၈. အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၆၄၆. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အစ္စေကစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နိက္ခိပိတု’’န္တိ၊ ‘‘ယာဝ ပဝါရဏာ ပဝါရိတာ’’တိ စ ယံ ဝုတ္တံ၊ တေ ပန ဘိက္ခူ တဿ ဝစနဿ အတ္ထံ မိစ္ဆာ ဂဟေတွာ အစ္စေကစီဝရံ နိက္ခိပန္တာ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေသုံ. ကိမိဒံ ဝိဘတ္တံ၊ ဥဒါဟု အဝိဘတ္တန္တိ? ဝိဘတ္တံ၊ ပုဂ္ဂလိကံ ဝါ. တေနေဝ ပရတော ‘‘အမှာကံ၊ အာဝုသော၊ အစ္စေကစီဝရာနီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ အဝိဘတ္တံ ပန သံဃိကတ္တာ န ကဿစိ နိဿဂ္ဂိယံ ကရောတိ.

အပိစ ‘‘အစ္စေကစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ နိက္ခိပိတု’’န္တိ ဣမိနာ သာမညဝစနေန ဝဿူပနာယိကဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ၊ ပိဋ္ဌိသမယတော ပဋ္ဌာယ ဝါ ယာဝ ပဝါရဏာ နိက္ခိပိတုံ ဝဋ္ဋတိ ဧဝ သံဃိကတ္တာ၊ ပုဂ္ဂလိကမ္ပိ ‘‘ဝဿံဝုတ္ထကာလေ ဂဏှထာ’’တိ ဒိန္နတ္တာ. တာဒိသဉှိ ယာဝ ဝဿံဝုတ္ထော ဟောတိ၊ တာဝ န တဿေဝ၊ ဒါယကဿ သန္တကံ ဟောတိ၊ တထာ ဣတော တတိယဝဿေ၊ စတုတ္ထဝဿေ ဝါ ‘‘ပဝါရဏာယ ဂဏှထာ’’တိအာဒိနာ ဒိန္နမ္ပိ နိက္ခိပိတွာ ယထာဒါနမေဝ ဂဟေတဗ္ဗံ. အယမတ္ထော အဋ္ဌကထာယံ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၆၄၆-၉ အာဒယော) ပါကဋော. တာနိ စီဝရကာလသမယာတိက္ကမေ န နိဿဂ္ဂိယာနီတိ စေ? န၊ ဥဒ္ဒိဿ ဒိန္နတ္တာ. ယသ္မာ အယံ သမယော ‘‘ကာလေပိ အာဒိဿ ဒိန္န’’န္တိ ဧတ္ထ ‘‘ကာလော’’တိ အာဂတော၊ ဂဏဘောဇနသိက္ခာပဒါဒီသု ‘‘သမယော’’တွေဝ အာဂတော၊ တသ္မာ ဣဓ တေသံ ဧကတ္ထတာဒဿနတ္ထံ ဧကတော ‘‘စီဝရကာလသမယော’’တိ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. မာတိကာယံ ပနေတ္ထ တာဒိသံ စီဝရံ အတ္တနော သန္တကဘာဝံ ဥပဂတံ ပုဂ္ဂလိကံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ တေနေဝါဟ ‘‘ဘိက္ခုနော ပနေဝ အစ္စေကစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ. အတ္တနော ကုဋိယာ ဝဿံဝုတ္ထဿ ဘိက္ခုနော ဟိ ဒါတုံ အလဘန္တော အန္တောဝဿေ ဧဝ ဒါနကိစ္စံ ပရိနိဋ္ဌာပေတွာ ဂစ္ဆတိ၊ တထာ သံဃဿ. တသ္မာ ဣဒံ အစ္စေကစီဝရံ အတ္ထိ ဥပ္ပန္နကာလတော ပဋ္ဌာယ သံဃဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ သန္တကဘာဝံ ဥပဂစ္ဆန္တံ၊ ယံ န ဝဿာဝါသိကဘာဝေန ဒိန္နံ၊ အတ္ထိ ဥပ္ပန္နကာလတော ပဋ္ဌာယ အနုပဂန္တွာ ဝဿံဝုတ္ထကာလေယေဝ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ သံဃဿ ဝါ ဥပဂစ္ဆန္တံ၊ ယံ ဝဿာဝါသိကဘာဝေန ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ သမယေ ဒိန္နံ၊ အတ္ထိ သမယေ ဒိန္နမ္ပိ ပုဂ္ဂလဿ သန္တကဘာဝံ အနုပဂစ္ဆန္တံ၊ သံဃသန္တကဘာဝံ ဝါ ဒါယကသန္တကဘာဝံ ဝါ ဥပဂစ္ဆန္တံ၊ ဤဒိသံ သန္ဓာယ ‘‘သညာဏံ ကတွာ နိက္ခိပိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဣဒံ အတိရေကသံဝစ္ဆရမ္ပိ နိက္ခိပိတုံ လဘတိ အတ္တနော သန္တကဘာဝံ အနုပဂတတ္တာ၊ တသ္မာ ‘‘ဒသာဟာနာဂတ’’န္တိ ဣတော အညံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ သိဒ္ဓမေတန္တိ. ဒသာဟတော ပုရေတရံ လဘိတွာ ယာဝ ပဝါရဏာ နိက္ခိပိတုံ န လဘတိ၊ တသ္မာ သကဘာဝူပဂတမေဝ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ၊ တံယေဝ သန္ဓာယ ‘‘ဒသာဟာနာဂတ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ ယတော ‘‘အန္တောသမယေ အဓိဋ္ဌေတိ၊ ဝိကပ္ပေတီ’’တိ အနာပတ္တိဝါရေ ဝုတ္တံ. သညာဏံ ကတွာ နိက္ခိပိတဗ္ဗကံ ပန ပရဿ ဒါတဗ္ဗတာယ သကဘာဝံ အနုပဂတံ၊ န ဟိ တံ သန္ဓာယ ‘‘အဓိဋ္ဌေတိ၊ ဝိကပ္ပေတီ’’တိ သက္ကာ ဝတ္တုံ၊ န စ တံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ သံဃဿ နိဿဂ္ဂိယာဘာဝတော၊ အဋ္ဌကထာယမ္ပိ အယမတ္ထော သုဋ္ဌု ပါကဋောဝ. ကတမံ သညာဏံ ကတွာ နိက္ခိပိတဗ္ဗန္တိ စေ? ပရသန္တကံ စီဝရံ သံဃိကမေဝ ဟောတိ၊ တတော ‘‘သလ္လက္ခေတွာ သုခံ ဒါတုံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဣမိနာ ဟိ ပရဿ သန္တကဘာဝေါ ဒဿိတော.

‘‘တတော ပရံ ဧကဒိဝသမ္ပိ ပရိဟာရော နတ္ထီတိ ဒသာဟပရမတော ဥဒ္ဓံ အနုပဂတတ္တာ’’တိ လိခိတံ၊ ဣတော သမယတော ဥဒ္ဓမေဝ ဒသာဟဿ အနုပဂတတ္တာ သမယတော ပရံ ဒသာဟံ န လဘတီတိ ကိရဿ အဓိပ္ပါယော. ‘‘ဧတံ ပရိဟာရံ လဘတိယေဝါ’’တိ ဧတ္ထ ‘‘ဧကာဒသမံ အရုဏံ စီဝရမာသေ ဥဋ္ဌေတီ’’တိ ကာရဏံ လိခိတံ. အနုဂဏ္ဌိပဒေ ပန ‘‘အနဓိဋ္ဌဟိတွာ ဧကာဒသဒိဝသေ နိက္ခိပိတုံ လဘတီ’တိ ဝဒန္တော ဘဂဝါ ဣတရမ္ပိ အနစ္စေကစီဝရာဒိံ အနုဇာနာတိ၊ အစ္စေကစီဝရမုခေနာတိ အပရေ’’တိ ဝုတ္တံ. ဧတ္ထ ကတရံ သုဘာသိတံ? ဥဘယမ္ပီတိ ဧကေ. ကထံ? ပဌမံ ‘‘အစ္စေကစီဝရဿ အနတ္ထတေ ကထိနေ ဒသဒိဝသာဓိကော မာသော၊ အတ္ထတေ ကထိနေ ဒသဒိဝသာဓိကာ ပဉ္စမာသာ’’တိ ဣမိနာ သမေတိ၊ အနုဂဏ္ဌိပဒလဒ္ဓိယာ ဟိ ဧတ္ထ ‘‘ဧကာဒသဒိဝသာဓိကော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဒုတိယံ ‘‘ဒသာဟာနာဂတန္တိ။ပေ။ ဒသာဟေန အသမ္ပတ္တာတိ အတ္ထော’’တိ ဣမိနာ သမေတိ. ဣမဿ နယဿ ဝသေန ‘‘ပဉ္စမိတော ပဋ္ဌာယ ဥပ္ပန္နဿ စီဝရဿ နိဓာနကာလော ဒဿိတော ဟောတီ’’တိ ပါဌော ယုဇ္ဇတိ. တထာ ဂဏ္ဌိပဒလဒ္ဓိယာ ‘‘နဝါဟာနာဂတံ ကတ္တိကတေမာသိကပုဏ္ဏမ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အာပဇ္ဇတိ၊ တဿ ဝသေန ‘‘ကာမဉ္စေသ ဒသာဟပရမံ အတိရေကစီဝရံ ဓာရေတဗ္ဗန္တိ ဣမိနာဝ သိဒ္ဓေါ၊ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိဝသေန ပန အပုဗ္ဗံ ဝိယ အတ္ထံ ဒဿေတွာ သိက္ခာပဒံ ဌပိတ’’န္တိ အယံ ပါဌော ယုဇ္ဇတိ. ကော ပနေတ္ထ သာရောတိ? ယော ပစ္ဆာ ဝုတ္တော၊ သောဝ သာရော. တေနေဝ အဋ္ဌကထာစရိယေန ‘‘ပဉ္စမိတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ ဝုတ္တံ. ပေါရာဏဂဏ္ဌိပဒေဟိ အဋ္ဌကထာယ စ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒနတော၊ ‘‘ဒသာဟာနာဂတ’’န္တိ ပါဠိယာ သံသန္ဒနတော စ ဧတ္ထ ဂဏ္ဌိပဒလဒ္ဓိပိ ပါဠိယာ သမေတိ.

ကထံ? ယသ္မာ ပဝါရဏာဒိဝသေ အရုဏုဂ္ဂမနေ ဘိက္ခု ဝဿံဝုတ္ထော ဟောတိ၊ တသ္မာ ဣမိနာ ဒသမေန အဟေန သဒ္ဓိံ ဆဋ္ဌိတော ပဋ္ဌာယ နဝဒိဝသာ ဒသ အဟာနီတိ ဒသာဟံ၊ တေန ဒသာဟေန၊ သဟယောဂတ္ထေ ကရဏဝစနံ. ကတ္တိကတေမာသိကပုဏ္ဏမာ စီဝရသမယံ အသမ္ပတ္တာတိ ကတွာ ‘‘အနာဂတာ’’တိ ဝုစ္စတိ. ယထာ အပရကတ္တိကပုဏ္ဏမာယ ဝဿိကသာဋိကံ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဝိကပ္ပေန္တော ‘‘စာတုမာသံ အဓိဋ္ဌာတုံ တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတု’’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံသမ္ပဒမိဒန္တိ. ဧတ္ထ ဝုစ္စတီတိ စေ? န၊ ဣမဿ နိပ္ပယောဇနဘာဝပ္ပသင်္ဂတော. အစ္စေကစီဝရပဋိဂ္ဂဟဏကာလံ နိယမိတန္တိ စေ? န၊ ‘‘ဆဋ္ဌိတော ပဋ္ဌာယ ဥပ္ပန္နစီဝရံ အစ္စေကမေဝ န ဟောတိ. ပဌမကထိနေန သိဒ္ဓတ္တာ’’တိ ပေါရာဏဋ္ဌကထာဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တတ္တာ တတော ဥပရိ ‘‘အစ္စေကစီဝရ’’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ ပဋိဂ္ဂဏှန္တဿ အာပတ္တိသင်္ဂဟော စ. န စ သာ အာပတ္တိ ပါဠိယာ၊ အဋ္ဌကထာယ၊ ယုတ္တိတော ဝါ သမ္ဘဝတိ. အဋ္ဌုပ္ပတ္တိမတ္တဝသေန ဝုတ္တန္တိ စေ? န၊ ဒသာဟာဓိစ္စကာရိကာ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိပါယံ န ဒိဿတိ. ‘‘ဘိက္ခူ အစ္စေကစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေန္တီ’’တိ ဧတ္ထ ဧတ္တိကာ ဧဝ ဟိ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိ. တထာ ဟိ ပရိဝါရေ (ပရိ. ၄၇-၅၃) ‘‘ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိ’’န္တိ အာရဘိတွာ ဧတ္တကမေဝ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အစ္စေကစီဝရံ စီဝရကာလံ နာတိက္ကာမေတဗ္ဗံ၊ ဣတရံ အတိက္ကာမေတဗ္ဗန္တိ ဒဿနတ္ထံ ဣဒံ ပညတ္တန္တိ စေ? န၊ အစ္စေကစီဝရဿေဝ အပရာဓဒဿနတော၊ ဝိသေသကာရဏာဘာဝါ၊ ‘‘ကာမဉ္စေသ ဒသာဟပရမံ အတိရေကစီဝရံ ဓာရေတဗ္ဗန္တိ ဣမိနာဝ သိဒ္ဓေါ’’တိအာဒိဝစနဝိရောဓတော စ ယထာဝုတ္တဝစနာသမ္ဘဝတော စ.

ကထံ? ဒသာဟေန သဟ ကတ္တိကပုဏ္ဏမာ ‘‘အနာဂတာ’’တိ ဟိ ဝုတ္တေ ဒသာဟတော အညာ သာ ပုဏ္ဏမာတိ အာပဇ္ဇတိ. အနညာ စေ၊ သဟ-သဒ္ဒေါ န သမ္ဘဝတိ၊ န ဟိ အတ္တနာဝ အတ္တနော ယောဂေါ သမ္ဘဝတိ၊ အနာဂတ-သဒ္ဒေါ စ န သမ္ဘဝတိ. အာဂတာ သမ္ပတ္တာ ဧဝ ဟိ သာ ပုဏ္ဏမာ. စီဝရသမယဿ အနန္တရတ္တာ ဧကီဘာဝံ အနာဂတတ္တာ အနာဂတာယေဝါတိ စေ? န၊ တထာပိ အနာဂတ-သဒ္ဒဿ သမ္ဘဝတော၊ အာဂမနသမ္ဘဝေ သတိယေဝ ဟိ အနာဂတ-သဒ္ဒေါ သမ္ဘဝတိ၊ န ဟိ နိဗ္ဗာနံ၊ ပညတ္တိ ဝါ ‘‘အနာဂတာ’’တိ ဝုစ္စတိ. နိဗ္ဗာနံ ဝိယ ခဏတ္တယံ၊ သာ စ ပုဏ္ဏမာ န ကဒါစိ သမယဘာဝံ ပါပုဏာတီတိ အယုတ္တမေဝ. ‘‘တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတု’’န္တိ ပန ဝစနံ ပိဋ္ဌိသမယံ ဂဟေတွာ ဌိတတ္တာ သမ္ဘဝတိ. အပိစ ပဝါရဏာယံ အရုဏေ စ ဥဋ္ဌိတေ သာ ပုဏ္ဏမာ စီဝရသမယံ ဧကာဟာနာဂတာ ဧဝါပဇ္ဇတိ ပုဗ္ဗေ သဟယောဂပတ္တတ္တာ. ဧဝံ သန္တေ ဧကီဘာဝဂတာပိ သာ စီဝရသမယံ အနာဂတာ ဧဝ ဇာတာတိ သဗ္ဗဒါ န တထာဝိဂ္ဂဟကရဏဝစနတ္ထံ ကောစိဒေဝ ဝစနတော ဒီပေတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ကိမတ္ထံ ပနေတ္ထ ‘‘ဒသဒိဝသာဓိကော မာသော’’တိအာဒိ ဝုတ္တန္တိ? တံ ပါရိပူရိသမ္ဘဝတော. ပဉ္စမိယဉှိ ပုရေ အရုဏံ ဥပ္ပန္နအစ္စေကစီဝရဿ ဒသဒိဝသာဓိကော မာသောယေဝ ပရိပူရောတိ ကတွာ တထာ ဝုတ္တံ. အပိစ တဿာ ပဉ္စမိယာ ဒိဝသဘာဂေါပိ သမ္ပတ္တာယ ရတ္တိယာ ‘‘ဟိယျော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ ပဂေဝ ပုရေ အရုဏံ၊ တေနေဝါဟ ‘‘ဟိယျော ခေါ၊ အာဝုသော၊ အမှာက’’န္တိအာဒိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ ‘ဆဋ္ဌိတော ပဋ္ဌာယာ’တိ ဝုတ္တပဌမပါဌဿ ဝသေန ‘အနစ္စေကစီဝရမ္ပိ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဌပိတံ တိစီဝရမ္ပိ ဧတံ ပရိဟာရံ လဘတိယေဝါ’’’တိ စ ‘‘ဒသဒိဝသာဓိကော မာသော’’တိအာဒိ စ ယံ လိခိတံ. တံ န၊ ‘‘ပဉ္စမိတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ ပါဌေ သဇ္ဇိတေဝ ဧတေန ပရိယာယေန ယထာဝုတ္တအတ္ထသမ္ဘဝတော၊ န တာနိ ဌာနာနိ ပုန သဇ္ဇိတာနိ. ယထာဌိတဝသေနေဝ အဇ္ဈုပေက္ခိတဗ္ဗာနီတိ နော တက္ကောတိ အာစရိယော. ဣဒံ သိက္ခာပဒံ ပုဏ္ဏမာယံ အနိဿဂ္ဂိယတ္ထမေဝါတိ ဥပတိဿတ္ထေရော. ‘‘ပဝါရဏာမာသဿ ဇုဏှပက္ခပဉ္စမိတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ ပါဌေ သဇ္ဇိတေ ဧတေန ပရိယာယေန ယထာဝုတ္တော ဥပ္ပန္နဿ စီဝရဿ နိဓာနကာလော ဒဿိတော ဟောတိ၊ ‘‘အစ္စေကစီဝရန္တိ အစ္စာယိကစီဝရံ ဝုစ္စတီ’’တိအာဒိ ပါဌော. ‘‘ဆဋ္ဌိတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ စ ‘‘ကာမဉ္စေသ ဒသာဟပရမ’’န္တိအာဒိ စ ယံ လိခိတံ၊ တံ န ပါဌော၊ တသ္မာ ဧကာဒသဒိဝသံ ပရိဟာရံ လဘတီတိ ကတွာ အာစရိယေန ‘‘ပဉ္စမိတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ လိခါပိတော ကိရ. ‘‘ပဝါရဏာမာသဿ ဇုဏှပက္ခဆဋ္ဌိတော ပဋ္ဌာယ ပန ဥပ္ပန္နံ အနစ္စေကစီဝရမ္ပိ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဌပိတံ တိစီဝရမ္ပိ ဧတံ ပရိဟာရံ လဘတိယေဝါတိ ပါဌော’’တိ စ ‘‘အစ္စေကစီဝရဿ အနတ္ထတေ ကထိနေ ဧကာဒသဒိဝသာဓိကော မာသော၊ အတ္ထတေ ကထိနေ ဧကာဒသဒိဝသာဓိကာ ပဉ္စမာသာတိ ပါဌော’’တိ စ ဧတ္ထ ပပဉ္စေန္တိ၊ တသ္မာ သုဋ္ဌု သလ္လက္ခေတွာ ကထေတဗ္ဗံ၊ တုဏှီဘူတေန ဝါ ဘဝိတဗ္ဗံ.

အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.