၄. ပဌမဒါရုက္ခန္ဓောပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၁. ဝိလာသမာနော ဝိယ သာဂရံ ပတွာ. အန္တောသာခေါတိ ဂင်္ဂါယ တီရဿ အန္တော ဩနတသာခေါ. တေမေတီတိ တိန္တော ဟောတိ. တိရိယံ ပတိတော ဒဏ္ဍသေတု ဝိယ ဌိတတ္တာ မဟာဇနဿ ပစ္စယော ဇာတော၊ တထာ မဟန္တဘာဝေန ဂင်္ဂါသောတံ ဩတရဏာဒိ နတ္ထိ.

အယံ ဟီတိ အနန္တရံ ဝုတ္တပုဂ္ဂလော. အရိယမဂ္ဂံ ဩရုယှာတိ စတုဗ္ဗိဓံ အရိယမဂ္ဂဝီထိံ ဩတရိတွာ. ‘‘စိတ္တံ နာမေတ’’န္တိအာဒိနာ စိန္တေတွာ ဂိဟိဗန္ဓနံ န ဝိဿဇ္ဇေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အတ္တနော ဘဇမာနကေတိ အတ္တနော ဘဇန္တေ. ဇီဝိကတ္ထာယ ပယုဇ္ဇိတဗ္ဗတော ပယောဂေါ၊ ခေတ္တဝတ္ထာဒိ. တတော ပယောဂတော ဥဋ္ဌိတံ အာယံ. ကိဉ္စာပိ ဘိက္ခူနံ ကာယသာမဂ္ဂိံ ဒေတိ ဘိက္ခတ္ထာယ.

မုဏ္ဍဃဋန္တိ ဘိန္နောဋ္ဌံ ဃဋံ. ခန္ဓေတိ အံသေ. သံဃဘောဂန္တိ သံဃသန္တကံ ဘောဂဂါမံ ဂန္တွာ. အတ္ထတော ဧဝံ ဝဒန္တီတိ တထာ အတ္ထဿ သမ္ဘဝတော ဧဝံ ဝဒန္တာ ဝိယ ဟောန္တိ. ယာဂုမတ္တကေ ယာဂုန္တိ ယာဂုံ ပိဝိတွာ တာယ အပရိပက္ကာယ ဧဝ အညံ ယာဂုံ အဇ္ဈောဟရိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော.

ကိလေသာနုရဉ္ဇိတောဝါတိ ယောနိသောမနသိကာရဿ အဘာဝေန ကိလေသာနုဂတစိတ္တော ဧဝ. အက္ခီနိ နီဟရိတွာတိ ကောဓဝသေန အက္ခိကေ ကရောန္တော အက္ခီနိ နီဟရိတွာ ဝိစရိဿတိ. ဥဒ္ဓတော ဟောတိ အဝူပသန္တော.

ဒိဋ္ဌိဂတိကောတိ သာသနိကော ဧဝံ အယောနိသော ဥမ္မုဇ္ဇိတွာ သာသနံ ဥဒ္ဓမ္မံ ဥဗ္ဗိနယံ ကတွာ ဒီပေန္တော အရိဋ္ဌသဒိသော. တေနာဟ ‘‘သော ဟီ’’တိအာဒိ. အရူပဘဝေ ရူပံ အတ္ထိ၊ အညထာ တတော စုတဿ ကုတော ရူပက္ခန္ဓဿ သမ္ဘဝေါ. အသညီဘဝေ စိတ္တံ အတ္ထီတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. ဗဟုစိတ္တက္ခဏိကော လောကုတ္တရမဂ္ဂေါ ‘‘ယော ဣမေ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ ဘာဝေယျ သတ္တဝဿာနီ’’တိအာဒိဝစနတော (ဒီ. နိ. ၂.၄၀၄၊ မ. နိ. ၁.၁၃၇). အနုသယော စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တော၊ အညထာ သာဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇဓမ္မာနံ ဧကဇ္ဈံ ဥပ္ပတ္တိ သိယာ. တေ စ သတ္တာ သန္ဓာဝန္တိ သံသရန္တိ၊ အညထာ ကမ္မဖလာနံ သမ္ဗန္ဓော န သိယာတိ. ဣတိ ဝဒန္တော ဧဝံ မိစ္ဆာဝါဒံ ပဂ္ဂယှ ဝဒန္တော.

တေမနရုက္ခော ဝိယ။ပေ။ ဒုလ္လဘဓမ္မဿဝနော စ ပုဂ္ဂလော သဒ္ဓါသိနေဟေန အတေမနတော. ကတဝိနယော သိက္ခိတဝိနယော ယထာ ‘‘ကတဝိဇ္ဇော’’တိ. ဓမ္မကထိကာနံ ဝိစာရေထာတိ ဣဒံ ဒေယျဓမ္မံ ဓမ္မကထိကာနံ အယျာနံ တဿ တဿ ယုတ္တဝသေန ဝိစာရေထာတိ နိယျာတနဝသေန ဝတွာ. ဒိဝါကထိကော သရဘာဏကော သာယနှေ ကထေတိ၊ ပုရိမယာမံ ကထေန္တော ရတ္တိကထိကော ဘာဏကပုဂ္ဂလော.

နန္ဒနဝနာဘိရာမေတိ နန္ဒနဝနံ ဝိယ မနောရမေ. အဿ ဘာရဟာရဘိက္ခူတိ အဿ ကိစ္စဝါဟကဘိက္ခူ ဥပဇ္ဈာယာဒယော. သုခနိသိန္နကထန္တိ ပဋိသန္ထာရကထာပုဗ္ဗကံ ဥပနိသိန္နကထံ သုတွာ.

ဌိတသဏ္ဌာနေနေဝ ဌိတာကာရေနေဝ ဌိတံ၊ နပ္ပယုတ္တန္တိ အတ္ထော. စိတ္တကမ္မမူလာဒီနိ ဌိတသဏ္ဌာနေနေဝ ဌိတာတိ ယောဇနာ. မုဒုတာယာတိ မုဒုဟဒယတာယ သာပေက္ခတာယ.

ပဋိပဒန္တိ သမထဝိပဿနာပဋိပတ္တိံ. ဒီပေတွာ ပကာသေတွာ ပါကဋံ ကတွာ. တတြုပ္ပါဒေါတိ တတြ ဥပ္ပဇ္ဇနကအာယုပ္ပါဒေါ. ခေတ္တံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. တေလ။ပေ။ ဟတ္ထာတိ တေလဃဋ-မဓုဃဋဖာဏိတဃဋာဒိဟတ္ထာ. အပက္ကမိံသု ဒုဗ္ဗိစာရိတတ္တာ. ပူရေသီတိ ဟေဋ္ဌာ စ တတ္ထ တတ္ထ အတီတာနိ ကာလဝစနာနိ ပေါရာဏဋ္ဌကထာယ အာဂတတ္တာ ကိရ ဝုတ္တာနိ.

ဥပဂမနာနုပဂမနာဒီနိ ဩရိမဿ ပါရိမဿ စ ဥပဂမနာနုပဂမနာနိ စေဝ မဇ္ဈေ သံသီဒနာနိ စ. ပဋိဝိဇ္ဈိတုန္တိ ဇာနိတုံ. ဧတန္တိ ယထာဝုတ္တံ စက္ခုသဘာဝံ. ဒေါမနဿန္တိ တဿေဝ မန္ဒဘာဝပစ္စယံ ဒေါမနဿံ. အာပဇ္ဇန္တောပိ ဥပဂစ္ဆတိ နာမ တန္နိမိတ္တသံကိလေသဿ ဥပ္ပါဒိတတ္တာ. တိဏ္ဏံ လက္ခဏာနန္တိ ဟုတွာ အဘာဝတော အာဒိအန္တဝန္တတော တာဝကာလိကတော နိစ္စပဋိက္ခေပတောတိအာဒီနံ တိဏ္ဏံ လက္ခဏာနံ သလ္လက္ခဏဝသေန.

ဝါမတောတိ မိစ္ဆာ. ဒက္ခိဏတောတိ သမ္မာ. ယထာ တဿ တဿ သတ္တဿ ဩရဘာဝတ္တာ အဇ္ဈတ္တိကာနိ အာယတနာနိ ဩရိမံ တီရံ ကတွာ ဝုတ္တာနိ၊ ဧဝံ နေသံ ပရဘာဝတ္တာ ဗာဟိရာနိ အာယတနာနိ ပါရိမံ ဝုတ္တာနိ. အပါယမဇ္ဈေ သံသရဏဟေတုတာယ နန္ဒီရာဂေါဝ ‘‘မဇ္ဈေ သံသာဒေါ’’တိ ဝုတ္တော.

ဥန္နတောတိ ‘‘သေယျောဟမသ္မီ’’တိအာဒိနာ ဥန္နတိံ ဥပဂတော. အတ္တုက္ကံသနေ ပံသုကူလိကဘာဝေန အတ္တာနံ ဒဟနတော အညာကာရတာဂဟေတဗ္ဗော. ပါသာဏော နု ခေါ ဧသ ခါဏုကောတိ ဂဟေတဗ္ဗဒါရုက္ခန္ဓသဒိသော ဝုတ္တော.

စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏံ ဟောတိ အာဝဋ္ဋဝေဂဿ ဗလဝဘာဝတော. စတူသု အပါယေသူတိ ပဉ္စကာမဂုဏာဝဋ္ဋေ ပတိတပုဂ္ဂလော မနုဿလောကေပိ ဂုဏသရီရဘေဒနေန ဒီဃရတ္တံ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏံ အာပဇ္ဇတိယေဝ၊ တဿ တထာ အာပန္နတ္တာ. ဧဝဉှိ သော အပါယေသု တာဒိသေသု ဇာယတိ.

သီလဿ ဒုဋ္ဌံ နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ အဘာဝတ္ထော ဣဓ ဒု-သဒ္ဒေါတိ အာဟ ‘‘နိဿီလော’’တိ. ‘‘ပါပံ ပါပေန သုကရ’’န္တိအာဒီသု (ဥဒါ. ၄၈) ဝိယ ပါပ-သဒ္ဒေါ နိဟီနပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘လာမကဓမ္မော’’တိ. န သုစီတိ ကာယဝါစာစိတ္တေဟိ န သုစိ. သင်္ကာယ ဝါတိ အတ္တနော ဝါ သင်္ကာယ ပရေသံ သမာစာရကိရိယံ သရတိ အာသင်္ကတိ. တေနာဟ ‘‘တဿ ဟီ’’တိအာဒိ. တာနိ ကမ္မာနိ ပဝိသတီတိ တာနိ ကမ္မာနိ ကရောန္တာနံ အန္တရေ ပဝိသတိ. ဂုဏာနံ ပူတိဘာဝေနာတိ ဂုဏဘာဝေန ဂဟိတာနံ သီလဓမ္မာနံ သံကိလိဋ္ဌဘာဝပ္ပတ္တိယာ. ကစဝရဇာတောတိ အဗ္ဘန္တရံ သဉ္ဇာတကစဝရော၊ ကစဝရဘူတော ဝါ.

အဏဏာ ပဗ္ဗဇ္ဇာတိ အဏဏဿေဝ ပဗ္ဗဇ္ဇာ. ဩရိမတီရာဒီနံ ဥပဂမနာနုပဂမနာဒီနံ ဇောတိတတ္တာ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ကထိတံ.

ပဌမဒါရုက္ခန္ဓောပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.