၁. ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၉၈. ဗဟူ ပတ္တေ သန္နိစယန္တိ ဧတ္ထ သန္နိစယန္တိ ဘာဝနပုံသကံ၊ ဗဟူ ပတ္တေ ဝါ ဂဟေတွာ သန္နိစယံ ကရိဿန္တီတိ အတ္ထော. ‘‘အဍ္ဎတေရသပလမာသာနံ ဂါဟိကာ’’တိ လိခိတံ. ဧတ္ထ –

‘‘ကုဍုဝေါ စတုပလေယျော၊ ကုဍုဝါနံ စတုဂ္ဂုဏံ၊

ပတ္ထံ စတုဂ္ဂုဏော မာသာ-တိ ကမာဟု စတုဂ္ဂုဏ’’န္တိ. –

အာဒိံ လောကဝေါဟာရံ ဒဿေတွာဝ ကေစိ ပပဉ္စေန္တိ.

၆၀၂. ခါဒနန္တိ ခါဒနီယံ သူပါဒိ. ‘‘ဗျဉ္ဇနဿ မတ္တာ နာမ ဩဒနတော စတုတ္ထော ဘာဂေါ’’တိ (မ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၃၈၇) ဗြဟ္မာယုသုတ္တဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တတ္တာ အာလောပဿ စတုတ္ထဘာဂံ ဗျဉ္ဇနံ အနုရူပန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ‘‘ဘိက္ခုနိယာ ပတ္တသန္နိစယဿ ဝါရိတတ္တာ တဒနုလောမတော ဘိက္ခူနမ္ပိ ဒုတိယော ဝါရိတော’’တိ ဝုတ္တံ၊ တံ န ယုတ္တံ၊ ပါဠိယဉှိ ‘‘သန္နိစယံ ကရေယျာတိ အနဓိဋ္ဌိတော အဝိကပ္ပိတော’’တိ (ပါစိ. ၇၃၅) ဝုတ္တံ. သော ဟိ ကထိနက္ခန္ဓကေ (မဟာဝ. ၃၀၆ အာဒယော) နိစယသန္နိဓိ ဝိယ ဧကောပိ ပုနဒိဝသေ ‘‘သန္နိစယော’’တိ ဝုစ္စတိ. အနန္တရသိက္ခာပဒေ ပန ‘‘ဒုတိယော ဝါရိတောတိ အဓိဋ္ဌာနံ နိယတံ၊ တသ္မာ ဒွေ ပတ္တေ အဓိဋ္ဌာတုံ န လဘတိ. သစေ ဧကတော အဓိဋ္ဌာတိ၊ ဒွေပိ န အဓိဋ္ဌိတာ ဟောန္တိ. ဝိသုံ ဝိသုံ အဓိဋ္ဌာတိ၊ ဒုတိယော အနဓိဋ္ဌိတော’’တိ ဝဒန္တိ. ဝိကပ္ပေတုံ ပန ဗဟူပိ လဘတိ. ဣဒါနိ ဝတ္တဗ္ဗံ သန္ဓာယ ‘‘နာမမတ္တေ ဝိသေသော’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ နာမန္တိ မဇ္ဈိမော မဇ္ဈိမောမကော မဇ္ဈိမုက္ကဋ္ဌောတိအာဒိ.

၆၀၈. ‘‘ပါကဿ ဟိ ဦနတ္တာ ပတ္တသင်္ချံ န ဂစ္ဆတီ’’တိ ဝစနတော အဓိဋ္ဌိတပတ္တောပိ ခရပါကေန သေတတ္တာ အဓိဋ္ဌာနံ ဝိဇဟတီတိ စေ? န၊ အဓိဋ္ဌာနဝိဇဟနေသု နဝသု အနာဂတတ္တာ၊ တသ္မာ ပဌမပါကာနံ ဧဝ ဦနတ္တာ ပတ္တသင်္ချံ န ဂစ္ဆတိ၊ တသ္မိံ သတိ အညံ ဝိညာပေတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ‘‘ဦနပဉ္စဗန္ဓနေနာ’’တိ ဟိ ဝုတ္တံ. ဆိဒ္ဒေ၊ ရာဇိယာ ဝါ ဟိ သတိ တေဟိ အဓိဋ္ဌာနံ ဝိဇဟတီတိ ဝိဇဟိတေ နာယံ ပဋိသေဓော၊ တသ္မာ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ၊ ဝိကပ္ပေတွာပိ အညံ ဝိညာပေတုံ န လဘတိ.

ဧဝံ ပတ္တကာရကော မူလံ လဘိတွာတိ ဧတ္ထ ပစိတွာ ဌပိတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ. ဒါတုကာမော ဟုတွာတိ ဧတ္ထ ဒိန္နဒိဝသတော၊ သုတဒိဝသတော ဝါ ပဋ္ဌာယ ဒသာဟံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. လိင်္ဂပရိဝတ္တေန ပန ဒသာဟာတိက္ကမေ ပတ္တသာမိကဿ ဘိက္ခုဿ၊ ဘိက္ခုနိယာ ပန ရတ္တာတိက္ကမေ နိဿဂ္ဂိယံ.

ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.