယ ပံသုကူလိကစီဝရံ ပရိယေသိတုံ ကာဝီရပဋ္ဋနေ ဝိယ သဗ္ဗေသံ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ အနုသံဝစ္ဆရံ နိယမတော ဥပါသကေဟိ သဇ္ဇိတွာ ဌပနတော. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ အန္ဓကဋ္ဌကထာယံ ‘‘ဘိက္ခုသံဃေန ဝါ ကတိကာ ကတာ ‘သမန္တာ ဘိက္ခူ ဂစ္ဆန္တူ’တိ၊ ဃောသနံ ဝါ ကတံ ဥပါသကေဟိ၊ တတ္ထ ဂစ္ဆန္တဿ ရတ္တိစ္ဆေဒေါ နတ္ထီတိ တထာ ‘အနုသံဝစ္ဆရံ အာဂစ္ဆန္တူ’တိ သကိံ နိမန္တိတေပိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စ ‘‘စီဝရကာလတော ပဋ္ဌာယ နိယမံ ကတွာ သမန္တတော အာဂတာနံ သဇ္ဇေတွာ ဒါနတော ကာဝီရပဋ္ဋနေ ဃောသေတွာ ကရဏာကာရော ပညာယတီတိ အပရေ’’တိ စ. အာစရိယာ ပန ဧဝံ န ဝဒန္တိ.

အန္တရာယေအနာပတ္တိဝဿစ္ဆေဒကထာဝဏ္ဏနာ

၂၀၁. ‘‘သစေ ဒူရံ ဂတော ဟောတိ၊ သတ္တာဟဝါရေန အရုဏော ဥဋ္ဌာပေတဗ္ဗော’’တိ ဝစနတော ‘ယသ္မိံ အန္တရာယေ သတိ ဝဿစ္ဆေဒံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မိံ အန္တရာယေဝ ဝဿစ္ဆေဒမကတွာ သတ္တာဟကရဏီယေန ဝီတိနာမေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပိတန္တိ အပရေ’’တိ ဝုတ္တံ. ဝိနယဓရာ ပန န ဣစ္ဆန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘သတ္တာဟဝါရေန အရုဏော ဥဋ္ဌာပေတဗ္ဗော’’တိ ဣဒံ တတြုပ္ပါဒါဒိနိမိတ္တံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တံ သန္ဓာယ ‘‘အာစရိယာ ပန ဧဝံ န ဝဒန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဂါဝုံ ဝါတိ ဗလိဗဒ္ဓံ ဝါ. ဗဟိသီမာယ ဌိတာနန္တိ တေဟိ ခဏ္ဍသီမာယ ဌိတေဟိပီတိ ဥပတိဿတ္ထေရော. ဝဿစ္ဆေဒေ အဿ ဝဿစ္ဆေဒဿ. ဝိဟာရာ အညတ္ထ ဝုဋ္ဌာပေန္တေဟိ တတ္ထေဝ သန္နိပတိတွာ ‘‘ဣမိနာ စ ဣမိနာ စ ကာရဏေန ဣမသ္မိံ နာမ ပဒေသေ ဣမံ ဝိဟာရံ နေတွာ ဝုဋ္ဌာပေမာ’’တိ အနုဿာဝေတွာဝ ကာတဗ္ဗန္တိ.

ဝဇာဒီသုဝဿူပဂမနကထာဝဏ္ဏနာ

၂၀၃. ဝဇေန သဒ္ဓိံ ဂတဿ ဝဿစ္ဆေဒေ အနာပတ္တီတိ ဝဿစ္ဆေဒေါ န ဟောတီတိ ကိရ အဓိပ္ပါယော. သတ္ထဿ အဝိဟာရတ္တာ ‘‘ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ’’တိ အဝတွာ ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ’’တိ ဧတ္တကံ ဝတ္တဗ္ဗံ. ‘‘သတ္ထေ ပန ဝဿံ ဥပဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ‘ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ ဣမံ တေမာသ’န္တိ ဝါ ‘ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ’တိ ဝါ န ဝဋ္ဋတိ၊ အာလယကရဏမတ္တေနေဝ ဝဋ္ဋတီတိ အဓိပ္ပါယော’’တိ လိခိတံ. တံ ပန အဋ္ဌကထာယ ဝိရုဇ္ဈတိ. ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီတိ တိက္ခတ္တုံ ဝတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဟိ ဝုတ္တံ. အဋ္ဌကထာဝစနမ္ပိ ပုဗ္ဗာပရံ ဝိရုဇ္ဈတီတိ စေ? န၊ အဓိပ္ပါယာဇာနနတော. သတ္ထော ဒုဝိဓော ဌိတော၊ သဉ္စာရောတိ. တတ္ထ ဌိတေ ကုဋိကာယ ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ’’တိ ဝတွာ ဝသိတဗ္ဗံ. ဣဒဉှိ သန္ဓာယ ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္ထေ ဝဿံ ဥပဂန္တု’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ သဉ္စာရိမှိ ပန သတ္ထေ ကုဋိကာယ အဘာဝတော ဝဿံ ဥပဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတိ. သတိ သိဝိကာယ ဝါ သကဋကုဋိကာယ ဝါ ဝဋ္ဋတိ၊ တထာ ဝဇေပိ. တီသု ဌာနေသု ဘိက္ခုနော နတ္ထိ ဝဿစ္ဆေဒေ အာပတ္တိ.

ပဝါရေတုဉ္စ လဘတီတိ ဧတ္ထာယံ ဝိစာရဏာ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေန ဝဇော၊ တေန ဂန္တု’’န္တိ ဣဒံ ကိံ ဝဿရက္ခဏတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ ဥဒါဟု ဝဿစ္ဆေဒါပတ္တိရက္ခဏတ္ထန္တိ? ကိဉ္စေတ္ထ ယဒိ ဝဿရက္ခဏတ္ထံ၊ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသေနာသနိကေန ဝဿံ ဥပဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒံ ဝိရုဇ္ဈတိ. အထ ဝဿစ္ဆေဒါပတ္တိရက္ခဏတ္ထံ ဝုတ္တန္တိ သိဒ္ဓံ န သော ပဝါရေတုံ လဘတီတိ၊ ကာ ပနေတ္ထ ယုတ္တိ? ယတော အယမေဝ တိဝိဓော ပဝါရေတုံ လဘတိ၊ နေတရော. ဝါဠေဟိ ဥဗ္ဗာဠှာဒိကော ဟိ ဥပဂတဋ္ဌာနာပရိစ္စာဂါ လဘတိ. ပရိစ္စာဂါ န လဘတီတိ အယမေတ္ထ ယုတ္တိ. ယေန ဂါမော၊ တတ္ထ ဂတောပိ ပဝါရေတုံ လဘတီတိ ဧကေနာတိ အာစရိယော. ယော ဟိ ပုဗ္ဗေ ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ’’တိ န ဥပဂတော၊ ‘‘ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ’’တိ ဥပဂတော၊ သော စ ပရိစ္စတ္တော. အညထာ ဝိနာ ဝိဟာရေန ကေဝလံ ဂါမံ သန္ဓာယ ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ’’တိ ဥပဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီတိ. အာပဇ္ဇတူတိ စေ? န၊ ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝဇေ သတ္ထေ နာဝါယ ဝဿံ ဥပဂန္တု’’န္တိ ဝစနံ ဝိယ ‘‘ဂါမေ ဥပဂန္တု’’န္တိ ဝစနာဘာဝတော. ယသ္မာ ‘‘တီသု ဌာနေသု ဘိက္ခုနော နတ္ထိ ဝဿစ္ဆေဒေ အာပတ္တီ’’တိ ဝစနံ တတ္ထ ဝဿူပဂမနံ အတ္ထီတိ ဒီပေတိ တဒဘာဝေ ဆေဒါဘာဝါ၊ တသ္မာ ‘‘သတ္ထေ ပန ဝဿံ ဥပဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ကုဋိယာ အဘာဝကာလံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ သိဒ္ဓံ. တီသု ဌာနေသု ဘိက္ခုနော နတ္ထိ ဝဿစ္ဆေဒေ အာပတ္တီတိ ‘‘တေဟိ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တဿေဝ နတ္ထိ၊ ဝိရုဇ္ဈိတွာ ဂမနေ အာပတ္တိ စ၊ ပဝါရေတုဉ္စ န လဘတီ’’တိ လိခိတံ၊ တသ္မာ ယံ ဝုတ္တံ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘အထ သတ္ထော အန္တောဝဿေယေဝ ဘိက္ခုနာ ပတ္ထိတဋ္ဌာနံ ပတွာ အတိက္ကမတိ။ပေ။ အန္တရာ ဧကသ္မိံ ဂါမေ တိဋ္ဌတိ ဝါ ဝိပ္ပကိရတိ ဝါ’’တိအာဒိ၊ တံ ဧတ္တာဝတာ ဝိရုဇ္ဈိတွာ ဂတာနမ္ပိ ဝိရုဇ္ဈိတွာ ဂမနံ န ဟောတိ၊ တသ္မာ ပဝါရေတဗ္ဗန္တိ ဒဿနတ္ထန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

တတ္ထ ‘‘ပဒရစ္ဆဒနံ ကုဋိံ ကတွာ ဥပဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ ဝစနတော သေနာသနတ္ထာယ ရုက္ခံ အာရုဟိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ သိဒ္ဓံ ဟောတိ၊ န ပါဠိဝိရောဓတောတိ စေ? န၊ တပ္ပဋိက္ခေပေနေဝ သိဒ္ဓတ္တာ၊ ဣမဿ ဣဓ ပုနပိ ပဋိက္ခေပနတော. ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသေနာသနိကေန ဝဿံ ဥပဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ ဣမိနာ ပဋိက္ခေပေန သိဒ္ဓေ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဇ္ဈောကာသေ ဝဿံ ဥပဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ ပဋိက္ခေပေါ ဝိယ သိယာတိ စေ? န၊ အဇ္ဈောကာသဿ အသေနာသနဘာဝါနုမတိပ္ပသင်္ဂတော. အဇ္ဈောကာသော ဟိ ‘‘အဇ္ဈောကာသေ ပလာလပုဉ္ဇေ’’တိ ဝစနတော သေနာသနန္တိ သိဒ္ဓံ. စတုသာလအဇ္ဈောကာသေ ဝသန္တောပိ ‘‘စတုသာလာယ ဝသတီ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ တတ္ထ ဝဋ္ဋတီတိ အာပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ ဣဓ အသေနာသနိကော နာမ အတ္တနာ ဝါ ပရေန ဝါ အတ္တနော နိဗဒ္ဓဝါသတ္ထံ အပါပိတသေနာသနိကောတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အညထာ ဒွိန္နံ ပဋိက္ခေပါနံ အညတရာတိရေကတာ စ ရုက္ခမူလေပိ နိဗ္ဗကောသေပိ ဝဿံ ဥပဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီတိ စ၊ အပါပိတသေနာသနိကေနာပိ ဂဗ္ဘေ ဝသိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ စ အာပဇ္ဇတိ၊ သဒွါရဗန္ဓမေဝ သေနာသနံ ဣဓ အဓိပ္ပေတန္တိ ကထံ ပညာယတီတိ စေ? နိဒါနတော. အယဉှိ အသေနာသနိကဝဿူပဂမနာပတ္တိ ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အသေနာသနိကာ ဝဿံ ဥပဂစ္ဆန္တိ၊ သီတေနပိ ဥဏှေနပိ ကိလမန္တီ’’တိ ဣမသ္မိံ နိဒါနေ ပညတ္တာ၊ တသ္မာ သီတာဒိပဋိက္ခေပမေဝ ဣဓ သေနာသနန္တိ အဓိပ္ပေတဗ္ဗန္တိ သိဒ္ဓံ. ဧဝံ သန္တေ သိဒ္ဓံ ပုဗ္ဗပက္ခနိဒဿနန္တိ စေ? န၊ ပုဗ္ဗေ အပရတ္ထပဝတ္တိသူစနတော. ဒုတိယဇ္ဈာနနိဒ္ဒေသေ ‘‘ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဝိတက္ကံ အဝိစာရ’’န္တိ (ဒီ. နိ. ၁.၂၂၈၊ မ. နိ. ၁.၂၇၁) ဝစနာနိ နိဒဿနံ. အဇ္ဈောကာသပဋိက္ခေပနိဒါနေန ဗဟိအဇ္ဈောကာသောဝ ပဋိက္ခိတ္တော၊ န စတုသာလာဒိမဇ္ဈဂတော အဇ္ဈောကာသောတိ အာပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ န နိဒါနံ ပမာဏန္တိ စေ? န၊ နိယမတော. ကိဉ္စိ ဟိ သိက္ခာပဒံ နိဒါနာပေက္ခံ ဟောတီတိ သာဓိတမေတံ. ဣဒံ သာပေက္ခံ၊ ဣဒံ အနပေက္ခန္တိ ကထံ ပညာယတိ၊ န ဟိ ဧတ္ထ ဥဘတောဝိဘင်္ဂေ ဝိယ သိက္ခာပဒါနံ ပဒဘာဇနံ၊ အနာပတ္တိဝါရော ဝါ အတ္ထီတိ? ဣဓာပိ ဒေသနာဝိဓာနတော ပညာယတိ. ‘‘ဒေဝေ ဝဿန္တေ ရုက္ခမူလမ္ပိ နိဗ္ဗကောသမ္ပိ ဥပဓာဝန္တီ’’တိ ဟိ ဣမေဟိ ဒွီဟိ နိဒါနဝစနေဟိ ဗဟိ ဝါ အန္တော ဝါ သဗ္ဗံ ဩဝဿကဋ္ဌာနံ ဣဓ အဇ္ဈောကာသော နာမ. အနောဝဿကဋ္ဌာနမ္ပိ အနိဗ္ဗကောသမေဝ ဣဓ ဣစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ သိဒ္ဓံ ဟောတိ. တေန န ဥပဂန္တဗ္ဗန္တိ န အာလယကရဏပဋိက္ခေပေါ၊ ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ’’တိ ဝစနပဋိက္ခေပေါ. ဆဝသရီရံ ဒဟိတွာ ဆာရိကာယ၊ အဋ္ဌိကာနဉ္စ အတ္ထာယ ကုဋိကာ ကရီယတီတိ အန္ဓကဋ္ဌကထာဝစနံ. ‘‘ဋင်္ကိတမဉ္စောတိ ကသိကုဋိကာပါသာဏဃရ’’န္တိ လိခိတံ. ‘‘အကဝါဋဗဒ္ဓသေနာသနေ အတ္တနော ပါပိတေ သဘာဂဋ္ဌာနေ သကဝါဋဗဒ္ဓေ ဝသတိ စေ၊ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ပယောဂေါပိ အတ္ထိ၊ ‘‘အသေနာသနိကေန ဝဿံ န ဥပဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ ပါဠိ စ အဋ္ဌကထာ စ၊ တသ္မာ ဥပပရိက္ခိတဗ္ဗံ.

အဓမ္မိကကတိကာဒိကထာဝဏ္ဏနာ

၂၀၅. မဟာဝိဘင်္ဂေ ဝုတ္တန္တိ ဧတ္ထ အယံ အန္ဓကဋ္ဌကထာဝစနံ ဦနပန္နရသဝဿေန သာမဏေရေန ဣဓ ဝိဟာရေ န ဝတ္ထဗ္ဗာ၊ န ပံသုကူလံ အာဟိဏ္ဍိတဗ္ဗံ၊ န စောဠဘိက္ခာ ဂဟေတဗ္ဗာ၊ န အညဝိဟာရေ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ န အညဿ ဘိက္ခုဿ ဝါ ဘိက္ခုနိယာ ဝါ သန္တကံ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ အညမညံ နေဝ အာလပေယျာမ န သလ္လပေယျာမ၊ န သဇ္ဈာယိတဗ္ဗံ၊ မတ္တိကာပတ္တေန ဝဋ္ဋတိ၊ န အပရိပုဏ္ဏပရိက္ခာရဿ ဝါသောတိ.

၂၀၆. မုသာဝါဒေါတိ ဝိသံဝါဒေါ အဓိပ္ပေတော. ကေစိ ‘‘ဝိသံဝါဒနဝသေန ပဋိဿုဏိတွာတိ ဝုတ္တ’’န္တိ စ၊ ‘‘ရညော ဝုတ္တဝစနာနုရူပတော မုသာဝါဒေါတိ ဂဟဋ္ဌာ ဂဏှန္တီတိ ဝုတ္တ’’န္တိ စ ဝဒန္တိ.

၂၀၇. ‘‘ပုရိမိကာ စ န ပညာယတိ. ကသ္မာ? ‘ဒုတိယေ ဝသာမီ’တိ စိတ္တေ ဥပ္ပန္နေ ပဌမသေနာသနဂ္ဂါဟော ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ. ပုန ‘ပဌမေ ဧဝ ဝသာမီ’တိ စိတ္တေ ဥပ္ပန္နေ ဒုတိယော ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ. ဥဘယာဝါသေ ဝိဓာနံ နတ္ထီ’’တိ လိခိတံ. ပေါရာဏဂဏ္ဌိပဒေ ပန ‘‘ပဌမံ ဂဟိတဋ္ဌာနေ အဝသိတွာ အညသ္မိံ ဝိဟာရေ သေနာသနံ ဂဟေတွာ ဒွီဟတီဟံ ဝသတိ၊ တတော ပဌမဂ္ဂါဟော ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီတိ ပုရိမိကာ စ န ပညာယတိ. ပစ္ဆိမဂ္ဂါဟော န ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ. ဣဒဉှိ ဒိဝသဝသေန ပဋိပ္ပဿမ္ဘနံ နာမ ဟောတိ. အထ ပစ္ဆိမံ တေမာသံ အညသ္မိံ ဝသတိ၊ ပုရိမိကာ စ န ပညာယတိ၊ ဣဒံ သေနာသနဂ္ဂါဟာနံ ဝသေန ပဋိပ္ပဿမ္ဘနံ နာမာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဥဘောပေတေ အတ္ထဝိကပ္ပါ ဣဓ နာဓိပ္ပေတာ. ယတ္ထာယံ ပဋိဿုတော၊ တတ္ထ ပုရိမိကာ စ န ပညာယတိ၊ ပဋိဿဝေ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ကတ္ထ ပန ပုရိမိကာ ပညာယတီတိ? အန္တရာမဂ္ဂေ ဒွီသု အာဝါသေသု ယတ္ထ တဒဟေဝ ပစ္ဆိမဂ္ဂါဟော၊ တတ္ထ ပဌမံ ဂဟိတဋ္ဌာနေ သတ္တာဟကရဏီယေန ဂစ္ဆတော န ဝဿစ္ဆေဒေါ၊ သော တဒဟေဝ အကရဏီယော ပက္ကမတီတိအာဒိမှိ ‘‘ကရဏီယံ နာမ သတ္တာဟကရဏီယ’’န္တိ လိခိတံ.

ပါဠိမုတ္တကရတ္တိစ္ဆေဒဝိနိစ္ဆယေ ‘‘ဓမ္မဿဝနာဒီ’’တိ ဝုတ္တံ. အာဒိမှိ စတူသု ဝါရေသု နိရပေက္ခပက္ကမနဿာဓိပ္ပေတတ္တာ ‘‘သတ္တာဟကရဏီယေနာ’’တိ န ဝုတ္တံ တသ္မိံ သတိ နိရပေက္ခဂမနာဘာဝတော. တတ္ထ ပုရိမာ ဒွေ ဝါရာ ဝဿံ အနုပဂတဿ ဝသေန ဝုတ္တာ၊ တသ္မာ ဥပဂတဿ တဒဟေဝ သတ္တာဟကရဏီယေန ဂန္တွာ အန္တောသတ္တာဟံ အာဂစ္ဆတော န ဝဿစ္ဆေဒေါတိ သိဒ္ဓံ. ပစ္ဆိမာ ဒွေ ဝါရာ ဥပဂတဿ နိရပေက္ခဂမနဝသေန ဝုတ္တာ၊ ‘‘သတ္တာဟံ အနာဂတာယ ပဝါရဏာယ သကရဏီယော ပက္ကမတီ’’တိ တတော ဗဟိဒ္ဓါ သတ္တာဟံ ဝီတိနာမေန္တဿ ဝဿစ္ဆေဒေါတိ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ‘‘အကရဏီယော ပက္ကမတီ’’တိ ဝစနာဘာဝါ ဝိနာ ရတ္တိစ္ဆေဒကာရဏေန ဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတီတိ သိဒ္ဓံ. ပဝါရေတွာ ပန ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ ပဝါရဏာယ တံဒိဝသသန္နိဿိတတ္တာ. တတ္ထ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျာတိ အန္တရာယေန. အာစရိယော ပန ‘‘န ပုန ဣဓာဂစ္ဆာမီ’တိ နိရပေက္ခောပိ သကရဏီယောဝ ဂန္တုံ လဘတီတိ ဒဿနတ္ထံ အကရဏီယော’တိ န ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒတိ. ‘‘သီဟဠဒီပေ ကိရ စူဠပဝါရဏာ နာမ အတ္ထိ၊ တံ ပဝါရဏံ ကတွာ ယထာသုခံ သကရဏီယာ ဂစ္ဆန္တိ၊ ပယောဂဉ္စ ဒဿေန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘တတ္ထ ဆ အရုဏာ အန္တောဝဿေ ဟောန္တိ၊ ဧကော ဗဟိ၊ တသ္မာ သော တေမာသံ ဝုတ္ထော ဟောတီတိ အပရေ’’တိ စ၊ ‘‘အာစရိယော ဧဝံ န ဝဒတီ’’တိ စ ဝုတ္တံ. သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟာရံ ဥပေတီတိ အတ္တနော ဝဿဂ္ဂေန ပတ္တဂဗ္ဘံ ဥပေတီတိ ပေါရာဏာ. အသတိယာ ပန ဝဿံ န ဥပေတီတိ ဧတ္ထ ‘‘ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ ဣမံ တေမာသ’’န္တိ အဝစနေန. ‘‘အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တရတ္တိစ္ဆေဒကာရဏံ ဝိနာ တိရောဝိဟာရေ ဝသိတွာ အာဂစ္ဆိဿာမီတိ ဂစ္ဆတောပိ ဝဿစ္ဆေဒ’’န္တိ လိခိတံ.

၂၀၈. ပဋိဿုတော ဟောတိ ပစ္ဆိမိကာယာတိ အန္တရာ ပဗ္ဗဇိတဘိက္ခုနာ၊ ဆိန္နဝဿေန ဝါ ပဋိဿုတော၊ အညေန ပန ပုရိမံ အနုပဂန္တွာ ပစ္ဆိမိကာယံ ပဋိဿဝေါ န ကာတဗ္ဗော. ရတ္တိစ္ဆေဒေ သဗ္ဗတ္ထ ဝဿစ္ဆေဒေါတိ သန္နိဋ္ဌာနံ ကတွာ ဝဒန္တိ. ကေစိ ပန န ဣစ္ဆန္တိ. တံ သာဓေတုံ အနေကဓာ ပပဉ္စေန္တိ. ကိံ တေန.

ဝဿူပနာယိကက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.