၅-၆. ပုဏ္ဏသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၈၈-၈၉. တန္တိ စက္ခုရူပဒွယံ. တေနာဟ ‘‘စက္ခုဉ္စေဝ ရူပဉ္စာ’’တိ. နန္ဒိသမုဒယာတိ နန္ဒိယာ သမုဒယတဏှာယ သေသကာရဏေဟိ နန္ဒိယာ သမုဒိတိ သမောဓာနံ နန္ဒိသမုဒယော၊ တသ္မာ နန္ဒိသမုဒယာ. တေနာဟ ‘‘တဏှာယ သမောဓာနေနာ’’တိ. ပဉ္စက္ခန္ဓသင်္ခါတဿ ဒုက္ခဿ သမောဓာနေန သမုဒိတိ ပဝတ္တိယေဝါတိ သဟ သမုဒယေန ဒုက္ခဿ ဒဿိတတ္တာ ‘‘ဝဋ္ဋံ မတ္ထကံ ပါပေတွာ’’တိ ဝုတ္တံ. နိရောဓူပါယေန သဒ္ဓိံ နိရောဓဿ ဒဿိတတ္တာ ‘‘ဝိဝဋ္ဋံ မတ္ထကံ ပါပေတွာ’’တိ. ပုစ္ဆာနုသန္ဓိအာဒီသု အညတရော န ဟောတီတိ အာဟ – ‘‘ပါဋိယေက္ကော အနုသန္ဓီ’’တိ.

စဏ္ဍာတိ ကောဓနာ. ဒုဋ္ဌာတိ ဒေါသဝန္တောတိ အတ္ထော. ကိဗ္ဗိသာတိ ပါပါ. ကက္ခဠာတိ ဒါရုဏာ. ဃဋိကမုဂ္ဂရေနာတိ ဧကသ္မိံ ပက္ခေ ဃဋိကံ ဒဿေတွာ ကတေန ရဿဒဏ္ဍေန. သတ္တာနံ သသနတော သတ္ထံ၊ တတော ဧဝ ဇီဝိတဿ ဟရဏတော ဟာရကဉ္စာတိ သတ္ထဟာရကံ. ဣန္ဒြိယသံဝရော ‘‘ဒမော’’တိ ဝုတ္တော မနစ္ဆဋ္ဌာနံ ဣန္ဒြိယာနံ ဒမနတော. ပညာ ‘‘ဒမော’’တိ ဝုတ္တာ ကိလေသဝိသေဝိတာနံ ဒမနတော ဝူပသမနတော. ဥပေါသထကမ္မံ ‘‘ဒမော’’တိ ဝုတ္တံ ကာယဒွါရာဒီဟိ ဥပ္ပဇ္ဇနကအသမဿ ဒမနတော. ခန္တိ ‘‘ဒမော’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ အက္ခန္တိယာ ဒမနတော ဝူပသမနတော. တေနာဟ ‘‘ဥပသမောတိ တဿေဝ ဝေဝစန’’န္တိ.

ဧတ္ထာတိ သုနာပရန္တဇနပဒေ. ဧတေ ဒွေတိ အယံ ပုဏ္ဏတ္ထေရော တဿ ကနိဋ္ဌောတိ ဧတေ ဒွေ ဘာတရော. အာဟစ္စ အဋ္ဌာသိ ဥဠာရံ ဗုဒ္ဓါရမ္မဏံ ပီတိံ ဥပ္ပါဒေတွာ. သတ္တ သီဟနာဒေ နဒိတွာတိ မမ္မစ္ဆေဒကာနမ္ပိ အက္ကောသပရိဘာသာနံ ခမနေ သန္တောသာဘာဝဒီပနံ၊ ပါဏိပ္ပဟာရဿ၊ လေဍ္ဍုပ္ပဟာရဿ၊ ဒဏ္ဍပ္ပဟာရဿ၊ သတ္ထပ္ပဟာရဿ၊ ဇီဝိတဝေါရောပနဿ၊ ခမနေ သန္တောသာဘာဝဒီပနဉ္စာတိ ဧဝံ သတ္တ သီဟနာဒေ နဒိတွာ. စတူသု ဌာနေသု ဝသိတတ္တာ ပါဠိယံ ဝသနဋ္ဌာနံ အနုဒ္ဒေသိကံ ကတွာ ‘‘သုနာပရန္တသ္မိံ ဇနပဒေ ဝိဟရတိ’’ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ.

စတူသု ဌာနေသူတိ အဗ္ဗုဟတ္ထပဗ္ဗတေ၊ သမုဒ္ဒဂိရိဝိဟာရေ၊ မာတုလဂိရိမှိ၊ မကုဠကာရာမဝိဟာရေတိ ဣမေသု စတူသု ဌာနေသု. တန္တိ စင်္ကမံ အာရုယှ ကောစိ ဘိက္ခု စင်္ကမိတုံ သမတ္ထော နတ္ထိ မဟတာ သမုဒ္ဒပရိဿယေန ဘာဝနာမနသိကာရဿ အနဘိသမ္ဘုဏနတော. ဥပ္ပါတိကန္တိ ဥပ္ပါတကရံ မဟာသင်္ခေါဘံ ဥဋ္ဌပေတွာ. သမ္မုခေတိ အနိလပဒေသေ. ပဋိဝေဒေသုန္တိ ပဝေဒေသုံ.

အာရဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယာတိ မဏ္ဍလမာဠဿ ကာတုံ ပထဝီမိတကာလတော ပဘုတိ. သစ္စဗန္ဓေန ပဉ္စသတာနိ ပရိပူရေတုံ ‘‘ဧကူနပဉ္စသတာန’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဂန္ဓကုဋိန္တိ ဇေတဝနမဟာဝိဟာရေ မဟာဂန္ဓကုဋိံ.

သစ္စဗန္ဓနာမောတိ သစ္စဗန္ဓေ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသိတာယ ‘‘သစ္စဗန္ဓော’’တွေဝ လဒ္ဓနာမော. အရဟတ္တံ ပါပုဏီတိ ပဉ္စာဘိညာပရိဝါရံ အရဟတ္တံ အဓိဂစ္ဆိ. တေနာဟ ‘‘မဂ္ဂေနေဝဿ အဘိညာ အာဂတာ’’တိ.

တသ္မိံ သန္နိပတိတာ မဟာဇနာ ကေစိ သောတာပန္နာ၊ ကေစိ သကဒါဂါမိနော၊ ကေစိ အနာဂါမိနော၊ ကေစိ အရဟန္တော အဟေသုံ. တတ္ထာပိ ကေစိ တေဝိဇ္ဇာ၊ ကေစိ ဆဠဘိညာ၊ ကေစိ ပဋိသမ္ဘိဒပ္ပတ္တာ အဟေသုံ. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘မဟာဇနဿ ဗန္ဓနမောက္ခော ဇာတော’’တိ. ယေ ပန တတ္ထ သရဏဂမနပဉ္စသီလဒသသီလသမာဒါနေန လဒ္ဓါနုဂ္ဂဟာ၊ တေသံ ဒေဝတာနဉ္စ ဝသေန ‘‘မဟန္တံ ဗုဒ္ဓကောလာဟလံ အဟောသီ’’တိ ဝုတ္တံ.

အရုဏံ ပန မဟာဂန္ဓကုဋိယံယေဝ ဥဋ္ဌပေသိ ဒေဝတာနုဂ္ဂဟတ္ထဉ္စေဝ ကုလာနုဒယာယ စ. အပါယမဂ္ဂေ ဩတာရိတော ‘‘ကောစိ လောကဿ သဇိတာ အတ္ထိ၊ တဿ ဝသေန ပဝတ္တိသံဟာရာ ဟောန္တိ၊ တေနေဝါယံ ပဇာ သနာထာ ဟောတိ၊ တံ ယုဉ္ဇတိ စ တသ္မိံ တသ္မိံ ကမ္မေ’’တိ မိစ္ဆာဂါဟေဟိ. ပရိစရိတဗ္ဗံ ယာစိ ‘‘ဧတ္ထ မယာ စိရံ ဝသိတဗ္ဗ’’န္တိ.

ဆဋ္ဌန္တိ ဗာဟိယသုတ္တံ. တံ ဥတ္တာနမေဝ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ.

ပုဏ္ဏသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.