၄. ဝိပဿီသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄. ဝိပ္ဖန္ဒန္တီတိ နိမိသနဝသေန. အနိမိသေဟီတိ ဝိဂတနိမိသေဟိ ဥမ္မီလန္တေဟေဝ. တေန ဝုတ္တံ မဟာပဒါနေ. ဧတ္ထာတိ ဧတသ္မိံ ‘‘ဝိပဿီ’’တိ ပဒေ၊ ဧတသ္မိံ ဝါ ‘‘အနိမိသေဟီ’’တိအာဒိကေ ယထာဂတေ သုတ္တန္တေ.

မဟာပုရိသဿ အနိမိသလောစနတော ‘‘ဝိပဿီ’’တိ သမညာပဋိလာဘဿ ကာရဏံ ဝုတ္တံ၊ တံ အကာရဏံ အညေသမ္ပိ မဟာသတ္တာနံ စရိမဘဝေ အနိမိသလောစနတ္တာတိ စောဒနံ သန္ဓာယ ‘‘ဧတ္ထ စာ’’တိအာဒိံ ဝတွာ တတော ပန အညမေဝ ကာရဏံ ဒဿေတုံ ‘‘အပိစာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ပလာဠယမာနဿာတိ တောသေန္တဿ. အနာဒရေ စေတံ သာမိဝစနံ. အဋ္ဋဿာတိ အတ္ထဿ.

ပုညုဿယသင်္ခါတော ဘဂေါ အဿ အတိသယေန အတ္ထီတိ ဘဂဝါတိ ‘‘ဘာဂျသမ္ပန္နဿာ’’တိ ဝုတ္တံ. သမ္မာတိ သမ္မဒေဝ ယာထာဝတော၊ ဉာယေန ကာရဏေနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘နယေန ဟေတုနာ’’တိ. သံ-သဒ္ဒေါ ‘‘သာမ’’န္တိ ဣမိနာ သမာနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘သာမံ ပစ္စတ္တပုရိသကာရေနာ’’တိ၊ သယမ္ဘုဉာဏေနာတိ အတ္ထော. သမ္မာ၊ သာမံ ဗုဇ္ဈိ ဧတေနာတိ သမ္ဗောဓော ဝုစ္စတိ မဂ္ဂဉာဏံ၊ ‘‘ဗုဇ္ဈတိ ဧတေနာ’’တိ ကတွာ ဣဓ သဗ္ဗညုတညာဏဿပိ သင်္ဂဟော. ဗောဓိမာ သတ္တော ဗောဓိသတ္တော၊ ပုရိမပဒေ ဥတ္တရပဒလောပေါ ယထာ ‘‘သာကပတ္ထဝေါ’’တိ. ဗုဇ္ဈနကသတ္တောတိ ဧတ္ထ မဟာဗောဓိယာနပဋိပဒါယ ဗုဇ္ဈတီတိ ဗောဓိ စ သော သတ္တဝိသေသယောဂတော သတ္တော စာတိ ဗောဓိသတ္တော. ပတ္ထယမာနော ပဝတ္တတီတိ ‘‘ကုဒါဿု နာမ မဟန္တံ ဗောဓိံ ပါပုဏိဿာမီ’’တိ သဉ္ဇာတစ္ဆန္ဒော ပဋိပဇ္ဇတိ. ဒုက္ခန္တိ ဇာတိအာဒိမူလကံ ဒုက္ခံ. ကာမံ စုတုပပါတာပိ မရဏဇာတိယော၊ ‘‘ဇာယတိ မီယတီ’’တိ ပန ဝတွာ ‘‘စဝတိ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ ဝစနံ န ဧကဘဝပရိယာပန္နာနံ တေသံ ဂဟဏံ၊ အထ ခေါ နာနာဘဝပရိယာပန္နာနံ ဧကဇ္ဈံ ဂဟဏန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဣဒံ။ပေ။ ဝုတ္တ’’န္တိ. တဿ နိဿရဏန္တိ တဿ ဇရာမရဏဿ နိဿရဏန္တိ ဝုစ္စတိ. ယသ္မာ မဟာသတ္တော ဇိဏ္ဏဗျာဓိမတေ ဒိသွာ ပဗ္ဗဇိတော၊ တသ္မာဿ ဇရာမရဏမေဝ အာဒိတော ဥပဋ္ဌာသိ.

ဥပါယမနသိကာရေနာတိ ဥပါယေန ဝိဓိနာ ဉာယေန မနသိကာရေန ပထေန မနသိကာရဿ ပဝတ္တနတော. သမာယောဂေါ အဟောသီတိ ယာထာဝတော ပဋိဝိဇ္ဈနဝသေန သမာဂမော အဟောသိ. ယောနိသော မနသိကာရာတိ ဟေတုမှိ နိဿက္ကဝစနန္တိ တဿ ‘‘ယောနိသော မနသိကာရေနာ’’တိ ဟေတုမှိ ကရဏဝစနေန အာဟ. ဇာတိယာ ခေါ သတိ ဇရာမရဏန္တိ ‘‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ ဇရာမရဏံ ဟောတိ၊ ကိံ ပစ္စယာ ဇရာမရဏ’’န္တိ ဇရာမရဏေ ကာရဏံ ပရိဂ္ဂဏှန္တဿ ဗောဓိသတ္တဿ ‘‘ယသ္မိံ သတိ ယံ ဟောတိ၊ အသတိ စ န ဟောတိ၊ တံ တဿ ကာရဏ’’န္တိ ဧဝံ အဗျဘိစာရဇာတိကာရဏပရိဂ္ဂဏှနေန ‘‘ဇာတိယာ ခေါ သတိ ဇရာမရဏံ ဟောတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏ’’န္တိ ယာ ဇရာမရဏဿ ကာရဏပရိဂ္ဂါဟိကာ ပညာ ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ တာယ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိယာ စဿ အဘိသမယော ပဋိဝေဓော အဟောသီတိ အတ္ထော.

ဣတီတိ ဝုတ္တပ္ပကာရပရာမသနံ. ဟီတိ နိပါတမတ္တံ. ဣဒန္တိ ယထာဝုတ္တဿ ဝဋ္ဋဿ ပစ္စက္ခတော ဂဟဏံ. တေနာဟ ‘‘ဧဝမိဒ’’န္တိ. ဣဓ အဝိဇ္ဇာယ သမုဒယဿ အာဂတတ္တာ ‘‘ဧကာဒသသု ဌာနေသူ’’တိ ဝုတ္တံ. သမုဒယံ သမ္ပိဏ္ဍေတွာတိ သင်္ခါရာဒီနံ သမုဒယံ ဧကဇ္ဈံ ဂဟေတွာ. အနေကဝါရဉှိ သမုဒယဒဿနဝသေန ဉာဏဿ ပဝတ္တတ္တာ ‘‘သမုဒယော သမုဒယော’’တိ အာမေဍိတဝစနံ. အထ ဝါ ‘‘ဧဝံ သမုဒယော ဟောတီ’’တိ ဣဒံ န ကေဝလံ နိဗ္ဗတ္တိဒဿနပရံ၊ အထ ခေါ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒသဒ္ဒေါ ဝိယ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒမုခေန ဣဓ သမုဒယသဒ္ဒေါ နိဗ္ဗတ္တိမုခေန ပစ္စယတ္တံ ဝဒတိ. ဝိညာဏာဒယော စ ယာဝန္တော ဣဓ ပစ္စယဓမ္မာ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ တေ သာမညရူပေန ဗျာပနိစ္ဆာဝသေန ဂဏှန္တော ‘‘သမုဒယော သမုဒယော’’တိ အဝေါစ. တေနာဟ ‘‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာနံ သမုဒယော ဟောတီ’’တိ. ဒဿနဋ္ဌေန စက္ခူတိ သမုဒယဿ ပစ္စက္ခတော ဒဿနဘာဝေါ စက္ခု. ဉာတဋ္ဌေနာတိ ဉာတဘာဝေန. ပဇာနနဋ္ဌေနာတိ ‘‘အဝိဇ္ဇာသင်္ခါရာဒိတံတံပစ္စယဓမ္မပဝတ္တိယာ ဧတဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော’’တိ ပကာရတော ဝါ ဇာနနဋ္ဌေန. ပဋိဝေဓနဋ္ဌေနာတိ ‘‘အယံ အဝိဇ္ဇာဒိ ပစ္စယဓမ္မော ဣမဿ သင်္ခါရာဒိကဿ ပစ္စယဘာဝတော သမုဒယော’’တိ ပဋိဝိဇ္ဈနဋ္ဌေန. ဩဘာသနဋ္ဌေနာတိ သမုဒယဘာဝပဋိစ္ဆာဒကဿ မောဟန္ဓကာရဿ ကိလေသန္ဓကာရဿ ဝိဓမနဝသေန အဝဘာသနဝသေန. တံ ပနေတံ ‘‘စက္ခု’’န္တိအာဒိနာ ဝုတ္တံ ဉာဏံ. နိရောဓဝါရေတိ ပဋိလောမဝါရေ. သော ဟိ ‘‘ကိဿ နိရောဓာ ဇရာမရဏနိရောဓော’’တိ နိရောဓကိတ္တနဝသေန အာဂတော.

ဝိပဿီသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.