၇. ခဇ္ဇနီယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၉. ဝိပဿနာဝသေနာတိ ဧတရဟိ ရူပဝေဒနာဒယော အနုဿရိတွာ ‘‘ပုဗ္ဗေပါဟံ ဧဝံဝေဒနော အဟောသိ’’န္တိ အတီတာနံ ရူပဝေဒနာဒီနံ ပစ္စုပ္ပန္နေဟိ ဝိသေသာဘာဝဒဿနာ ဝိပဿနာ၊ တဿာ ဝိပဿနာယ ဝသေန. ယွာယံ ‘‘န ဣဒံ အဘိညာဝသေနာ’’တိ ပဋိက္ခေပေါ ကတော၊ တဿ ကာရဏံ ဒဿေန္တော ‘‘အဘိညာဝသေန ဟီ’’တိအာဒိမာဟ. ခန္ဓပဋိဗဒ္ဓါ နာမ ဂေါတ္တဝဏ္ဏဟာရာဒယော. ဧဝံ အနုဿရန္တောတိ ယထာဝုတ္တဝိပဿနာဝသေန အနုဿရန္တော. သဘာဝဓမ္မာနံ ဧဝ အနုဿရဏဿ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘သုညတာပဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ.

ယသ္မာ တေ ဧဝ ရူပါဒယော နေဝ အတ္တာ၊ န အတ္တနိယာ အသာရာ အနိဿရာ၊ တသ္မာ တတော သုညာ၊ တေသံ ဘာဝေါ သုညတာ၊ တဿာ လက္ခဏံ ရုပ္ပနာဒိကံ ဒဿေတုံ.

ကိဉ္စာတိ ဟေတုအတ္ထဇောတကေ ကာရဏေ ပစ္စတ္တဝစနန္တိ အာဟ ‘‘ကိဉ္စာတိ ကာရဏပုစ္ဆာ၊ ကေန ကာရဏေန ရူပံ ဝဒေထာ’’တိ. ဧတန္တိ ဧတံ ဘူတုပါဒါယဘေဒံ ဓမ္မဇာတံ. ကေန ကာရဏေန ရူပံ နာမာတိ ကိံ ကာရဏံ နိဿာယ ရူပန္တိ ဝုစ္စတီတိ အတ္ထော. ကာရဏုဒ္ဒေသောတိ ကာရဏဿ ဥဒ္ဒိသနံ. ရုပ္ပတီတိ ဧတ္ထ ရူပံ နာမ သီတာဒိဝိရောဓိပစ္စယသန္နိပါတေန ဝိသဒိသုပ္ပတ္တိ. တေနာဟ ‘‘သီတေနပီ’’တိအာဒိ. ပဗ္ဗတပါဒေတိ စက္ကဝါဠပဗ္ဗတပါဒေ၊ သော ပန တတ္ထ အစ္စုဂ္ဂတော ပါကာရော ဝိယ ဌိတော. တထာ ဟိ တတ္ထ သတ္တာ ဩလမ္ဗန္တာ တိဋ္ဌန္တိ. ဟတ္ထပါသာဂတာတိ ဟတ္ထပါသံ အာဂတာ ဥပါဂတာ. တတ္ထာတိ တသ္မိံ ဟတ္ထပါသာဂတေ သတ္တေ. ဆိဇ္ဇိတွာတိ မုစ္ဆာပတ္တိယာ မုစ္စိတွာ၊ အင်္ဂပစ္စင်္ဂဥစ္ဆေဒဝသေန ဝါ ပရိစ္ဆိဇ္ဇိတွာ. အစ္စန္တခါရေ ဥဒကေတိ အာတပသန္တာပါဘာဝေန အတိသီတဘာဝမေဝ သန္ဓာယ အစ္စန္တခါရတာ ဝုတ္တာ သိယာ. န ဟိ တံ ကပ္ပသဏ္ဌာနဥဒကံ သမ္ပတ္တိကရမဟာမေဃဝုဋ္ဌံ ပထဝီသန္ဓာရကံ ကပ္ပဝိနာသဥဒကံ ဝိယ ခါရံ ဘဝိတုံ အရဟတိ၊ တထာ သတိ ပထဝီပိ ဝိလီယေယျာတိ. မဟိံသကရဋ္ဌံ နာမ ဟိမဝန္တပဒေသေ ဧကံ ရဋ္ဌံ.

အဝီစိမဟာနိရယေတိ သဥဿဒံ အဝီစိနိရယံ ဝုတ္တံ. ဂင်္ဂါပိဋ္ဌေတိ ဂင်္ဂါတီရေ.

သရန္တာ ဂစ္ဆန္တီတိ သရီသပပဒဿ အတ္ထံ ဝဒတိ. ဧတန္တိ ရုပ္ပနံ. ယထာ ကဌိနတာ ပထဝိယာ ပစ္စတ္တလက္ခဏံ၊ ဧဝံ ရုပ္ပနံ ရူပက္ခန္ဓဿ ပစ္စတ္တလက္ခဏံ၊ သဘာဝဘူတလက္ခဏန္တိ အတ္ထော.

ပုရိမသဒိသန္တိ ပုရိမေ ရူပက္ခန္ဓေ ဝုတ္တေန သဒိသံ. တံ ‘‘ကိန္တိ ကာရဏပုစ္ဆာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သုခံ ဣဋ္ဌာရမ္မဏံ. သုခါဒီနံ ဝေဒနာနံ. ပစ္စယတောတိ အာရမ္မဏပစ္စယတော. အယမတ္ထောတိ ‘‘သုခါရမ္မဏံ သုခန္တိ ဝုစ္စတီ’’တိ အယမတ္ထော. ဥတ္တရပဒလောပေန ဟေသ နိဒ္ဒေသော. ဝေဒယတီတိ အနုဘဝတိ. ဝေဒယိတလက္ခဏာတိ အနုဘဝနလက္ခဏာ.

နီလပုပ္ဖေတိ နီလဝဏ္ဏပုပ္ဖေ. ဝတ္ထေ ဝါတိ နီလဝတ္ထေ. ဝါ-သဒ္ဒေန ဝဏ္ဏဓာတုအာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ. အပ္ပနံ ဝါ ဈာနံ ဝါပေန္တော. ဥပ္ပဇ္ဇနသညာပီတိ ယံ ကိဉ္စိ နီလံ ရူပါယတနံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပဇ္ဇနသညာပိ၊ ယာ ပကိဏ္ဏကသညာတိ ဝုစ္စတိ.

ရူပတ္တာယာတိ ရူပဘာဝါယ. ယာဂုမေဝါတိ ယာဂုဘာဝိနမေဝ ဝတ္ထုံ. ယာဂုတ္တာယ ယာဂုဘာဝါယ. ပစတိ နာမ ပုဂ္ဂလော. ဧဝန္တိ ယထာ ယာဂုအာဒိဝတ္ထုံ ပုရိသော ယာဂုအာဒိအတ္ထာယ ပစတိ နိပ္ဖါဒေတိ၊ အယံ ဧဝံ ရုပ္ပနာဒိသဘာဝေ ဓမ္မသမူဟေ ယထာသကံ ပစ္စယေဟိ အဘိသင်္ခရိယမာနေ စေတနာပဓာနော ဓမ္မသမူဟော ပဝတ္တနတ္ထံ ဝိသေသပစ္စယော ဟုတွာ တေ အဘိသင်္ခရောတိ နိရောပေတိ နိဗ္ဗတ္တေတိ. တေနာဟ ‘‘ပစ္စယေဟီ’’တိအာဒိ. ရူပမေဝါတိ ရူပသဘာဝမေဝ၊ န အညံ သဘာဝံ. အဘိသင်္ခရောတီတိ ဣတရေဟိ ပစ္စယဓမ္မေဟိ အဓိကံ သုဋ္ဌု ပစ္စယတံ ကရောတိ. ‘‘ဥပဂစ္ဆတိ ယာပေတိ အာယူဟတီ’’တိ တဿေဝ ဝေဝစနာနိ. အဘိသင်္ခရဏမေဝ ဟိ အာယူဟနာဒီနိ. နိဗ္ဗတ္တေတီတိ တေသံ ဓမ္မာနံ ရုပ္ပနာဒိဘာဝေန နိဗ္ဗတ္တိယာ ပစ္စယော ဟောတီတိ အတ္ထော. စေတယိတလက္ခဏဿ သင်္ခါရဿာတိ ဣဒံ သင်္ခါရက္ခန္ဓဓမ္မာနံ စေတနာပဓာနတ္တာ ဝုတ္တံ. တထာ ဟိ ဘဂဝါ သုတ္တန္တဘာဇနီယေ သင်္ခါရက္ခန္ဓံ ဝိဘဇန္တေန စေတနာဝ ဝိဘတ္တာ.

ဝါတိင်္ဂဏံ ဗြဟတိဖလံ. စတုရဿဝလ္လီတိ တိဝုတာလတာ. အခါရိကန္တိ ခါရရသရဟိတံ၊ တံ ပန ပဏ္ဏဖလာဒိ. ယတ္ထ လောဏရသော အဓိကော၊ တံ လောဏိကန္တိ အာဟ ‘‘လောဏယာဂူ’’တိအာဒိ. အမ္ဗိလာဒိဘေဒံ ရသံ.

အာကာရသဏ္ဌာနဂဟဏဝသေနာတိ နီလပီတာဒိအာကာရဂဟဏဝသေန စေဝ ဝဋ္ဋစတုရဿာဒိသဏ္ဌာနဂဟဏဝသေန စ. ဝိနာပိ အာကာရသဏ္ဌာနာတိ အာကာရသဏ္ဌာနေဟိ ဝိနာ၊ တေ ဌပေတွာပိ. ပစ္စတ္တဘေဒဂဟဏဝသေနာတိ တဿ တဿ အာရမ္မဏဿ ပဘေဒဂဟဏဝသေန. အသမ္မောဟတောတိ ယာထာဝတော. ဝိသေသော ဝိသေသတ္ထဒီပနတော၊ အဝိသေသော အယံ ဓမ္မော အဝိသေသဒီပနတော. တေနာဟ ‘‘ဝိသေသော ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ. ဇာနနဉှိ အဝိသိဋ္ဌံ၊ တံ သမာသပဒတော ဥပသဂ္ဂါ ဝိသေသေန္တိ. တထာ ဟိ သဉ္ဇာနနပဒံ ပစ္စဘိညာဏနိမိတ္တံ အာကာရဂဟဏမတ္တံ ဗောဓေတိ၊ ဝိဇာနနပဒံ တတော ဝိသိဋ္ဌဝိသယဂဟဏံ. ပဇာနနပဒံ ပန တတောပိ ဝိသိဋ္ဌတရံ ပကာရတော အဝဗောဓံ ဗောဓေတိ. တေနာဟ ‘‘တဿာပီ’’တိအာဒိ. အာရမ္မဏသဉ္ဇာနနမတ္တမေဝါတိ နီလာဒိဘေဒဿ အာရမ္မဏဿ သလ္လက္ခဏမတ္တမေဝ. အဝဓာရဏေန လက္ခဏပဋိဝေဓတ္တံ နိဝတ္တေတိ. တေနာဟ ‘‘အနိစ္စ’’န္တိအာဒိ. ဉာဏသမ္ပယုတ္တစိတ္တေဟိ ဝိပဿန္တဿ ဝိပဿနာယ ပဂုဏဘာဝေ သတိ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တေန စိတ္တေနပိ ဝိပဿနာ ဟောတိယေဝါတိ အာဟ ‘‘အနိစ္စာဒိဝသေန လက္ခဏပဋိဝေဓဉ္စ ပါပေတီ’’တိ. ပဋိဝေဓန္တိ စ ဥပလဒ္ဓိမေဝ ဝဒတိ၊ န ပဋိဝိဇ္ဈနံ. တေနာဟ ‘‘ဥဿက္ကိတွာ ပနာ’’တိအာဒိ. ဥဿက္ကိတွာတိ ဥဿက္ကာပေတွာ မဂ္ဂပါတုဘာဝမ္ပိ ပါပေတိ အသမ္မောဟသဘာဝတ္တာ. ယထာ လက္ခဏပဋိဝေဓကာလေ သဉ္ဇာနနလက္ခဏဝသေန သညာဏအနုရူပဝသေနေဝ ပဝတ္တံ၊ ဧဝံ ဝိညာဏဝိဇာနနဝသေန ဝါယံ အနုရူပဝသေနေဝ ပဝတ္တတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဣဒါနိ တမတ္ထံ ဟေရညိကာဒိဥပမာယ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘ယထာ ဟီ’’တိအာဒိမာဟ. ဟိရညံ ဝုစ္စတိ ကဟာပဏံ၊ ဟိရညဇာနနေ နိယုတ္တော ဟေရညိကော. လောကဝေါဟာရေ အဇာတာ အသဉ္ဇာတာ ဗုဒ္ဓိ ဧတဿာတိ အဇာတဗုဒ္ဓိ၊ ဗာလဒါရကော. ဝေါဟာရကုသလော ဂါမဝါသီ ပုရိသော ဂါမိကပုရိသော. ဥပဘောဂပရိဘောဂါရဟတ္တာ ဥပဘောဂပရိဘောဂံ. တမ္ဗကံသမယတ္တာ ကူဋော. မဟာသာရတ္တာ ဆေကော. အဍ္ဎသာရတ္တာ ကရဋော. နိဟီနသာရတ္တာ သဏှော. ဧတ္ထ စ ယထာ ဟေရညိကော ကဟာပဏံ စိတ္တာဒိဘာဝတော ဥဒ္ဓံ ကူဋာဒိဘာဝံ ရူပဒဿနာဒိဝသေန ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနတောပိ ဇာနန္တော အနေကာကာရတော ဇာနာတိ၊ ဧဝံ ပညာ အာရမ္မဏံ နာနပ္ပကာရတော ဇာနာတိ ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ တာယ သဒ္ဓိံ ပဝတ္တမာနဝိညာဏမ္ပိ ယထာဝိသယံ အာရမ္မဏံ ဇာနာတိ.

ဧဝံ သွာယံ နေသံ ဇာနနေ ဝိသေသော အညေသံ အဝိသယော၊ ဗုဒ္ဓါနံ ဧဝ ဝိသယောတိ ဣဒံ ဝိသေသံ မိလိန္ဒပဉှေန ဝိဘာဝေတုံ ‘‘တေနာဟာ’’တိအာဒိမာဟ၊ တံ သုဝိညေယျမေဝ.

အတ္တသုညာနံ သဘာဝဓမ္မာနံ ဓမ္မမတ္တတာယ ကထိတတ္တာ ‘‘အနတ္တလက္ခဏံ ကထေတွာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂါ စ ယဒိ အဓိဂတာ၊ အရဟတ္တဿ အနဓိဂတတ္တာ ‘‘ဧကဒေသမတ္တေနာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တံ အနိစ္စလက္ခဏံ ဒဿေတုံ ဣဒံ ပဗ္ဗမာရဒ္ဓံ၊ ဣတရာနိ ဒွေ လက္ခဏာနိ တဿ ပရိဟာရဘာဝေနာတိ အဓိပ္ပါယော.

ယသ္မာ ပနေတ္ထ ‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိဒေသနာယ တီသု လက္ခဏေသု ဣဒမေဝ ပဓာနဘာဝေန ဒဿိတံ၊ ဣဒံ အပ္ပဓာနဘာဝေနာတိ န သက္ကာ ဝတ္တုံ၊ တသ္မာ ‘‘တီဏိ လက္ခဏာနိ သမောဓာနေတွာ ဒဿေတုမ္ပီ’’တိ ဝုတ္တံ. အပစိနာတီတိ အပစယဂါမိဓမ္မေ နိဝတ္တေတိ ဧကံသတော အပစယဂါမိပဋိပဒါယ ပရိပူရဏတော. တေနာဟ ‘‘နော အာစိနာတီ’’တိအာဒိ. ဝဋ္ဋံ ဝိနာသေတီတိ ဝိဓမတိ အဒဿနံ ဂမေတိ. နေဝ စိနာတီတိ န ဝဍ္ဎေတိ. တဒေဝါတိ တံ ဝဋ္ဋံ ဧဝ. ဝိဿဇ္ဇေတီတိ ဆဍ္ဍေတိ. ဝိကိရတီတိ ဝိဒ္ဓံသေတိ. ဝိဓူပေတီတိ ဝဋ္ဋတ္တယသင်္ခါတံ အဂ္ဂိက္ခန္ဓံ ဝိဂတဓူမံ ဝိဂတသန္တာပံ ကရောတီတိ အတ္ထောတိ အာဟ ‘‘နိဗ္ဗာပေတီ’’တိ.

ဧဝံ ပဿန္တိအာဒိ အနာဂါမိဖလေ ဌိတဿ အရိယသာဝကဿ အဂ္ဂမဂ္ဂဖလာဓိဂမာယ ဒေသနာတိ အဓိပ္ပါယေနာဟ ‘‘ဝဋ္ဋံ ဝိနာသေတွာ ဌိတံ မဟာခီဏာသဝံ ဒဿေဿာမီ’’တိ. ခီဏာသဝဿ အနာဂတဘာဝဒဿနံယေဝ၊ သဗ္ဗာ စာယံ ဟေဋ္ဌိမာ ဒေသနာ သုဒ္ဓဝိပဿနာကထာ၊ သဟပဌမမဂ္ဂါ ဝါ သဟဝိဇ္ဇူပမဓမ္မာ ဝါ ဝိပဿနာကထာတိ ဒဿေန္တော ‘‘ဧတ္တကေန ဌာနေနာ’’တိအာဒိမာဟ.

နမဿန္တိယေဝ မဟတာ ဂါရဝဗဟုမာနေန. တေနာဟ ‘‘နမော တေ ပုရိသာဇညာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ နိဒဿနံ ဒဿေန္တော ‘‘အာယသ္မန္တံ နီတတ္ထေရံ ဝိယာ’’တိ ဝတွာ တမတ္ထံ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘ထေရော’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ခုရဂ္ဂေယေဝါတိ ကေသောရောပနတ္ထံ ခုရဓာရာယ အဂ္ဂေ သီသေ ဌပိတေ တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာနမုခေန ဘာဝနံ အနုယုဉ္ဇန္တော အရဟတ္တံ ပတွာ. ဗြဟ္မဝိမာနာတိ ဗြဟ္မာနံ နိဝါသဘူတာ ဝိမာနာ.

ခဇ္ဇနီယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.