၂. မာလုကျပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၉၅. အပသာဒေတီတိ တဇ္ဇေတိ. ဥဿာဒေတီတိ ဥက္ကံသေတိ. အယံ ကိရ ထေရော မာလုကျပုတ္တော. ပမဇ္ဇိတွာတိ ယောနိသောမနသိကာရဿ အနနုယုဇ္ဇနေန ပမဇ္ဇိတွာ.

ယတြာတိ ပစ္စတ္တံ ဝစနာလင်္ကာရေ. နာမာတိ အသမ္ဘာဝနေ အပသာဒနပက္ခေ၊ ဥဿာဒနပက္ခေ ပန သမ္ဘာဝနေ. ကိံ ဇာတန္တိ ကိံ တေန မဟလ္လကဘာဝေန ဇာတန္တိ မဟလ္လကဘာဝံ တိဏာယပိ အမညမာနော ဝဒတိ. တေနာဟ ‘‘ယဒိ။ပေ။ အနုဂ္ဂဏှန္တော’’တိ. အနုဂ္ဂဏှန္တောတိ အစိန္တေန္တော. မာဒိသာနံ ဘဂဝတော ဩဝါဒေါ ဥပကာရာဝဟောတိ ဧတရဟိ ဩဝါဒဉ္စ ပသံသန္တော.

‘‘အဒိဋ္ဌာ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ’’တိအာဒိနာ ပရိကပ္ပဝသေန ဝုတ္တနိဒဿနံ ‘‘ယထာ ဧတေသု ဆန္ဒာဒယော န ဟောန္တိ၊ ဧဝမိတရေသုပိ ပရိညာတေသူ’’တိ နယပဋိပဇ္ဇနတ္ထံ၊ တေသမ္ပိ ဣမေဟိ သမာနေတဗ္ဗတ္တာ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သုပိနကူပမာ ကာမာ’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၃၄၊ ၂.၄၆၊ ပါစိ. ၄၁၇၊ စူဠဝ. ၆၅).

စက္ခုဝိညာဏေန ဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌမတ္တန္တိ စက္ခုဝိညာဏဿ ရူပါယတနံ ယတ္တကော ဂဟဏာကာရော၊ တတ္တကံ. ကိတ္တကံ ပမာဏန္တိ အတ္တသံဝေဒိယံ ပရဿ န ဒိသိတဗ္ဗံ၊ ကပ္ပနာမတ္တံ ရူပံ. တေနာဟ ‘‘စက္ခုဝိညာဏံ ဟီ’’တိအာဒိ. ရူပေတိ ရူပါယတနေ. ရူပမတ္တမေဝါတိ နီလာဒိဘေဒံ ရူပါယတနမတ္တံ၊ န နီလာဒိ. ဝိသေသနိဝတ္တနတ္ထော ဟိ အယံ မတ္တ-သဒ္ဒေါ. ယဒိ ဧဝံ၊ ဧဝ-ကာရော ကိမတ္ထိယော? စက္ခုဝိညာဏဉှိ ရူပါယတနေ လဗ္ဘမာနမ္ပိ နီလာဒိဝိသေသံ ‘‘ဣဒံ နီလံ နာမ၊ ဣဒံ ပီတံ နာမာ’’တိ န ဂဏှာတိ. ကုတော နိစ္စာနိစ္စာဒိသဘာဝတ္ထန္တိ သံဟိတဿပိ နိဝတ္တနတ္ထံ ဧဝကာရဂ္ဂဟဏံ. တေနာဟ ‘‘န နိစ္စာဒိသဘာဝ’’န္တိ. သေသဝိညာဏေဟိပီတိ ဇဝနဝိညာဏေဟိပိ.

ဒိဋ္ဌံ နာမ စက္ခုဝိညာဏံ ရူပါယတနဿ ဒဿနန္တိ ကတွာ. တေနာဟ ‘‘ရူပေ ရူပဝိဇာနန’’န္တိ. စက္ခုဝိညာဏမတ္တမေဝါတိ ယတ္တကံ စက္ခုဝိညာဏံ ရူပါယတနေ ဂဟဏမတ္တံ၊ တံမတ္တမေဝ မေ သဗ္ဗံ စိတ္တံ ဘဝိဿတီတိ အတ္ထော. ‘‘ရာဂါဒိရဟေနာ’’တိ ဝါ ပါဌော. ဒိဋ္ဌံ နာမ ပဒတ္ထတော စက္ခုဝိညာဏေန ဒိဋ္ဌံ ရူပံ. တတ္ထေဝါတိ စက္ခုဝိညာဏေန ဒိဋ္ဌမတ္တေ ရူပေ. စိတ္တတ္တယံ ဒိဋ္ဌမတ္တံ နာမ စက္ခုဝိညာဏံ ဝိယ ရာဂါဒိဝိရဟေန ပဝတ္တနတော. တေနာဟ ‘‘ယထာ တ’’န္တိ အာဒိ.

မနောဒွါရာဝဇ္ဇနေန ဝိညာတာရမ္မဏံ ဝိညာတန္တိ အဓိပ္ပေတံ ရာဂါဒိဝိရဟေန ဝိညေယျတော. တေနာဟ ‘‘ယထာ အာဝဇ္ဇနေနာ’’တိအာဒိ.

တဒါတိ တသ္မိံ ကာလေ၊ န တတော ပဋ္ဌာယာတိ အယမေတ္ထ အတ္ထောတိ ဒဿေတိ. ‘‘ဒိဋ္ဌမတ္တ’’န္တိအာဒိနာ ယေသံ ရာဂါဒီနံ နိဝတ္တနံ အဓိပ္ပေတံ၊ တေ ‘‘တေနာ’’တိ ဧတ္ထ တ-သဒ္ဒေန ပစ္စာမသီယန္တီတိ ‘‘တေန ရာဂေန ဝါ ရတ္တော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ ဝိသယေ ဘုမ္မံ၊ ဝိသယဘာဝေါ စ ဝိသယိနာ သမ္ဗန္ဓဝသေန ဣစ္ဆိတဗ္ဗောတိ ဝုတ္တံ ‘‘ပဋိဗဒ္ဓေါ’’တိအာဒိ.

သတီတိ ရူပဿ ယထာသဘာဝသလ္လက္ခဏာ သတိ မုဋ္ဌာ ပိယနိမိတ္တမနသိကာရေန အနုပ္ပဇ္ဇနတော န ဒိဿတိ နပ္ပဝတ္တတိ. အဇ္ဈောသာတိ အဇ္ဈောသာယ. ဂိလိတွာ ပရိနိဋ္ဌပေတွာ အတ္တနိယကရဏေန.

အဘိဇ္ဈာ စ ဝိဟေသာ စာတိ ကရဏတ္ထေ ပစ္စတ္တဝစနန္တိ အာဟ – ‘‘အဘိဇ္ဈာယ စ ဝိဟေသာယ စာ’’တိ. အတ္ထဝသေန ဝိဘတ္တိပရိဏာမောတိ အာဟ – ‘‘အဘိဇ္ဈာဝိဟေသာဟီ’’တိ. အာစိနန္တဿာတိ ဝဍ္ဎေန္တဿ. ပဋိဿတောတိ ပတိဿတော သဗ္ဗတ္ထ သတိယာ ယုတ္တော. သေဝတော စာပီတိ ဧတ္ထ စ-သဒ္ဒေါ အပိ-သဒ္ဒေါ စ နိပါတမတ္တန္တိ ‘‘သေဝန္တဿ’’ဣစ္စေဝ အတ္ထော ဝုတ္တော.

မာလုကျပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.