၆. သီဟသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၈. သီဟောတိ ပရိဿယသဟနတော ပဋိပက္ခဟနနတော စ ‘‘သီဟော’တိ လဒ္ဓနာမော မိဂါဓိပတိ. စတ္တာရောတိ စ သမာနေပိ သီဟဇာတိကဘာဝေ ဝဏ္ဏဝိသေသာဒိသိဒ္ဓေန ဝိသေသေန စတ္တာရော သီဟာ. တေ ဣဒါနိ နာမတော ဝဏ္ဏတော အာဟာရတော ဒဿေတွာ ဣဓာဓိပ္ပေတသီဟံ နာနပ္ပကာရတော ဝိဘာဝေတုံ ‘‘တိဏသီဟော’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တိဏဘက္ခော သီဟော တိဏသီဟော ပုရိမပဒေ ဥတ္တရပဒလောပေန ယထာ ‘‘သာကပတ္ထိဝေါ’’တိ. ကာဠဝဏ္ဏတာယ ကာဠသီဟော. တထာ ပဏ္ဍုသီဟော. တေနာဟ ‘‘ကာဠသီဟော ကာဠဂါဝိသဒိသော၊ ပဏ္ဍုသီဟော ပဏ္ဍုပလာသဝဏ္ဏဂါဝိသဒိသော’’တိ. ရတ္တကမ္ဗလဿ ဝိယ ကေသရော ကေသရကလာပေါ ဧတဿ အတ္ထီတိ ကေသရီ. လာခါရသပရိကမ္မကတေဟိ ဝိယ ပါဒပရိယန္တေဟီတိ ယောဇနာ.

ကမ္မာနုဘာဝသိဒ္ဓအာဓိပစ္စမဟေသက္ခတာဟိ သဗ္ဗမိဂဂဏဿ ရာဇာ သုဝဏ္ဏဂုဟတော ဝါတိအာဒိ ‘‘သီဟဿ ဝိဟာရော ကိရိယာ ဧဝံ ဟောတီ’’တိ ကတွာ ဝုတ္တံ.

သမံ ပတိဋ္ဌာပေတွာတိ သဗ္ဗဘာဂေဟိ သမမေဝ ဘူမိယံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ. အာကဍ္ဎိတွာတိ ပုရတော အာကဍ္ဎိတွာ. အဘိဟရိတွာတိ အဘိမုခံ ဟရိတွာ. သင်္ဃာတန္တိ ဝိနာသံ. ဝီသတိယဋ္ဌိကံ ဌာနံ ဥသဘံ.

သမသီဟောတိ သမဇာတိကော သမဘာဂေါ စ သီဟော. သမာနောသ္မီတိ ဒေသနာမတ္တံ၊ သမပ္ပဘာဝတာယပိ န ဘာယတိ. သက္ကာယဒိဋ္ဌိဗလဝတာယာတိ ‘‘ကေ အညေ အမှေဟိ ဥတ္တရိတရာ၊ အထ ခေါ မယမေဝ မဟာဗလာ’’တိ ဧဝံ ဗလာတိမာနနိမိတ္တာယ အဟင်္ကာရဟေတုဘူတာယ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ ဗလဘာဝေန. သက္ကာယဒိဋ္ဌိပဟီနတ္တာတိ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ ပဟီနတ္တာ နိရဟင်္ကာရတ္တာ အတ္တသိနေဟဿ သုဋ္ဌု သမုဂ္ဃါဋိတတ္တာ န ဘာယတိ.

တထာ တထာတိ သီဟသဒိသတာဒိနာ တေန တေန ပကာရေန အတ္တာနံ ကထေသီတိ ဝတွာ တမတ္ထံ ဝိဝရိတွာ ဒဿေတုံ ‘‘သီဟောတိ ခေါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

ကတာဘိနီဟာရဿ လောကနာထဿ ဗောဓိယာ နိယတဘာဝပ္ပတ္တိယာ ဧကန္တဘာဝီဗုဒ္ဓဘာဝေါတိ ကတွာ ‘‘တီသု ပါသာဒေသု နိဝါသကာလော၊ မဂဓရညော ပဋိညာဒါနကာလော၊ ပါယာသဿ ပရိဘုတ္တကာလော’’တိအာဒိနာ အဘိသမ္ဗောဓိတော ပုရိမာဝတ္ထာပိ သီဟသဒိသံ ကတွာ ဒဿိတာ. ဘာဝိနိ၊ ဘူတောပစာရောပိ ဟိ လောကဝေါဟာရော. ဝိဇ္ဇာဘာဝသာမညတော ဘူတဝိဇ္ဇာ ဣတရဝိဇ္ဇာပိ ဧကဇ္ဈံ ဂဟေတွာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒသမ္မသနတော တံ ပုရေတရံ သိဒ္ဓံ ဝိပါကံ ဝိယ ကတွာ အာဟ ‘‘တိဿော ဝိဇ္ဇာ ဝိသောဓေတွာ’’တိ. အနုလောမပဋိလောမတော ပဝတ္တဉာဏဝသေန ‘‘ယမကဉာဏမန္ထနေနာ’’တိ ဝုတ္တံ.

တတ္ထ ဝိဟရန္တဿာတိ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ ဝိဟရန္တဿ. ဧကာဒသမေ ဒိဝသေတိ သတ္တသတ္တာဟတော ပရံ ဧကာဒသမေ ဒိဝသေ. အစလပလ္လင်္ကေတိ ဣသိပတနေ ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနတ္ထံ နိသိန္နပလ္လင်္ကေ. တမ္ပိ ဟိ ကေနစိ အပ္ပဋိဝတ္တိယဓမ္မစက္ကပဝတ္တနတ္ထံ နိသဇ္ဇာတိ ကတွာ ဝဇိရာသနံ ဝိယ အစလပလ္လင်္ကံ ဝုစ္စတိ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ပဒေတိ ‘‘ဒွေမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အန္တာ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တေ ဣမသ္မိံ သဒ္ဓမ္မကောဋ္ဌာသေ. ဓမ္မဃောသော။ပေ။ ဒသသဟဿိလောကဓာတုံ ပဋိစ္ဆာဒေသိ ‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဌိတာ သုဏန္တူ’’တိ အဓိဋ္ဌာနေန. သောဠသဟာကာရေဟီတိ ‘‘ဒုက္ခပရိညာ၊ သမုဒယပ္ပဟာနံ၊ နိရောဓသစ္ဆိကိရိယာ၊ မဂ္ဂဘာဝနာ’’တိ ဧဝံ ဧကေကသ္မိံ မဂ္ဂေ စတ္တာရိ စတ္တာရိ ကတွာ သောဠသဟိ အာကာရေဟိ.

ဝုတ္တောယေဝ၊ န ဣဓ ဝတ္တဗ္ဗော၊ တသ္မာ တတ္ထ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ အဓိပ္ပါယော. ယသ္မာ စ အပရေဟိပိ အဋ္ဌဟိ ကာရဏေဟိ ဘဂဝါ တထာဂတောတိ အာရဘိတွာ ဥဒါနဋ္ဌကထာဒီသုပိ (ဥဒါ. အဋ္ဌ. ၁၈၊ ဣတိဝု. ၃၈) တထာဂတပဒဿ အတ္ထော ဝုတ္တော ဧဝ၊ တသ္မာ တတ္ထ ဝုတ္တနယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ယဒိပိ ဘဂဝါ န ဗောဓိပလ္လင်္ကေ နိသိန္နမတ္တောဝ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဇာတော၊ တထာပိ တာယ နိသဇ္ဇာယ နိသိန္နောဝ ပနုဇ္ဇ သဗ္ဗပရိဿယံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဇာတော. တထာ ဟိ တံ ‘‘အပရာဇိတပလ္လင်္က’’န္တိ ဝုစ္စတိ. တသ္မာ ‘‘ယာဝ ဗောဓိပလ္လင်္ကာ ဝါ’’တိ ဝတွာ တေန အပရိတုဿန္တော ‘‘ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏာ ဝါ’’တိ အာဟ.

ဣတိ ရူပန္တိ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒေါ နိဒဿနတ္ထော. တေန ရူပံ သရူပတော ပရိမာဏတော ပရိစ္ဆေဒတော ဒဿိတန္တိ အာဟ ‘‘ဣဒံ ရုပ’’န္တိအာဒိ. ‘‘ဣဒံ ရူပ’’န္တိ ဟိ ဣမိနာ ဘူတုပါဒါယဘေဒရူပံ သရူပတော ဒဿိတံ. ဧတ္တကံ ရူပန္တိ ဣမိနာ တံ ပရိမာဏတော ဒဿိတံ. တဿ စ ပရိမာဏဿ ဧကန္တဘာဝဒဿနေန ‘‘န ဣတော ဘိယျော ရူပံ အတ္ထီ’’တိ ဝုတ္တံ. သဘာဝတောတိ သလက္ခဏတော. သရသတောတိ သကိစ္စတော. ပရိယန္တတောတိ ပရိမာဏပရိယန္တတော. ပရိစ္ဆေဒတောတိ ယတ္တကေ ဌာနေ တဿ ပဝတ္တိ၊ တဿ ပရိစ္ဆေဒနတော. ပရိစ္ဆိန္ဒနတောတိ ပရိယောသာနပ္ပတ္တိတော. တံ သဗ္ဗံ ဒဿိတံ ဟောတိ ယထာဝုတ္တေန ဝိဘာဂေန. အယံ ရူပဿ သမုဒယော နာမာတိ အယံ အာဟာရာဒိ ရူပဿ သမုဒယော နာမ. တေနာဟ ‘‘ဧတ္တာဝတာ’’တိအာဒိ. အတ္ထင်္ဂမောတိ နိရောဓော. ‘‘အာဟာရသမုဒယာ အာဟာရနိရောဓာ’’တိ စ အသာဓာရဏမေဝ ဂဟေတွာ သေသေ အာဒိ-သဒ္ဒေန သင်္ဂဏှာတိ.

ပဏ္ဏာသလက္ခဏပဋိမဏ္ဍိတန္တိ ပဏ္ဏာသဥဒယဗ္ဗယလက္ခဏဝိဘူသိတံ သမုဒယတ္ထင်္ဂမဂဟဏတော. ခီဏာသဝတ္တာတိ အနဝသေသံ သာဝသေသဉ္စ အာသဝါနံ ပရိက္ခီဏတ္တာ. အနာဂါမီနမ္ပိ ဟိ ဘယံ စိတ္တုတြာသော စ န ဟောတီတိ. ဉာဏသံဝေဂေါ ဘယတူပဋ္ဌာနဉာဏံ. ဣတရေသံ ပန ဒေဝါနန္တိ အခီဏာသဝေ ဒေဝေ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ဘောတိ ဓမ္မာလပနမတ္တန္တိ ဝါစသိကံ တထာလပနမတ္တံ.

စက္ကန္တိ သတ္ထု အာဏာစက္ကံ၊ တံ ပန ဓမ္မတော အာဂတန္တိ ဓမ္မစက္ကံ. တတ္ထ အရိယသာဝကာနံ ပဋိဝေဓဓမ္မတော အာဂတန္တိ ဓမ္မစက္ကံ. ဣတရေသံ ဒေသနာဓမ္မတော အာဂတန္တိ ဓမ္မစက္ကံ. ဒုဝိဓေပိ ဉာဏံ ပဓာနန္တိ ဉာဏသီသေန ဝုတ္တံ ‘‘ပဋိဝေဓဉာဏမ္ပိ ဒေသနာဉာဏမ္ပီ’’တိ. ဣဒါနိ တံ ဉာဏဒွယံ သရူပတော ဒဿေတုံ ‘‘ပဋိဝေဓဉာဏံ နာမာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ယသ္မာ စဿ ဉာဏဿ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓတ္တာ ဘဂဝါ တာနိ သဋ္ဌိ နယသဟဿာနိ ဝေနေယျာနံ ဒဿေတုံ သမတ္ထော အဟောသိ၊ တသ္မာ တာနိ သဋ္ဌိ နယသဟဿာနိ တေန ဉာဏေန သဒ္ဓိံယေဝ သိဒ္ဓါနီတိ ကတွာ ဒဿေန္တော ‘‘သဋ္ဌိယာ စ နယသဟဿေဟိ ပဋိဝိဇ္ဈီ’’တိ အာဟ. တိပရိဝဋ္ဋန္တိ ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ စ၊ ပရိညေယျန္တိ စ၊ ပရိညာတန္တိ စ ဧဝံ တိပရိဝဋ္ဋံ၊ တံယေဝ ဒွါဒသာကာရံ. တန္တိ ဒေသနာဉာဏံ ပဝတ္တေတိ ဧသ ဘဂဝါ. အပ္ပဋိပုဂ္ဂလောတိ ပတိနိဓိဘူတပုဂ္ဂလရဟိတော. ဧကသဒိသဿာတိ နိဗ္ဗိကာရဿ.

သီဟသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.