၂. ရထောပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၃၉. သုသံဝုတိန္ဒြိယဿ ဘောဇနေ မတ္တညုနော သတဿ သမ္ပဇာနဿ ဝိဟရတော ကိလေသနိမိတ္တံ ဒုက္ခံ အနဝသရန္တိ သုခသောမနဿဗဟုလတာ ဝုတ္တာ. ယဝတိ တေန ဖလံ မိဿိတံ ဝိယ ဟောတီတိ ယောနိ၊ ဧကန္တိကံ ကာရဏံ. အဿာတိ ဘိက္ခုနော. ပရိပုဏ္ဏန္တိ အဝိကလံ. အနဝသေသံ အာသဝေ ခေပေတီတိ အာသဝက္ခယော၊ အဂ္ဂမဂ္ဂေါ. ယံ ယန္တိ ဒန္ဓံ မဇ္ဈံ ဇဝေါတိ ဇဝါဒီသု ယံ ယံ ဂမနံ. ရက္ခဏတ္ထာယာတိ ကိလေသစောရေဟိ ရက္ခဏတ္ထာယ. ဝေဂနိဂ္ဂဟဏတ္ထာယာတိ ကိလေသဟေတုကဿ ဣန္ဒြိယဝေဂဿ နိဂ္ဂဏှနတ္ထာယ. နိဗ္ဗိသေဝနတ္ထာယာတိ ဝိသေဝနဿ ဝိပ္ဖန္ဒိတဿ နိရောဓနာယ. ကိလေသူပသမတ္ထာယာတိ ကိလေသာနံ ဥပရူပရိ သမနတ္ထာယ ဝူပသမနတ္ထာယ.
သမဏရတိ နာမ သမထဝိပဿနာမဂ္ဂဖလသုခါနိ. ဒန္တာနမ္ပိ သိန္ဓဝါနံ သာရထိနော ပယောဂေန သိယာ ကာစိ ဝိသေဝနမတ္တာတိ တဒဘာဝံ ဒဿေန္တော ‘‘နိဗ္ဗိသေဝနေ ကတွာ ပေသေန္တော’’တိ ဝုတ္တံ. ဉာဏံ ဂစ္ဆတီတိ အသင်္ဂမနံ ပဝတ္တတိ ပဂေဝ ဣန္ဒြိယဘာဝနာယ ကတတ္တာ၊ ကိလေသနိဂ္ဂဟဿ သုခေနေဝ သိဒ္ဓတ္တာ. ဒါယကဿ အဇ္ဈာသယော ဝသော ဥဠာရော လာမကော. ဒေယျဓမ္မဿ ပမာဏံ ဝသော အပ္ပကံ ဗဟုကဉ္စ.
မဟာမဏ္ဍပဋ္ဌာနံ နာမ လောဟပါသာဒဿ ပုရတော ဧဝ မဟာဘိက္ခုသံဃဿ သန္နိပါတကာလေ တေသံ ပဟောနကဝသေန မဟာမဏ္ဍပဿ ကတ္တဗ္ဗဋ္ဌာနံ. ဂဟဏမာနန္တိ ပရိဝိသဂဟဏဘာဇနံ.
ပကတိယာ ဘတ္တကာရကိစ္စေ အဓိဂတော ဥပဋ္ဌာကုပါသကော. မုဒုသမခရသညိတေဟိ၊ ဒဟနပစနဘဇ္ဇနသညိတေဟိ ဝါ တီဟိ ပါကေဟိ.
ပရိသောဓေတွာတိ ရညော အနုစ္ဆဝိကဘာဝံ ပရိသောဓေတွာ. ဘူမိယံ ဆဍ္ဍေသိ ‘‘ဘိက္ခူနံ အဒတွာ မယာ မုခေ ပက္ခိတ္တ’’န္တိ. မုခေန ဂဏှိ တဿ နိဒ္ဒေါသဘာဝံ ဒဿေတုံ. မတ္တံ ဇာနာပေတုံ ပမဇ္ဇိ. ‘‘တွံ ကုတော အာဂတော’’တိ ပုစ္ဆနေ ပမာဒံ အာပဇ္ဇိ. အနုဘာဂေါတိ အဝသိဋ္ဌဘာဂေါ. ဣဒမတ္ထိယန္တိ ဣဒံ ပယောဇနံ. ဣတရန္တိ ပါဠိယံ အနာဂတမ္ပိ အာဟာရေ ပမာဏဇာနနံ.
သယနံ သေယျာ၊ ကာမဘောဂီနံ သေယျာ ကာမဘောဂိသေယျာ. ဒက္ခိဏပဿေန သယာနော နာမ နတ္ထိ ဒက္ခိဏဟတ္ထေန ကာတဗ္ဗကိစ္စကရဏတော. တေဇုဿဒတ္တာတိ ဣဒံ အနုတြာသဿေဝ သီဟဿ သယနန္တိ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ. ဒွေ ပုရိမပါဒေ ဧကသ္မိံ၊ ပစ္ဆိမပါဒေ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌပေတွာတိ ဟိ ဣဒံ ပါဒါနံ အဝိက္ခိတ္တဘာဝကရဏဒဿနံ.
စတုတ္ထဇ္ဈာနသေယျာတိ စတုတ္ထဇ္ဈာနိကံ ဖလသမာပတ္တိံ ဝဒတိ. ယေဘုယျေန ဟိ တထာဂတာ ဖလသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာဝ သယန္တိ. သာ စ နေသံ စတုတ္ထဇ္ဈာနတော ဝုဋ္ဌာယ၊ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနဿ စ ကတတ္တာတိ ဝဒန္တိ. ဣဓ သီဟသေယျာ အာဂတာ ပါဒံ အစ္စာဓာယ ပုဗ္ဗေနာပရံ အဇဟိတသံလက္ခဏာ သေယျာတိ ကတွာ. တေနာဟ ‘‘အယံ ဟီ’’တိအာဒိ. ဧဝန္တိ ‘‘ဒက္ခိဏေန ပဿေနာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တာကာရေန သေယျံ ကပ္ပေတိ.
ကထံ နိဒ္ဒါယန္တော သတော သမ္ပဇာနော ဟောတိ? ဘဝင်္ဂစိတ္တေန ဟိ နိဒ္ဒူပဂမနန္တိ အဓိပ္ပါယော. အပ္ပဟာနေနာတိ တဒဓိမုတ္တတာယ တဒပ္ပဟာနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တထာ တေသု နိဒ္ဒေါက္ကမနဿ အာဒိပရိယောသာနေသု အဇဟိတသတိသမ္ပဇညံ ဟောတိ. တေနာဟ – ‘‘နိဒ္ဒံ ဩက္ကမန္တောပိ သတော သမ္ပဇာနော ဟောတီ’’တိ. ဧတံ ပနာတိ ‘‘နိဒ္ဒံ ဩက္ကမန္တောပိ သတော သမ္ပဇာနော ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တနယံ ဝဒတိ. ဉာဏဓာတုကန္တိ န ရောစယိံသူတိ နိဒ္ဒေါက္ကမနေပိ ဇာဂရဏေ ပဝတ္တဉာဏသဘာဝမေဝါတိ န ရောစယိံသု ပေါရာဏာ. နိရန္တရံ ဘဝင်္ဂစိတ္တေသု ဝတ္တမာနေသု သတိသမ္ပဇညာသမ္ဘဝေါတိ အဓိပ္ပါယော. ပုရိမသ္မိဉှိ နယေ သတိသမ္ပဇညဿ အသံဝရော၊ န ဘဝင်္ဂဿ. ဣန္ဒြိယသံဝရော၊ ဘောဇနေ မတ္တညုတာ၊ ဇာဂရိယာနုယောဂေါတိ ဣမေဟိ တိဝင်္ဂိကာ၊ နိမိတ္တာနုဗျဉ္ဇနပရိဝဇ္ဇနာဒိ သဗ္ဗံ ဝိပဿနာပက္ခိကမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော.
တာနေဝါတိ ဝိပဿနာက္ခဏေ ပဝတ္တာနိ ဣန္ဒြိယာဒီနိ. ယာဝ အရဟတ္တာ ဒေသနာ ဝိတ္ထာရတော ကထေတဗ္ဗာ. ပါဠိယံ ပန ‘‘ယောနိ စဿ အာရဒ္ဓါ ဟောတိ အာသဝါနံ ခယာယာ’’တိ သင်္ခေပေန ကထိတာ.
ရထောပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.