၉. ရတနဝဂ္ဂေါ

၁. အန္တေပုရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၉၄-၇. ယထာ ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသတိ၊ ဧဝမာကာရေန နာရဟတာယံ ပုရိသော ပါပေါ ဟောတုံ၊ န ဟောတိ ပါပေါတိ အတ္ထော၊ ကာရဏတ္ထံ ဝါ. တန္တိ နိပါတမတ္တံ၊ ယတောတိ ဝါ အတ္ထော. ဟတ္ထိသမ္မဒ္ဒန္တိ သင်္ဃာဋသမ္မဒ္ဒေါ၊ အက္ကမနံ စုဏ္ဏတာတိ အတ္ထော.

၄၉၈. ရတနံ နာမ အဂ္ဂမဟေသီ၊ တထာပိ ဣဓ အညာပိ ဒေဝိဂေါတ္တာ န ရက္ခတိ၊ အနာပတ္တိဝါရေ ‘‘န မဟေသီ ဟောတီ’’တိ ဝစနာဘာဝတော. သစေ ခတ္တိယောဝ ဟောတိ၊ နာဘိသိတ္တော. အဘိသိတ္တောယေဝ ဟောတိ၊ န ခတ္တိယော ရက္ခတီတိ အာစရိယော. အနာပတ္တိဝါရေ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ အင်္ဂဘာဝေန စ ဝုတ္တတ္တာ အဘိသိတ္တဘာဝေါဝပမာဏံ. သေသံ ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေါတိ ဧကေ.

၅၀၀-၅၀၁. ‘‘န သယနိဃရေ သယနိဃရသညီ’’တိ တိကစ္ဆေဒေါပိ ဧတ္ထ လဗ္ဘတိ. န သယနိဃရံ နာမ အပရိက္ခိတ္တရုက္ခမူလာဒိ.

အန္တေပုရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ရတနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၀၄. ‘‘အဓိဝါသေန္တု ဂဟပတိနော ဘတ္တ’’န္တိ စ ‘‘မေ ဂဟပတိနော’’တိ စ အတ္ထိ.

၅၀၆. ကုရုန္ဒိဝစနေန ဃရေပိ ယဒိ ဘိက္ခူ အာသင်္ကန္တိ၊ တတ္ထ ဌတွာ အာစိက္ခိတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပတိရူပါတိ ‘‘ရတနသမ္မတေ ပံသုကူလဂ္ဂဟဏံ ဝါ ရတနေ နိရုဿုက္ကဂမနံ ဝါ’’တိ လိခိတံ. ‘‘တာဝကာလိကဝသေနပိ အနာမာသံ ပဋိဂ္ဂဏှိတုံ န လဘတီ’’တိ ဝဒန္တိ. သမာဒပေတွာတိ ယာစိတွာ ‘‘ဥဒ္ဒိဿ အရိယာ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဧသာ အရိယာန ယာစနာ’’တိ (ဇာ. ၁.၇.၅၉) ဝုတ္တနယေန.

ရတနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. ဝိကာလဂါမပ္ပဝိသနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၁၁-၂. အဟိနာ ဍဋ္ဌဝတ္ထုမှိ သော ဘိက္ခု သန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ ဂတော၊ တဿ ကုက္ကုစ္စံ ဥဒပါဒိ. အဒိန္နာဒါနေ ဝုတ္တနယေနာတိ ဂါမော ဂါမူပစာရောတိ ဣဒံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

ဝိကာလဂါမပ္ပဝိသနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. သူစိဃရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၁၇. တန္တိ ဘေဒနကံ. အဿာတိ ပါစိတ္တိယဿ ပဌမံ ဘေဒနကံ ကတွာ ပစ္ဆာ ဒေသေတဗ္ဗတ္တာ. ဧသ နယော ဣတရေသုပိ.

၅၂၀. ဝါသိဇဋေတိ ဝါသိဒဏ္ဍကေ.

သူစိဃရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. မဉ္စသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၂၁-၂. ‘‘ဥစ္စေ မဉ္စေ’’တိ စ ‘‘ဥစ္စာ မဉ္စေ’’တိ စ ကတ္ထစိ. အာယတောတိ ဝိတ္ထတော. အဋ္ဌင်္ဂုလပါဒကန္တိ ဘာဝနပုံသကံ၊ အဋ္ဌင်္ဂုလပ္ပမာဏံ ပါဒကံ ဝါ.

မဉ္စသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. တူလောနဒ္ဓသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၂၈. ပေါဋကိတူလန္တိ ယံ ကိဉ္စိ တိဏတူလံ. ပဋိလာဘေန ဥဒ္ဒါလေတွာ ပါစိတ္တိယံ ဒေသေတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ ကိဉ္စာပိ ပဋိလာဘမတ္တေနေဝ ပါစိတ္တိယန္တိ ဝိယ ဒိဿတိ၊ ပရိဘောဂေယေဝ ပန အာပတ္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ‘‘အညေန ကတံ ပဋိလဘိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ ဝစနံ ဧတ္ထ သာဓကံ.

တူလောနဒ္ဓသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. နိသီဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၃၁. ကိဉ္စာပိ နိသီဒနဿ ဇာတိ န ဒိဿတိ ဧတ္ထ၊ တထာပိ စီဝရက္ခန္ဓကေ အနုညာတတ္တာ၊ ‘‘နဝ စီဝရာနိ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာနီ’’တိ ဧတ္ထ စ ပရိယာပန္နတ္တာ စီဝရဇာတိယေဝဿ ဇာတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘သန္ထတသဒိသံ သန္ထရိတွာတိ သဒသ’’န္တိ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနိသီဒနသန္ထတတ္တာ ဥပမေတိ. လာဘေ သဒသံ၊ အလာဘေ အဒသမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ ဧကေ၊ တံ န ယုတ္တံ. ‘‘နိသီဒနံ နာမ သဒသံ ဝုစ္စတီ’’တိ တဿ သဏ္ဌာနနိယမနတော.

နိသီဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. ကဏ္ဍုပဋိစ္ဆာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၃၉. ယဒိ ကဏ္ဍုပဋိစ္ဆာဒိ နာမ အဓောနာဘိ ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလာ ဥပ္ပန္နကဏ္ဍုပီဠကာဒိပဋိစ္ဆာဒိကာ အဓိပ္ပေတာ၊ တဿ သုဂတဿ သုဂတဝိဒတ္ထိယာ ဒီဃသော စတဿော ဝိဒတ္ထိယော တိရိယံ ဒွေတိ ဣဒမ္ပိ အတိမဟန္တံ ပမာဏံ ဒိဿတိ. သဗ္ဗော ဟိ ပုရိသော အတ္တနော အတ္တနော ဝိဒတ္ထိယာ သတ္တဝိဒတ္ထိကော ဟောတိ၊ သုဂတဿ စ ဧကာဝိဒတ္ထိ မဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ တိဿော ဝိဒတ္ထိယော ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ကဏ္ဍုပဋိစ္ဆာဒိ ပကတိပုရိသဿ ပမာဏံ အာပဇ္ဇတိ တိရိယံ၊ ဒီဃသော ပန ဒိဂုဏံ အာပဇ္ဇတီတိ. အာပဇ္ဇတု၊ ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေါ တဿာ၊ စေ ဣစ္ဆတိ၊ သဗ္ဗမ္ပိ သရီရံ ပဋိစ္ဆာဒေဿတိ၊ သဗ္ဗသရီရဂတသင်္ဃာဋိ ဝိယ ဗဟုဂုဏံ ကတွာ နိဝါသေတုကာမော နိဝါသေဿတီတိ အယံ ဘဂဝတော အဓိပ္ပါယော သိယာ.

ကဏ္ဍုပဋိစ္ဆာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၄၂. ဝဿိကသာဋိကာပိ ဥက္ကဋ္ဌပဋိစ္ဆေဒဝသေန အနုညာတာ. ဝဿကာလေ ကေစိ သင်္ဃာဋိပရိဘောဂေနေဝ ပရိဘုဉ္ဇိဿန္တီတိ အယံ ဘဂဝတော အဓိပ္ပါယော သိယာ. ကိဉ္စာပိ ဣမိနာ တက္ကေန အနုညာတာ၊ ‘‘အပ္ပမာဏိကာယော ကဏ္ဍုပဋိစ္ဆာဒိယော ဓာရေန္တိ၊ ဝဿိကသာဋိကာယော ဓာရေန္တီ’’တိ ဣမသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တတ္တာ ပန အညထာ ပုဏ္ဏပရိစ္ဆေဒတော အဓိကပ္ပမာဏာယော တေ ဘိက္ခူ ဓာရေသုန္တိ ကတွာ ဧတပရမတာ တာသံ အနုညာတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧသေဝ နယော ဒသမေပိ.

ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. နန္ဒတ္ထေရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၅၁. တတ္ထ ဘိသိံ ဝါ ဗိဗ္ဗောဟနံ ဝါ ကရောတီတိ ဒီဃသော ဗဟူနံ ဘိက္ခူနံ သာဓာရဏတ္ထံ ကရောတီတိ ယုဇ္ဇတိ.

နန္ဒတ္ထေရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သမတ္တော ဝဏ္ဏနာက္ကမေန ရတနဝဂ္ဂေါ နဝမော.

ပါစိတ္တိယကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. ပါဋိဒေသနီယကဏ္ဍော

၁. ပဌမပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၅၃-၅. ‘‘ပဋိဒေသေတဗ္ဗာကာရဒဿန’’န္တိ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တတ္တာ ပါဠိယံ အာဂတဝသေနေဝ အာပတ္တိ ဒေသေတဗ္ဗာ၊ န အညထာ. ‘‘အန္တရဃရေ အန္တရဃရသညီ’’တိအာဒိနာ စ ‘‘ခါဒနီယဘောဇနီယေ အခါဒနီယအဘောဇနီယသညီ’’တိအာဒိနာ စ ‘‘ဘိက္ခုနိယာ အဘိက္ခုနိသညီ’’တိအာဒိနာ စ နယေန အပရေပိ တယော တိကစ္ဆေဒါ ယောဇေတွာ ဒဿေတဗ္ဗာ.

ပဌမပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ဒုတိယပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၅၉. ‘‘နိမန္တိတာ ဘုဉ္ဇန္တီတိ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ အညတရေန ဘောဇနေန နိမန္တိတာ ဘုဉ္ဇန္တီ’’တိ ကိဉ္စာပိ ဝုတ္တံ၊ အထ ခေါ အကပ္ပိယနိမန္တနေန နိမန္တိတတာ ဧတ္ထ န အင်္ဂံ၊ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ ဝါ ဣဓ ဝါ အနာပတ္တိဝါရေ လေသာဘာဝတော၊ တသ္မာ ‘‘နိမန္တိတာ’’တိ ပဒဿ အတ္ထော ပုဗ္ဗေ အာစိဏ္ဏဝသေနေဝ ဝုတ္တော. အပရေပိ တယော တိကစ္ဆေဒါ ယောဇေတွာ ဒဿေတဗ္ဗာ ပဒဘာဇနေ ဝုတ္တတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယထာ တထာ ဟိ ဘုဉ္ဇန္တာနံ တာဒိသံ ဘိက္ခုနိံ အဝါရေန္တာနံ ပါဋိဒေသနီယမေဝ. ‘‘ဧသာ ဝေါသာသတိ နာမ၊ ဝေါသာသန္တီ’’တိ စ ဒုဝိဓော ပါဌော. ‘‘အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ’’တိ ဝစနေန ပုန ‘‘ဂါရယှံ အာဝုသော ဓမ္မ’’န္တိ ဧကဝစနံ ဝိရုဒ္ဓန္တိ. ပဌမံ အဇ္ဈောဟာရေယေဝ အာပန္နံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ တထာ အညတြာပိ အာဂစ္ဆတိ ‘‘အာပဇ္ဇိမှာ’’တိ ဝစနတော. ဧကေန ဗဟူနမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ ကေစိ၊ တံ န သုန္ဒရံ. ‘‘တေဟိ ဘိက္ခူဟီ’’တိအာဒိနာ ပါဌေ ဝုတ္တတ္တာတိ မမ တက္ကော. ဧကေန သဟေဝ ‘‘အဟံ အာပဇ္ဇိ’’န္တိပိ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ ဧကေန ဒွီဟိ တီဟိ ဒေသေတဗ္ဗတော၊ သဗ္ဗေဟိ ဧဝံ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ‘‘အာပဇ္ဇိမှာတိ သဟေဝါ’’တိ ဝဒန္တိ. ဧကေန စေ အဝါရိတော၊ ‘‘အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂါရယှံ ဓမ္မံ အာပဇ္ဇိ’’န္တိပိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

ဒုတိယပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅၆၂-၅၇၀. တတိယစတုတ္ထသိက္ခာပဒါနိ ဥတ္တာနတ္ထာနိယေဝ.

ပါဋိဒေသနီယကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. သေခိယကဏ္ဍော

၁. ပရိမဏ္ဍလဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၅၇၆. ‘‘သိက္ခိတသိက္ခေနာတိ စတူဟိ မဂ္ဂေဟီ’’တိ ဝုတ္တံ. ယသ္မာ အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တံ ဩတာရေတွာ နိဝတ္ထမေဝ နိသိန္နဿ စတုရင်္ဂုလမတ္တံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဥဘောပေတေ အဋ္ဌကထာဝါဒါ ဧကပရိစ္ဆေဒါ၊ ‘‘အဍ္ဎတေယျဟတ္ထ’’န္တိ သုခုမံ၊ ဧကပတ္တံ ဝါ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တဉှိ ယထာဌာနေန တိဋ္ဌတိ. ဒုပဋ္ဋံ သန္ဓာယ ‘‘ဒွိဟတ္ထပ္ပမာဏမ္ပီ’’တိ ဝုတ္တန္တိ ဥပတိဿတ္ထေရော. ဧကပဋ္ဋံ၊ ဒွိပဋ္ဋံ ဝါ ဟေဋ္ဌိမပရိစ္ဆေဒေန ‘‘ဒွိဟတ္ထပ္ပမာဏ’’န္တိ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဝုတ္တဉှိ နိဿဂ္ဂိယအဋ္ဌကထာယံ ‘‘တိရိယံ ဒွိဟတ္ထောပိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ၊ တဉ္စ ခေါ အလာဘေ ဧဝ ‘‘အလာဘေ တိရိယံ ဒွိဟတ္ထပ္ပမာဏမ္ပိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. ဣဒံ သဗ္ဗံ အဓိဋ္ဌာနုပဂံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဝိရုဒ္ဓံ ဒိသွာ သဇ္ဇေတဗ္ဗံ. နော စေ သဇ္ဇေတိ၊ ဒုက္ကဋံ. သစိတ္တကံ ပဏ္ဏတ္တိဝိဇာနနစိတ္တေနေဝ ‘‘အနာဒရိယံ ပဋိစ္စာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ၊ န ဝတ္ထုဝိဇာနနစိတ္တေန ‘‘ဣဒမေဝံ ကတ’’န္တိ ဇာနတောပိ အာပတ္တိယာ အဘာဝတော. ဖုဿဒေဝတ္ထေရဝါဒေါပိ ဧကေန ပရိယာယေန ယုဇ္ဇတိ. တထာ ဥပတိဿတ္ထေရဝါဒေါပိ. ပညတ္တေပိ သိက္ခာပဒေ အပညတ္တေပိ ယံ ပကတိယာ ဝဇ္ဇံ၊ တံ လောကဝဇ္ဇံ. ဣဒံ ပန ပညတ္တေယေဝ ဝဇ္ဇံ၊ နာပညတ္တေ၊ တသ္မာ ဣတရလောကဝဇ္ဇေန အသဒိသတ္တာ န လောကဝဇ္ဇံ. ပဏ္ဏတ္တိတော ပဋ္ဌာယ ဝဇ္ဇတော ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ. အနာဒရိယစိတ္တေနေဝ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ သစိတ္တကံ၊ တဿ စိတ္တဿ တိဝေဒနတ္တာ တိဝေဒနံ. ယသ္မာ အနာဒရိယစိတ္တတာ နာမ ကေဝလံ အကုသလမေဝ၊ တဉ္စ ပကတိယာ ဝဇ္ဇံ၊ တသ္မာ ဣဒံ လောကဝဇ္ဇံ. သဉ္စိစ္စ ဝီတိက္ကမနံ နာမ ဒေါမနဿိကဿေဝ ဟောတီတိ ဒုက္ခဝေဒနံ. ဂဏ္ဌိပဒေ ပန ‘‘ပါဏာတိပါတာဒိ ဝိယ နိဝါသနာဒိဒေါသော လောကဂရဟိတော န ဟောတီတိ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇန္တိ ဖုဿဒေဝတ္ထေရော’’တိ လိခိတံ.

၅၇၇. ဝိဟာရေပီတိ ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနာဒိကာလေ၊ တသ္မာ ‘‘ပါရုပိတဗ္ဗ’’န္တိ ဥတ္တရာသင်္ဂကိစ္စဝသေန ဝုတ္တံ. ပဌမဒုတိယသိက္ခာပဒေသု ပရိဠာဟာဒိပစ္စယာ ကပ္ပတိ၊ န အန္တရဃရပဋိသံယုတ္တေသု.

၅၈၂. ‘‘ဧကသ္မိံ ပန ဌာနေ ဌတွာ’’တိ ဧတ္ထ ‘‘ဂစ္ဆန္တောပိ ပရိဿယာဘာဝံ ဩလောကေတုံ လဘတိယေဝ. တထာ ဂါမေ ပူဇ’’န္တိ လိခိတံ၊ တံ ပန ‘‘ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌတွာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ တာဒိသံ အန္တရာယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ပရိမဏ္ဍလဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ဥဇ္ဇဂ္ဃိကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၅၈၆. ဟသနီယသ္မိန္တိ ဟေတွတ္ထေ ဘုမ္မံ၊ ဟသိတဗ္ဗဝတ္ထုကာရဏာတိ အတ္ထော. အန္တရဃရေ ဥစ္စာသဒ္ဒေန အနုမောဒနာဒိံ ကရောန္တဿ အနာပတ္တိ ကိရ. တထာ ဟိ မဟိန္ဒတ္ထေရောပိ ဟတ္ထိသာလာဒီသု မဟာဇနဿ ကထေသိ.

၅၉၁. ကေစိ ဘိက္ခူ ‘‘ပရိက္ခာရဋ္ဌပနမတ္တေန ဝါသူပဂတော ဟောတီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တံ တေသံ မတိမတ္တမေဝ. ဘိက္ခုနိယော စေ ဝါသူပဂါ ဟောန္တိ၊ ဘိက္ခုနုပဿယောဝ ကပ္ပိယဘူမိ. ‘‘ယတ္ထ ဘိက္ခုနိယော ဧကရတ္တမ္ပိ ဝသန္တိ၊ အယံ ဘိက္ခုနုပဿယော’’တိ (ပါစိ. ၁၆၁) ဝစနတော တာသံ သမီပံ ဝါ တာဟိ ဂဟိတဝါသာဂါရံ ဝါ ‘‘ဂစ္ဆာမီ’’တိ ဂစ္ဆတော ယထာသုခံ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. န ဟိ တာဝတာ တံ ဃရံ အန္တရဃရသင်္ချံ ဂစ္ဆတီတိ နော တက္ကောတိ အာစရိယော.

ဥဇ္ဇဂ္ဃိကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. ခမ္ဘကတဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၆၀၄. သူပေါ ပတ္တပ္ပမာဏဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တာကာရော. ဩလောဏီ ဝုစ္စတိ ကုဓိတံ၊ ဂေါရသတော ပူရာ ထူပိတောတိ အတ္ထော.

၆၀၅. ဟေဋ္ဌာ ဩရောဟတီတိ ဧတ္ထ ‘‘ဩရောဟနပ္ပမာဏေ သတိ ဧကဒေသေ ထူပီကတေပိ အနာပတ္တီ’’တိ ဝဒန္တိ. ‘‘ပတ္တဿ ပန ဟေဋ္ဌာ စ ဥပရိ စ ပဒုမိနိပဏ္ဏာဒီဟိ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဩဒဟန္တိယာ လဒ္ဓံ နာမ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စ ဝဒန္တိ. ဧတ္ထ ‘‘ယသ္မာ ‘သမတိတ္တိကော ပိဏ္ဍပါတော ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော’တိ ဝစနံ ပိဏ္ဍပါတော သမပုဏ္ဏော ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗောတိ ဒီပေတိ၊ တသ္မာ အတ္တနော ဟတ္ထဂတေ ပတ္တေ ပိဏ္ဍပါတော ဒိယျမာနော ထူပီကတောပိ စေ ဟောတိ၊ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. ‘ထူပီကတံ ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’တိ ဟိ ဝစနံ ပဌမံ ထူပီကတံ ပိဏ္ဍပါတံ ပစ္ဆာ ပဋိဂ္ဂဏှတော၊ အာပတ္တီတိ ဒီပေတိ. ပတ္တေန ပဋိဂ္ဂဏှတော စေပိ ထူပီကတံ ဟောတိ၊ ဝဋ္ဋတိ အထူပီကတဿ ပဋိဂ္ဂဟိတတ္တာ. ပယောဂေါ ပန နတ္ထိ အညတြ ပုဗ္ဗဒေသာ’’တိ စ ‘‘သမတိတ္တိကန္တိ ဝါ ဘာဝနပုံသက’’န္တိ စ ဝဒန္တိ၊ တသ္မာ ဝိစာရေတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ.

ခမ္ဘကတဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. သက္ကစ္စဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၆၀၉. သူပေါဒနဝိညတ္တိသိက္ခာပဒေ ‘‘သူပေါ နာမ ဒွေ သူပါ’’တိ န ဝုတ္တံ သူပဂ္ဂဟဏေန ပဏီတဘောဇနေဟိ အဝသေသာနံ သဗ္ဗဘောဇနာနံ သင်္ဂဏှနတ္ထံ. အနာပတ္တိဝါရေ စဿ ‘‘ဉာတကာနံ ပဝါရိတာနံ အညဿတ္ထာယ အတ္တနော ဓနေနာ’’တိ ဣဒံ အဓိကံ. ကတ္ထစိ ပေါတ္ထကေ ‘‘အနာပတ္တိ အသဉ္စိစ္စ အသတိယာ အဇာနန္တဿ ဂိလာနဿ အာပဒါသူ’’တိ ဧတ္တကမေဝ ဝုတ္တံ၊ တံ န၊ ‘‘သမသူပကံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ ဣမဿ အနာပတ္တိဝါရေ ‘‘အညဿတ္ထာယာ’’တိ ကတ္ထစိ လိခိတံ၊ တဉ္စ ပမာဒဝသေန လိခိတံ. ‘‘မုခေ ပက္ခိပိတွာ ပုန ဝိပ္ပဋိသာရီ ဟုတွာ ဩဂိလိတုကာမဿပိ သဟသာ စေ ပဝိသတိ၊ ဧတ္ထ ‘အသဉ္စိစ္စာ’တိ ဝုစ္စတိ. ဝိညတ္တမ္ပိ အဝိညတ္တမ္ပိ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌိတံ သဟသာ အနုပဓာရေတွာ ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇန္တော ‘အသတိယာ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ လိခိတံ၊ အနာပတ္တိဝါရေ ဧကစ္စေသု ပေါတ္ထကေသု ‘‘ရသရသေတိ လိခိတံ၊ တံ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ.

သက္ကစ္စဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. ကဗဠဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၆၁၈. ‘‘သဗ္ဗံ ဟတ္ထ’’န္တိ ဝစနတော ဧကဒေသံ မုခေ ပက္ခိပန္တဿ အနာပတ္တီတိ ဧကစ္စေ. ‘‘သဗ္ဗန္တိ ဝစနတော ဧကဒေသမ္ပိ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တံ ယုတ္တံ အနာပတ္တိဝါရေ အဝိသေသိတတ္တာ.

၆၂၄. သိတ္ထာဝကာရကေ ‘‘ကစဝရံ ဆဍ္ဍေန္တံ သိတ္ထံ ဆဍ္ဍိယျတီ’’တိ စ ‘‘ကစဝရံ ဆဍ္ဍေန္တော’’တိ စ ပါဌော.

ကဗဠဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. သုရုသုရုဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၆၂၇. ‘‘သုရုသုရု’’န္တိ စ ‘‘သုရောသုရော’’တိ စ ပါဌော. သီတီကတောတိ သီတင်္ကော. ‘‘သိလကဗုဒ္ဓေါတိ အရိယာနံ ပရိဟာသဝစနမေဝေတ’’န္တိ လိခိတံ.

၆၃၁. ပဋိက္ကူလဝသေနာတိ ဧတ္ထ ယဒိ ပဋိက္ကူလဝသေန ပဋိက္ခိတ္တံ၊ ‘‘သေယျထာပိ ကာမဘောဂိနော’’တိ န ဝတ္တဗ္ဗံ. န ဟိ တေ ပဋိက္ကူလံ ကရောန္တီတိ စေ? န၊ ဣဿရိယလိင်္ဂဝသေန ဂဟဏသမ္ဘဝတော. တေ ဟိ အနာဒရာ ဟောန္တိ. ပတ္တဓောဝနန္တိ ပတ္တဓောဝနောဒကံ ဘောဇနပဋိသံယုတ္တံ.

၆၃၄. ‘‘ဆတ္တပါဒုကာယ’’န္တိ စ ‘‘ဆတ္တပါဒေ’’တိ စ ပါဌော.

၆၃၇. စာပေါတိ သတ္တခါဒနဝဓော. ‘‘သေသာ သဗ္ဗာ ဓနုဝိကတိ ကောဒဏ္ဍေ ပဝိဋ္ဌာ’’တိ စ လိခိတံ၊ ပဋိမုက္ကန္တိ ပဝေသိတံ၊ လဂ္ဂိတံ ဟောတီတိ အတ္ထော.

သုရုသုရုဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. ပါဒုကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၆၄၀. သယံ ယာနဂတော ဟုတွာ၊ ယထာ ယာနဂတဿ ဝေ.

အလံ ဝတ္တုံ တထာ နာလံ၊ သဆတ္တော ဆတ္တပါဏိနော.

ယထာ ဧတ္ထ၊ ဧဝံ အညတြာပိ.

၆၄၇. ဆပကဝတ္ထုသ္မိံ ‘‘သစာဟံ န လဘိဿာမီ’’တိ ပါဌော၊ ‘‘ဒသ စေ န လဘိဿာမီ’’တိ စ အတ္ထိ၊ ‘‘ဝတ္ထုသ္မိံ အဂိလာနဿာ’’တိ စ အာဂစ္ဆတိ၊ တံ န သုန္ဒရံ၊ သိက္ခာပဒေယေဝ သုန္ဒရံ. ထောမိတောတိ အဟမ္ပိ ဇာနာမီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယာ ဓနယသလာဘသင်္ခါတာ ဝုတ္တိ ဝိနိပါတေန ဟောတိ သမ္ပရာယေ အပါယေသု ဝိနိပါတဟေတု ဟုတွာ ပဝတ္တတိ. အထ ဝါ ဝိနိပါတေနာတိ ဟေတွတ္ထေ ကရဏဝစနံ၊ ဝိနိပါတနာယ ပဝတ္တတီတိ အဓိပ္ပါယော. အဓမ္မစရဏေန အဓမ္မစရဏာယ. ‘‘အသ္မာ ကုမ္ဘိမိဝါ’’တိ စ ပဌန္တိ.

ပါဒုကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပကိဏ္ဏကဝဏ္ဏနာ

ကာယဝါစာစိတ္တတော သမုဋ္ဌဟန္တီတိ ကတွာ ‘‘သမနုဘာသနသမုဋ္ဌာနာနီ’’တိ ဝုတ္တာနိ. သမနုဘာသနံ ကိရိယံ. ဣမာနိ ကိရိယာနိ. ဓမ္မဒေသနသမုဋ္ဌာနာနိ ဝါစာစိတ္တတောတိ ဧတ္ထ ကာယဝစီဝိညတ္တိဘာဝတော ဥဇ္ဇဂ္ဃိကဥစ္စာသဒ္ဒါဒီသု ဝိယ ‘‘ကာယဝါစာစိတ္တတော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗာနီတိ စေ? န ဝတ္တဗ္ဗာနိ. နိသီဒနဂမနာဟာရပက္ခိပနာဒိကာယဝိညတ္တိယာ သဗ္ဘာဝါ တတ္ထ ယုတ္တံ၊ န ဓမ္မဒေသနေ တာဒိသဿာဘာဝါ.

ပကိဏ္ဏကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သေခိယကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. သတ္တာဓိကရဏသမထဝဏ္ဏနာ

‘‘ယေဘုယျသိကာ ကာတဗ္ဗာ။ပေ။ တိဏဝတ္ထာရကော ကာတဗ္ဗော၊ သော ပုဂ္ဂလော’’တိ စ လိခိတံ.

သတ္တာဓိကရဏသမထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂေါ နိဋ္ဌိတော.

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ