နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

သံယုတ္တနိကာယေ

သဠာယတနဝဂ္ဂဋီကာ

၁. သဠာယတနသံယုတ္တံ

၁. အနိစ္စဝဂ္ဂေါ

၁. အဇ္ဈတ္တာနိစ္စသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁. စက္ခတီတိ စက္ခု၊ ဉာဏံ၊ ယထာသဘာဝတော အာရမ္မဏဿ ဇာနနေန သမဝိသမံ အာစိက္ခန္တံ ဝိယ ပဝတ္တတီတိ အတ္ထော. တထာ မံသစက္ခု. တမ္ပိ ဟိ ရူပဒဿနေ စက္ခတီတိ စက္ခု. ဗုဒ္ဓါနံယေဝ စက္ခူတိ ဗုဒ္ဓစက္ခု၊ အသာဓာရဏတော ဟိ သတ္တသန္တာနေသု သဿတုစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ အနုလောမိကဉာဏယထာဘူတဉာဏာနဉ္စေဝ ကာမရာဂါနုသယာဒီနဉ္စ ယာထာဝတော ဝိဘာဝိတဉာဏံ အာသယာနုသယဉာဏံ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏဉ္စ. ဟေဋ္ဌိမာ တယော မဂ္ဂါ စတုသစ္စဓမ္မေသု ဝုတ္တာကာရေန ပဝတ္တိယာ ဓမ္မေ စက္ခူတိ ဓမ္မစက္ခု၊ တထာ တေသံ ဖလာနိ တံတံပဋိပက္ခေသု ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိပဟာနဝသေန ပဝတ္တနတော. သမန္တတော သဗ္ဗဓမ္မေသု စက္ခုကိစ္စသာဓနတော သမန္တစက္ခု၊ သဗ္ဗညုတညာဏံ. ဒိဗ္ဗဝိဟာရသန္နိဿယေန လဒ္ဓဗ္ဗတော ဒေဝါနံ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိယာတိ တံ ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ အဘိညာဝိသေသော. အာလောကံ ဝဍ္ဎေတွာ ရူပဒဿနတော ‘‘အာလောကဖရဏေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စန္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒီ’’တိအာဒိနာ (သံ. နိ. ၅.၁၀၈၁၊ မဟာဝ. ၁၅) နယေန အာဂတတ္တာ စတုသစ္စပရိစ္ဆေဒကဉာဏံ ‘‘ပညာစက္ခူ’’တိ ဝုတ္တံ. တဒိဒံ ‘‘ဝိပဿနာဉာဏ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ ‘‘ဝိပဿနာမဂ္ဂဖလပစ္စဝေက္ခဏဉာဏာနီ’’တိ အပရေ.

ပစ္စယဘူတေဟိ ဧတေဟိ အဘိသမ္ဘရီယန္တီတိ သမ္ဘာရာ၊ ဥပတ္ထမ္ဘဘူတာ စတုသမုဋ္ဌာနိကရူပါ. သဟ သမ္ဘာရေဟီတိ သသမ္ဘာရံ. မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ပသီဒတီတိ ပသာဒေါ. အက္ခိကူပကေ အက္ခိပဋလေဟီတိ ဥဘောဟိ အက္ခိဒလေဟိ. သမ္ဘဝေါတိ အာပေါဓာတုမေဝ သမ္ဘဝဘူတမာဟ. ဣဓ ‘‘တေရသ သမ္ဘာရာ’’တိ ဝုတ္တံ. အဋ္ဌသာလိနိယံ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၅၉၆) ပန သဏ္ဌာနေန သဒ္ဓိံ ‘‘စုဒ္ဒသ သမ္ဘာရာ’’တိ အာဂတံ. တတ္ထ သဏ္ဌာနန္တိ ဝဏ္ဏာယတနမေဝ ပရိမဏ္ဍလာဒိသဏ္ဌာနဘူတံ. ဝိသုံ ဝစနံ ပန နေသံ တထာဘူတာနံ အတထာဘူတာနဉ္စ အာပေါဓာတုဝဏ္ဏာယတနာနံ ယထာဝုတ္တေ မံသပိဏ္ဍေ ဝိဇ္ဇမာနတ္တာ. သမ္ဘဝဿ စတုဓာတုနိဿိတေဟိ သဟ ဝုတ္တဿ ဓာတုတ္တယနိဿိတတာ ယောဇေတဗ္ဗာ. ဒိဋ္ဌိမဏ္ဍလေတိ အဘိမုခံ ဌိတာနံ ပဋိဗိမ္ဗပညာယနဋ္ဌာနဘူတေ စက္ခုသညိတာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဝတ္တိဋ္ဌာနဘူတေ မဏ္ဍလေ. သန္နိဝိဋ္ဌန္တိ ဧတေန စက္ခုပသာဒဿ အနေကကလာပဂတဘာဝေါ ဒဿိတော. တထာ ဟိ သော သတ္တ အက္ခိပဋလာနိ အဘိဗျာပေတွာ ဝတ္တတိ. ယသ္မာ သော သတ္တ အက္ခိပဋလာနိ ဗျာပေတွာ ဌိတေဟိ အတ္တနော နိဿယဘူတေဟိ ကတူပကာရံ တံနိဿိတေဟေဝ အာယုဝဏ္ဏာဒီဟိ အနုပါလိတပရိဝါရိတံ တိသန္တတိရူပသမုဋ္ဌာပကေဟိ ဥတုစိတ္တာဟာရေဟိ ဥပတ္ထမ္ဘိယမာနံ ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ. ရူပဒဿနသမတ္ထန္တိ အတ္တာနံ နိဿာယ ပဝတ္တဝိညာဏဿ ဝသေန ရူပါယတနဒဿနသမတ္ထံ. ဝိတ္ထာရကထာတိ တဿ စက္ခုနော သောတာဒီနဉ္စ ဟေတုပစ္စယာဒိဝသေန စေဝ လက္ခဏာဒိဝသေန စ ဝိတ္ထာရကထာ.

သမ္မသနစာရစိတ္တန္တိ ဝိပဿနာယ ပဝတ္တိဋ္ဌာနဘူတံ ဝိပဿိတဗ္ဗံ စိတ္တံ. ကေစိ ‘‘ဝိပဿနုပဂတကိရိယမယစိတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ တံ တေသံ မတိမတ္တံ. တီဏိ လက္ခဏာနိ ဒဿေတွာ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တဿ ပါပနဝသေန ဒေသနာယ ပဝတ္တတ္တာ.

အဇ္ဈတ္တာနိစ္စသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂-၃. အဇ္ဈတ္တဒုက္ခသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၂-၃. ဒွေ လက္ခဏာနီတိ ဒုက္ခာနတ္တလက္ခဏာနိ. ဧကံ လက္ခဏန္တိ အနတ္တလက္ခဏံ. သေသာနီတိ ဝုတ္တာဝသေသာနိ လက္ခဏာနိ. တေဟီတိ ယေဟိ ဒုတိယတတိယာနိ သုတ္တာနိ ဒေသိတာနိ၊ တေဟိ. သလ္လက္ခိတာနီတိ သမ္မဒေဝ ဥပဓာရိတာနိ. ဧတ္တကေနာတိ ဒွိန္နံ ဧကဿေဝ ဝါ လက္ခဏဿ ကထနေန.

အဇ္ဈတ္တဒုက္ခသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄-၆. ဗာဟိရာနိစ္စသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၄-၆. ဝုတ္တသဒိသောဝါတိ ‘‘ဒွေ လက္ခဏာနီ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တသဒိသော ဧဝ. နယောတိ အတိဒေသနယော.

ဗာဟိရာနိစ္စသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇-၁၂. အဇ္ဈတ္တာနိစ္စာတီတာနာဂတသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၇-၁၂. သလ္လက္ခေတွာတိ အတီတာနာဂတာနံ အဝိဇ္ဇမာနတ္တာ ဂါဟဿ ဒဠှတာယ သလ္လက္ခေတွာ. ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဝိဇ္ဇမာနတ္တာ ဗလဝတာ တဏှာဒိဂါဟေန ဝိပဿနာဝီထိံ ပဋိပါဒေတုံ ကိလမန္တာနံ ဝိနေယျာနံ ဝသေန.

အဇ္ဈတ္တာနိစ္စာတီတာနာဂတသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အနိစ္စဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ယမကဝဂ္ဂေါ

၁-၄. ပဌမပုဗ္ဗေသမ္ဗောဓသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၃-၁၆. ဒွီသုပိ သုတ္တေသု အာယတနာနံ ဝသေန ဒေသနာ ဧကရသာဝါတိ ‘‘ပဌမဒုတိယေသူ’’တိ ဧကဇ္ဈံ ပဒုဒ္ဓါရော ကတော. အာဟိတော အဟံမာနော ဧတ္ထာတိ အတ္တာ၊ အတ္တဘာဝေါ. အတ္တာနမဓိ အဇ္ဈတ္တံ၊ တပ္ပရိယာပန္နတ္တာ တတ္ထ ဘဝါနိ အဇ္ဈတ္တိကာနိ၊ တေသံ အဇ္ဈတ္တိကာနံ. အဇ္ဈတ္တဉ္စ နာမ အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တံ၊ နိယကဇ္ဈတ္တံ၊ ဂေါစရဇ္ဈတ္တံ၊ ဝိသယဇ္ဈတ္တန္တိ စတုဗ္ဗိဓံ. တတ္ထ အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တံ အဇ္ဈတ္တေ ဘဝန္တိ အဇ္ဈတ္တိကန္တိ အာဟ ‘‘အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တဝသေန အဇ္ဈတ္တိကာန’’န္တိ. တေသံ စက္ခာဒီနံ အဇ္ဈတ္တေသုပိ အဇ္ဈတ္တိကဘာဝေါ အဓိကသိနေဟဝတ္ထုတာယာတိ အာဟ ‘‘ဆန္ဒရာဂဿ အဓိမတ္တဗလဝတာယာ’’တိ. ဣဒါနိ တတ္ထ တမတ္ထံ ပဋိယောဂိနာ သဒ္ဓိံ ဥဒါဟရဏဝသေန ဒဿေန္တော ‘‘မနုဿာနံ ဟီ’’တိအာဒိမာဟ. တံ ဥတ္တာနမေဝ. ဗာဟိရာနီတိ အဇ္ဈတ္တိကတော ဗဟိ ဘဝါနိ.

ပဌမပုဗ္ဗေသမ္ဗောဓသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅-၆. ပဌမနောစေအဿာဒသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၇-၁၈. နိက္ခန္တာတိ လောကတော နိက္ခန္တာ. ဝိသံယုတ္တာ သံယောဂဟေတူနံ ကိလေသာနံ ပဟီနတ္တာ နော သံယုတ္တာ. နော အဓိမုတ္တာတိ န ဥဿုက္ကဇာတာ. ဝိမရိယာဒီ။ပေ။ စေတသာတိ ဝိဂတကိလေသဝဋ္ဋမရိယာဒတာယ နိမ္မရိယာဒီကတေန စိတ္တေန. စတုသစ္စမေဝ ကထိတံ စက္ခာဒီနံ အဿာဒါဒိနော ကထိတတ္တာ.

ပဌမနောစေအဿာဒသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇-၁၀. ပဌမာဘိနန္ဒသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၉-၂၂. ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋမေဝ ကထိတံ အဘိနန္ဒနာနံ ဥပ္ပါဒနိရောဓာနဉ္စ ဝသေန ဒေသနာယ ပဝတ္တတ္တာ. အနုပုဗ္ဗကထာတိ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ပဒတ္ထဝဏ္ဏနာ. နေသန္တိ သုတ္တာနံ.

ပဌမာဘိနန္ဒသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ယမကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. သဗ္ဗဝဂ္ဂေါ

၁. သဗ္ဗသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၃. သဗ္ဗ-သဒ္ဒေါ ပကရဏဝသေန ကတ္ထစိ သပ္ပဒေသေပိ ပဝတ္တတီတိ တတော နိဝတ္တနတ္ထံ အနဝသေသဝိသယေန သဗ္ဗ-သဒ္ဒေန ဝိသေသေတွာ ဝုတ္တံ ‘‘သဗ္ဗသဗ္ဗ’’န္တိ၊ သဗ္ဗမေဝ ဟုတွာ သဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. အာယတနဘာဝံ သဗ္ဗံ အာယတနသဗ္ဗံ၊ သေသဒွယေပိ ဧသေဝ နယော.

တဿ အဝိသယာဘာဝတော န အဒ္ဒိဋ္ဌမိဓတ္ထိ ကိဉ္စီတိ. ဣဓာတိ နိပါတမတ္တံ၊ ဣဓ ဝါ သဒေဝကေ လောကေ၊ ဒဿနဘူတေန ဉာဏေန အဒိဋ္ဌံ နာမ ကိဉ္စိ နတ္ထီတိ အတ္ထော. ယဒိ ဧဝံ အနုမာနဝိသယံ နု ခေါ ကထန္တိ အာဟ ‘‘အထော အဝိညာတ’’န္တိ. အညေသံ အပစ္စက္ခမ္ပိ အဝိညာတံ တဿ ကိဉ္စိ နတ္ထီတိ အဒိဋ္ဌံ အဝိညာတံ နတ္ထိ. ပစ္စုပ္ပန္နံ အတီတမေဝ ဉေယျံ ဂဟိတံ၊ အနာဂတံ နု ခေါ ကထန္တိ အာဟ – ‘‘အဇာနိတဗ္ဗ’’န္တိ၊ တဿ ကိဉ္စိ နတ္ထီတိ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓော. ဇာနိတုံ ဉာတုံ အသက္ကုဏေယျံ နာမ တဿ ကိဉ္စိ နတ္ထီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သဗ္ဗံ အဘိညာသီ’’တိအာဒိ.

သကလဿ သက္ကာယဓမ္မဿ ပရိဂ္ဂဟိတတ္တာ သက္ကာယသဗ္ဗံ. သဗ္ဗဓမ္မေသူတိ ပဉ္စန္နံ ဒွါရာနံ အာရမ္မဏဘူတေသု သဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု. ယသ္မာ ဆသုပိ အာရမ္မဏေသု ဂဟိတေသု ပဒေသသဗ္ဗံ နာမ န ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ပဉ္စာရမ္မဏမတ္တ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ပဒေသသဗ္ဗံ သက္ကာယသဗ္ဗံ န ပါပုဏာတိ တဿ တေဘူမကဓမ္မေသု ဧကဒေသဿ အသင်္ဂဏှနတော. သက္ကာယသဗ္ဗံ အာယတနသဗ္ဗံ န ပါပုဏာတိ လောကုတ္တရဓမ္မာနံ အသင်္ဂဏှနတော. အာယတနသဗ္ဗံ သဗ္ဗသဗ္ဗံ န ပါပုဏာတိ. ယသ္မာ အာယတနသဗ္ဗေန စတုဘူမကဓမ္မာဝ ပရိဂ္ဂဟိတာ၊ န လက္ခဏပညတ္တိယော၊ ယသ္မာ သဗ္ဗသဗ္ဗံ ဒဿေန္တေန ဗုဒ္ဓဉာဏဝိသယော ဒဿိတော၊ တသ္မာ ‘‘သဗ္ဗသဗ္ဗံ န ပါပုဏာတီ’’တိ ဧတ္ထာပိ ‘‘ကသ္မာ။ပေ။ နတ္ထိတာယာ’’တိ သဗ္ဗံ ဉာတာရမ္မဏေနေဝ ပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနံ ကတံ. ‘‘အာယတနသဗ္ဗေပိ ဣဓ ဝိပဿနုပဂဓမ္မာဝ ဂဟေတဗ္ဗာ အဘိညေယျနိဒ္ဒေသဝသေနပိ သမ္မသနစာရဿေဝ ဣစ္ဆိတတ္တာ’’တိ ဝဒန္တိ.

ပဋိက္ခိပိတွာတိ ‘‘ဣဒံ သဗ္ဗံ နာမ န ဟောတီ’’တိ ဧဝံ ပဋိက္ခိပိတွာ. တဿာတိ ‘‘အညံ သဗ္ဗံ ပညာပေဿာမီ’’တိ ဝဒန္တဿ. ဝါစာယ ဝတ္တဗ္ဗဝတ္ထုမတ္တကမေဝါတိ ဝဉ္ဈာပုတ္တဂဂနကုသုမာဒိဝါစာ ဝိယ ဧတဿ ဝါစာယ ကေဝလံ ဝတ္တဗ္ဗဝတ္ထုကမေဝ ဘဝေယျ၊ န အတ္ထော၊ ဝစနမတ္တကမေဝါတိ အတ္ထော. အတိက္ကမိတွာတိ အနာမသိတွာ အဂ္ဂဟေတွာ. တံ ကိဿ ဟေတူတိ ဝိဃာတာပဇ္ဇနံ ကေန ဟေတုနာ. ယထာ တံ အဝိသယသ္မိန္တိ ယထာ အညောပိ ကောစိ အဝိသယေ ဝါယမန္တော၊ ဧဝန္တိ အတ္ထော. အဋ္ဌကထာယံ ပန ယသ္မာ ပါဠိယံ ‘‘တံ ကိဿ ဟေတူ’’တိ ဝုတ္တကာရဏမေဝ ဥပနယနဝသေန ဒဿေတုံ ‘‘ယထာ တ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ကာရဏောပနယနဉ္စ ကာရဏမေဝါတိ ‘‘ယထာတိ ကာရဏဝစန’’န္တိ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေနေဝါဟ ‘‘ဧဝံ ဣမသ္မိမ္ပိ အဝိသယေ’’တိအာဒိ.

သဗ္ဗသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ပဟာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄. သဗ္ဗဿာတိ ဒွါရာရမ္မဏေဟိ သဒ္ဓိံ ဒွါရပ္ပဝတ္တဿ. ပဟာနာယာတိ တပ္ပဋိဗဒ္ဓဆန္ဒရာဂပဟာနဝသေန ပဇဟနာယ. စက္ခုသမ္ဖဿန္တိ စက္ခုသန္နိဿိတဖဿံ. မူလပစ္စယန္တိ မူလဘူတံ ပစ္စယံ ကတွာ၊ သဟဇာတဝေဒနာယ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယဘာဝေ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ. ဧသေဝ နယောတိ အပဒေသေန ‘‘သောတသမ္ဖဿံ မူလပစ္စယံ ကတွာ’’တိအာဒိနာ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ. မနောတိ ဘဝင်္ဂစိတ္တံ မနောဒွါရဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ. အာရမ္မဏန္တိ ဓမ္မာရမ္မဏံ. သဟာဝဇ္ဇနကဇဝနန္တိ သဟမနောဒွါရာဝဇ္ဇနကံ ဇဝနံ. တံပုဗ္ဗကတ္တာ မနောဝိညာဏဖဿဝေဒနာနံ မူလပစ္စယဘူတာ သဗ္ဗေသွေဝ စက္ခုဒွါရာဒီသု ဝုတ္တိတ္တာ တဒနုရူပတော ‘‘ဘဝင်္ဂသဟဇာတော သမ္ဖဿော’’တိ ဝုတ္တံ. သဟာဝဇ္ဇနဝေဒနာယ ဇဝနဝေဒနာ ‘‘ဝေဒယိတ’’န္တိ အဓိပ္ပေတာ၊ ဘဝင်္ဂသမ္ပယုတ္တာယ ပန ဝေဒနာယ ဂဟဏေ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ. ဘဝင်္ဂတော အမောစေတွာ ဘဝင်္ဂစိတ္တေန သဒ္ဓိံယေဝ အာဝဇ္ဇနံ ဂဟေတွာ မနောဒွါရာဝဇ္ဇနံ ဘဝင်္ဂံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာ ပနေတ္ထ ဒေသနာတိ ယာ ဧတ္ထ ‘‘ပဟာနာယာ’’တိအာဒိနာ ပဝတ္တဒေသနာ သတ္ထု အနသိဋ္ဌိ အာဏာ. အယံ ပဏ္ဏတ္တိ နာမ တဿ တဿ အတ္ထဿ ပကာရတော ဉာပနတော. ဧတ္ထ သဗ္ဗဂ္ဂဟဏေန သဗ္ဗေ သဘာဝဓမ္မာ ဂဟိတာ၊ ပညတ္တိ ပန ကတမာတိ ဝိစာရဏာယ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ယာ ပနေတ္ထာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ပဟာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. အဘိညာပရိညာပဟာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၅. အဘိညာတိ အဘိညာယ. ယ-ကာရလောပဝသေနာယံ နိဒ္ဒေသော ‘‘သယံ အဘိညာ’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၁.၂၈၊ ၄၀၅၊ မ. နိ. ၁.၁၅၄) ဝိယ၊ တထာ ‘‘ပရိညာ’’တိ ဧတ္ထာပိ. သဗ္ဗန္တိ အာယတနသဗ္ဗံ. တဉှိ အဘိညေယျံ. အဘိဇာနိတွာတိ အဘိညာယ ဇာနိတွာ. ပရိဇာနိတွာတိ တီရဏပရိညာယ အနိစ္စာဒိတော ပရိဇာနိတွာ. ပဇဟနတ္ထာယာတိ ပဟာနပရိညာယ အနဝသေသတော ပဇဟနာယ.

အဘိညာပရိညာပဟာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ပဌမအပရိဇာနနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၆. ‘‘အဘိဇာန’’န္တိအာဒိနာ ဧတ္ထ ဘဂဝါ ပဌမံ ကဏှပက္ခံ ဒဿေတွာ သုက္ကပက္ခံ ဒဿေတိ ဝေနေယျဇ္ဈာသယဝသေန. တေနေတ္ထ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ကထိတံ.

ပဌမအပရိဇာနနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. ဒုတိယအပရိဇာနနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၇. စက္ခုဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗဓမ္မော နာမ ရူပါယတနမေဝါတိ အာဟ ‘‘ဟေဋ္ဌာ ဂဟိတရူပမေဝါ’’တိ. ဣဓ အနာပါထဂတံ ‘‘စက္ခုဝိညာဏဝိညာတဗ္ဗာ ဓမ္မာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. ဟေဋ္ဌာ အာပါထဂတမ္ပိ အနာပါထဂတမ္ပိ ဂဟိတမေဝ ‘‘ယေ စ ရူပါ’’တိ အနဝသေသတော ဝုတ္တတ္တာ. တေ ဟိ ဝေဒနာသညာသင်္ခါရက္ခန္ဓာ သဟ စက္ခုဝိညာဏေန ဝိညာတဗ္ဗတ္တာ. တထာ ဟိ စက္ခုဝိညာဏံ တေဟိ ဧကုပ္ပါဒံ ဧကဝတ္ထုကံ ဧကနိရောဓံ ဧကာရမ္မဏမေဝ. သေသပဒေသူတိ သေသေသု ‘‘ယဉ္စ သောတံ ယေ စ သဒ္ဒါ’’တိအာဒိနာ အာဂတေသု ကဏှပက္ခေ ပဉ္စသု၊ သုက္ကပက္ခေ ဆသုပိ ပဒေသု. ဧသေဝ နယောတိ ယွာယံ ‘‘ဟေဋ္ဌာ ဂဟိတရူပမေဝ ဂဏှိတွာ’’တိ အတ္ထော ဝုတ္တော. ဧသော ဧဝ တတ္ထပိ အတ္ထဝဏ္ဏနာနယော.

ဒုတိယအပရိဇာနနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. အာဒိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၈. ဂယာနာမိကာယ နဒိယာ အဝိဒူရေ ပဝတ္တော ဂါမော ဂယာ နာမ၊ တဿံ ဂယာယံ ဝိဟရတီတိ သမီပတ္ထေ စေတံ ဘုမ္မဝစနံ. ဂယာဂါမဿ ဟိ အာသန္နေ ဂယာသီသနာမကေ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ ဘဂဝါ တဒါ ဝိဟာသိ. တေနာဟ ‘‘ဘဂဝါ တတ္ထ ဝိဟရတီ’’တိ.

တတြာတိ ‘‘ဘိက္ခူ အာမန္တေသီ’’တိ ယေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ၊ ယထာ စာယံ ဒေသနာ တေသံ သပ္ပါယာ ဇာတာ၊ တတြ တသ္မိံ အတ္ထဒွယေ ဝိဘာဝေတဗ္ဗေ အယံ အနုပုဗ္ဗိကထာ သမုဒါဂမတော ပဋ္ဌာယ အနုပဋိပါဋိကထာ. ဣတောတိ ဣမသ္မာ ကပ္ပတော. ကိရာတိ အနုဿဝနတ္ထေ နိပါတော. ပါရမိတာပရိဘာဝနာယ ပရိပါကဂတေ. ဉာဏေတိ ဗောဓိဉာဏေ. ကနိဋ္ဌပုတ္တော ဝေမာတိကဘာတာ ဘဂဝတော. ဝေဠုဘိတ္တိကုဋိကာဟိ ပရိက္ခိပိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ၊ အန္တော ပန ပဋသာဏီဟိ.

သဗ္ဗေသံ သတ္တာနံ. ပုညစေတနံ အန္တော အဗ္ဘန္တရေ ပဝေသေတိ. ဘဂဝါပိ တဿ ပုတ္တောတိ ကတွာ ‘‘အညေ တယော ပုတ္တာ’’တိ ဝုတ္တံ. အဝိပ္ပကိရိတွာတိ ပရာဇယေန အဝိပ္ပကိရိယ အပလာယိတွာ. ပိဒဟီတိ ဒါတုံ န သက္ကောမီတိ တထာ အကာသိ. သစ္စဝါဒိတာယ ဂဏှိံသူတိ ရာဇကုလဿ သစ္စဝါဒိတာယ အတ္တနော ဝရံ ဂဏှိံသု.

ဝိနိဝတ္တိတုန္တိ ပဋိညာယ နိဝတ္တိတုံ. အန္တရာတိ တုမှေဟိ ပရိစ္ဆိန္နကာလဿ အန္တရာ ဧဝ မတာ. အဋ္ဌဝီသတိဟတ္ထဋ္ဌာနံ ဥသဘံ နာမ. ဥသဘေ အဋ္ဌဝီသတိဟတ္ထပ္ပမာဏေ ဌာနေ. ဒါနဂ္ဂေ ဗျာဝဋောတိ ပသုတော.

သောတိ ဘဂဝါ. တထာရူပဉှိ ဗုဒ္ဓါနံ ဒေသနာပါဋိဟာရိယံ၊ ယထာ ဒေသနာယ ဂဟိတော အတ္ထော ပစ္စက္ခတော ဝိဘူတော ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ. တေနာဟ ‘‘ဣမေသံ။ပေ။ ဒေသေဿာမီ’’တိ. သန္နိဋ္ဌာနန္တိ စိရကာလပရိစိတာဒိတ္တအဂ္ဂိကာနံ အာဒိတ္တပရိယာယဒေသနာဝ သပ္ပါယာတိ နိစ္ဆယမကာသိ. ပဒိတ္တန္တိ ပဒီပိတံ ဧကာဒသဟိ အဂ္ဂီဟိ ဧကဇာလီဘူတံ. တေနာဟ ‘‘သမ္ပဇ္ဇလိတ’’န္တိ. ဒုက္ခလက္ခဏံ ကထိတံ စက္ခာဒီနံ ဧကာဒသဟိ အဂ္ဂီဟိ အာဒိတ္တဘာဝေန ဒုက္ခမတာယ ဒုက္ခဿ ကထိတတ္တာ.

အာဒိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. အဒ္ဓဘူတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၉. အဓိသဒ္ဒေန သမာနတ္ထော အဒ္ဓသဒ္ဒေါတိ အာဟ ‘‘အဒ္ဓဘူတန္တိ အဓိဘူတ’’န္တိအာဒိ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

အဒ္ဓဘူတသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. သမုဂ္ဃါတသာရုပ္ပသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၀. မညိတံ နာမ တဏှာမာနဒိဋ္ဌီဟိ ဂဟေတဗ္ဗံ မညိတံ. သဗ္ဗသ္မိံ မညိတန္တိ သဗ္ဗမညိတံ၊ တဿ သမုဂ္ဃါတော သေတုဃာတော၊ တဒါဝဟံ သဗ္ဗမညိတသမုဂ္ဃါတသာရုပ္ပံ. အဋ္ဌကထာယံ ပန ‘‘မညိတံ နာမ စက္ခာဒီသု ဧဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ နာညသ္မိ’’န္တိ ဒုတိယနယော ဝုတ္တော. အနုစ္ဆဝိကန္တိ အနုရူပံ အဝိလောမံ. ဣဓာတိ ဣဓေဝ သာသနေ အညတ္ထ တဒဘာဝတော. ‘‘တဏှာ-မာနဒိဋ္ဌိမညိတာန’’န္တိ ဝုတ္တံ မညိတတ္တယံ သပရသန္တာနေသု ပဋိပက္ခဝသေန ယောဇေတွာ ဒဿေတုံ ‘‘စက္ခုံ အဟန္တိ ဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ‘‘စက္ခုံ အဟ’’န္တိ ဣမိနာ အဇ္ဈတ္တဝိသယံ ဒိဋ္ဌိမညိတဉ္စ ဒဿေတိ အတ္တာဘိနိဝေသာဟံကာရဒီပနတော. ‘‘မမ’’န္တိ ဣမိနာ တဏှာမညိတံ မာနမညိတမ္ပိ ဝါ၊ ပရိဂ္ဂဟမုခေနပိ သေယျာဒိတော မာနုပ္ပဇ္ဇနတော. သေသပဒဒွယေပိ ဣမိနာ နယေန မညိတဝိဘာဂေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. အဟန္တိ အတ္တာဝ၊ သော စ စက္ခုသ္မိံ တဒဓီနဝုတ္တိတ္တာ ‘‘ပရော’’တိ န မညတိ. မမ ကိဉ္စနပလိဗောဓော စက္ခုသ္မိံ သတိ လဗ္ဘနတော၊ အသတိ န မညတိ တထာမညိတဿ ပစ္စယဃာတတော. သေသပဒဒွယေပိ ဧသေဝ နယော.

အဟံ စက္ခုတော နိဂ္ဂတောတိ ‘‘အဟ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗော အယံ သတ္တော စက္ခုတော နိဂ္ဂတော တတ္ထ သုခုမာကာရေန ဥပလဗ္ဘနတော. မမ ကိဉ္စနပလိဗောဓော စက္ခုတော နိဂ္ဂတော တသ္မိံ သတိ ဧဝ ဥပလဗ္ဘနတော. သေသဒွယေပိ ဧသေဝ နယော. တတ္ထ ပရောတိ ပရော သတ္တော. မမ စက္ခူတိ န မညတိ ယဿ တံ စက္ခု၊ တဿ ‘‘အဟ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗဿေဝ အဘာဝတော. မမတ္တဘူတန္တိ မမ ကာရဏံ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ. ဧဝမေတသ္မိံ သုတ္တေ စက္ခုရူပ-စက္ခုဝိညာဏ-စက္ခုသမ္ဖဿ-သုခဒုက္ခာဒုက္ခမသုခဝသေန သတ္တ ဝါရာ စက္ခုဒွါရေ၊ တထာ သောတဒွါရာဒီသူတိ ဆ သတ္တကာ ဒွေစတ္တာလီသ. ပုန သက္ကာယဝသေန ‘‘သဗ္ဗံ န မညတီ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တံ၊ တေန တေစတ္တာလီသ. ပုန တေဘူမကဝဋ္ဋံ ‘‘လောကော’’တိ ဂဟေတွာ ‘‘န ကိဉ္စိ လောကေ ဥပါဒိယတီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တေန စတုစတ္တာလီသ ဟောန္တိ. ဧဝံ သဗ္ဗထာပိ စတုစတ္တာလီသာယ ဌာနေသု အရဟတ္တံ ပါပေတွာ ဝိပဿနာ ကထိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘စတုစတ္တာလီသာဓိကသတေသူ’’တိ ကေသုစိ ပေါတ္ထကေသု လိခန္တိ၊ သာ စ ပမာဒလေခါ.

သမုဂ္ဃါတသာရုပ္ပသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. ပဌမသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၁. ဥပကာရဘူတာ တဒါဝဟတ္တာ. တတောတိ မညိတာကာရတော. တန္တိ မညနာဝတ္ထုံ. အညေနာကာရေနာတိ ယထာ မညတိ အနိစ္စာဒိအာကာရတော၊ အညေန အနိစ္စာဒိနာ အာကာရေန ဟောတိ. အညထာဘာဝံ ဝိပရိဏာမန္တိ ဥပ္ပါဒဝယတာယ အညထာဘာဝံ ဇရာယ မရဏေန စ ဒွေဓာ ဝိပရိဏာမေတဗ္ဗံ. တံ ဥပဂမနေန အညထာဘာဝီ၊ ဧဝံဘူတော ဟုတွာပိ ဇီရဏဘိဇ္ဇနသဘာဝေသု. ဘဝေသု သတ္တော လောကော ဥပရိပိ ဘဝံယေဝ အဘိနန္ဒတိ. ဟေဋ္ဌာ ဂဟိတမေဝ သင်္ကဍ္ဎိတွာတိ ‘‘စက္ခုံ န မညတီ’’တိအာဒိနာ ဟေဋ္ဌာ ဂဟိတမေဝ ခန္ဓဓာတုအာယတနာတိ ခန္ဓာဒိပရိယာယေန ဧကတော ဂဟေတွာ ပုနပိ မညနာဝတ္ထုံ ဒဿေတိ. အဝသာနေ ‘‘တတော တံ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တပဒေန သဒ္ဓိံ သဗ္ဗဝါရေသု အဋ္ဌ အဋ္ဌ ဟောန္တီတိ ‘‘အဋ္ဌစတ္တာလီသာယ ဌာနေသူ’’တိ ဝုတ္တံ.

ပဌမသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ဒုတိယသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၂. ဒဿေတွာတိ ဧတ္ထ လက္ခဏေ အယံ တွာ-သဒ္ဒေါ၊ ဟေတုမှိ ဝါ. အနာဒိသတ္တသန္တာနဂတဂါဟတ္တယလက္ခိတာ ဟိ သတ္ထု၊ တိပရိဝဋ္ဋဒေသနာ တံနိမိတ္တံ ယာဝဒေဝ တပ္ပဟာနာယ ပဝတ္တိတဘာဝတော. အရဟတ္တံ ပါပေတွာ ဝိပဿနာ ကထိတာတိ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ ‘‘သဟ ဝိပဿနာယ စတ္တာရောပိ မဂ္ဂါ ကထိတာ’’တိ.

ဒုတိယသမုဂ္ဃါတသပ္ပါယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သဗ္ဗဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ဇာတိဓမ္မဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၃၃-၄၂. နိဗ္ဗတ္တနသဘာဝန္တိ ဟေတုပစ္စယေဟိ ဥပ္ပဇ္ဇနသဘာဝံ. ဥပ္ပါဒါနန္တရံ ဗုဒ္ဓိပ္ပတ္တိယာ ဇီရဏသဘာဝံ. ယတ္ထ စက္ခာဒယော၊ တတ္ထေဝ ဝိသဘာဂသမုဋ္ဌာနလက္ခဏေန ဗျာဓိနော ဥပ္ပတ္တိပစ္စယဘာဝေန ဗျာဓိသဘာဝံ. မရဏသဘာဝန္တိ ဝိနာသသဘာဝံ. သောကသဘာဝန္တိ ဉာတိဗျသနာဒိနာ ဍယှမာနဒုက္ခသဘာဝံ. သံကိလေသိကသဘာဝန္တိ တဏှာဒိဝသေန သံကိလိဿနသဘာဝံ.

ဇာတိဓမ္မဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. သဗ္ဗအနိစ္စဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၄၃-၅၂. ဉာတပရိညာ အာဂတာ ဝိသယဝသေန တဗ္ဗိသယဿ ဓမ္မဿ ဇောတိတတ္တာ. ဣတရာ ဒွေ တီရဏပဟာနပရိညာပိ အာဂတာ ဧဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ တာသံ အဘိညေယျဓမ္မဝိသယတ္တာ ဉာဏဿ စ တီရဏပဟာနပရိညာသမ္ဘဝတော. ပရိညေယျပဒေ တီရဏပရိညာဝ အာဂတာ၊ ပဟာတဗ္ဗပဒေ ပဟာနပရိညာဝ အာဂတာတိ ယောဇနာ. ဣတရာပိ ဒွေ ဂဟိတာယေဝ တာဟိ ဝိနာ အတ္ထသိဒ္ဓိယာ အဘာဝတော. ပစ္စက္ခံ ကာတဗ္ဗံ အာရမ္မဏတော အသမ္မောဟတော ပဋိဝိဇ္ဈနေန. အဝုတ္တာပိ ဂဟိတာယေဝ ပရိဇာနနဿ ယာဝဒေဝ ပဟာနတ္ထတ္တာ. ဧကသဘာဝေန ဝိနာဘာဝေါ အနေကဂ္ဂဋ္ဌော. ဥပသဋ္ဌရောဂေန ဝိယ အန္တော ဧဝ အဘိဟတသဗ္ဗတာ ဥပဟတဋ္ဌော.

သဗ္ဗအနိစ္စဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပဌမော ပဏ္ဏာသကော.

၆. အဝိဇ္ဇာဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၅၃-၆၂. စတူသု သစ္စေသု အညာဏံ တပ္ပဋိစ္ဆာဒကသမ္မောဟော. အဝိန္ဒိယံ ဝိန္ဒတိ၊ ဝိန္ဒိယံ န ဝိန္ဒတီတိ ကတွာ ဝိဇ္ဇာယ ပဋိပက္ခောဝ အဝိဇ္ဇာ. ဝိဇ္ဇာယ ဥပ္ပန္နာယ အနဝသေသတော အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ၊ တံ ဒဿေန္တော ‘‘ဝိဇ္ဇာတိ အရဟတ္တမဂ္ဂဝိဇ္ဇာ’’တိ အာဟ. န ကေဝလံ အနိစ္စာနုပဿနာဝသေနေဝ မဂ္ဂဝုဋ္ဌာနံ၊ အထ ခေါ ဣတရာနုပဿနာဝသေနပီတိ ဒဿေန္တော ‘‘ဒုက္ခာ။ပေ။ ပဟီယတိယေဝါ’’တိ အာဟ. သဗ္ဗတ္ထာတိ ဥပရိသုတ္တန္တေ သန္ဓာယာဟ. တတော အပရေပိ တံအတ္ထလက္ခဏဝသေန ကထိတသုတ္တန္တေပိ. တာနိပိ ဟိ တထာ ဗုဇ္ဈနကပုဂ္ဂလာနမဇ္ဈာသယေန ဝုတ္တာနီတိ.

အဝိဇ္ဇာဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. မိဂဇာလဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမမိဂဇာလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၃. စက္ခုဝိညာဏံ ဒဿနကိစ္စန္တိ ဝုတ္တစက္ခုဝိညာဏေန ပဿိတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘ဣဋ္ဌာရမ္မဏဘူတာ’’တိ. ကမနီယာတိ ကာမေတဗ္ဗာ. မနံ အပ္ပါယန္တီတိ မနာပါတိ အာဟ ‘‘မနဝဍ္ဎနကာ’’တိ. ပိယာယိတဗ္ဗသဘာဝါ ပိယရူပါ. ကာမူပသံဟိတာတိ ကာမပဋိသံယုတ္တာ. အာလမ္ဗိတဗ္ဗတာ ဧဝ စေတ္ထ ဥပသံဟိတတာတိ ‘‘အာရမ္မဏံ ကတွာ’’တိအာဒိမာဟ. တဏှာသင်္ခါတာ နန္ဒီ တဏှာနန္ဒီ၊ န တုဋ္ဌိနန္ဒီယေဝ ‘‘နန္ဒိံ စရတီ’’တိအာဒီသု ဝိယ. ဂါမန္တန္တိ ဂါမသမီပံ. ‘‘အနုပစာရဋ္ဌာန’’န္တိ ဝတွာ တံ ဒဿေတိ ‘‘ယတ္ထာ’’တိအာဒိနာ.

ဧတ္ထာတိ ယထာနီဟတေ ပါဌေ. ‘‘ဣမံ ဧကံ ပရိယာယံ ဌပေတွာ’’တိ ဝုတ္တံ တဿ ‘‘ပန္တာနီ’’တိပဒေန သင်္ဂဟိတတ္တာ. အပ္ပသဒ္ဒါနိ အပ္ပနိဂ္ဃေါသာနီတိ ဧတ္ထ အပ္ပ-သဒ္ဒေါ အဘာဝတ္ထော.

ပဌမမိဂဇာလသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. သမိဒ္ဓိလောကပဉှာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၈. အာယာစနသုတ္တတော ပဋ္ဌာယာတိ မိဂဇာလဝဂ္ဂေ ဒုတိယသုတ္တတော ပဋ္ဌာယ. ပဌမသုတ္တေ ပန ဒုတိယကဝိဟာရာဒိဘာဝေါ ဝုတ္တောတိ.

သမိဒ္ဓိလောကပဉှာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. ဥပသေနအာသီဝိသသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၉. ဂဟေတွာတိ ပါရုပနဿ သိထိလကရဏေန ဝီမံသတော မောစေတွာ. လေဏစ္ဆာယာယာတိ ပုရိမဒိသာယ လေဏစ္ဆာယာယံ. ပတိတွာတိ လေဏစ္ဆဒနတော ဘဿိတွာ. ဖုဋ္ဌဝိသောတိ စတူသု အာသီဝိသေသု သော ဖုဋ္ဌဝိသော. တေနာဟ ‘‘တသ္မာ’’တိအာဒိ. ပရိယာဒိယမာနမေဝါတိ ခေပေန္တမေဝ၊ ဝိနာသေန္တမေဝါတိ အတ္ထော. ယထာပရိစ္ဆေဒေနာတိ အတ္တနော ဝိသပရိစ္ဆေဒါနုရူပံ. အညထာဘာဝန္တိ ဝဍ္ဎဘာဝါဒိပကတိဇဟနံ. သဘာဝဝိဂမောတိ ဝိနာသော.

ဥပသေနအာသီဝိသသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. ဥပဝါဏသန္ဒိဋ္ဌိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၀. ရူပံ ပဋိသံဝိဒိတံ ကရောတိ ဉာတပရိညာဝသေန. ရူပရာဂန္တိ နီလာဒိဘေဒေ ရူပဓမ္မေ ရာဂံ. ပဋိသံဝိဒိတံ ကရောတိ ‘‘အယံ မေ ရာဂေါ အပ္ပဟီနော’’တိ. ဧတေန သေက္ခာနံ ပစ္စဝေက္ခဏာ ကထိတာ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဥပဝါဏ၊ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတီ’’တိအာဒိ. ရူပရာဂံ ပဋိသံဝိဒိတံ ကရောတိ ‘‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရူပေသု ရာဂေါ’’တိ ပဇာနာတိ. အသေက္ခာနံ ဟာယံ ပစ္စဝေက္ခဏာ.

ဥပဝါဏသန္ဒိဋ္ဌိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. ပဌမဆဖဿာယတနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၁. ဖဿာကရာနန္တိ ဆန္နံ ဖဿာနံ အာကရာနံ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနာနံ၊ စက္ခာဒီနန္တိ အတ္ထော. နဋ္ဌော နာမ အဟန္တိ ဝဒတိ၊ ယော ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ သမုဒယာဒိံ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ သော ဝုသိတဝါ၊ ဣတရော အဝုသိတဝါ အဟဉ္စ တာဒိသောတိ. အယမေဝါတိ အယံ စက္ခုသ္မိံ ‘‘နေတံ မမာ’’တိအာဒိနာ တိဏ္ဏံ ဂါဟာနံ အဘာဝေါ ဧဝ.

ပဌမဆဖဿာယတနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ဒုတိယဆဖဿာယတနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၂. အပုနဗ္ဘဝေါတိ ပုနဗ္ဘဝါဘာဝေါ.

၁၁. တတိယဆဖဿာယတနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၃. ပနဿသန္တိ ဧကံသေန နဋ္ဌောတိ အယမေတ္ထ အတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အတိနဋ္ဌော’’တိ၊ ဓုရတော ဧဝ နဋ္ဌောတိ အတ္ထော.

တတိယဆဖဿာယတနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

မိဂဇာလဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. ဂိလာနဝဂ္ဂေါ

၁-၅. ပဌမဂိလာနသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၇၄-၇၈. အပ္ပညာတောတိ နာမဂေါတ္တတော စေဝ သီလာဒိဂုဏေဟိ စ အပ္ပညာတော အဝိဿုတော. ထေရမဇ္ဈိမဘာဝံ အပ္ပတ္တတာယ နဝေါ.

ပဌမဂိလာနသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. ဒုတိယအဝိဇ္ဇာပဟာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၀. အနိစ္စာဒိဝသေန အဘိနိဝိသနံ အဘိနိဝေသော၊ သော ဧဝ ဓမ္မသဘာဝံ အတိက္ကမိတွာ ပရတော အာမသနတော ပရာမာသော၊ သော ဧဝ ဂါဟော. တေန အဘိနိဝေသပရာမာသဂ္ဂါဟေန ဂဏှိတုံ န ယုတ္တာ အနိစ္စာဒိသဘာဝတ္တာ. သင်္ခါရာ ဧဝ ပဝတ္တိယာ ကာရဏဘာဝတော သင်္ခါရနိမိတ္တာနိ. ယော သင်္ခါရေသု အပရိညာတာဘိနိဝေသေန ပဿိတဗ္ဗော အတ္တာကာရော၊ သော န ဟောတီတိ အညော အနတ္တာကာရော၊ တတော အညတော ပဿတိ. ပရိညာတာဘိနိဝေသောတိ တီရဏပရိညာယ ပရိစ္ဆိဇ္ဇ ဉာတမိစ္ဆာဘိနိဝေသော. ပရိညာတာဘိနိဝေသောတိ ဝါ ပရိညာတဝိပဿနာဘိနိဝေသော. ဝိပဿနာတိ အရူပသတ္တကဝသေန ဝိပဿနာယ ပရိဇာနိတဗ္ဗာ.

ဒုတိယအဝိဇ္ဇာပဟာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. သမ္ဗဟုလဘိက္ခုသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၁. ကေဝလန္တိ ဣတရလက္ခဏေဟိ အဝေါမိဿံ.

၁၀. ဖဂ္ဂုနပဉှာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၃. တဏှာယ ပဟီနာယ ဒိဋ္ဌိမာနာပိ ပဟီနာ ဧဝါတိ ‘‘တဏှာပပဉ္စဿ ဆိန္နတ္တာ ဆိန္နပပဉ္စေ’’တိ ဝုတ္တံ. ဒုတိယပဒေပိ ဧသေဝ နယော. ဣဓ သတ္တဝေါဟာရော စက္ခာဒီသု ဝိဇ္ဇမာနေသု ဧဝ ဟောတိ၊ တသ္မာ ပရိနိဗ္ဗုတာနဉ္စ ဝေါဟာရော စက္ခာဒီသု သန္နိဿယေနေဝ၊ နာညထာတိ အတိက္ကန္တဗုဒ္ဓေဟိ ပရိဟရိတာနိ စက္ခုသောတာဒီနိ ပုစ္ဆာမီတိ ပုစ္ဆတိ ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ ဘန္တေ’’တိအာဒိနာ. စက္ခုသောတာဒိဝဋ္ဋံ ဝဋ္ဋေ ပဝတ္တေယျ.

ဖဂ္ဂုနပဉှာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဂိလာနဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. ဆန္နဝဂ္ဂေါ

၁. ပလောကဓမ္မသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၄. အနိစ္စလက္ခဏမေဝ ကထိတံ၊ တဉ္စ ပရိယာယေန၊ အနိစ္စလက္ခဏေ ကထိတေ ဣတရလက္ခဏာနိ ကထိတာနေဝ ဟောန္တိ ဗျဘိစာရဘာဝတော.

၂. သုညတလောကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၅. အတ္တနော ဣဒန္တိ အတ္တနိယန္တိ အာဟ ‘‘အတ္တနော သန္တကေနာ’’တိ.

၃. သံခိတ္တဓမ္မသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၆. ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ ခန္ဓိယဝဂ္ဂေ ခန္ဓဝသေန အာဂတံ၊ ဣဓ အာယတနဝသေနာတိ အယမေဝ ဝိသေသော.

၄. ဆန္နသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၇. သဗ္ဗနိမိတ္တေဟိ ပဋိသလ္လီယတိ ဧတေနာတိ ပဋိသလ္လာနံ၊ ဖလသမာပတ္တိ. ဇီဝိတဟာရကသတ္ထံ ဇီဝိတဿ ဟရဏတော၊ သတ္တာနဉ္စ သသနတော ဟိံသနတော. ပရိစရိတောတိ ပယိရုပါသိတော. တေန ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇိန္တိ ဒီပေတိ.

အနုပဝဇ္ဇန္တိ ပရေဟိ န ဥပဝဒိတဗ္ဗံ. တံ ပနေတ္ထ အာယတိံ အပ္ပဋိသန္ဓိဘာဝတော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘အပ္ပဝတ္တိက’’န္တိ. ‘‘နေတံ မမာ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော အရဟတ္တေ ပက္ခိပိတွာ ကထေသိ. ပုထုဇ္ဇနဘာဝမေဝ ဒီပေန္တော ဝဒတိ အကတကိစ္စဘာဝဒီပနေန. ကိဉ္စာပိ ထေရော ပုစ္ဆိတံ ပဉှံ အရဟတ္တေ ပက္ခိပိတွာ ကထေသိ၊ ‘‘န သမနုပဿာမီ’’တိ ပန ဝဒန္တော ကိဉ္စိ နိပ္ဖတ္တိံ န ကထေသိ၊ တသ္မာ ‘‘ဣဒမ္ပိ မနသိ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒံ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓော.

ကိလေသပဿဒ္ဓီတိ ကိလေသပရိဠာဟဝူပသမော. ဘဝတ္ထာယ ပုန ဘဝတ္ထာယ. အာလယနိကန္တိ ပရိယုဋ္ဌာနေတိ ဘဝန္တရေ အပေက္ခာသညိတေ အာလယေ နိကန္တိယာ စ ပရိယုဋ္ဌာနပ္ပတ္တိယာ. အသတိ အဝိဇ္ဇမာနာယ. ပဋိသန္ဓိဝသေန အညဘဝတော ဣဓာဂမနံ အာဂတိ နာမ. စုတိဝသေန ဂမနန္တိ စဝနဝသေန ဣတော ဂတိ. အနုရူပဂမနံ ဂတိ နာမ တဒုဘယံ န ဟောတိ. စုတူပပါတော အပရာပရဘဝနဝသေန စုတိ၊ ဥပပဇ္ဇနဝသေန ဥပပါတော၊ တဒုဘယမ္ပိ န ဟောတိ. ဧဝံ ပန စုတူပပါတေ အသတိ နေဝိဓ န ဣဓ လောကေ. န ဟုရံ န ပရလောကေ ဟောတိ. တတော ဧဝ န ဥဘယတ္ထ ဟောတိ. အယမေဝ အန္တော အယံ ဣဓလောကေ ပရလောကေ စ အဘာဝေါယေဝ ဒုက္ခဿ ပရိယောသာနံ. အယမေဝါတိ ယထာဝုတ္တော ဧဝ – ဧတ္ထ ဧတသ္မိံ ပါဌေ ပရမ္ပရာဂတော ပမာဏဘူတော အတ္ထော.

ယေ ပနာတိ သမ္မဝါဒိနော သန္ဓာယ ဝဒတိ. အန္တရာဘဝံ ဣစ္ဆန္တိ ‘‘ဧဝံ ဘဝေန ဘဝန္တရသမ္ဗန္ဓော ယုဇ္ဇေယျာ’’တိ. နိရတ္ထကံ အန္တရာဘဝဿ နာမ ကဿစိ အဘာဝတော. စုတိက္ခန္ဓာနန္တရဉှိ ပဋိသန္ဓိက္ခန္ဓာနံယေဝ ပါတုဘာဝေါ. တေနာဟ ‘‘အန္တရာဘဝဿ။ပေ။ ပဋိက္ခိတ္တောယေဝါ’’တိ. တတ္ထ ဘာဝေါတိ အတ္ထိတာ. အဘိဓမ္မေ ကထာဝတ္ထုပ္ပကရဏေ (ကထာ. ၅၀၅-၅၀၇) ပဋိက္ခိတ္တောယေဝ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘အန္တရေနာ’’တိ ဣဒံ ကထန္တိ အာဟ ‘‘အန္တရေနာ’’တိအာဒိ. ဝိကပ္ပတော အညံ ဝိကပ္ပန္တရံ၊ တဿ ဒီပနံ ‘‘အန္တရေနာ’’တိ ဝစနံ. န အန္တရာဘဝဒီပနံ တာဒိသဿ အနုပလဗ္ဘနတော ပယောဇနာဘာဝတော စ. ယတ္ထ ဟိ ဝိပါကဝိညာဏဿ ပစ္စယော၊ တတ္ထဿ နိဿယဘူတဿ ဝတ္ထုဿ သဟဘာဝီနဉ္စ ခန္ဓာနံ သမ္ဘဝေါတိ သဒ္ဓိံ အတ္တနော နိဿယေန ဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတေဝါတိ နာဿ ဥပ္ပတ္တိယာ ဒေသဒူရတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘နေဝ ဣဓ န ဟုရ’’န္တိ ဝုတ္တဒွယတော အပရံ ဝိကပ္ပေန ‘‘န ဥဘယ’’န္တိ၊ တတ္ထပိ န ဟောတိယေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘အန္တရေနာ’’တိ ဝါ ‘‘ဝိနာ’’တိ ဣမိနာ သမာနတ္ထော နိပါတော၊ တသ္မာ နေဝိဓ၊ န ဟုရံ၊ ဥဘယံ ဝိနာပိ နေဝါတိ အတ္ထော.

အာဟရီတိ ဆိန္နဝသေန ဂဏှိ. တေနာဟ ‘‘ကဏ္ဌနာဠံ ဆိန္ဒီ’’တိ. ပရိဂ္ဂဏှန္တောတိ သမ္မသန္တော. ပရိနိဗ္ဗုတော ဒီဃရတ္တံ ဝိပဿနာယံ ယုတ္တပယုတ္တဘာဝတော. ‘‘အနုပဝဇ္ဇံ ဆန္နေန ဘိက္ခုနာ သတ္ထံ အာဟရိတ’’န္တိ၊ ကထေသီတိ အသေက္ခကာလေ ဗျာကရဏံ ဝိယ ကတွာ ကထေသိ.

ဣမိနာတိ ‘‘ဥပဝဇ္ဇကုလာနီ’’တိ ဣမိနာ ဝစနေန. ထေရောတိ သာရိပုတ္တတ္ထေရော. ဧဝန္တိ ဧဝံ ပုဗ္ဗကာလေသု သံသဋ္ဌဝိဟာရီ ဟုတွာ ဌိတော ပစ္ဆာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿတီတိ အာသင်္ကန္တော ပုစ္ဆတိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ.

ဆန္နသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅-၆. ပုဏ္ဏသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၈၈-၈၉. တန္တိ စက္ခုရူပဒွယံ. တေနာဟ ‘‘စက္ခုဉ္စေဝ ရူပဉ္စာ’’တိ. နန္ဒိသမုဒယာတိ နန္ဒိယာ သမုဒယတဏှာယ သေသကာရဏေဟိ နန္ဒိယာ သမုဒိတိ သမောဓာနံ နန္ဒိသမုဒယော၊ တသ္မာ နန္ဒိသမုဒယာ. တေနာဟ ‘‘တဏှာယ သမောဓာနေနာ’’တိ. ပဉ္စက္ခန္ဓသင်္ခါတဿ ဒုက္ခဿ သမောဓာနေန သမုဒိတိ ပဝတ္တိယေဝါတိ သဟ သမုဒယေန ဒုက္ခဿ ဒဿိတတ္တာ ‘‘ဝဋ္ဋံ မတ္ထကံ ပါပေတွာ’’တိ ဝုတ္တံ. နိရောဓူပါယေန သဒ္ဓိံ နိရောဓဿ ဒဿိတတ္တာ ‘‘ဝိဝဋ္ဋံ မတ္ထကံ ပါပေတွာ’’တိ. ပုစ္ဆာနုသန္ဓိအာဒီသု အညတရော န ဟောတီတိ အာဟ – ‘‘ပါဋိယေက္ကော အနုသန္ဓီ’’တိ.

စဏ္ဍာတိ ကောဓနာ. ဒုဋ္ဌာတိ ဒေါသဝန္တောတိ အတ္ထော. ကိဗ္ဗိသာတိ ပါပါ. ကက္ခဠာတိ ဒါရုဏာ. ဃဋိကမုဂ္ဂရေနာတိ ဧကသ္မိံ ပက္ခေ ဃဋိကံ ဒဿေတွာ ကတေန ရဿဒဏ္ဍေန. သတ္တာနံ သသနတော သတ္ထံ၊ တတော ဧဝ ဇီဝိတဿ ဟရဏတော ဟာရကဉ္စာတိ သတ္ထဟာရကံ. ဣန္ဒြိယသံဝရော ‘‘ဒမော’’တိ ဝုတ္တော မနစ္ဆဋ္ဌာနံ ဣန္ဒြိယာနံ ဒမနတော. ပညာ ‘‘ဒမော’’တိ ဝုတ္တာ ကိလေသဝိသေဝိတာနံ ဒမနတော ဝူပသမနတော. ဥပေါသထကမ္မံ ‘‘ဒမော’’တိ ဝုတ္တံ ကာယဒွါရာဒီဟိ ဥပ္ပဇ္ဇနကအသမဿ ဒမနတော. ခန္တိ ‘‘ဒမော’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ အက္ခန္တိယာ ဒမနတော ဝူပသမနတော. တေနာဟ ‘‘ဥပသမောတိ တဿေဝ ဝေဝစန’’န္တိ.

ဧတ္ထာတိ သုနာပရန္တဇနပဒေ. ဧတေ ဒွေတိ အယံ ပုဏ္ဏတ္ထေရော တဿ ကနိဋ္ဌောတိ ဧတေ ဒွေ ဘာတရော. အာဟစ္စ အဋ္ဌာသိ ဥဠာရံ ဗုဒ္ဓါရမ္မဏံ ပီတိံ ဥပ္ပါဒေတွာ. သတ္တ သီဟနာဒေ နဒိတွာတိ မမ္မစ္ဆေဒကာနမ္ပိ အက္ကောသပရိဘာသာနံ ခမနေ သန္တောသာဘာဝဒီပနံ၊ ပါဏိပ္ပဟာရဿ၊ လေဍ္ဍုပ္ပဟာရဿ၊ ဒဏ္ဍပ္ပဟာရဿ၊ သတ္ထပ္ပဟာရဿ၊ ဇီဝိတဝေါရောပနဿ၊ ခမနေ သန္တောသာဘာဝဒီပနဉ္စာတိ ဧဝံ သတ္တ သီဟနာဒေ နဒိတွာ. စတူသု ဌာနေသု ဝသိတတ္တာ ပါဠိယံ ဝသနဋ္ဌာနံ အနုဒ္ဒေသိကံ ကတွာ ‘‘သုနာပရန္တသ္မိံ ဇနပဒေ ဝိဟရတိ’’ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ.

စတူသု ဌာနေသူတိ အဗ္ဗုဟတ္ထပဗ္ဗတေ၊ သမုဒ္ဒဂိရိဝိဟာရေ၊ မာတုလဂိရိမှိ၊ မကုဠကာရာမဝိဟာရေတိ ဣမေသု စတူသု ဌာနေသု. တန္တိ စင်္ကမံ အာရုယှ ကောစိ ဘိက္ခု စင်္ကမိတုံ သမတ္ထော နတ္ထိ မဟတာ သမုဒ္ဒပရိဿယေန ဘာဝနာမနသိကာရဿ အနဘိသမ္ဘုဏနတော. ဥပ္ပါတိကန္တိ ဥပ္ပါတကရံ မဟာသင်္ခေါဘံ ဥဋ္ဌပေတွာ. သမ္မုခေတိ အနိလပဒေသေ. ပဋိဝေဒေသုန္တိ ပဝေဒေသုံ.

အာရဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယာတိ မဏ္ဍလမာဠဿ ကာတုံ ပထဝီမိတကာလတော ပဘုတိ. သစ္စဗန္ဓေန ပဉ္စသတာနိ ပရိပူရေတုံ ‘‘ဧကူနပဉ္စသတာန’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဂန္ဓကုဋိန္တိ ဇေတဝနမဟာဝိဟာရေ မဟာဂန္ဓကုဋိံ.

သစ္စဗန္ဓနာမောတိ သစ္စဗန္ဓေ ပဗ္ဗတေ စိရနိဝါသိတာယ ‘‘သစ္စဗန္ဓော’’တွေဝ လဒ္ဓနာမော. အရဟတ္တံ ပါပုဏီတိ ပဉ္စာဘိညာပရိဝါရံ အရဟတ္တံ အဓိဂစ္ဆိ. တေနာဟ ‘‘မဂ္ဂေနေဝဿ အဘိညာ အာဂတာ’’တိ.

တသ္မိံ သန္နိပတိတာ မဟာဇနာ ကေစိ သောတာပန္နာ၊ ကေစိ သကဒါဂါမိနော၊ ကေစိ အနာဂါမိနော၊ ကေစိ အရဟန္တော အဟေသုံ. တတ္ထာပိ ကေစိ တေဝိဇ္ဇာ၊ ကေစိ ဆဠဘိညာ၊ ကေစိ ပဋိသမ္ဘိဒပ္ပတ္တာ အဟေသုံ. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘မဟာဇနဿ ဗန္ဓနမောက္ခော ဇာတော’’တိ. ယေ ပန တတ္ထ သရဏဂမနပဉ္စသီလဒသသီလသမာဒါနေန လဒ္ဓါနုဂ္ဂဟာ၊ တေသံ ဒေဝတာနဉ္စ ဝသေန ‘‘မဟန္တံ ဗုဒ္ဓကောလာဟလံ အဟောသီ’’တိ ဝုတ္တံ.

အရုဏံ ပန မဟာဂန္ဓကုဋိယံယေဝ ဥဋ္ဌပေသိ ဒေဝတာနုဂ္ဂဟတ္ထဉ္စေဝ ကုလာနုဒယာယ စ. အပါယမဂ္ဂေ ဩတာရိတော ‘‘ကောစိ လောကဿ သဇိတာ အတ္ထိ၊ တဿ ဝသေန ပဝတ္တိသံဟာရာ ဟောန္တိ၊ တေနေဝါယံ ပဇာ သနာထာ ဟောတိ၊ တံ ယုဉ္ဇတိ စ တသ္မိံ တသ္မိံ ကမ္မေ’’တိ မိစ္ဆာဂါဟေဟိ. ပရိစရိတဗ္ဗံ ယာစိ ‘‘ဧတ္ထ မယာ စိရံ ဝသိတဗ္ဗ’’န္တိ.

ဆဋ္ဌန္တိ ဗာဟိယသုတ္တံ. တံ ဥတ္တာနမေဝ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ.

ပုဏ္ဏသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇-၈. ပဌမဧဇာသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၉၀-၉၁. ဧဇတိ ဆဠာရမ္မဏနိမိတ္တံ ကမ္ပတီတိ ဧဇာ. တေနာဟ ‘‘စလနဋ္ဌေနာ’’တိ. အာဗာဓနဋ္ဌေန ပီဠနဋ္ဌေန. အန္တော ဒေါသနဋ္ဌေနာတိ အန္တောစိတ္တေ ဧဝ ပဒုဿနဋ္ဌေန. နိကန္တနဋ္ဌေနာတိ ဆိန္ဒနဋ္ဌေန. ဟေဋ္ဌာ ဂဟိတမေဝါတိ ဟေဋ္ဌာ မညိတသမုဂ္ဃါတသာရုပ္ပသုတ္တေ အာဂတမေဝ. ဝုတ္တနယမေဝ မညိတသမုဂ္ဃါတသုတ္တေ.

ပဌမဧဇာသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉-၁၀. ပဌမဒွယသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၉၂-၉၃. ဒွယန္တိ ဒုကံ. ပါဠိယံ အာမေဍိတလောပေန နိဒ္ဒေသောတိ အာဟ ‘‘ဒွေ ဒွေ ကောဋ္ဌာသေ’’တိ. ဧဝမေတန္တိ ဧဝံ အနိစ္စာဒိဘာဝေန ဧတံ စက္ခုရူပဉ္စာတိ ဒွယံ. စလတီတိ အနဝဋ္ဌာနေန ပစလတိ. ဗျထတီတိ ဇရာယ မရဏေန စ ပဝေဓတိ. ဟေတု စေဝ ဥပ္ပတ္တိနိမိတ္တတ္တာ. သဟဂတီတိ သဟပ္ပဝတ္တိ၊ တာယ ဂဟေတဗ္ဗတ္တာ ‘‘သင်္ဂတီ’’တိ ဖဿော ဝုတ္တော. ဧသ နယော သေသပဒဒွယေပိ. ယသ္မာ စ သံဂစ္ဆမာနဓမ္မဝိမုတ္တာ သင်္ဂတိ နာမ နတ္ထိ၊ တထာ သန္နိပါတသမဝါယာ၊ တေသံ ဝသေန နိဗ္ဗတ္တော ဖဿော တထာ ဝုစ္စတီတိ. တေနာဟ ‘‘ဣမိနာ’’တိအာဒိ.

ဝတ္ထူတိ စက္ခု နိဿယပစ္စယာဒိဘာဝေန. အာရမ္မဏန္တိ ရူပံ အာရမ္မဏပစ္စယာဒိဘာဝေန. သဟဇာတာ တယော ခန္ဓာ ဝေဒနာဒယော၊ တေ သဟဇာတာဒိပစ္စယဘာဝေန. အယံ ဟေတူတိ အယံ တိဝိဓော ဟေတူ. ဖဿေနာတိအာဒီသု အယံ သင်္ခေပတ္ထော – ယသ္မာ ရူပါရမ္မဏေ ဖဿေ အတ္တနော ဖုသနကိစ္စံ ကရောန္တေ ဧဝံ ဝေဒနာ အနုဘဝနကိစ္စံ၊ သညာ သဉ္ဇာနနကိစ္စံ ကရောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဖဿေန ဖုဋ္ဌမေဝါ’’တိအာဒိဝုတ္တမေဝ အတ္ထံ ဣဒါနိ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနေန ဒဿေတုံ ‘‘ဖုဋ္ဌော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ပဉ္စေဝ ခန္ဓာ ဘဂဝတာ သမတိံသာယ အာကာရေဟိ ဝုတ္တာ. ကသ္မာတိ အာဟ ‘‘ကထ’’န္တိအာဒိ. ရုက္ခသာခါသု ရုက္ခဝေါဟာရော ဝိယ ဧကေကဓမ္မေပိ ခန္ဓဝေါဟာရော ဟောတိယေဝ. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ဝိညာဏံ ဝိညာဏက္ခန္ဓော’’တိ (ယမ. ခန္ဓယမက ၂).

ပဌမဒွယသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.