၃. တတိယကထိနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၉၇. နပ္ပဟောတီတိ လာမကပရိစ္ဆေဒံ န ပါပုဏာတိ၊ တေနေဝ တိစီဝရဿ မုဋ္ဌိပဉ္စကာဒိလာမကပရိစ္ဆေဒေါဝ တာဝ ဝုတ္တော. စီဝရေ ပစ္စာသာ စီဝရပစ္စာသာ. တေနေတံ ဒီပေတိ – တံ စီဝရံ ပစ္ဆာ လဗ္ဘတု ဝါ မာ ဝါ၊ ယာဝ သာ ပစ္စာသာ ဆိဇ္ဇတိ၊ တာဝ ဣဒံ မူလစီဝရံ ဌပေတုံ အနုဇာနာမီတိ. ‘‘စီဝရပစ္စာသာ’’တိ မရိယာဒတ္ထေ နိဿက္ကဝစနံ၊ ဘုမ္မတ္ထေ ဝါ ပစ္စတ္တဝစနံ ကတံ.

၄၉၉-၅၀၀. နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ။ပေ။ စီဝရာသာ ဝါ ဥပစ္ဆိန္နာတိအာဒိမှိ တီသု စီဝရေသု အညတရံ ကတံ ဟောတိ၊ သေသာ အတ္ထိ၊ ရက္ခတိ. စီဝရပလိဗောဓဿ ဥပစ္ဆေဒေ၊ ဥဗ္ဘတသ္မိဉ္စ ကထိနေ သမယေ ဝါ ဟေမန္တဿ သမယေ ဝါ အကာလစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ခိပ္ပမေဝ ကာရေတဗ္ဗံ. သတိ ပါရိပူရိယာ ပစ္စာသာ န ရက္ခတိ၊ အသတိ နတ္ထိ စေ ပစ္စာသာ၊ န ရက္ခတိ. ‘‘အနတ္ထတေ ကထိနေ ဧကာဒသမာသေ ဥပ္ပန္န’’န္တိ ဝစနတော အပရကတ္တိကာ အတ္ထတေ ဝါ အနတ္ထတေ ဝါ သမယောဝ. ဟေမန္တော သိယာ သမယော အတ္ထတေ၊ သိယာ အသမယော အနတ္ထတေ. တတော ပရံ ဧကံသတော အသမယော ဝါတိ. ‘‘အာဒိဿ ဒိန္န’’န္တိ ဣဒံ ဣဓ အလဗ္ဘမာနမ္ပိ အတ္ထုဒ္ဓါရဝသေန ဝုတ္တံ ဘိက္ခုနီနံ ဒုတိယနိဿဂ္ဂိယေ (ပါစိ. ၇၃၈ အာဒယော) သေသံ အကာလစီဝရံ ဝိယ. တတ္ထ ဟိ ဘိက္ခုနိသံဃဿ ‘‘သမ္ပတ္တာ ဘာဇေန္တူ’’တိ ဧဝံ အာဒိဿ ဒိန္နမေဝ ‘‘အကာလစီဝရံ ကာလစီဝရ’’န္တိ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဘာဇေန္တိယာ နိဿဂ္ဂိယံ. တထာ ဟိ တတ္ထ ယထာ ‘‘အကာလစီဝရံ နာမ အနတ္ထတေ ကထိနေ ဧကာဒသမာသေ ဥပ္ပန္နံ၊ အတ္ထတေ ကထိနေ သတ္တမာသေ ဥပ္ပန္န’’န္တိ ဣဒံ အတ္ထုဒ္ဓါရဝသေန ဝုတ္တံ၊ ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘ဧကပုဂ္ဂလဿ ဣဒံ တုယှံ ဒမှီတိ ဒိန္န’’န္တိ ဣဒံ ကိမတ္ထံ ဝုတ္တံ၊ န ဟိ တံ ဘာဇနီယန္တိ စေ? အဘာဇနီယသာမညတော ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယထာ သံဃဿ အာဒိဿ ဒိန္နံ အတ္ထတကထိနေဟိ ဧဝ ဘိက္ခူဟိ အဘာဇနီယတ္တာ အကာလစီဝရံ နာမ ဇာတံ၊ ဧဝံ ပုဂ္ဂလိကမ္ပိ ဣတရေဟီတိ အတ္ထော. ဧဝံ သန္တေပိ ကဿစိ သိယာ ‘‘အာဒိဿ ဒိန္နမ္ပိ ဒသာဟမေဝ ပရိဟာရံ လဘတီ’’တိ. တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ. ပဌမကထိနေ ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ’’တိ ဣဒဉှိ နိရတ္ထကန္တိ. အနုဗ္ဘတသ္မိမ္ပိ ဟိ ကထိနေ ဒသာဟပရမမေဝ ဓာရေတဗ္ဗန္တိ ဝိညာတတ္တာ အနာဒိဿ ဒိန္နမေဝ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ သိယာတိ စေ? ဧဝံ သန္တေပိ အနာဒိဿ ဒိန္နမ္ပိ အနတ္ထတကထိနာနံ အပရကတ္တိကာယ ဒသာဟမေဝ ပရိဟာရံ လဘတိ ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. အာမန္တာတိ စေ? ‘‘အနတ္ထတေ ကထိနေ ဧကာဒသမာသေ ဥပ္ပန္န’’န္တိ ဝစနေန ဝိရုဇ္ဈတိ၊ တသ္မာ ယထာဝုတ္တနယေနေဝေတ္ထ သန္နိဋ္ဌာနံ ဂန္တဗ္ဗံ.

အနုဂဏ္ဌိပဒေ ဝုတ္တံ ‘‘ပဌမသိက္ခာပဒေ သဗ္ဗစီဝရာနံ ယာဝဒတ္ထစီဝရဝသေန ကထိနမာသဗ္ဘန္တရေ ဒသာဟာတိက္ကမေပိ အနာပတ္တိ ပရိဟာရဿ ဒိန္နတ္တာ. ယထာ ကထိနမာသဗ္ဘန္တရေ အာဒိဿ ဒိန္နမကာလစီဝရံ ကာလစီဝရပရိဟာရမေဝ လဘတိ၊ တထာ ဣတရမာသေပိ လဘတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တသ္မာ ဧဝံ ‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ ဘိက္ခုနော ပနေဝ စီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’တိအာဒိနာ သိက္ခာပဒေ သိဒ္ဓေပိ အနတ္ထတကထိနာနံ ပစ္ဆိမကတ္တိကမာသံ အနုဇာနန္တေန ‘အကာလစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’တိ ဝုတ္တံ. ဧဝဉှိ အဝုတ္တေ အကာလစီဝရံ နာမ ‘အနတ္ထတေ ကထိနေ ဧကာဒသမာသေ ဥပ္ပန္န’န္တိ န သက္ကာ ဝတ္တုံ. ဧဝဉှိ ဝစနတော အနတ္ထတကထိနာနံ အတ္ထတကထိနာနံ ဝိယ သဗ္ဗစီဝရာနံ ပစ္ဆိမကတ္တိကမာသေ ဒသာဟာတိက္ကမေ နိဿဂ္ဂိယံ န ဟောတီ’’တိအာဒိ.

ဘိယျောပိ ဧဝံ ဝုတ္တံ – ယံ ပန မယာ ‘‘ပဌမကထိနေ ဒသာဟပရမံ အတိရေကစီဝရံ ဓာရေတဗ္ဗ’’န္တိ အနုညာတံ၊ တမ္ပိ ကထိနမာသတော ဗဟိ ဥပ္ပန္နမေဝ၊ န အန္တောတိ အယမတ္ထော ဒီပိတော ဟောတိ. ကထံ? အတိရေကစီဝရဿ ဒသာဟပရိဟာရတော ဥဒ္ဓံ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာပတ္တိံ ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ’’တိ အနုပညတ္တိယာ ကထိနဗ္ဘန္တရေ ဝါရေတွာ တတော ဥဒ္ဓံ ဥပ္ပန္နေသု ဒသာဟာတိက္ကမေ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာပတ္တိံ ဣမိနာ သိက္ခာပဒေန ဝါရေတုံ ‘‘အကာလစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တေန ‘‘ကာလေပိ အာဒိဿ ဒိန္နံ၊ ဧတံ အကာလစီဝရံ နာမာ’’တိ ဝစနတော ကထိနုဗ္ဘာရတော ဥဒ္ဓံ ဒသာဟပရိဟာရံ န လဘတီတိ ဒီပိတံ ဟောတိ၊ တေဟိ သဒ္ဓိံ ပုန ကထိနုဗ္ဘာရတော ဥဒ္ဓံ ပဉ္စ ဒိဝသာနိ လဘတီတိ ပသင်္ဂေါပိ ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ ဘိက္ခုနော ပနေဝ အကာလစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ။ပေ။ ခိပ္ပမေဝ ကာရေတဗ္ဗ’’န္တိ အကာလစီဝရဿ ဥပ္ပတ္တိကာလံ နိယမေတွာ ဝုတ္တတ္တာ နိဝါရိတော ဟောတိ၊ တဒုဘယေန ကထိနဗ္ဘန္တရေ ဥပ္ပန္နစီဝရံ ကထိနုဗ္ဘာရတော ဥဒ္ဓံ ဧကဒိဝသမ္ပိ ပရိဟာရံ န လဘတီတိ သိဒ္ဓံ ဟောတိ. ဧဝံ အပရေ ဝဒန္တီတိ.

ပုနပိ ဝုတ္တံ – အာစရိယာ ပန ဧဝံ ဝဒေယျုံ ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ ဘိက္ခုနော ပနေဝ အကာလစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ ဧတ္ထ ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ’’တိ ဝဒန္တော ဧဝံ ဝိညာပေတိ ‘‘ဧတ္ထန္တရေ တိဏ္ဏန္နမ္ပိ အကာလစီဝရာနံ ဥပ္ပတ္တိ အဘာဝ’’န္တိ. ကသ္မာ ပန ပဒဘာဇနေ ဝိတ္ထာရိတာနီတိ? ဝုစ္စတေ – ဣဒံ သိက္ခာပဒံ အဓိဋ္ဌာနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ကိန္တု ပဌမေ ဒသာဟံ အနုဇာနိတွာ တသ္မိံ အပ္ပဟောန္တေ သစေ ပစ္စာသာ အတ္ထိ၊ တမေဝ ဝဍ္ဎေတွာ မာသံ အနုဇာနန္တော ဣမမ္ပိ အတ္ထဝိသေသံ ဒီပေတိ အကာလစီဝရံ နာမ သမ္မုခီဘူတေန ဘာဇေတဗ္ဗန္တိပိ ဒီပေတိ. တံ ပန ‘‘အာကင်္ခမာနေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ ဣမိနာ သိက္ခာပဒေန ဝဍ္ဎေတွာ ဝုတ္တန္တိ၊ တသ္မာ တီဏိပိ ပဒဘာဇနေ ဝိတ္ထာရိတာနီတိ.

‘‘ခိပ္ပမေဝ ကာရေတဗ္ဗန္တိ ဒသာဟာ ကာရေတဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒံ ပန ပဟောနကဘာဝေ ပုရိမသိက္ခာပဒလက္ခဏေနာတိ ဒီပေတုံ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ ‘‘ဧဝံ သီဃန္တိ ဝါ လဟုန္တိ ဝါ’’တိအာဒိနာ အဝတွာ ‘‘ဒသာဟာ’’တိ ဝုတ္တံ. အတ္ထတကထိနဿ ဧဝံ ဟောတု၊ အနတ္ထတေ ပန ကထိနေ ကထန္တိ ဝုတ္တေ အနတ္ထတဿ ပဋိက္ခေပတံ ဒဿေတီတိ ဝုတ္တော အပဿန္တော ဝိဃာတံ အာပဇ္ဇတီတိ. ဧကတိံသေ အရုဏုဂ္ဂမနေ နိဿဂ္ဂိယန္တိ မဟန္တေနပိ ပစ္စာသာစီဝရေန သဟ ဃဋိတမ္ပိ တဗ္ဘာဝံ အနုပတိတွာ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ သတိ ပစ္ဆိမပ္ပမာဏသမ္ဘဝေ၊ အသတိ န ဟောတိ၊ ပုန ဃဋိတေ ဟောတိ၊ အညေန ဃဋိတေ န ဟောတိ. ဆိန္နံ အညဝတ္ထု ဟောတိ. ပုဗ္ဗပရိစ္ဆေဒံ အတိက္ကန္တံ ဃဋိတံ ပုန အညပရိစ္ဆေဒံ လဘတီတိ ဧကေ၊ ဥပပရိက္ခိတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ. အညတရသ္မိံ ဂဏ္ဌိပဒေ ပန ‘‘သံဃဿ ဝါ ဣဒံ အကာလစီဝရန္တိ ဥဒ္ဒိဿ ဒိန္န’န္တိ ဧတ္ထ သံဃဿ ဒိန္နေ အာပတ္တိ နာမ နတ္ထိ၊ ‘သောတဿ ရဟော’တိအာဒီသု ဝိယ ပဒုဒ္ဓါရေန ဝုတ္တံ၊ တဿ လာဘံ သန္ဓာယာတိ စေ? သင်္ဃတော ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာတိ အနေန သိဒ္ဓတ္တာ အဓိကမေဝါ’’တိ စ ‘‘သံဃော စီဝရာနိ လဘိဿတိ ဂဏော ဝါ’တိအာဒိနာပိ ပါဌော အတ္ထီ’’တိ စ ဝုတ္တံ. ဂဏ္ဌိပဒေ ကောသလ္လတ္ထံ ပန မယာ သဗ္ဗံ လိခိတံ၊ သုဋ္ဌု ဝိစာရေတွာ ကထေတဗ္ဗံ.

တတိယကထိနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.