၅. စီဝရပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၀၈-၅၁၀. အပညတ္တေ သိက္ခာပဒေတိ ဧတ္ထ ‘‘ဂဏမှာ ဩဟီယနသိက္ခာပဒေ’’တိ လိခိတံ. အရညဝါသီနိသေဓနသိက္ခာပဒေ အပညတ္တေတိ ဧကေ၊ ‘‘တံ န သုန္ဒရ’’န္တိ ဝဒန္တိ. ဝိဟတ္ထတာယာတိ အာယာသေန.

၅၁၂. ဥပစာရောတိ ဒွါဒသဟတ္ထော. မဟာပစ္စရိယံ၊ ကုရုန္ဒိယဉ္စ ဝုတ္တန္တိ ဧတ္ထ ရတ္တိဘာဂေ ဓမ္မကထိကဿ ဘိက္ခုနော ဗဟူသု စီဝရေသု မဟာဇနေန ပသာဒဒါနဝသေန ပဋိက္ခိတ္တေသု ပုနဒိဝသေ ‘‘ဥပါသကာနံ ပသာဒဒါနာနိ ဧတာနီ’’တိ သုဒ္ဓစိတ္တေန ဂဏှန္တဿ ဒေါသော နတ္ထိ၊ ‘‘ဘိက္ခုနီဟိပိ ဒိန္နာနိ ဣဓ သန္တီ’’တိ ဉတွာ ဂဏှတော ဒေါသော. တံ အစိတ္တကဘာဝေနာတိ ဘိက္ခုနီဟိ ဒိန္နဘာဝံ ဉတွာ ဗဟူသု တဿာ စီဝရဿ အဇာနနေနာတိ အတ္ထော. ပံသုကူလံ အဓိဋ္ဌဟိတွာတိ ‘‘ဘိက္ခုနီဟိ နု ခေါ ဒိန္နံ သိယာ’’တိ အဝိကပ္ပေတွာ ‘‘ပံသုကူလံ ဂဏှာမီ’’တိ ဂဏှန္တဿ ဝဋ္ဋတိ. ကုရုန္ဒိအာဒီသု ဝုတ္တောပိ အတ္ထော အယမေဝ၊ ဧကံ၊ ‘‘အစိတ္တကဘာဝေနာ’’တိ ဝစနေန ‘‘ယထာ တထာ ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဥပ္ပထောဝ ပဋိသေဓိတောတိ အပရေ. ဧဝံ ဓမ္မသိရိတ္ထေရော န ဝဒတိ၊ ဥဇုကမေဝ ဝဒတီတိ ပပဉ္စိတံ. တဿေဝ ဝိသယော၊ တဿာယံ အဓိပ္ပါယော – ယထာ ‘‘ပံသုကူလံ ဂဏှိဿတီတိ ဌပိတံ ကာမံ ဘိက္ခုနိသန္တကမ္ပိ အဝိကပ္ပေတွာ ပံသုကူလံ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တထာ ဓမ္မကထိကဿ ဘိက္ခုနိယာ ဒိန္နမ္ပိ အပညာယမာနံ ဝဋ္ဋတီတိ၊ တသ္မာ တံ ဝုတ္တံ မဟာပစ္စရိယံ၊ ကုရုန္ဒိယဉ္စ အစိတ္တကဘာဝေန န သမေတီတိ. ပဋိက္ခေပေါ ပန ဝိကပ္ပဂ္ဂဟဏေ ဧဝ ရုဟတိ. အညထာ ပုဗ္ဗာပရံ ဝိရုဇ္ဈတီတိ. တံ န ယုတ္တံ ပံသုကူလေန အသမာနတ္တာ. ပံသုကူလဘာဝေန သင်္ကာရကူဋာဒီသု ဌပိတံ ဘိက္ခုနီဟိ၊ န တံ တဿာ သန္တကံ ဟုတွာ ဌိတံ ဟောတိ. အဿာမိကဉှိ ပံသုကူလံ သဗ္ဗသာဓာရဏဉ္စ၊ အညောပိ ဂဟေတုံ လဘတိ. ဣဒံ ပုဗ္ဗေဝ ‘‘ဘိက္ခုနီနံ စီဝရ’’န္တိ ဇာနိတွာပိ ပံသုကူလိကော ဂဟေတုံ လဘတိ တဒါ တဿာ အသန္တကတ္တာ. ‘‘ပံသုကူလံ အဓိဋ္ဌဟိတွာ’’တိ သလ္လေခက္ကမနိဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. မံသံ ဒဒန္တေန တထာဂတေန သလ္လေခတော ကပ္ပိယမ္ပိ ဘုတ္တံ နိဿဂ္ဂိယံ စီဝရမာဟ ယော မံသံ ကထန္တိ သယမာဒိသေယျာတိ.

အစိတ္တကတ္တာ ကထံ ပံသုကူလံ ဝဋ္ဋတီတိ စေ? တာယ တဿ အဒိန္နတ္တာ၊ ဘိက္ခုနာပိ တတော ဘိက္ခုနိတော အဂ္ဂဟိတတ္တာ စ. အဿာမိကမ္ပိ ဟိ ပံသုကူလံ အညိဿာ ဟတ္ထတော ဂဏှာတိ၊ န ဝဋ္ဋတိ ‘‘အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျာ’’တိ ဝုတ္တလက္ခဏသမ္ဘဝတော. အညာတိကာယ သန္တကံ ဉာတိကာယ ဟတ္ထတော ဂဏှာတိ၊ ဝဋ္ဋတီတိ ဧကေ. ယထာ သိက္ခမာနသာမဏေရာဒီနံ ဟတ္ထတော ပဋိဂ္ဂဏှန္တဿ အနာပတ္တိ၊ တထာ ကင်္ခါဝိတရဏိယဉ္စ ‘‘အညာတိကာယ ဟတ္ထတော ဂဟဏ’’န္တိ (ကငခါ. အဋ္ဌ. စီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) အင်္ဂံ ဝုတ္တံ. တထာ ဉာတိကာယ သန္တကံ သိက္ခမာနာယ၊ သာမဏေရိယာ၊ ဥပါသကဿ၊ ဥပါသိကာယ၊ ဘိက္ခုဿ၊ သာမဏေရဿ သန္တကံ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဟတ္ထတော ဂဏှန္တဿ စ အနာပတ္တိ ဧဝံ ယထာဝုတ္တလက္ခဏာသမ္ဘဝတောတိ ဧကေ၊ တေနေဝ ‘‘ဧကတောဥပသမ္ပန္နာယ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှာတီ’တိ အဝတွာ ‘ဟတ္ထတော ပဋိဂ္ဂဏှာတိ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’တိ (ပါရာ. ၅၁၃) ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ အညာတိကာယ သန္တကမ္ပိ ဧကတောဥပသမ္ပန္နာယ ဟတ္ထတော ပဋိဂ္ဂဏှန္တဿ ဒုက္ကဋ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ ဥဘောပေတေ န သာရတော ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ကာရဏံ ပရိယေသိတဗ္ဗံ.

၅၁၄. ကော ပန ဝါဒေါ ပတ္တတ္ထဝိကာဒီသူတိ အနဓိဋ္ဌာတဗ္ဗေသု ဗဟူသု ပဋလေသု. တေနေဝါဟ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ ‘‘ပတ္တတ္ထဝိကာဒိမှိ အနဓိဋ္ဌာတဗ္ဗပရိက္ခာရေ’’တိ. အဓိဋ္ဌာနုပဂေသု ဝါ တေသံ ပရိက္ခာရတ္တာ ဘိသိဆဝိယာ ဝိယ အနာပတ္တိ. ကိံ ပဋပရိဿာဝနံ ပရိက္ခာရံ န ဟောတီတိ? ဟောတိ၊ ကိန္တု တံ ကိရ နိဝါသနာဒိစီဝရသဏ္ဌာနတ္တာ န ဝဋ္ဋတိ. တသ္မာ ဣဓ နိဝါသနာဒိစီဝရသာဓနံ ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမံ စီဝရံ နာမ. အနန္တရာတီတေ နိဝါသနပါရုပနုပဂမေဝါတိ သန္နိဋ္ဌာနံ. ဧဝံ သန္တေ ကင်္ခါဝိတရဏိယံ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. စီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမတာ၊ ပါရိဝတ္တကာဘာဝေါ၊ အညာတိကာယ ဟတ္ထတော ဂဟဏန္တိ တီဏေဝ အင်္ဂါနိ အဝတွာ အပရိက္ခာရတာတိ စတုတ္ထမင်္ဂံ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ စေ? န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ ပတ္တတ္ထဝိကာဒိပရိက္ခာရဿ အစီဝရသင်္ချတ္တာ. ပဌမကထိနာဒီသု ဝိကပ္ပနုပဂတာ ပမာဏံ၊ ဣဓ ကာယပရိဘောဂုပဂတာတိ. ‘‘အညံ ပရိက္ခာရ’’န္တိ ဥဒ္ဓရိတွာ ‘‘ပတ္တတ္ထဝိကာဒိံ ယံကိဉ္စီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ဝိကပ္ပနုပဂမ္ပိ ပတ္တတ္ထဝိကာဒိံ ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ‘‘ပဋပရိဿာဝနမ္ပီ’’တိ ဝုတ္တဋ္ဌာနေ စ ‘‘စီဝရံ နာမ ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမ’’န္တိ ဝစနတော ပဋပရိဿာဝနံ စီဝရမေဝ၊ န ပရိက္ခာရံ. ‘‘ကော ပန ဝါဒေါတိ နိဂမနဝစနမ္ပိ သာဓက’’န္တိ ကေစိ ဝဒန္တိ၊ ပဏ္ဏတ္တိံ အဇာနနတော အစိတ္တကံ၊ န ဝတ္ထုံ၊ ‘‘အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ သန္တကဘာဝါဇာနနတော၊ စီဝရဘာဝါဇာနနတော စ အစိတ္တက’’န္တိ အနုဂဏ္ဌိပဒေ ဝုတ္တံ.

စီဝရပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.