၃. ပုတ္တမံသူပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၃. ဝုတ္တနယမေဝါတိ ဟေဋ္ဌာ အာဟာရဝဂ္ဂဿ ပဌမသုတ္တေ ဝုတ္တနယမေဝ. လာဘသက္ကာရေနာတိ လာဘသက္ကာရသင်္ခါတာယ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယာတိ ကေစိ. လာဘသက္ကာရေ ဝါ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယာတိ အပရေ. ယော ဟိ လာဘသက္ကာရနိမိတ္တံ ပစ္စယေသု ဂေဓေန ဘိက္ခူနံ အပစ္စဝေက္ခိတပရိဘောဂေါ ဇာတော၊ တံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ ဘဂဝါ ဣမံ ဒေသနံ နိက္ခိပိ. ယမကမဟာမေဃောတိ ဟေဋ္ဌာ ဩလမ္ဗနဥပရိဥဂ္ဂမနဝသေန သတပဋလသဟဿပဋလော ယုဂဠမဟာမေဃော.
တိဋ္ဌန္တိ စေဝ ဘဂဝတိ ကတ္ထစိ နိဗဒ္ဓဝါသံ ဝသန္တေ၊ စာရိကမ္ပိ ဂစ္ဆန္တေ အနုဗန္ဓန္တိ စ. ဘိက္ခူနမ္ပိ ယေဘုယျေန ကပ္ပသတသဟဿံ တတော ဘိယျောပိ ပူရိတဒါနပါရမိသဉ္စယတ္တာ တဒါ မဟာလာဘသက္ကာရော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဧဝံ ဘိက္ခုသံဃဿပီ’’တိ. သက္ကတောတိ သက္ကာရပ္ပတ္တော. ဂရုကတောတိ ဂရုကာရပ္ပတ္တော. မာနိတောတိ ဗဟုမတော မနသာ ပိယာယိတော စ. ပူဇိတောတိ မာလာဒိပူဇာယ စေဝ စတုပစ္စယာဘိပူဇာယ စ ပူဇိတော. အပစိတောတိ အပစာယနပ္ပတ္တော. ယဿ ဟိ စတ္တာရော ပစ္စယေ သက္ကတွာ သုအဘိသင်္ခတေ ပဏီတပဏီတေ ဥပနေန္တိ၊ သော သက္ကတော. ယသ္မိံ ဂရုဘာဝံ ပစ္စုပဋ္ဌပေတွာ ဒေန္တိ၊ သော ဂရုကတော. ယံ မနသာ ပိယာယန္တိ ဗဟုမညန္တိ၊ သော ဗဟုမတော. ယဿ သဗ္ဗမေတံ ပူဇာဝသေန ကရောန္တိ၊ သော ပူဇိတော. ယဿ အဘိဝါဒနပစ္စုဋ္ဌာနဉ္ဇလိကမ္မာဒိဝသေန ပရမနိပစ္စကာရံ ကရောန္တိ၊ သော အပစိတော. ဘဂဝတိ ဘိက္ခုသံဃေ စ လောကော ဧဝံ ပဋိပန္နော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန။ပေ။ ပရိက္ခာရာန’’န္တိ (ဥဒါ. ၁၄၊ သံ. နိ. ၂.၇၀). လာဘဂ္ဂယသဂ္ဂပ္ပတ္တန္တိ လာဘဿ စ ယသဿ စ အဂ္ဂံ ဥက္ကံသံ ပတ္တံ.
ပဌမာဟာရဝဏ္ဏနာ
အဿာတိ ဘဂဝတော. ဓမ္မသဘာဝစိန္တာဝသေန ပဝတ္တံ သဟောတ္တပ္ပဉာဏံ ဓမ္မသံဝေဂေါ. ဓုဝပဋိသေဝနဋ္ဌာနဉှေတံ သတ္တာနံ၊ ယဒိဒံ အာဟာရပရိဘောဂေါ၊ တသ္မာ န တတ္ထ အပစ္စဝေက္ခဏမတ္တေန ပါရာဇိကံ ပညပေတုံ သက္ကာတိ အဓိပ္ပါယော. အာဟာရာတိ ‘‘ပစ္စယာ’’တိအာဒိနာ ပုဗ္ဗေ အာဟာရေသု ဝုတ္တဝိဓိံ သန္ဓာယ အာဟ ‘‘အာဟာရာ’’တိအာဒိ. ဣဒါနိ တတ္ထ ကတ္တဗ္ဗံ အတ္ထဝဏ္ဏနံ သန္ဓာယ ‘‘ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္ထမေဝါ’’တိ ဝုတ္တံ.
အာဒီနဝန္တိ ဒေါသံ. ဇာယာတိ ဘရိယာ. ပတီတိ ဘတ္တာ. အပေက္ခာသဒ္ဒါ စေတေ ပိတာပုတ္တသဒ္ဒါ ဝိယ၊ ပါဠိယံ ပန အာ-ကာရဿ ရဿတ္တံ သာနုနာသိကဉ္စ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘ဇာယမ္ပတိကာ’’တိ. သမ္မာ ဖလံ ဝဟတီတိ သမ္ဗလံ၊ သုခါဝဟန္တိ အတ္ထော. တထာ ဟိ တံ ‘‘ပထေ ဟိတန္တိ ပါထေယျ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. မဂ္ဂဿ ကန္တာရပရိယာပန္နတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ကန္တာရဘူတံ မဂ္ဂ’’န္တိ. ဒုလ္လဘတာယ တံ ဥဒကံ တတ္ထ တာရေတီတိ ကန္တာရံ၊ နိရုဒကံ မဟာဝနံ. ရုဠှီဝသေန ဣတရမ္ပိ မဟာဝနံ တထာ ဝုစ္စတီတိ အာဟ ‘‘စောရကန္တာရ’’န္တိအာဒိ. ပရရာဇူနံ ဝေရိအာဒီနဉ္စ ဝသေန သပ္ပဋိဘယမ္ပိ အရညံ ဧတ္ထေဝ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ပဉ္စဝိဓ’’န္တိ.
ဃနဃနဋ္ဌာနတောတိ မံသဿ ဗဟလဗဟလံ ထူလထူလံ ဟုတွာ ဌိတဋ္ဌာနတော. ‘‘တာဒိသဉှိ မံသံ ဂဟေတွာ သုက္ခာပိတံ ဝလ္လူရံ. သူလေ အာဝုနိတွာ ပက္ကမံသံ သူလမံသံ. ဝိရဠစ္ဆာယာယံ နိသီဒိံသု ဂန္တုံ အသမတ္ထော ဟုတွာ. ဂေါဝတကုက္ကုရဝတဒေဝတာယာစနာဒီဟီတိ ဂေါဝတကုက္ကုရဝတာဒိဝတစရဏေဟိ စေဝ ဒေဝတာယာစနာဒီဟိ ပဏိဓိကမ္မေဟိ စ မဟန္တံ ဒုက္ခံ အနုဘူတံ.
ယသ္မာ ပန သာသနေ သမ္မာပဋိပဇ္ဇန္တဿ ဘိက္ခုနော အာဟာရပရိဘောဂဿ ဩပမ္မဘာဝေန တေသံ ဇာယမ္ပတိကာနံ ပုတ္တမံသပရိဘောဂေါ ဣဓ ဘဂဝတာ အာနီတော၊ တသ္မာဿ နာနာကာရေဟိ ဩပမ္မတ္တံ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘တေသံ သော ပုတ္တမံသာဟာရော’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ သဇာတိမံသတာယာတိ သမာနဇာတိကမံသဘာဝေန၊ မနုဿမံသဘာဝေနာတိ အတ္ထော. မသုဿမံသဉှိ ကုလပ္ပသုတမနုဿာနံ အမနုညံ ဟောတိ အပရိစိတဘာဝတော ဂါရယှဘာဝတော စ၊ တတော ဧဝ ဉာတိအာဒိမံသတာယာတိအာဒိ ဝုတ္တံ. တရုဏမံသတာယာတိအာဒိ ပန သဘာဝတော အနဘိသင်္ခါရတော စ အမနုညာတိ ကတွာ ဝုတ္တံ. အဓူပိတတာယာတိ အဓူပိတဘာဝတော. မဇ္ဈတ္တဘာဝေယေဝ ဌိတာ. တတော ဧဝ နိစ္ဆန္ဒရာဂပရိဘောဂေ ဌိတာတိ ဝုတ္တံ ကန္တာရတော နိတ္ထရဏဇ္ဈာသယတာယ. ဣဒါနိ ယေ စ တေ အနပနီတာဟာရော၊ န ယာဝဒတ္ထပရိဘောဂေါ ဝိဂတမစ္ဆေရမလတာ သမ္မောဟာဘာဝေါ အာယတိံ တတ္ထ ပတ္ထနာဘာဝေါ သန္နိဓိကာရာဘာဝေါ အပရိစ္စဇနမဒတ္ထာဘာဝေါ အဟီဠနာ အဝိဝါဒပရိဘောဂေါ စာတိ ဥပမာယံ လဗ္ဘမာနာ ပကာရဝိသေသာ၊ တေ တထာ နီဟရိတွာ ဥပမေယျေ ယောဇေတွာ ဒဿေတုံ ‘‘န အဋ္ဌိနှာရုစမ္မနိဿိတဋ္ဌာနာနီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တံ ကာရဏန္တိ တံ တေသံ ဇာယမ္ပတီနံ ယာဝဒေဝ ကန္တာရနိတ္ထရဏတ္ထာယ ပုတ္တမံသပရိဘောဂသင်္ခါတံ ကာရဏံ.
နိဿန္ဒပါဋိကုလျတံ ပစ္စဝေက္ခန္တောပိ ကဗဠီကာရာဟာရံ ပရိဝီမံသတိ. ယထာ တေ ဇာယမ္ပတိကာတိအာဒိပိ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ. ‘‘ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗော အာဟာရော’’တိ ပဒံ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ဧသ နယော ဣတော ပရေသုပိ. အပဋိက္ခိပိတွာတိ အနပနေတွာ. ဝဋ္ဋကေန ဝိယ ကုက္ကုဋေန ဝိယ စာတိ ဝိသဒိသူဒါဟရဏံ. ဩဓိံ အဒဿေတွာတိ မဟန္တဂ္ဂဟဏဝသေန ဩဓိံ အကတွာ. သီဟေန ဝိယာတိ သဒိသူဒါဟရဏံ. သော ကိရ သပဒါနမေဝ ခါဒတိ.
အဂဓိတအမုစ္ဆိတာဒိဘာဝေန ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတော ‘‘အမစ္ဆရာယိတွာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အဗ္ဘန္တရေ အတ္တာ နာမ အတ္ထီတိ ဒိဋ္ဌိ အတ္တူပလဒ္ဓိ၊ တံသဟဂတေန သမ္မောဟေန အတ္တာ အာဟာရံ ပရိဘုဉ္ဇတီတိ. သတိသမ္ပဇညဝသေနပီတိ ‘‘အသိတေ ပီတေ ခါယိတေ သာယိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတီ’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တသတိသမ္ပဇညဝသေနပိ.
‘‘အဟော ဝတ မယံ။ပေ။ လဘေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ဝါ၊ ‘‘ဟိယျော ဝိယ။ပေ။ န လဒ္ဓ’’န္တိ အနုသောစနံ ဝါ အကတွာတိ ယောဇနာ.
‘‘သန္နိဓိံ န အကံသု၊ ဘူမိယံ ဝါ နိခဏိံသု၊ အဂ္ဂိနာ ဝါ ဈာပယိံသူ’’တိ န-ကာရံ အာနေတွာ ယောဇနာ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ.
ပိဏ္ဍပါတံ ဝါ အဟီဠေန္တေန ဒါယကံ ဝါ အဟီဠေန္တေန ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. သ ပတ္တပါဏီတိ သော ပတ္တဟတ္ထော. နာဝဇာနိယာတိ န အဝဇာနိယာ. အတိမညတီတိ အတိက္ကမိတွာ မညတိ၊ အဝဇာနာတီတိ အတ္ထော.
‘‘တီဟိ ပရိညာဟိ ပရိညာတေ’’တိ ဝတွာ တာဟိ ကဗဠီကာရာဟာရဿ ပရိဇာနနဝိဓိံ ဒဿေန္တော ‘‘ကထ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သဝတ္ထုကဝသေနာတိ သသမ္ဘာရဝသေန၊ သဘာဝတော ပန ရူပါဟရဏံ ဩဇမတ္တံ ဟောတိ. ဣဒဉှိ ကဗဠီကာရာဟာရဿ လက္ခဏံ. ကာမံ ရသာရမ္မဏံ ဇိဝှါပသာဒေ ပဋိဟညတိ၊ တေန ပန အဝိနာဘာဝတော သမ္ပတ္တဝိသယဂါဟိတာယ စ ဇိဝှါပသာဒဿ ‘‘ဩဇဋ္ဌမကရူပံ ကတ္ထ ပဋိဟညတီ’’တိ ဝုတ္တံ. တဿာတိ ဇိဝှါပသာဒဿ. ဣမေ ဓမ္မာတိ ဣမေ ယထာဝုတ္တဘူတုပါဒါယဓမ္မာ. တန္တိ ရူပခန္ဓံ. ပရိဂ္ဂဏှတောတိ ပရိဂ္ဂဏှန္တဿ. ဥပ္ပန္နာ ဖဿပဉ္စမကာ ဓမ္မာတိ သဗ္ဗေပိ ယေ ယထာနိဒ္ဓါရိတာ၊ တေဟိ သဟပ္ပဝတ္တာဝ သဗ္ဗေပိ ဣမေ. သရသလက္ခဏတောတိ အတ္တနော ကိစ္စတော လက္ခဏတော စ. တေသံ နာမရူပဘာဝေန ဝဝတ္ထပိတာနံ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ပစ္စယော ဝိညာဏံ. ‘‘တဿ သင်္ခါရာ တေသံ အဝိဇ္ဇာ’’တိ ဧဝံ ဥဒ္ဓံ အာရောဟနဝသေန ပစ္စယံ. အဓောဩရောဟနဝသေန ပန သဠာယတနာဒိကေ ပရိယေသန္တော အနုလောမပဋိလောမံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒံ ပဿတိ. သဠာယတနာဒယောပိ ဟိ ရူပါရူပဓမ္မာနံ ယထာရဟံ ပစ္စယဘာဝေန ဝဝတ္ထပေတဗ္ဗာတိ. ယာထာဝတော ဒိဋ္ဌတ္တာတိ ‘‘ဣဒံ ရူပံ၊ ဧတ္တကံ ရူပံ၊ န ဣတော ဘိယျော၊ ဣဒံ နာမံ၊ ဧတ္တကံ နာမံ၊ န ဣတော ဘိယျော’’တိ စ ယထာဘူတံ ဒိဋ္ဌတ္တာ. အနိစ္စာနုပဿနာ၊ ဒုက္ခာနုပဿနာ၊ အနတ္တာနုပဿနာ၊ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ၊ ဝိရာဂါနုပဿနာ၊ နိရောဓာနုပဿနာ၊ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာတိ ဣမာသံ သတ္တန္နံ အနုပဿနာနံ ဝသေန. သောတိ ကဗဠီကာရာဟာရော. တိလက္ခဏ။ပေ။ သင်္ခါတာယာတိ အနိစ္စတာဒီနံ တိဏ္ဏံ လက္ခဏာနံ ပဋိဝိဇ္ဈနဝသေန လက္ခဏဝန္တသမ္မသနဝသေန စ ပဝတ္တဉာဏသင်္ခါတာယ. ပရိညာတော ဟောတိ အနဝသေသတော နာမရူပဿ ဉာတတ္တာ တပ္ပရိယာပန္နတ္တာ စ အာဟာရဿ. တေနာဟ ‘‘တသ္မိံ ယေဝါ’’တိအာဒိ. ဆန္ဒရာဂါဝကဍ္ဎနေနာတိ ဆန္ဒရာဂဿ ပဇဟနေန.
ပဉ္စ ကာမဂုဏာ ကာရဏဘူတာ ဧတဿ အတ္ထီတိ ပဉ္စကာမဂုဏိကော. တေနာဟ ‘‘ပဉ္စကာမဂုဏသမ္ဘဝေါ’’တိ. ဧကိဿာ တဏှာယ ပရိညာ ဧကပရိညာ. သဗ္ဗဿ ပဉ္စကာမဂုဏိကဿ ရာဂဿ ပရိညာ၊ သဗ္ဗပရိညာ. တဒုဘယဿပိ မူလဘူတဿ အာဟာရဿ ပရိညာ မူလပရိညာ. ဣဒါနိ ဣမာ တိဿောပိ ပရိညာယော ဝိဘာဂေန ဒဿေတုံ ‘‘ယော ဘိက္ခူ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. ဇိဝှါဒွါရေ ဧကရသတဏှံ ပရိဇာနာတီတိ ဇိဝှါယ ရသံ သာယိတွာ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ ‘‘ယော ယမေတ္ထ ရသော၊ သော ဝတ္ထုကာမဝသေန ဩဇဋ္ဌမကရူပံ ဟောတိ ဇိဝှါယတနံ ပသာဒေါ. သော ကိံ နိဿိတော? စတုမဟာဘူတနိဿိတော. တံသဟဇာတော ဝဏ္ဏော ဂန္ဓော ရသော ဩဇာ ဇီဝိတိန္ဒြိယန္တိ ဣမေ ဓမ္မာ ရူပက္ခန္ဓော နာမ. ယော တသ္မိံ ရသေ အဿာဒေါ၊ အယံ ရသတဏှာ. တံသဟဂတာ ဖဿာဒယော ဓမ္မာ စတ္တာရော အရူပက္ခန္ဓာ’’တိအာဒိဝသေန. သဗ္ဗံ အဋ္ဌကထာယံ အာဂတဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေနာဟ ‘‘တေန ပဉ္စကာမဂုဏိကော ရာဂေါ ပရိညာတောဝ ဟောတီ’’တိ. တတ္ထ တေနာတိ ယော ဘိက္ခု ဇိဝှါဒွါရေ ရသတဏှံ ပရိဇာနာတိ၊ တေန. ကထံ ပန ဧကသ္မိံ ဒွါရေ တဏှံ ပရိဇာနတော ပဉ္စသု ဒွါရေသု ရာဂေါ ပရိညာတော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ကသ္မာ’’တိအာဒိ. တဿာယေဝါတိ တဏှာယ ဧဝ တဏှာသာမညတော ဧကတ္တနယဝသေန ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ ပဉ္စသု ဒွါရေသု. ဥပ္ပဇ္ဇနတောတိ ရူပရာဂါဒိဘာဝေန ဥပ္ပဇ္ဇနတော. လောဘော ဧဝ ဟိ တဏှာယနဋ္ဌေန ‘‘တဏှာ’’တိပိ၊ ရဇ္ဇနဋ္ဌေန ‘‘ရာဂေါ’’တိပိ ဝုစ္စတိ. တေနာဟ ‘‘သာယေဝ ဟီ’’တိအာဒိ. ဣဒါနိ ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ‘‘ယထာ’’တိအာဒိနာ ဥပမာယ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. ပဉ္စမဂ္ဂေ ဟနတောတိ ပဉ္စသု မဂ္ဂေသု သဉ္စရိတ္တံ ကရောန္တေန မဂ္ဂဂါမိနော ဟနန္တော ‘‘မဂ္ဂေ ဟနတော’’တိ ဝုတ္တော.
သဗျဉ္ဇနေ ပိဏ္ဍပါတသညိတေ ဘတ္တသမူဟေ မနုညေ ရူပေ ရူပသဒ္ဒါဒယော လဗ္ဘန္တိ၊ တတ္ထ ပဉ္စကာမဂုဏရာဂဿ သမ္ဘဝံ ဒဿေတုံ ‘‘ကထ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သတိသမ္ပဇညေန ပရိဂ္ဂဟေတွာတိ သဗ္ဗဘာဂိယေန ကမ္မဋ္ဌာနပရိပါလကေန ပရိဂ္ဂဟေတွာ. နိစ္ဆန္ဒရာဂပရိဘောဂေနာတိ မဂ္ဂါဓိဂမသိဒ္ဓေန နိစ္ဆန္ဒရာဂပရိဘောဂေန ပရိဘုတ္တေ. သောတိ ကာမဂုဏိကော ရာဂေါ.
တသ္မိံ သတီတိ ကဗဠီကာရာဟာရေ သတိ. တဿာတိ ပဉ္စကာမဂုဏိကရာဂဿ. ဥပ္ပတ္တိတောတိ ဥပ္ပဇ္ဇနတော. န ဟိ အာဟာရာလာဘေန ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလျပရေတဿ ကာမပရိဘောဂိစ္ဆာ သမ္ဘဝတိ. ဥပနိဇ္ဈာနစိတ္တန္တိ ရာဂဝသေန အညမညံ ဩလောကနစိတ္တံ.
နတ္ထိ တံ သံယောဇနန္တိ ပဉ္စဝိဓမ္ပိ ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယသံယောဇနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘တေန ရာဂေန။ပေ။ နတ္ထီ’’တိ. တေနာတိ ကာမရာဂေန. ဧတ္တကေနာတိ ယထာဝုတ္တာယ ဒေသနာယ. ကထေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဣမံ ပဌမာဟာရကထံ ကထေန္တေန ဓမ္မကထိကေန.
ပဌမာဟာရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဒုတိယာဟာရဝဏ္ဏနာ
ဒုတိယေတိ ဒုတိယေ အာဟာရေ. ဥဒ္ဒါလိတစမ္မာတိ ဥပ္ပါဋိတစမ္မာ၊ သဗ္ဗသော အပနီတစမ္မာတိ အတ္ထော. န သက္ကောတိ ဒုဗ္ဗလဘာဝတော၊ တထာ ဟိ ဣတ္ထီ ‘‘အဗလာ’’တိ ဝုစ္စတိ. သိလာကုဋ္ဋာဒီနန္တိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ဣဋ္ဌကကုဋ္ဋမတ္တိကာကုဋ္ဋာဒီနံ သင်္ဂဟော. ဥဏ္ဏနာဘီတိ မက္ကဋကံ. သရဗူတိ ဃရဂေါဠိကာ. ဥစ္စာလိင်္ဂပါဏကာ နာမ လောမသာ ပါဏကာ. အာကာသနိဿိတာတိ အာကာသစာရိနော. လုဉ္စိတွာတိ ဥပ္ပါဋေတွာ.
တိဿော ပရိညာတိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တာ ဉာတပရိညာဒယော တိဿော ပရိညာ. တမ္မူလကတ္တာတိ ဖဿမူလကတ္တာ. ဒေသနာ ယာဝ အရဟတ္တာ ကထိတာ သဗ္ဗသော ဝေဒနာသု ပရိညာတာသု ကိလေသာနံ လေသဿပိ အဘာဝတော.
ဒုတိယာဟာရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
တတိယာဟာရဝဏ္ဏနာ
အင်္ဂါရကာသုန္တိ အင်္ဂါရရာသိံ. ဖုဏန္တီတိ အတ္တနော ဥပရိ သယမေဝ အာကိရန္တီတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘နရာ ရုဒန္တာ ပရိဒဍ္ဎဂတ္တာ’’တိ. နရာတိ ပုရိသာတိ အတ္ထော၊ န မနုဿာ. ဘယဉှိ မံ ဝိန္ဒတီတိ ဘယဿ ဝသေန ကရောန္တော ဘယံ လဘတိ နာမ. သန္တရမာနောဝါတိ သုဋ္ဌု တရမာနော ဧဝ ဟုတွာ. ပေါရိသံ ဝုစ္စတိ ပုရိသပ္ပမာဏံ၊ တသ္မာ အတိရေကပေါရိသာ ပုရိသပ္ပမာဏတော အဓိကာ. တေနာဟ ‘‘ပဉ္စရတနပ္ပမာဏာ’’တိ. အဿာတိ ကာသုယာ. တဒဘာဝေတိ တေသံ ဇာလာဓူမာနံ အဘာဝေ. အာရကာဝဿာတိ အာရကာ ဧဝ အဿ.
အင်္ဂါရကာသု ဝိယ တေဘူမကဝဋ္ဋံ ဧကာဒသန္နံ အဂ္ဂီနံ ဝသေန မဟာပရိဠာဟတော. ဇိဝိ။ပေ။ ပုထုဇ္ဇနော တေဟိ အဂ္ဂီဟိ ဒဟိတဗ္ဗတော. ဒွေ ဗလ။ပေ။ ကမ္မံ အနိစ္ဆန္တဿေဝ တဿ ဝဋ္ဋဒုက္ခေ ပါတနတော. အာယူဟနူပကဍ္ဎနာနံ ကာလဘေဒေါ န စိန္တေတဗ္ဗော ဧကန္တဘာဝိနော ဖလဿ နိပ္ဖါဒိတတ္တာတိ အာဟ ‘‘ကမ္မံ ဟီ’’တိအာဒိ.
ဖဿေ ဝုတ္တနယေနေဝါတိ တတ္ထ ‘‘ဖဿော သင်္ခါရက္ခန္ဓော’’တိ ဝုတ္တံ၊ ဣဓ ‘‘မနောသဉ္စေတနာ သင်္ခါရက္ခန္ဓော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝါတိ. ‘‘တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ’’တိ ဝစနတော မနောသဉ္စေတနာယ တဏှာ မူလကာရဏန္တိ အာဟ ‘‘တဏှာမူလကတ္တာ မနောသဉ္စေတနာယာ’’တိ. တေနာဟ ‘‘န ဟီ’’တိအာဒိ. ကေစိ ပန ယသ္မာ မနောသဉ္စေတနာယ ဖလဘူတံ ဝေဒနံ ပဋိစ္စ တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ ဧဝံ ဝုတ္တန္တိ ဝဒန္တိ.
တတိယာဟာရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
စတုတ္ထာဟာရဝဏ္ဏနာ
အနိဋ္ဌပါပနဝသေန တံသမင်္ဂီပုဂ္ဂလံ အာဂစ္ဆတီတိ အာဂု၊ ပါပံ၊ တံ စရတိ သီလေနာတိ အာဂုစာရီ. တေနာဟ ‘‘ပါပစာရိ’’န္တိ.
ရာဇာ ဝိယ ကမ္မံ ပရမိဿရဘာဝတော. အာဂုစာရီ ပုရိသော ဝိယ။ပေ။ ပုထုဇ္ဇနော ဒုက္ခဝတ္ထုဘာဝတော. အာဒိန္နပ္ပဟာရဝဏာနိ တီဏိ သတ္တိသတာနိ ဝိယ ပုထုဇ္ဇနဿ အာတုရမာနမဟာဒုက္ခပတိဋ္ဌံ ပဋိသန္ဓိဝိညာဏံ. တေနာဟ သတ္တိ။ပေ။ ဒုက္ခန္တိ.
တမ္မူလကတ္တာတိ ပဋိသန္ဓိဝိညာဏမူလကတ္တာ ဣတော ပရံ ပဝတ္တနာမရူပဿ.
စတုတ္ထာဟာရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ပုတ္တမံသူပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.