၃. လောကန္တဂမနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၆. လောကိယန္တိ ဧတ္ထ သတ္တကာယဘူတဂါမာဒီတိ လောကော၊ စက္ကဝါဠော. သင်္ခါရော ပန လုဇ္ဇနပလုဇ္ဇနဋ္ဌေန လောကော. အန္တန္တိ ဩသာနံ. သဗ္ဗညုတညာဏေန သံသန္ဒိတွာတိ သဗ္ဗညုတညာဏဂတိယာ သမာနေတွာ အဝိရောဓေတွာ. ထောမေဿာမီတိ ပသံသိဿာမိ.

ဧဝံသမ္ပတ္တိကန္တိ ဧဝံသမ္ပဇ္ဇနကံ ဧဝံပဿိတဗ္ဗံ ဣဒံ မမ အဇ္ဈေသနံ. တေနာဟ ‘‘ဤဒိသန္တိ အတ္ထော’’တိ. ဇာနံ ဇာနာတီတိ သဗ္ဗညုတညာဏေန ဇာနိတဗ္ဗံ ဇာနာတိ ဧဝ. န ဟိ ပဒေသညာဏေ ဌိတော ဇာနိတဗ္ဗံ သဗ္ဗံ ဇာနာတိ. ဥက္ကဋ္ဌနိဒ္ဒေသေန ဟိ အဝိသေသဂ္ဂဟဏေန စ ‘‘ဇာန’’န္တိ ဣမိနာ နိရဝသေသံ ဉေယျဇာတံ ပရိဂ္ဂယှတီတိ တဗ္ဗိသယာယ ဇာနနကိရိယာယ သဗ္ဗညုတညာဏမေဝ ကရဏံ ဘဝိတုံ ယုတ္တံ. ပကရဏဝသေန ‘‘ဘဂဝါ’’တိ ပဒသန္နိဓာနေန စ အယမတ္ထော ဝိဘာဝေတဗ္ဗော. ပဿိတဗ္ဗမေဝ ပဿတီတိ ဒိဗ္ဗစက္ခု-ပညာစက္ခု-ဓမ္မစက္ခု-ဗုဒ္ဓစက္ခု-သမန္တစက္ခု-သင်္ခါတေဟိ ဉာဏစက္ခူဟိ ပဿိတဗ္ဗံ ပဿတိ ဧဝ. အထ ဝါ ဇာနံ ဇာနာတီတိ ယထာ အညေ သဝိပလ္လာသာ ကာမရူပပရိညာဝါဒိနော ဇာနန္တာပိ ဝိပလ္လာသဝသေန ဇာနန္တိ၊ န ဧဝံ ဘဂဝါ. ဘဂဝါ ပန ပဟီနဝိပလ္လာသတ္တာ ဇာနန္တော ဇာနာတိ ဧဝ၊ ဒိဋ္ဌိဒဿနဿ အဘာဝါ ပဿန္တော ပဿတိ ဧဝါတိ အတ္ထော.

ဒဿနပရိဏာယကဋ္ဌေနာတိ ယထာ စက္ခု သတ္တာနံ ဒဿနတ္ထံ ပရိဏေတိ သာဓေတိ၊ ဧဝံ လောကဿ ယာထာဝဒဿနသာဓနတောပိ ဒဿနကိစ္စပရိဏာယကဋ္ဌေန စက္ခုဘူတော၊ ပညာစက္ခုမယတ္တာ ဝါ သယမ္ဘူဉာဏေန ပညာစက္ခုံ ဘူတော ပတ္တောတိ ဝါ စက္ခုဘူတော. ဉာဏဘူတောတိ ဧတဿ စ ဧဝမေဝ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဓမ္မာ ဝါ ဗောဓိပက္ခိယာ၊ တေဟိ ဥပ္ပန္နတ္တာ လောကဿ စ တဒုပ္ပါဒနတော အနညသာဓာရဏံ ဝါ ဓမ္မံ ပတ္တော အဓိဂတောတိ ဓမ္မဘူတော. ‘‘ဗြဟ္မာ’’ဝုစ္စတိ သေဋ္ဌဋ္ဌေန မဂ္ဂဉာဏံ၊ တေန ဥပ္ပန္နတ္တာ လောကဿ စ တဒုပ္ပါဒနတော တဉ္စ သယမ္ဘူဉာဏေန ပတ္တောတိ ဗြဟ္မဘူတော. စတုသစ္စဓမ္မံ ဝဒတီတိ ဝတ္တာ. စိရံ သစ္စပဋိဝေဓံ ပဝတ္တေန္တော ဝဒတီတိ ပဝတ္တာ. အတ္ထံ နီဟရိတွာတိ ဒုက္ခာဒိအတ္ထံ ဥဒ္ဓရိတွာ. ပရမတ္ထံ ဝါ နိဗ္ဗာနံ ပါပယိတာ. အမတသစ္ဆိကိရိယံ သတ္တေသု ဥပ္ပါဒေန္တော အမတံ ဒဒါတီတိ အမတဿ ဒါတာ. ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မာနံ တဒါယတ္တဘာဝတော ဓမ္မဿာမီ. ပုနပ္ပုနံ ယာစာပေန္တော ဘာရိယံ ကရောန္တော ဂရုံ ကရောတိ နာမ၊ တထာ ဒုဝိညေယျံ ကတွာ ကထေန္တောပိ.

စက္ခုနာ ဝိဇ္ဇမာနေန လောကသညီ ဟောတိ၊ န တသ္မိံ အသတိ. န ဟိ အဇ္ဈတ္တိကာယတနဝိရဟေန လောကသမညာ အတ္ထိ. တေနာဟ ‘‘စက္ခုဉှိ လောကော’’တိအာဒိ. အပ္ပဟီနဒိဋ္ဌီတိ အသမူဟတသက္ကာယဒိဋ္ဌိကော ဃနဝိနိဗ္ဘောဂံ ကာတုံ အသက္ကောန္တော သမုဒါယံ ဝိယ အဝယဝံ ‘‘လောကော’’တိ သဉ္ဇာနာတိ စေဝ မညတိ စ. တထာတိ ဣမိနာ ‘‘လောကောတိ သဉ္ဇာနာတိ စေဝ မညတိ စာ’’တိ ပဒတ္တယံ အာကဍ္ဎတိ. တဿာတိ ပုထုဇ္ဇနဿ၊ စက္ကဝါဠလောကဿ ဝါ. စက္ခာဒိမေဝ ဟိ သဟောကာသေန ‘‘စက္ကဝါဠော’’တိ ပုထုဇ္ဇနော သဉ္ဇာနာတိ. ဂမနေနာတိ ပဒသာ ဂမနေန. န သက္ကာ တေသံ အနန္တတ္တာ. လုဇ္ဇနဋ္ဌေနာတိ အဘိသင်္ခါရလောကဝသေန လောကဿ အန္တံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ. တဿ အန္တော နာမ နိဗ္ဗာနံ. တံ ပတ္တုံ သက္ကာ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ ပတ္တဗ္ဗတ္တာ. စက္ကဝါဠလောကဿ ပန အန္တော နာမ၊ နတ္ထိ တဿ ဂမနေန အပ္ပတ္တဗ္ဗတ္တာ.

ဣမေဟိ ပဒေဟီတိ ဣမေဟိ ဝါကျဝိဘာဂေဟိ ပဒေဟိ. တာနိ ပန အက္ခရသမုဒါယလက္ခဏာနီတိ အာဟ ‘‘အက္ခရသမ္ပိဏ္ဍနေဟီ’’တိ. ပါဋိယေက္ကအက္ခရေဟီတိ တသ္မိံ တသ္မိံ ပဒေ ပဋိနိယတသန္နိဝေသေဟိ ဝိသုံ ဝိသုံ စိတ္တေန ဂယှမာနေဟိ အက္ခရေဟီတိ အတ္ထော.

ဂမနဋ္ဌေန ‘‘ပဏ္ဍာ’’ ဝုစ္စတိ ပညာ၊ တာယ ဣတော ဂတော ပတ္တောတိ ပဏ္ဍိတော၊ ပညဝါ. မဟာပညတာ နာမ ပဋိသမ္ဘိဒါဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘မဟန္တေ အတ္ထေ’’တိအာဒိ. ယထာ တန္တိ ဧတ္ထ တန္တိ နိပါတမတ္တံ ပဌမဝိကပ္ပေ၊ ဒုတိယဝိကပ္ပေ ပန ပစ္စာမသနန္တိ အာဟ ‘‘တံ ဗျာကတ’’န္တိ.

လောကန္တဂမနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.