၂. ဒုတိယအနိယတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၄၅၃. ဒုတိယေ ကေသုစိ ပေါတ္ထကေသု ‘‘န ဟေဝ ခေါ ပန ပဋိစ္ဆန္နံ အာသနံ ဟောတိ အာသန’’န္တိ လိခိတံ. ‘‘အာသနန္တိ အဓိကံ၊ ဥဒ္ဓရိတာနုရူပ’’န္တိ လိခိတံ. ဒွေပိ ရဟာ ဣဓ အဓိပ္ပေတာ ကာယသံသဂ္ဂဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာရဟောနိသဇ္ဇဂ္ဂဟဏတော. ယဒိ ဧဝံ ‘‘မာတုဂါမော နာမ ဝိညူ ပဋိဗလာ’’တိ ကိမတ္ထံ ဝုတ္တန္တိ? အယမေဝ ဟိ မာတုဂါမော ဒွိန္နမ္ပိ ကာယသံသဂ္ဂဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာနံ ဧကတော ဝတ္ထုဘူတော၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ. ကာယသံသဂ္ဂဿ ဝတ္ထုဘူတော ဒဿိတော၊ န ဣတရဿာတိ ကတွာ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစမေဝ သန္ဓာယ တဿာ ဝတ္ထုံ ဒဿေန္တော ဧဝမာဟ.

ဧတ္ထာဟ – ယထာ ပဌမေ အနဓိပ္ပေတာပိ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာ သမ္ဘဝဝိသေသဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တာ၊ ဣဓာပိ ကာယသံသဂ္ဂေါ၊ ကသ္မာ န တဿ ဝသေန စက္ခုဿ ရဟော ဂဟေတဗ္ဗောတိ? အာမ န ဂဟေတဗ္ဗော၊ န စ ဂဟိတော၊ ဂဟိတော ဧဝ ပန နိသဇ္ဇဝသေန၊ န ဟိ အင်္ဂဿ နိသဇ္ဇာ ဝိသေသောတိ. အပ္ပဋိစ္ဆန္နေ သတိ ကထံ စက္ခုဿ ရဟောတိ စေ? ဒူရတ္တာ. ပဌမေ ကသ္မာ ဣတ္ထိသတမ္ပိ အနာပတ္တိံ န ကရောတိ၊ ဣဓ ကသ္မာ ဧကာပိ ကရောတီတိ စေ? နော ဝုစ္စတိ သိဒ္ဓတ္တာ. သိဒ္ဓံ ဟောတိ၊ ယဒိဒံ အညတရော ဘိက္ခု ဝေသာလိယံ မဟာဝနေ။ပေ။ ဒွါရံ ဝိဝရိတွာ နိပန္နော ဟောတိ။ပေ။ သမ္ဗဟုလာ ဣတ္ထိယော ယာဝဒတ္ထံ ကတွာ ပက္ကမိံသူတိ (ပါရာ. ၇၇). တသ္မာ န မေထုနဿ မာတုဂါမော ဒုတိယော ဟောတိ. ဣတ္ထိယော ဟိ အညမညိဿာ ဝဇ္ဇံ ပဋိစ္ဆာဒေန္တိ၊ တေနေဝ ဘိက္ခုနီနံ ဝဇ္ဇပဋိစ္ဆာဒနေ ပါရာဇိကံ ပညတ္တံ. တထာ ‘‘အာယသ္မာ ဥဒါယီ တာ ဣတ္ထိယော ဝိဟာရံ ပေက္ခာပေတွာ တာသံ ဣတ္ထီနံ ဝစ္စမဂ္ဂ’’န္တိ (ပါရာ. ၂၈၃) ဧတ္ထ ‘‘ယာ ပန တာ ဣတ္ထိယော ဟိရိမနာ၊ တာ နိက္ခမိတွာ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာပေန္တီ’’တိ (ပါရာ. ၂၈၃) ဝစနတော ဒုဋ္ဌုလ္လဿ မာတုဂါမော ဒုတိယော ဟောတီတိ သိဒ္ဓန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဥဘယတ္ထာပိ ဥမ္မတ္တကာဒိကမ္မိကာနံ အနာပတ္တီတိ တေသံ ပါဋေက္ကံ နိဒါနေ အာဂတံ၊ အာဒိကမ္မိကာနံ အနာပတ္တီတိ အတ္ထော. အနုဂဏ္ဌိပဒေ ပန ‘‘အစေလကဝဂ္ဂေ ရဟောပဋိစ္ဆန္နာသနသိက္ခာပဒေ ‘ဝိညူ ပုရိသော ဒုတိယော ဟောတီ’တိ (ပါစိ. ၂၈၈) ဣမဿ အနုရူပတော ‘ဣတ္ထီနံ သတမ္ပိ အနာပတ္တိံ န ကရောတီ’တိ ဝုတ္တ’’န္တိ စ၊ ‘‘ဒုတိယာနိယတေ ‘ဣတ္ထီပိ ပုရိသောပီ’တိ ဣဒံ ဘိက္ခုနီဝဂ္ဂေ ဩသာနသိက္ခာပဒဿ၊ အစေလကဝဂ္ဂေ အပ္ပဋိစ္ဆန္နာသနသိက္ခာပဒဿ စ အနာပတ္တိဝါရေ ‘ယော ကောစိ ဝိညူ ပုရိသော ဒုတိယော’တိ ဝုတ္တံ. ဣမေသံ အနုရူပတော ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗ’’န္တိ စ ဝုတ္တံ.

ဒုတိယအနိယတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပကိဏ္ဏကဝဏ္ဏနာ

အပိစေတ္ထ ဣဒံ ပကိဏ္ဏကံ၊ သေယျထိဒံ – ဣဒံ အနိယတကဏ္ဍံ နိပ္ပယောဇနံ အပုဗ္ဗာဘာဝတောတိ စေ? န၊ ဂရုကလဟုကဘေဒဘိန္နာပတ္တိရောပနာရောပနက္ကမလက္ခဏဒီပနပ္ပယောဇနတော. ဧတ္ထ ဟိ ‘‘သာ စေ ဧဝံ ဝဒေယျ ‘အယျော မယာ ဒိဋ္ဌော နိသိန္နော မာတုဂါမဿ မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝန္တော’တိ၊ သော စ တံ ပဋိဇာနာတိ၊ အာပတ္တိယာ ကာရေတဗ္ဗော။ပေ။ နိသဇ္ဇာယ ကာရေတဗ္ဗော’’တိအာဒိနာ (ပါရာ. ၄၄၆) အာပတ္တိယာ ဂရုကာယ လဟုကာယ စ ရောပနက္ကမလက္ခဏံ၊ ကာရေတဗ္ဗောတိ ဣမိနာ အနာရောပနက္ကမလက္ခဏဉ္စ ဒဿိတံ. လက္ခဏဒီပနတော အာဒိမှိ၊ အန္တေ ဝါ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗန္တိ စေ? န၊ အသမ္ဘဝတော. ကထံ? န တာဝ အာဒိမှိ သမ္ဘဝတိ၊ ယေသမိဒံ လက္ခဏံ၊ တေသံ သိက္ခာပဒါနံ အဒဿိတတ္တာ. န အန္တေ၊ ဂရုကမိဿကတ္တာ၊ တသ္မာ ဂရုကလဟုကာနံ မဇ္ဈေ ဧဝ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗန္တိ အရဟတိ ဥဘယာမိဿကတ္တာ. ယာ တတ္ထ လဟုကာပတ္တိ ဒဿိတာ၊ သာပိ ဂရုကာဒိကာ. တေနေဝါဟ ‘‘မေထုနဓမ္မသန္နိဿိတကိလေသသင်္ခါတေန ရဟဿာဒေနာ’’တိအာဒိ၊ တသ္မာ ဂရုကာနံ ဧဝ အနန္တရံ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာတိပိ ဧကေ. ဧဝံ သန္တေ ပဌမမေဝါလံ တာဝတာ လက္ခဏဒီပနသိဒ္ဓိတော၊ ကိံ ဒုတိယေနာတိ စေ? န၊ ဩကာသနိယမပစ္စယမိစ္ဆာဂါဟနိဝါရဏပ္ပယောဇနတော. ‘‘ပဋိစ္ဆန္နေ အာသနေ အလံကမ္မနိယေ’’တိ ဩကာသနိယမတော ဟိ တဗ္ဗိပရီတေ ဩကာသေ ဣဒံ လက္ခဏံ န ဝိကပ္ပိတန္တိ မိစ္ဆာဂါဟော ဟောတိ၊ တန္နိဝါရဏတော ဒုတိယမ္ပိ သာတ္ထကမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. ကသ္မာ? ဩကာသဘေဒတော၊ ရဟောဘေဒဒီပနတော၊ ရဟောနိသဇ္ဇဿာဒဘေဒဒီပနတော. ဩကာသနိယမဘာဝေ စ ရဟောနိသဇ္ဇဿာဒဘေဒေါ ဇာတော. ဒွိန္နံ ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပဒါနံ နာနတာဇာနနဉ္စ သိယာ၊ တထာ ကာယသံသဂ္ဂဘေဒဒီပနတော. နာလံကမ္မနိယေပိ ဟိ ဩကာသေ အပ္ပဋိစ္ဆန္နေ၊ ပဋိစ္ဆန္နေပိ ဝါ နိသိန္နာယ ဝါတပါနကဝါဋဆိဒ္ဒါဒီဟိ နိက္ခန္တကေသာဒိဂ္ဂဟဏေန ကာယသံသဂ္ဂေါ လဗ္ဘတီတိ ဧဝမာဒယောပိ နယာ ဝိတ္ထာရတော ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘ဘိက္ခုပါတိမောက္ခေ အာဂတနယတ္တာ ဘိက္ခုနီပါတိမောက္ခေ ဣဒံ ကဏ္ဍံ ပရိဟီနန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝဒန္တိ. အတ္ထုပ္ပတ္တိယာ တတ္ထ အနုပန္နတ္တာတိ ဧကေ. တံ အနေကတ္ထဘာဝဒီပနတော အယုတ္တံ. သဗ္ဗဗုဒ္ဓကာလေ ဟိ ဘိက္ခူနံ ပဉ္စန္နံ၊ ဘိက္ခုနီနံ စတ္တာရော စ ဥဒ္ဒေသာ သန္တိ. ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသပညတ္တိယာ အသာဓာရဏတ္တာ တတ္ထ နိဒ္ဒိဋ္ဌသံဃာဒိသေသပါစိတ္တိယာနန္တိ ဧကေ. တာသံ ဘိက္ခုနီနံ ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလိကအဋ္ဌဝတ္ထုကဝသေန ကာယသံသဂ္ဂဝိသေသော ပါရာဇိကဝတ္ထု၊ ‘‘ဟတ္ထဂ္ဂဟဏံ ဝါ သာဒိယေယျ၊ ကာယံ ဝါ တဒတ္ထာယ ဥပသံဟရေယျာ’’တိ (ပါစိ. ၆၇၄-၆၇၅) ဝစနတော သာဒိယနမ္ပိ၊ ‘‘သန္တိဋ္ဌေယျ ဝါ’’တိ (ပါစိ. ၆၇၅) ဝစနတော ဌာနမ္ပိ၊ ‘‘သင်္ကေတံ ဝါ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ (ပါစိ. ၆၇၅) ဝစနတော ဂမနမ္ပိ၊ ‘‘ဆန္နံ ဝါ အနုပဝိသေယျာ’’တိ (ပါစိ. ၆၇၅) ဝစနတော ပဋိစ္ဆန္နဋ္ဌာနပဝေသောပိ၊ တထာ ‘‘ရတ္တန္ဓကာရေ အပ္ပဒီပေ ပဋိစ္ဆန္နေ ဩကာသေ ဧကေနေကာ သန္တိဋ္ဌေယျ ဝါ သလ္လပေယျ ဝါ’’တိ (ပါစိ. ၈၃၈) ဝစနတော ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာပိ ပါစိတ္တိယဝတ္ထုကန္တိ ကတွာ တာသံ အညထာ အနိယတကဏ္ဍဿ အဝတ္တဗ္ဗတာပတ္တိတောပိ န ဝုတ္တန္တိ တေသံ အဓိပ္ပါယော.

ပကိဏ္ဏကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အနိယတကဏ္ဍံ နိဋ္ဌိတံ.