၅. စီဝရအစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၆၃၂. သာမန္တိ သကသညိတာနိယမနတ္ထံ ဝုတ္တံ. သကသညိတာယေဝ ဟိ အစ္ဆိန္ဒာပနအစ္ဆိန္ဒနေသု နိဿဂ္ဂိယံ၊ တသ္မာ နိဿဂ္ဂိယမူလင်္ဂနိဒဿနမေတံ. ‘‘စီဝရ’’န္တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘အစီဝရံ အစ္ဆိန္ဒန္တဿ န နိဿဂ္ဂိယ’’န္တိ ဝုတ္တမေဝ ဟောတိ. ‘‘ဒတွာတိ ဒတွာ ဝါ ဒါပေတွာ ဝါ’’တိ ကိဉ္စာပိ ပဒဘာဇနံ ယုဇ္ဇတိ၊ အညဿ ပန သန္တကံ အညဿ ဘိက္ခုနော ဒါပေတွာ တံ သယံ ဝါ အစ္ဆိန္ဒေယျ၊ တေနေဝ ဝါ အစ္ဆိန္ဒာပေယျာတိ အနိဋ္ဌပ္ပသင်္ဂဘယာ န ဝုတ္တံ၊ အတ္ထတော ပန အတ္တနော သန္တကံ အညေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒိနာ ဒါပေတွာ၊ အညဿ သန္တကံ ဝါ တဿ ဝိဿာသာ ဒါပေတွာ တံ အစ္ဆိန္ဒေယျ ဝါ အစ္ဆိန္ဒာပေယျ ဝါ နိဿဂ္ဂိယန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ တဉ္စ ခေါ အနပေက္ခော ဒတွာ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘စဇိတွာ ဒိန္နံ အစ္ဆိန္ဒိတွာ ဂဏှန္တော ဘဏ္ဍဂ္ဃေန ကာရေတဗ္ဗော’’တိ ဣဒံ ကိန္တိ စေ? သကသညာယ အဂ္ဂဟေတွာ အညာယ ထေယျာယ ဂဏှန္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ တေနေဝ ဝုတ္တံ ‘‘သကသညာယ ဂဟိတတ္တာ ပနဿ ပါရာဇိကံ နတ္ထီ’’တိ၊ အပိစ ‘‘အနာပတ္တိ သော ဝါ ဒေတိ၊ တဿ ဝါ ဝိဿသန္တော ဂဏှာတီ’’တိ ဝစနတောပိ တံ သိဒ္ဓမေဝ. ဧတ္တာဝတာ တာဝကာလိကံ ကတွာ ဒိန္နံ အစ္ဆိန္ဒန္တဿ အနာပတ္တိ သာဓိတာ ဟောတိ. ‘‘အမှာကံ သန္တိကေ ဥပဇ္ဈံ ဂဏှိဿတီ’’တိအာဒိဝစနံ သာမဏေရဿ ဒါနံ ဒီပေတိ၊ တဉ္စ ဣဓ နာဓိပ္ပေတံ. ပါဠိယံ (ပါရာ. ၆၃၃-၆၃၄) ဥပသမ္ပန္နေ တိကပါစိတ္တိယံ ဝိယ အနုပသမ္ပန္နေ တိကဒုက္ကဋမ္ပိ အာဂတန္တိ စေ? န၊ တဒဓိပ္ပါယာဇာနနတော. အနုပသမ္ပန္နကာလေ ဧဝံ ဒတွာ အညဿ သန္တိကေ ဥပသမ္ပန္နံ ဒိသွာ ကုပိတော စေ အစ္ဆိန္ဒတိ၊ ဥပသမ္ပန္နဿေဝ ဝါ ‘‘သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ တုမှာကံ သန္တိကေ ဥပသမ္ပဇ္ဇိဿာမီ’’တိ ဝဒန္တဿ ဒတွာ ပုန အစ္ဆိန္ဒတိ စေ၊ နိဿဂ္ဂိယန္တိ အယမေတ္ထ အဓိပ္ပါယော.
၆၃၃. သကိံ အာဏတ္တော ဗဟုကမ္ပိ အစ္ဆိန္ဒတိ၊ နိဿဂ္ဂိယန္တိ ဧကဗဒ္ဓတ္တာ ဧကံ ပါစိတ္တိယံ၊ တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ ‘‘အာဏတ္တော ဗဟူနိ ဂဏှာတိ၊ ဧကံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ. မာတိကာဋ္ဌကထာယံ ပန ‘‘ဝတ္ထုဂဏနာယ အာပတ္တိယော’’တိ ဝုတ္တံ၊ တံ အာဏတ္တိယာ ဗဟုတ္တာ ‘‘သဗ္ဗာနိ ဂဏှာ’’တိ ဝဒန္တဿ ဂါဟံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ တေနေဝ တတ္ထ ဝုတ္တံ ‘‘ဧကဝါစာယ သမ္ဗဟုလာ အာပတ္တိယော’’တိ. ဧဝံ သန္တေ ပါဠိဝစနံ၊ အဋ္ဌကထာဝစနဒွယဉ္စ အညမညံ သမေတိ၊ ပရသန္တကမ္ပိ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ ပံသုကူလဉ္စ၊ တေန ‘‘ဒုဿန္တေ ဗဒ္ဓရူပိယံ ဝိယာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တံ တဒတ္ထနိယမဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ ယထာဝဆာဒိတံ အစ္ဆိန္ဒနစိတ္တေန သစိတ္တကံ၊ ဝစီကမ္မံ ပန ကေဝလံ အစ္ဆိန္ဒာပေန္တဿေဝ ‘‘ဒေဟီ’’တိ ဗလက္ကာရေန ဂဏှတောပိ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ တံ န ယုတ္တံ ‘‘အနာပတ္တိ သော ဝါ ဒေတီ’’တိ ဝစနတော. ‘‘တုဋ္ဌော ဝါ ဒုဋ္ဌော ဝါ ဒေတိ၊ အနာပတ္တိယေဝါ’’တိ မာတိကာဋ္ဌကထာဝစနတော ဝါတိ စေ? န၊ ဥဘယတ္ထ အတ္တနော ရုစိယာ ဒါနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တတ္တာ၊ ပသယှာဝဟာရေ အနာပတ္တိပ္ပသင်္ဂတော စ. ‘‘ဘိက္ခုဿ သာမံ စီဝရံ ဒတွာ’တိ ပါဠိဝစနတော စ မာတိကာဋ္ဌကထာယ အင်္ဂဝဝတ္ထာနေ ‘ဥပသမ္ပန္နတာ’တိ ဝုတ္တတ္တာ စ ဥဘယတ္ထ ဒါနဟရဏေသု ဘိက္ခုဘာဝေါ ဣစ္ဆိတဗ္ဗောတိ ဒီပေတီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ ဣဒမယုတ္တန္တိ နော တက္ကောတိ အာစရိယော. ကသ္မာ? အနုပသမ္ပန္နဿ စီဝရံ ဒတွာ တံ ဥပသမ္ပန္နကာလေ အစ္ဆိန္ဒန္တဿ အနာပတ္တိပ္ပသင်္ဂတော. ‘‘အနုပသမ္ပန္နဿ စီဝရံ ဝါ အညံ ဝါ ပရိက္ခာရံ ဒတွာ။ပေ။ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ ဝစနတော ဒုက္ကဋံ တတ္ထ ဟောတီတိ စေ? နာသိဒ္ဓတ္တာ၊ ဒါနကာလေ ဧဝ ဥပသမ္ပန္နတာ ပမာဏန္တိ အသိဒ္ဓမေတံ အဋ္ဌကထာယ ဝါ ပါဠိယာ ဝါ ယုတ္တိတော ဝါ၊ တသ္မာ တံ န ယုတ္တန္တိ အတ္ထော. အနုပသမ္ပန္နဿ စီဝရံ ဒတွာ တဿေဝ အနုပသမ္ပန္နကာလေယေဝ စီဝရံ အစ္ဆိန္ဒန္တဿ ဒုက္ကဋံ၊ ဥပသမ္ပန္နကာလေ ဝါ ဒတွာ အနုပသမ္ပန္နကာလေ အစ္ဆိန္ဒန္တဿ ဒုက္ကဋန္တိ တဿ ဝစနဿ ဣဒံ ဝိကပ္ပန္တရဉ္စ သမ္ဘဝတိ၊ တသ္မာ (ပါရာ. ၆၃၁ အာဒယော) ဝိကပ္ပန္တရဿ သမ္ဘဝတော စ န ယုတ္တံ၊ ယသ္မာ အနုပသမ္ပန္နကာလေ ဒတွာ ဥပသမ္ပန္နကာလေ အစ္ဆိန္ဒန္တဿ ဝိသုံ ဒုက္ကဋံ န ပညတ္တံ၊ တသ္မာ ပုရာဏစီဝရဓောဝါပနာဒိသိက္ခာပဒေသု ဝိယ အပရဘာဂေ ဥပသမ္ပန္နတာ စေတ္ထ ပမာဏံ၊ တသ္မာ ‘‘ဥပသမ္ပန္နတာ’’တိ အင်္ဂေသု ဝုတ္တတ္တာ စ တံ န ယုတ္တန္တိ အတ္ထော. ဧတ္ထ ‘‘ပစ္စာသီသန္တဿေဝ ဒါနမဓိပ္ပေတံ၊ န နိဿဋ္ဌဒါန’’န္တိ ဓမ္မသိရိတ္ထေရော ဝဒတိ ကိရ၊ ဝီမံသိတဗ္ဗံ.
စီဝရအစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.